Câu 1

Nhân vật bé Em trong văn bản Áo Tết hiện lên là một cô bé hồn nhiên, trong trẻo nhưng cũng rất giàu lòng trắc ẩn. Ban đầu, bé Em vô cùng háo hức với chiếc áo đầm hồng mới – niềm vui quen thuộc của trẻ nhỏ mỗi dịp Tết đến. Sự thích thú ấy khiến Em muốn khoe ngay với bạn thân. Tuy nhiên, khi hiểu hoàn cảnh nghèo khó của bé Bích, Em lúng túng, nửa muốn khoe, nửa muốn không. Đó là biểu hiện của một tâm hồn nhạy cảm, biết đặt mình vào vị trí của người khác. Đặc biệt, vào mùng Hai Tết, Em đã không mặc chiếc đầm hồng nổi bật, mà chọn bộ đồ giản dị để khỏi làm bạn buồn. Hành động ấy tuy nhỏ nhưng chứa đựng sự tinh tế và tấm lòng chân thành của một đứa trẻ biết coi trọng tình bạn hơn sự phô trương. Qua bé Em, ta thấy vẻ đẹp của tình bạn tuổi thơ: trong sáng, bao dung và không bị chi phối bởi vật chất. Nhân vật bé Em vì thế trở thành điểm sáng giàu nhân văn trong câu chuyện giản dị mà xúc động này.

Câu 2

Trong văn bản Áo Tết, bé Em nhận ra rằng tình bạn chân thành có giá trị lớn hơn chiếc áo đầm hồng mới. Bài học giản dị ấy khiến ta suy ngẫm về mối quan hệ giữa vật chất và tinh thần trong cuộc sống hiện đại. Khi đời sống ngày càng đầy đủ, con người đôi khi bị cuốn vào vòng xoáy của những nhu cầu vật chất mà quên mất rằng những giá trị tinh thần mới chính là nền tảng tạo nên hạnh phúc bền vững.

Không thể phủ nhận vật chất là điều kiện cần thiết cho cuộc sống. Một mái nhà an toàn, bữa cơm đủ đầy, quần áo tử tế, điều kiện học tập – tất cả đều là nền tảng cho sự tồn tại của con người. Vật chất giúp ta an tâm, giúp xã hội vận hành, giúp mỗi người có cơ hội phát triển. Nhưng nếu chỉ quan tâm đến vật chất mà bỏ mặc đời sống tinh thần, con người sẽ dễ rơi vào cô đơn, vô cảm, hoặc sống trong sự so đo, đua chen không hồi kết. Những giá trị tinh thần như tình yêu thương, tình bạn, niềm tin, lòng nhân ái, sự sẻ chia – đó mới là điều tạo nên sự giàu có thực sự của tâm hồn.

Câu chuyện chiếc áo đầm của bé Em nhắc ta rằng, đôi khi một món đồ đẹp không thể đem lại niềm vui nếu nó khiến người khác buồn. Và ngược lại, sự nhường nhịn, biết nghĩ cho nhau sẽ mang đến hạnh phúc lớn hơn mọi giá trị vật chất. Trong xã hội hiện nay, khi cuộc sống tiện nghi tăng lên, nhu cầu sở hữu cũng tăng theo. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa ta phải đánh mất sự cân bằng. Con người cần vật chất để sống, nhưng cần tinh thần để làm người.

Để xây dựng lối sống hài hòa giữa vật chất và tinh thần, mỗi người có thể bắt đầu từ những hành động nhỏ. Trước hết, cần nhận thức đúng rằng vật chất chỉ là phương tiện, không phải mục đích cuối cùng. Thứ hai, hãy học cách trân trọng những giá trị vô hình: một tình bạn đẹp, sự quan tâm trong gia đình, nụ cười chân thành, hay những phút giây bình yên. Thứ ba, hãy sống chậm lại, hạn chế chạy theo những hào nhoáng để lắng nghe cảm xúc của chính mình. Ngoài ra, mỗi người nên tập thói quen sẻ chia: giúp đỡ người khó khăn, nhường nhịn bạn bè, sống nhân ái với cộng đồng. Chính sự sẻ chia sẽ làm giàu thêm đời sống tinh thần và giúp chúng ta biết đủ với vật chất.

