Kinh tế: Các nước thuộc địa bị biến thành nơi cung cấp nguyên liệu và thị trường tiêu thụ hàng hóa cho chính quốc. Tài nguyên thiên nhiên bị vơ vét, nền kinh tế phát triển mất cân đối, phụ thuộc nặng nề vào mẫu quốc. 

Chính trị: Quyền lực chính trị nằm trong tay chính quyền thực dân, người dân bản địa bị áp bức, bóc lột, không có quyền tự quyết. Văn hóa - Xã hội: Văn hóa truyền thống bị mai một, các giá trị văn hóa phương Tây du nhập nhưng không đồng đều. Xã hội phân hóa sâu sắc với sự xuất hiện của tầng lớp tư sản mại bản và sự bần cùng hóa của đại đa số nông dân. 

Việt Nam chịu ảnh hưởng nặng nề bởi chính sách cai trị của thực dân Pháp, từ kinh tế, chính trị đến văn hóa, xã hội. 

Sự bóc lột và áp bức đã châm ngòi cho các phong trào đấu tranh giành độc lập dân tộc mạnh mẽ, đỉnh cao là Cách mạng tháng Tám năm 1945. 

Những di sản về cơ sở hạ tầng và giáo dục (chữ Quốc ngữ) vẫn còn tồn tại và được phát huy trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước ngày nay.

Giai đoạn đầu (thế kỷ XVI - đầu thế kỷ XVII):

Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha là những nước tiên phong, chủ yếu tập trung vào việc kiểm soát các nguồn gia vị (hạt tiêu, đinh hương, nhục đậu khấu) và thiết lập các thương điếm, căn cứ quân sự ở các đảo như Malacca, quần đảo Maluku, Philippines. 

Tây Ban Nha chiếm Philippines và biến quốc gia này thành thuộc địa lâu dài. 

Giai đoạn giữa (thế kỷ XVII - đầu thế kỷ XIX):

Hà Lan nổi lên là cường quốc thống trị, đánh bật Bồ Đào Nha khỏi hầu hết các vị trí quan trọng. Công ty Đông Ấn Hà Lan (VOC) thiết lập quyền kiểm soát chặt chẽ đối với Indonesia (Đông Ấn Hà Lan), sử dụng chính sách bóc lột hà khắc và độc quyền thương mại.

Giai đoạn cuối (giữa thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX):

Anh và Pháp tăng cường sự hiện diện và cạnh tranh ảnh hưởng. Anh chiếm Singapore, một phần đảo Borneo, và ảnh hưởng đến các vương quốc Mã Lai. 

Mỹ chiếm Philippines từ tay Tây Ban Nha sau chiến tranh Tây Ban Nha - Mỹ năm 1898. 

Đến đầu thế kỷ XX, hầu hết các quốc gia Đông Nam Á hải đảo đã trở thành thuộc địa của các đế quốc phương Tây.