Câu 1:

"Hồng nhan bạc mệnh" - câu nói bất hủ ấy như một sợi chỉ đỏ nối dài và xuyên suốt khi tác giả Nguyễn Du khắc họa nên nhân vật Đạm Tiên qua đoạn trích của tác phẩm Truyện Kiều. Qua lời kể của Vương Quan, nàng Đạm Tiên hiện lên là một người con gái tài sắc vẹn toàn. Một nữ ca nhi "Nổi danh tài sắc một thì" khiến bao kẻ "yến anh" phải xôn xao tìm đến. Thế những, vẻ đẹp ấy lại tỉ lệ nghịch với số phận của Đạm Tiên, nàng phải chịu cảnh ''Nửa chừng xuân, thoắt gãy cành thiên hương''. Cái chết của nàng cô độc đến đáng sợ: Không một người thân thích, không một kẻ viếng thăm, chỉ còn lại nấm mồ "sè sè" hoang lạnh bên đường giữa tiết Thanh minh khói hương nghi ngút. Bi kịch của Đạm Tiên không chỉ dừng lại ở cái chết sớm mà còn nằm ở sự lãng quên, bạc bẽo, rè bỉu của xã hội cũ khi chôn vùi đi những giá trị tinh hoa, cốt lõi của con người trong "lòng đất lạnh lẽo". Để khắc họa sâu sắc bi kịch này, Nguyễn Du đã sử dụng hàng loạt các từ láy tượng hình, tượng thanh đắt giá như "sè sè", "dầu dầu", "lờ mờ", không chỉ gợi nên vẻ tàn của cảnh vật mà còn lan tỏa cái không khí u buồn, tê tái nấm mồ vô chủ. Bên cạnh đó, hình ảnh ẩn dụ "Nửa chừng xuân thoắt gãy cành thiên hương" vừa là vẻ đẹp của sự thanh khiến, vừa là biểu tượng cho cái chết sớm không nên xuất hiện đối với một người con gái tài sắc vẹn toàn như Đạm Tiên. Bằng ngôn ngữ giản dị, mộc mạc nhưng chân thực, mỗi lời nói, câu thơ đều thể hiện sự đồng cảm của tác giả đối với số phận người phụ nữ trong xã hội phong kiến. Qua đó, nhân vật Đạm Tiên trở thành lời tố cáo xã hội phong kiến bất công, chà đạp lên số phận người phụ nữ, đồng thời thể hiện rõ giá trị nhân đạo ẩn chứa bên trong ngòi bút của Nguyễn Du

Câu 2:

Trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ, mạng xã hội đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống của học sinh. Không thể phủ nhận những lợi ích mà mạng xã hội mang lại như giúp kết nối con người, mở rộng hiểu biết và hỗ trợ học tập. Tuy nhiên, việc sử dụng mạng xã hội quá nhiều, thiếu kiểm soát đang khiến không ít học sinh sao nhãng việc học, sống thụ động và thiếu trách nhiệm với bản thân cũng như gia đình. Vì vậy, sử dụng mạng xã hội một cách lành mạnh và hiệu quả là vấn đề nóng bỏng rất đáng suy nghĩ

Mạng xã hội không xấu, những cách ta sử dụng nó sẽ quyết định đó là một công cụ tiến hóa hay một tác nhân hủy hoại chính cuộc đời mình. Nhưng hiện nay, việc sử dụng mạng xã hội thiếu kiểm soát diễn ra trầm trọng đang khiến nhiều học sinh sao nhãng học tập và thiếu trách nhiệm với cuộc sống. Vì vậy, mỗi cá nhân học sinh cần có những biện pháp để sử dụng hiệu quả và hợp lí

Vậy sử dụng mạng xã hội hiệu quả và lành mạnh là gì? Sử dụng mạng xã hội lành mạnh và hiệu quả là biết làm chủ thời gian, lựa chọn những nội dung tích cực, ứng xử văn minh và coi mạng xã hội như một công cụ hỗ trợ học tập, giao tiếp, chứ không phải nơi để sa ngã, đắm chìm, phụ thuộc hay chạy theo thế giới ảo