Cuộc sống chỉ trở nên trọn vẹn khi con người biết cân bằng giữa hai mặt: vật chất cho thân thể và tinh thần cho tâm hồn. Bài học từ chiếc áo Tết của bé Em là lời nhắc nhở chân thành rằng hạnh phúc không nằm ở những gì ta mặc, ta sở hữu, mà nằm ở cách ta đối xử với người khác. Khi biết đặt yêu thương lên trên mọi giá trị vật chất, chúng ta sẽ tìm thấy nguồn hạnh phúc bền lâu cho chính mình và cho cuộc đời.

Câu 1.

Truyện ngắn

Câu 2.

Đề tài tình bạn tuổi thơ trong bối cảnh sự chênh lệch giàu nghèo, qua câu chuyện về những bộ quần áo Tết và tấm lòng trong sáng của hai cô bé.

Câu 3.

Sự thay đổi điểm nhìn:

Ban đầu câu chuyện được kể theo điểm nhìn của bé Em.

Cuối văn bản chuyển sang điểm nhìn của bé Bích, giúp người đọc hiểu cả suy nghĩ của hai nhân vật.

Tác dụng:

Khắc họa chân thực, đầy đủ tâm lí hai đứa trẻ.

Tạo sự đa chiều, giúp câu chuyện giàu cảm xúc và nhân văn.

Làm nổi bật tình bạn hồn nhiên, trong sáng vượt qua chênh lệch vật chất.

Câu 4.

Với bé Em, chiếc áo hồng tượng trưng cho sự háo hức, kiêu hãnh trẻ thơ khi có đồ mới; nhưng khi hiểu hoàn cảnh bạn, Em biết kìm lại cái “muốn khoe”, biết nhường nhịn, biết nghĩ cho bạn. Qua đó thấy Em là cô bé tốt bụng, biết sẻ chia, giàu tình cảm.

Với bé Bích, chiếc áo hồng nhắc đến sự thiệt thòi của một đứa trẻ nhà nghèo, nhưng Bích không đố kị; em hiền lành, chân thành và càng trân trọng tấm lòng bạn.

→ Chi tiết chiếc áo trở thành thước đo nhân cách, bộc lộ sự đối lập giàu – nghèo nhưng làm nổi bật tình bạn trong trẻo, ấm áp của hai bé.

Câu 5.

Từ câu chuyện của bé Em và bé Bích, em hiểu rằng tình bạn chân thật không dựa vào vật chất mà dựa vào sự quan tâm và thấu hiểu. Khi biết nghĩ cho bạn, biết nhường nhịn và sẻ chia, tình bạn sẽ trở nên bền chặt và đẹp đẽ hơn. Mỗi người đều có hoàn cảnh khác nhau, vì vậy chúng ta cần trân trọng những gì mình có và không nên khoe khoang hay làm bạn bè buồn lòng. Sự chân thành sẽ khiến tình bạn trở thành món quà quý nhất trong tuổi thơ.

Câu 1

Trong bài thơ Chân quê, hình ảnh “Hoa chanh nở giữa vườn chanh” là một sáng tạo đặc sắc, kết tinh vẻ đẹp mộc mạc và chân thật của hồn quê Việt Nam. Hoa chanh vốn nhỏ bé, giản dị, không rực rỡ cũng chẳng kiêu sa, giống như vẻ đẹp thuần hậu của người con gái thôn quê. Nở “giữa vườn chanh”, bông hoa hòa vào thiên nhiên, hòa vào cái nền quen thuộc của xóm làng, giống như cô gái trong thơ Nguyễn Bính đẹp nhất khi giữ nguyên sự bình dị vốn có. Hình ảnh ấy vì vậy trở thành biểu tượng cho vẻ đẹp mộc mạc, trong trẻo, không pha tạp: cái đẹp toát lên từ sự tự nhiên, chân thành, mang đậm “hương đồng gió nội”. Qua đó, nhà thơ khẳng định một quan niệm thẩm mỹ giàu chất truyền thống: cái đẹp chân quê không cần tô điểm cầu kỳ mà toả sáng từ sự hồn nhiên, thuần phác. Đồng thời, câu thơ còn ẩn chứa nỗi lo lắng tinh tế của chàng trai: sự thay đổi của cô gái khi “đi tỉnh về” khiến vẻ đẹp quê mùa dần phai nhạt. “Hoa chanh nở giữa vườn chanh” vì thế không chỉ là hình ảnh tả thực mà còn là lời nhắn gửi yêu thương, trân trọng những gì mộc mạc, nguyên sơ – những giá trị bền vững của tâm hồn Việt.

