Câu 1. Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích nhân vật bé Em trong văn bản “Áo Tết”

Trong văn bản “Áo Tết”, nhân vật bé Em hiện lên như một cô bé hồn nhiên, giàu lòng nhân ái và luôn biết nghĩ cho người khác. Ban đầu, bé Em háo hức mong chờ chiếc áo đầm mới mẹ hứa may cho dịp Tết. Đó là mong muốn rất ngây thơ, trong trẻo của một đứa trẻ. Thế nhưng khi thấy hoàn cảnh khó khăn của bạn Thắm – người bạn thân đang buồn tủi vì không có áo mới – bé Em đã trải qua sự giằng co nội tâm sâu sắc. Từ mong ước cá nhân, Em dần thấu hiểu nỗi buồn của bạn và biết đặt tình cảm lên trên vật chất. Quyết định nhờ mẹ may áo cho bạn thay vì cho mình đã thể hiện sự trưởng thành trong tâm hồn Em: một tấm lòng nhân hậu, biết sẻ chia và sống giàu tình người. Niềm vui của Em khi bạn Thắm hạnh phúc cho thấy Em đã tìm được giá trị đích thực của tình bạn. Nhân vật bé Em vì thế trở thành biểu tượng đẹp của sự vị tha, là bài học sâu sắc về tình thương và sự đồng cảm trong cuộc sống.

Câu 2. Bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ)

Bàn về việc cân bằng giá trị vật chất và giá trị tinh thần trong cuộc sống qua câu chuyện “Áo Tết”

Trong văn bản “Áo Tết”, bé Em nhận ra rằng tình bạn chân thành quan trọng hơn chiếc áo đầm mới mà em từng mong đợi. Sự lựa chọn của bé Em không chỉ thể hiện tấm lòng nhân hậu mà còn gợi mở một vấn đề có ý nghĩa đối với mỗi chúng ta: làm thế nào để cân bằng giữa giá trị vật chất và giá trị tinh thần trong cuộc sống? Đây là câu hỏi mà con người ở bất kỳ thời đại nào cũng phải đối diện.

Vật chất là nền tảng đảm bảo cho đời sống con người: cơm ăn, áo mặc, nơi ở, học tập, làm việc… đều cần đến vật chất. Một cuộc sống thiếu thốn sẽ khiến con người vất vả, khó có điều kiện phát triển bản thân và nuôi dưỡng đời sống tinh thần. Tuy nhiên, nếu chỉ chạy theo vật chất mà quên đi cảm xúc, tình người hay những giá trị đạo đức thì cuộc sống sẽ trở nên trống rỗng. Ngược lại, tinh thần giúp con người sống nhân ái, biết yêu thương và hướng đến những điều tốt đẹp. Đó là thứ không thể cân đo, đong đếm nhưng lại mang sức mạnh lớn lao nuôi dưỡng tâm hồn.

Câu chuyện của bé Em là minh chứng rõ ràng cho sự hòa quyện ấy: chiếc áo Tết – vật chất – từng rất quan trọng, nhưng khi đặt bên cạnh tình bạn, Em đã hiểu điều gì có ý nghĩa hơn. Chính lựa chọn đặt tình bạn lên trên món đồ mới đã đem lại cho Em niềm vui lớn hơn bất kỳ chiếc áo đẹp nào. Điều đó cho thấy: khi vật chất và tinh thần được đặt đúng vị trí, con người sẽ tìm thấy hạnh phúc bền vững.

Để xây dựng một lối sống hài hòa giữa vật chất và tinh thần, mỗi người cần có những hành động cụ thể. Trước hết, cần biết chi tiêu hợp lý, không chạy theo hình thức hay tiêu dùng phô trương. Bên cạnh đó, hãy dành thời gian quan tâm đến gia đình, bạn bè; học cách sẻ chia, giúp đỡ những người xung quanh. Mỗi ngày, chúng ta cũng nên nuôi dưỡng tâm hồn bằng việc đọc sách, rèn luyện sức khỏe, giữ thái độ sống tích cực và biết trân trọng những giá trị tinh thần như tình thân, tình bạn, lòng biết ơn. Đặc biệt, hãy học cách ưu tiên những điều thực sự quan trọng thay vì bị cuốn vào mong muốn sở hữu.