Hiện nay, tình trạng học sinh lạm dụng mạng xã hội đang diễn ra khá phổ biến và đáng lo ngại. Nhiều bạn dành hàng giờ liền mỗi ngày để lướt Facebook, TikTok, Instagram mà không có mục đích rõ ràng. Không ít học sinh vừa học bài vừa cầm điện thoại, liên tục bị cuốn vào các video ngắn, tin nhắn hay những câu chuyện giải trí vô bổ, khiến việc học tập bị gián đoạn, thiếu tập trung. Thậm chí, có những bạn thức khuya để "cày view", xem livestream hoặc trò chuyện trên mạng, dẫn đến mệt mỏi, uể oải khi đến lớp. Bên cạnh đó, mạng xã hội còn ảnh hưởng đến lối sống và cách suy nghĩ của một bộ phận học sinh. Nhiều bạn chạy theo trào lưu "sống ảo", quá chú trọng đến lượt thích, lượt theo dõi mà sao nhãng việc rèn luyện bản thân. Một số học sinh dễ bị tác động bởi các thông tin sai lệch, tiêu cực, ngôn từ lệch chuẩn, từ đó hình thành thói quen nói năng thiếu văn hóa, ứng xử thiếu trách nhiệm trên không gian mạng. Đáng lo hơn, có những trường hợp học sinh phụ thuộc quá mức vào mạng xã hội, trở nên khép kín, ngại giao tiếp ngoài đời thực và dần đánh mất sự cân bằng trong cuộc sống

Trước hết, ta thấy rõ, nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng học sinh lạm dụng mạng xã hội xuất phát từ ý thức tự giác và khả năng kiểm soát bản thân còn hạn chế. Nhiều học sinh chưa biết sắp xếp thời gian hợp lí giữa học tập và giải trí, dễ bị cuốn theo cảm giác tò mò, ham vui nhất thời mà quên đi trách nhiệm của mình. Khi gặp áp lực học tập hay căng thẳng trong cuộc sống, không ít bạn tìm đến mạng xã hội như một cách trốn tránh thực tại, lâu dần hình thành thói quen phụ thuộc. Bên cạnh đó, sức hấp dẫn mạnh mẽ của mạng xã hội cũng là một nguyên nhân quan trọng. Các nền tảng mạng xã hội được thiết kế với nội dung ngắn, sinh động, liên tục cập nhật và dễ gây nghiện, khiến người dùng khó dứt ra. Đặc biệt, những trào lưu “hottrend”, video giải trí nhanh hay những câu chuyện giật gân, "drama" rất dễ thu hút học sinh, trong khi độ tuổi này vẫn chưa đủ bản lĩnh để chọn lọc thông tin một cách tỉnh táo. Ngoài ra, sự thiếu quan tâm, định hướng kịp thời từ gia đình và nhà trường cũng góp phần làm trầm trọng thêm thực trạng trên. Nhiều phụ huynh bận rộn, ít kiểm soát việc con em sử dụng điện thoại, mạng xã hội. Trong khi nhà trường lại chưa chú trọng đầy đủ đến việc giáo dục kỹ năng sử dụng mạng xã hội, hiệu quả. Tất cả những nguyên nhân đó đã khiến việc lạm dụng mạng xã hội ở học sinh ngày càng trở nên phổ biến hơn

Việc lạm dụng mạng xã hội gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng đối với học sinh. Trong đó, kết quả học tập là yếu tố bị ảnh hưởng rõ rệt nhất. Khi dành quá nhiều thời gian cho mạng xã hội, học sinh dễ sao nhãng việc học, mất tập trung trong giờ học, lười suy nghĩ và thiếu chủ động tiếp thu kiến thức. Lâu dần, kết quả học tập sa sút, thói quen học tập nghiêm túc bị phá vỡ, ảnh hưởng trực tiếp đến tương lai của bản thân. Không chỉ vậy, mạng xã hội còn tác động tiêu cực đến sức khỏe tinh thần và thể chất của học sinh. Việc sử dụng điện thoại trong thời gian dài khiến các em dễ mệt mỏi, căng thẳng, rối loạn giấc ngủ và giảm khả năng giao tiếp ngoài đời thực. Nhiều học sinh trở nên khép kín, ngại chia sẻ, thậm chí lệ thuộc cảm xúc vào những lượt thích, bình luận trên mạng, dẫn đến tâm lí bất ổn, thiếu tự tin. Bên cạnh đó, lạm dụng mạng xã hội còn làm suy giảm ý thức trách nhiệm và nhân cách của học sinh. Việc tiếp xúc thường xuyên với những thông tin sai lệch, ngôn từ lệch lạc có thể khiến các em học theo lối sống thiếu lành mạnh, ứng xử thiếu văn hóa, dễ có những hành vi bốc đồng, thiếu suy nghĩ. Nếu không được điều chỉnh kịp thời, những hậu quả này không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân học sinh mà còn gây ra các tác động tiêu cực đến gia đình và xã hội