Câu 2

“Biến đổi khí hậu là thách thức lớn nhất đối với tương lai của nhân loại” – nhận định của Barack Obama không chỉ là lời cảnh báo mà còn là tiếng chuông khẩn thiết thúc giục hành động. Trong bối cảnh hiện nay, biến đổi khí hậu không còn là vấn đề xa vời mà đã trở thành cuộc khủng hoảng hiện thực, tác động trực tiếp đến từng quốc gia, từng gia đình và mỗi con người trên hành tinh.

Biến đổi khí hậu là thách thức lớn nhất bởi nó ảnh hưởng đồng thời đến nhiều lĩnh vực sống còn của nhân loại: môi trường, kinh tế, xã hội, sức khỏe, an ninh. Những hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng kỷ lục, bão lũ bất thường, hạn hán kéo dài, nước biển dâng… ngày càng xuất hiện dày đặc, gây thiệt hại nặng nề về tài sản và tính mạng. Nhiều vùng đất màu mỡ có nguy cơ bị nhấn chìm; hệ sinh thái bị phá vỡ; đa dạng sinh học suy giảm nghiêm trọng. Không chỉ vậy, biến đổi khí hậu còn làm gia tăng dịch bệnh, đe dọa an ninh lương thực, làm trầm trọng thêm đói nghèo và bất bình đẳng xã hội. Trong khi nhân loại có thể tìm ra giải pháp cho nhiều vấn đề khác, biến đổi khí hậu lại là bài toán mà thời gian dành cho chúng ta đang ngày một cạn dần.

Nhận định của Obama còn đúng bởi thách thức này mang tính toàn cầu, không một quốc gia nào có thể đứng ngoài. Một quốc gia phát triển gây ô nhiễm sẽ khiến quốc gia khác phải gánh chịu hậu quả; một khu rừng bị tàn phá sẽ làm cả hành tinh nóng lên. Tính liên đới và lan tỏa ấy khiến biến đổi khí hậu trở thành nguy cơ chung của loài người, đòi hỏi hợp tác chặt chẽ giữa các quốc gia, tổ chức, doanh nghiệp và cộng đồng.

Tuy vậy, biến đổi khí hậu không phải là thách thức không thể vượt qua. Nhân loại hoàn toàn có thể giảm tốc độ nóng lên toàn cầu bằng những hành động kịp thời: giảm phát thải, phát triển năng lượng tái tạo, bảo vệ rừng, xây dựng lối sống xanh. Mỗi quốc gia cần có chiến lược phát triển bền vững; mỗi tổ chức cần đổi mới công nghệ để thân thiện hơn với môi trường; và mỗi cá nhân cần thay đổi từ những hành vi nhỏ nhất: tiết kiệm năng lượng, trồng cây, giảm sử dụng đồ nhựa, hạn chế tiêu thụ lãng phí.

Là học sinh – những chủ nhân tương lai của đất nước – chúng ta càng phải ý thức rõ ràng về trách nhiệm của mình. Không chỉ học tập để hiểu đúng về biến đổi khí hậu, chúng ta cần lan tỏa lối sống xanh đến gia đình và cộng đồng. Một hành động nhỏ hôm nay có thể tạo nên thay đổi lớn cho ngày mai.

Tóm lại, biến đổi khí hậu thật sự là thách thức lớn nhất đối với tương lai nhân loại bởi nó ảnh hưởng sâu rộng và lâu dài đến sự tồn tại của con người. Tuy nhiên, nếu tất cả cùng chung tay, thách thức này có thể trở thành cơ hội để nhân loại thay đổi theo hướng văn minh và bền vững hơn. Tương lai của Trái Đất nằm trong quyết định của chúng ta – ngay lúc này.

Câu 1. Phương thức biểu đạt chính của văn bản

Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận (bình giảng thơ).

Văn bản dùng lập luận, cảm nhận, phân tích nghệ thuật để làm rõ vẻ đẹp của bài thơ Tràng giang.

Câu 2. Cảm xúc, thái độ trong phần (3)

Trong phần (3), người viết bộc lộ:

Cảm giác bâng khuâng, nhỏ bé, cô đơn trước dòng sông mênh mông và dòng đời.

Sự đồng cảm sâu sắc với tâm trạng lạc lõng, buồn thương trong bài thơ.

Nỗi suy tư về kiếp người, về sự luân lạc, mong manh của con người giữa dòng chảy thời gian.

