Câu 1 Đoạn trích “Dấu chân người lính” đã khắc họa vẻ đẹp tâm hồn cao quý của những con người trên tuyến đường Trường Sơn, tiêu biểu là nhân vật Nét. Giữa bom đạn khốc liệt và thiếu thốn gian khổ, họ vẫn mang trong mình một trái tim giàu yêu thương, giàu tình cảm. Hình ảnh bếp lửa trên chon von Trường Sơn không chỉ sưởi ấm người lính mà còn thắp sáng nỗi nhớ quê hương, gia đình. Ở Nét, ta bắt gặp nỗi nhớ mẹ, nhớ em da diết qua những kỷ niệm bình dị mà thấm đẫm yêu thương. Đó là một tâm hồn nhạy cảm, sâu sắc, luôn hướng về cội nguồn. Nhưng vượt lên trên nỗi đau riêng – khi biết mẹ và em đã mất vì bom đạn – Nét không gục ngã mà nén lại nước mắt để tiếp tục làm nhiệm vụ. Chính sự kiên cường, tinh thần trách nhiệm và ý chí biến đau thương thành hành động đã làm nên vẻ đẹp anh hùng mà rất đỗi đời thường của những con người Trường Sơn. Họ sống giàu tình cảm nhưng cũng đầy bản lĩnh, vì Tổ quốc mà quên mình.

câu 2 Bộ phim hoạt hình “Inside Out” đã mở ra một thế giới nội tâm sinh động, nơi những cảm xúc như Niềm Vui, Nỗi Buồn, Sợ Hãi, Giận Dữ, Chán Ghét, Lo Âu cùng tồn tại và điều khiển hành vi con người. Từ câu chuyện của Riley, bộ phim gửi gắm một thông điệp sâu sắc: hãy lắng nghe để thấu hiểu cảm xúc của chính mình. Đây không chỉ là bài học dành cho trẻ nhỏ mà còn là điều mỗi người cần học suốt đời.

Cảm xúc là một phần tự nhiên của con người. Vui, buồn, tức giận hay lo lắng đều có lý do tồn tại. Tuy nhiên, trong cuộc sống hiện đại đầy áp lực, nhiều người có xu hướng phủ nhận hoặc kìm nén cảm xúc tiêu cực. Ta thường được dạy phải mạnh mẽ, phải luôn tích cực, phải che giấu nỗi buồn. Nhưng việc chối bỏ cảm xúc không khiến chúng biến mất, mà chỉ làm chúng tích tụ và bùng phát theo cách tiêu cực hơn. “Inside Out” cho thấy Nỗi Buồn không phải kẻ phá hoại; chính khi Riley cho phép mình buồn và chia sẻ với cha mẹ, em mới thực sự được thấu hiểu và chữa lành.

Lắng nghe cảm xúc của bản thân trước hết là nhận diện chúng: mình đang vui, đang thất vọng hay đang tổn thương? Khi gọi đúng tên cảm xúc, ta sẽ hiểu nguyên nhân sâu xa của nó. Ví dụ, sự tức giận có thể bắt nguồn từ cảm giác bị coi thường; nỗi lo âu có thể đến từ nỗi sợ thất bại. Khi hiểu được điều đó, ta sẽ biết cách ứng xử phù hợp thay vì hành động bốc đồng. Lắng nghe cảm xúc cũng giúp ta đưa ra quyết định sáng suốt hơn, bởi ta hiểu mình thực sự mong muốn điều gì.

Bên cạnh đó, thấu hiểu cảm xúc bản thân còn là nền tảng để thấu hiểu người khác. Một người biết mình từng đau sẽ dễ đồng cảm với nỗi đau của người khác. Khi ta chấp nhận những yếu đuối của chính mình, ta cũng bao dung hơn với những sai sót xung quanh. Như trong phim, chỉ khi Niềm Vui chấp nhận vai trò của Nỗi Buồn, Riley mới trưởng thành hơn về mặt cảm xúc.