Để sử dụng mạng xã hội được hợp lí, trước hết mỗi học sinh cần nâng cao ý thức tự giác và khả năng làm chủ bản thân. Mỗi người nên chủ động sắp xếp thời gian hợp lí, đặt ra giới hạn cụ thể cho việc sử dụng mạng xã hội mỗi ngày, ưu tiên hoàn thành việc học và các công việc cần thiết trước khi giải trí. Đồng thời, học sinh cần tập cho mình thói quen sử dụng mạng xã hội có mục đích, biết dừng lại đúng lúc để tránh sa đà, phụ thuộc. Bên cạnh đó, việc lựa chọn và tiếp nhận thông tin trên mạng xã hội cũng cần được chú trọng và cải thiện. Học sinh nên theo dõi những trang thông tin bổ ích, phục vụ học tập, rèn luyện kỹ năng sống và phát triển nhân cách, tránh xa các nội dung độc hại, tiêu cực, thiếu lành mạnh. Đồng thời, cần rèn luyện tư duy phản biện, biết phân biệt đúng – sai, thật – giả trước khi tiếp nhận hay chia sẻ thông tin trên không gian mạng. Ngoài ra, gia đình và nhà trường đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng cho học sinh sử dụng mạng xã hội đúng cách. Phụ huynh cần quan tâm, giám sát và trao đổi thường xuyên với con em về cách sử dụng mạng xã hội an toàn, hiệu quả. Nhà trường cần tăng cường giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng số, giúp học sinh nhận thức rõ lợi ích và tác hại của mạng xã hội, từ đó hình thành thói quen sử dụng mạng xã hội văn minh và có trách nhiệm hơn

Có ý kiến cho rằng "Mạng xã hội mang lại nhiều lợi ích cho học sinh như giúp giải trí sau giờ học căng thẳng, mở rộng mối quan hệ và tiếp cận nhanh chóng với thông tin, vì vậy việc sử dụng nhiều mạng xã hội là điều bình thường, không đáng lo ngại". Quả thật, nếu được sử dụng đúng cách, mạng xã hội có thể trở thành công cụ hỗ trợ học tập và giao tiếp hiệu quả. Tuy nhiên, cần nhìn nhận rằng lợi ích chỉ thực sự phát huy khi người sử dụng biết kiểm soát bản thân. Thực tế cho thấy, nhiều học sinh hiện nay chưa đủ bản lĩnh và ý thức để sử dụng mạng xã hội một cách hợp lí, dễ bị lôi cuốn vào giải trí, phụ thuộc vào thế giới ảo và bỏ quên trách nhiệm học tập, rèn luyện bản thân. Do đó, nếu không có sự định hướng và giới hạn phù hợp, mạng xã hội không những không mang lại lợi ích mà còn gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng. Vì vậy, việc sử dụng mạng xã hội cần đi đôi với ý thức, kỷ luật và trách nhiệm của mỗi học sinh

Tóm lại, mạng xã hội là thành quả của sự phát triển công nghệ, vừa mang lại nhiều lợi ích, vừa tiềm ẩn không ít tác hại nếu con người sử dụng thiếu kiểm soát. Đối với học sinh, việc sử dụng mạng xã hội một cách lành mạnh và hiệu quả không chỉ giúp nâng cao kết quả học tập mà còn góp phần hình thành lối sống tích cực, có trách nhiệm. Mỗi học sinh cần rèn luyện ý thức tự giác, biết làm chủ bản thân và cân bằng giữa thế giới ảo với đời sống thực tế để mạng xã hội thực sự trở thành công cụ hỗ trợ cho sự phát triển toàn diện của mỗi cá nhân

Câu 1:

- Thể thơ của văn bản trên: Thơ lục bát

Câu 2:

- Kiểu lời thoại của nhân vật: Đối thoại

Câu 3:

- Các từ láy: Sè sè, dầu dầu, xôn xao, mong manh, lờ mờ, sắm sanh, dầm dầm, đầm đầm

- Nhận xét:

+) Hệ thống từ láy phong phú, giàu giá trị biểu cảm

+) Các từ láy gợi hình, gợi cảm mạnh mẽ, giúp thể hiện rõ không gian yên vắng, lạnh lẽo ngôi mộ của Đạm Tiên