Câu 3. Nét khác biệt của Tràng giang so với thơ xưa trong cách tái tạo cái “tĩnh vắng mênh mông”

Tác giả chỉ ra rằng:

Thơ xưa tái tạo cái “tĩnh vắng” bằng sự an nhiên, thanh thản, tiếp nhận thiên nhiên trong tâm thế hài hòa.

Còn Tràng giang của Huy Cận tái tạo cái “tĩnh” bằng nỗi cô đơn, lẻ loi, hoang vắng đến tuyệt đối của cái tôi hiện đại.

→ Cái “tĩnh” ở Huy Cận gắn liền với nỗi buồn nhân thế, không phải sự ung dung như trong thơ cổ.

Câu 4. Những yếu tố ngôn ngữ được phân tích để làm rõ “nhịp chảy trôi miên viễn”

Tác giả đã phân tích các phương tiện ngôn ngữ sau:

Từ láy: điệp điệp, song song, lớp lớp, dợn dợn… → gợi sự nối dài, triền miên.

cấu trúc câu song hành – trùng điệp:

“Sóng gợn tràng giang buồn điệp điệp / Con thuyền xuôi mái nước song song”.

Nhịp câu cắt đoạn nhưng liên tiếp:

“Nắng xuống/ trời lên/ sâu chót vót. Sông dài/ trời rộng/ bến cô liêu”.

Các cụm từ thể hiện sự tiếp diễn:

“hàng nối hàng”, “lặng lẽ bờ xanh tiếp bãi vàng”…

→ Tất cả tạo thành âm hưởng “trôi xuôi vô tận”, tượng trưng cho dòng chảy thời gian – không gian.

Câu 5. Nêu đặc điểm em ấn tượng nhất và lí do

(Trả lời mở – tham khảo mẫu đầy đủ)

Em ấn tượng nhất với nỗi buồn mang màu sắc “cô đơn nhân thế” của bài thơ.

Vì Huy Cận đã chuyển hóa cảnh vật tĩnh lặng thành một không gian thấm đầy tâm trạng, khiến người đọc không chỉ nhìn thấy sông nước mênh mang mà còn cảm nhận được nỗi cô đơn, lạc lõng của con người trước vũ trụ rộng lớn. Đây là nét rất riêng của Tràng giang, tạo nên chiều sâu triết lí và vẻ đẹp trữ tình sâu sắc của bài thơ.

.

Câu 1

Nguyễn Trãi đã thể hiện nghệ thuật lập luận sắc bén trong "Chiếu cầu hiền tài" thông qua cách lập luận chặt chẽ, giàu sức thuyết phục. Trước hết, tác giả sử dụng lập luận diễn dịch, mở đầu bằng nhận định chung về tầm quan trọng của hiền tài đối với sự thịnh trị của đất nước, sau đó mới triển khai các biện pháp cụ thể để tìm kiếm nhân tài. Bên cạnh đó, ông vận dụng chứng cứ lịch sử để tăng tính thuyết phục, như việc dẫn các tấm gương tiến cử hiền tài của Trung Quốc (Tiêu Hà tiến cử Tào Tham, Địch Nhân Kiệt tiến cử Trương Cửu Linh) nhằm khẳng định vai trò của việc trọng dụng nhân tài trong lịch sử. Không chỉ vậy, bài chiếu còn sử dụng điển tích văn học như Mao Toại, Nịnh Thích để khuyến khích người tài tự tiến cử, giúp mở rộng đối tượng chiêu mộ. Giọng văn của bài chiếu trang trọng, khẩn thiết, thể hiện sự chân thành của một bậc minh quân lo cho vận mệnh đất nước. Nhờ nghệ thuật lập luận hợp lý, giàu sức thuyết phục, văn bản không chỉ khẳng định tư tưởng trọng dụng hiền tài mà còn phản ánh tầm nhìn xa trông rộng của Nguyễn Trãi trong công cuộc xây dựng đất nước.

Câu 2

Câu 1 
Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong bài là nghị luận.

Câu 2 
Chủ thể bài viết là vua Lê Thái Tổ (Lê Lợi).

Câu 3 

• Mục đích chính của văn bản: Kêu gọi các quan lại tiến cử và khuyến khích người tài ra giúp nước, nhằm xây dựng một triều đình vững mạnh.
• Những đường lối tiến cử người hiền tài:
  1. Các quan từ tam phẩm trở lên phải tiến cử người có tài.
  2. Bất cứ ai, dù ở triều đình hay thôn quê, đều có thể được đề cử.
  3. Những người có tài có thể tự mình ra ứng cử.
  4. Người tiến cử thành công sẽ được trọng thưởng.