Tuy nhiên, lắng nghe cảm xúc không có nghĩa là để chúng kiểm soát hoàn toàn hành vi của mình. Điều quan trọng là biết cân bằng giữa cảm xúc và lý trí. Ta có thể buồn, nhưng không để nỗi buồn khiến mình bỏ cuộc; ta có thể giận, nhưng không để cơn giận làm tổn thương người khác. Lắng nghe để hiểu, rồi từ đó điều chỉnh bản thân theo hướng tích cực mới là mục tiêu cuối cùng.

Trong hành trình trưởng thành, mỗi người đều phải đối diện với nhiều biến động: thay đổi môi trường sống, áp lực học tập, mâu thuẫn gia đình hay những thất bại đầu đời. Nếu biết dừng lại để lắng nghe tiếng nói bên trong, ta sẽ không cảm thấy lạc lõng giữa chính tâm hồn mình. Cảm xúc, dù vui hay buồn, đều là những mảnh ghép tạo nên con người hoàn chỉnh.

Vì vậy, “lắng nghe để thấu hiểu cảm xúc của chính mình” không chỉ là một thông điệp của bộ phim mà còn là chìa khóa giúp mỗi người sống hài hòa và trưởng thành. Khi biết chấp nhận mọi cung bậc cảm xúc, ta sẽ mạnh mẽ hơn, bình an hơn và sống chân thật hơn với chính mình.

Câu 1 Dấu hiệu cho biết ngôi kể được sử dụng trong đoạn trích là ngôi thứ ba.

câu 2 Hai chi tiết miêu tả hình ảnh bếp lửa trong đoạn trích:

• “Những cái bếp bằng đất vắt nặn bởi bàn tay khéo léo, khói chỉ lan lờ mờ trong cỏ như sương ban mai rồi tan dần, lửa thì đậu lại.”
• “Những chiến sĩ hành quân trên Trường Sơn chợt trông thấy một ánh lửa hồng…”

Câu 3 Tác giả kể chuyện đan xen giữa hiện tại (Nét ở Trường Sơn, làm nhiệm vụ, chuẩn bị đón thương binh…) và hồi ức (nhớ mẹ, nhớ em, những kỷ niệm ở quê nhà).

Tác dụng:

• Làm nổi bật nỗi nhớ nhà da diết, tình cảm gia đình sâu nặng của Nét.
• Khắc họa chiều sâu tâm lý nhân vật.
• Tạo sự đối lập giữa hoàn cảnh chiến tranh khốc liệt và ký ức gia đình ấm áp.
• Tăng tính chân thực và cảm xúc cho đoạn văn.

câu 4 Việc sử dụng ngôn ngữ thân mật như: “Hiền ra đây chị gội đầu nào?”, “Cái con quỷ này lớn xác chỉ khoe trêu em!” có tác dụng:

• Tái hiện không khí gia đình gần gũi, ấm áp, đời thường.
• Thể hiện tình cảm yêu thương giữa chị em và sự nghiêm khắc mà đầy yêu thương của người mẹ.
• Làm cho kỷ niệm trở nên sinh động, chân thật.
• Qua đó càng làm nổi bật nỗi nhớ nhà và tình cảm sâu sắc của Nét.

câu 5 Câu nói của Nét cho thấy thái độ mạnh mẽ khi đối diện nghịch cảnh. Trong cuộc sống, mỗi người đều có lúc gặp đau khổ, mất mát. Điều quan trọng không phải là than khóc hay gục ngã mà là biết nén đau thương để làm tròn trách nhiệm của mình. Nước mắt có thể giúp ta nhẹ lòng, nhưng hành động mới giúp ta vượt qua khó khăn. Khi đối diện nghịch cảnh, con người cần giữ vững ý chí, sống có mục tiêu và nghĩ đến những điều lớn lao hơn bản thân. Tuy nhiên, mạnh mẽ không có nghĩa là vô cảm; ta vẫn có quyền yếu lòng, nhưng phải biết đứng dậy đúng lúc. Biến đau thương thành động lực chính là cách sống tích cực và bản lĩnh nhất.