+) Diễn tả tâm trạng xót thương, thương cảm của Thúy Kiều dành cho Đạm Tiên

Câu 4:

- Trước hoàn cảnh bất hạnh của Đạm Tiên, Thúy Kiều đã có những cảm xúc:

+) Xót thương sâu sắc, đau đớn cho số phận của người con gái tài sắc nhưng bạc mệnh

+) Thúy Kiều cảm thấy đồng cảm với Đạm Tiên khiến nàng cũng phải rơi lệ

- Điều đó cho thấy, Thúy Kiều là người:

+) Giàu lòng nhân ái, sống tình cảm, biết yêu thương và trân trọng con người

+) Có tâm hồn nhạy cảm và rất sâu sắc

+) Nàng nhận thức rõ được số phận nghiệt ngã của người phụ nữ trong xã hội phong kiến

Câu 5:

Từ văn bản đoạn trích Truyện Kiều của Nguyễn Du, chắc hẳn ai trong mỗi người cũng sẽ có những bài học đầy ý nghĩa đối với bản thân mình. Tôi cũng vậy, có lẽ, bài học tôi tâm đắc nhất sau khi đọc đoạn trích chính là Cần biết cách thấu hiểu và tôn trọng những giá trị của con người . Trong văn bản, Thúy Kiều dù chưa từng quen biết Đạm Tiên, nhưng khi nghe câu chuyện về người con gái hồng nhan bạc mệnh này, Thúy Kiều lại rơi lệ trước nấm mộ vô chủ. Điều này nhắc nhở bản thân tôi rằng, sự thấu hiểu chính là sợi dây vô hình, gắn kết trái tim giữa người với người. Ta cần biết cách trân trọng con người, đặc biệt là đối với những số phận không nhận được sự "ưu ái của tạo hóa", biết trân trọng những giá trị tốt đẹp bị vùi dập. Hãy học cách sống nhân ái, yêu thương, đồng cảm. Đừng nhìn đời bằng con mắt vô cảm mà hãy nhìn bằng con mắt thấu cảm để ta thấy rõ, giá trị cao đẹp của con người khi nó được tôn trọng và yêu thương.

Qua đoạn trích Từ thức lấy vợ Tiên của tác giả Nguyễn Dữ, có lẽ với bản thân tôi, thông điệp ý nghĩa nhất mà câu chuyện mang lại là "Hạnh phúc sẽ chỉ tồn tại khi bản thân biết trân trọng những thứ mình đang có". Từ Thức chỉ vì ham mê vãn cảnh mà từ chức quan, sau lạc vào động tiên. Dù ở nơi cõi tiên, sông an nhàn hạnh phúc nhưng trong lòng vẫn luôn nhớ về quê hương. Khi về rồi thì lại phát hiện mọi thứ đã đổi thay, gia đình, quê hương đều đã không còn. Khi nhận ra tất cả thì cũng chẳng thể quay về cõi tiên được nữa, phải sống một cuộc đời cô độc, lạc lõng, từ đó sau dần vào núi ở ẩn. Câu chuyện nhắc nhở mỗi người hãy biết trân trọng những điều mà bản thân đang có. Trong cuộc sống, hạnh phúc là những điều nhỏ nhoi, không phải là một điều xa vời mà chính là những điều giản dị, gần gũi. Hạnh phúc chỉ xuất hiện khi bạn biết trân trọng những giá trị hiện thực. Đừng để đánh mất vì nó chính là những hạnh phúc nhỏ nhoi mà bạn đang tìm kiếm.

-Sau khi không thể trở về được nữa "Chàng bèn mặc áo cừu nhẹ, đội nón lá ngắn, vào núi Hoành Sơn, rồi sau không biết đi đâu mất" :

+) Hành động này cho thấy sự buông bỏ của Từ Thức, "mặc áo cừu nhẹ", một hành động mang sự ẩn ý về việc gạt bỏ những bế tắc, tuyệt vọng nặng nề, thay bằng sự nhẹ nhàng và thanh thản.

+) "Đội nón lá ngắn, vào núi Hoành Sơn" như hình ảnh của một người ẩn sĩ, ràng buộc mọi thứ, chỉ sống ẩn mình một cách cô đơn, lạc lõng. Dường như đây là sự lựa chọn cuối cùng của Từ Thức để thoát ra khỏi những bi kịch của bản thân.