Câu 4 

• Dẫn chứng:
  • Dẫn các tấm gương tiến cử hiền tài của Trung Quốc như: Tiêu Hà tiến cử Tào Tham, Địch Nhân Kiệt tiến cử Trương Cửu Linh, Tiêu Tung tiến cử Hàn Hưu...
  • Lấy điển tích về Mao Toại và Ninh Thích để khuyến khích người tài tự ứng cử.
• Nhận xét:
  • Dẫn chứng đa dạng, thuyết phục, gồm cả thực tiễn lịch sử và điển tích văn học.
  • Cách nêu dẫn chứng hợp lý, giúp củng cố lập luận về tầm quan trọng của việc tiến cử hiền tài.

Câu 5 (1.0 điểm):

Phẩm chất của bài viết "Chiếu cầu hiền tài" thể hiện qua các đặc điểm sau:

• Tính thuyết phục cao: Văn bản sử dụng lý lẽ chặt chẽ, dẫn chứng lịch sử và điển tích để khẳng định tầm quan trọng của việc trọng dụng nhân tài.
• Tinh thần trọng hiền tài: Nội dung thể hiện sự trân trọng nhân tài, không phân biệt xuất thân, chỉ cần có đức và tài đều có thể ra giúp nước.
• Tính thực tiễn: Bài chiếu không chỉ kêu gọi chung chung mà còn đề ra những biện pháp cụ thể, như yêu cầu quan lại tiến cử người tài, đồng thời khuyến khích những người có tài tự đề xuất.
• Giọng văn trang trọng, khẩn thiết: Thể hiện trách nhiệm của nhà vua đối với vận mệnh đất nước, đồng thời cho thấy sự khiêm nhường khi sẵn sàng lắng nghe và sử dụng người tài.

⟶ Văn bản mang tư tưởng tiến bộ, phản ánh tầm nhìn của một vị vua anh minh, luôn đặt việc trọng dụng nhân tài làm nền tảng cho sự phát triển đất nước.

Câu 1 văn bản viết theo thể thơ thất ngôn bát cú đường luật

Câu 2 
Những hình ảnh nói về nét sinh hoạt hàng ngày đạm bạc, thanh cao của tác giả:

• "Thu ăn măng trúc, đông ăn giá" → Thức ăn giản dị, gần gũi với thiên nhiên.
• "Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao" → Cuộc sống hòa hợp với thiên nhiên, ung dung tự tại.

Câu 3 

• Biện pháp tu từ liệt kê: "Một mai, một cuốc, một cần câu"
• Tác dụng:
  • Nhấn mạnh sự giản dị, thanh đạm trong cuộc sống của tác giả.
  • Gợi lên hình ảnh một cuộc sống nhàn nhã, không vướng bận danh lợi.
  • Thể hiện quan niệm sống gần gũi với thiên nhiên, tránh xa những xô bồ của cuộc đời.

Câu 4 
Quan niệm dại – khôn của tác giả mang tính triết lý sâu sắc và có sự đối lập độc đáo:

• "Ta dại": Tự nhận mình là dại vì chọn sống ở "nơi vắng vẻ" – tức là cuộc sống ẩn dật, không bon chen danh lợi.
• "Người khôn": Gọi người theo đuổi danh lợi là khôn, vì họ chọn "chốn lao xao" – nơi quan trường, đầy rẫy tranh giành và thị phi.
  ⟶ Quan niệm ngược đời: Thực chất, đây là cách nói mỉa mai, vì tác giả cho rằng kẻ chạy theo danh lợi mới là "dại", còn người sống nhàn nhã, an nhiên với thiên nhiên mới thực sự là "khôn".

Câu 5 Nguyễn Bỉnh Khiêm thể hiện vẻ đẹp của một nhân cách thanh cao, thoát tục. Ông lựa chọn cuộc sống giản dị, gần gũi thiên nhiên, không màng danh lợi. Sự ung dung, tự tại của ông cho thấy tâm thế an nhiên, không bị cuốn vào vòng xoáy bon chen của xã hội. Quan niệm sống của ông phản ánh tư tưởng "nhàn" – một lối sống trí tuệ, thể hiện sự tỉnh táo trước phù hoa, danh vọng.