Cuộc sống chỉ thật sự trọn vẹn khi vật chất đủ đầy và tinh thần phong phú. Bài học mà bé Em mang đến không chỉ dành cho trẻ em, mà còn nhắc nhở mỗi chúng ta rằng: hạnh phúc không nằm ở những thứ lấp lánh bên ngoài, mà ở tấm lòng biết yêu thương và sẻ chia. Khi biết cân bằng giữa vật chất và tinh thần, con người sẽ sống tốt đẹp hơn, hạnh phúc hơn và có ý nghĩa hơn.

Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản.

→ Nghị luận/phê bình – bình giảng văn học.

Câu 2. Trong phần (3), người viết đã thể hiện cảm xúc, thái độ gì?

→ Tác giả bộc lộ nỗi bâng khuâng, cô đơn, lạc lõng trước không gian Tràng giang; đồng thời cảm nhận Tràng giang như dòng đời, gợi suy tư về thân phận con người – nhỏ bé, mong manh trước thời gian và vũ trụ.

Câu 3. Trong phần (1), tác giả đã chỉ ra nét khác biệt nào của Tràng giang so với thơ xưa khi cùng tái tạo cái “tĩnh vắng mênh mông”?

→ Thơ xưa cảm nhận cái tĩnh bằng sự an nhiên, thanh vắng kiểu cổ điển; còn Tràng giang tái tạo sự tĩnh vắng bằng nỗi cô đơn, bơ vơ, hoang sơ tuyệt đối.
→ Vẻ đẹp không phải là sự ung dung như thơ Đường mà là nỗi quạnh hiu, vắng bóng con người, gợi tâm trạng lữ thứ lạc lõng.

Câu 4. Trong phần (2), tác giả đã phân tích những yếu tố ngôn ngữ nào của bài thơ để làm sáng tỏ “nhịp chảy trôi miên viễn” của tràng giang?

Tác giả phân tích:

• Các từ láy: điệp điệp, song song, lớp lớp, dợn dợn…
• Các cặp câu tương xứng, trùng điệp: “Sóng gợn tràng giang buồn điệp điệp / Con thuyền xuôi mái nước song song”.
• Các vế câu ngắt nhịp nối tiếp nhau: “Nắng xuống / trời lên / sâu chót vót…”.
• Các cụm từ gợi sự nối tiếp: “hàng nối hàng”, “bờ xanh tiếp bãi vàng”.

→ Các yếu tố ấy tạo nên âm hưởng trôi xuôi, miên man, vô tận, gợi dòng sông chảy từ quá khứ đến tương lai.

Câu 5. Em ấn tượng nhất với đặc điểm nào của bài thơ Tràng giang được phân tích trong văn bản? Vì sao?

(Trả lời gợi ý, ngắn gọn 5–7 dòng)

Em ấn tượng nhất với cảm giác cô đơn và nỗi nhớ nhà sâu thẳm được tác giả phân tích trong đoạn văn. Huy Cận không chỉ tái hiện cảnh sông nước mênh mông mà còn gửi vào đó sự trống trải của lòng người. Câu thơ “Không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà” làm hiện lên một nỗi nhớ cố hương thường trực, không cần duyên cớ. Đặc điểm này giúp bài thơ trở nên giàu chiều sâu cảm xúc và thể hiện tâm trạng tiêu biểu của con người trước Cách mạng: cô đơn, khắc khoải, lạc loài giữa vũ trụ rộng lớn.

Câu 1. Văn bản trên thuộc thể loại gì?

→ Truyện ngắn (văn xuôi tự sự).

Câu 2. Xác định đề tài của văn bản "Áo Tết".

→ Văn bản viết về tình bạn hồn nhiên của trẻ nhỏ trong bối cảnh đời sống gia đình nghèo – giàu khác nhau và những chia sẻ, cảm thông giữa các em khi Tết đến.

Câu 3. Chỉ ra sự thay đổi điểm nhìn trong đoạn trích? Tác dụng?

Sự thay đổi điểm nhìn:
→ Truyện chủ yếu được kể theo ngôi thứ ba, nhưng điểm nhìn luân chuyển giữa hai nhân vật bé Em và bé Bích (lúc theo cảm xúc của Em, lúc theo suy nghĩ của Bích).

Tác dụng:

• Khắc họa rõ tâm lí đối lập của hai bé: Em vừa háo hức khoe đồ mới, vừa biết nghĩ cho bạn; Bích nghèo nhưng hiền, biết nhường nhịn và trân trọng bạn.
• Làm cho câu chuyện sinh động, chân thật, người đọc hiểu sâu hơn về tình bạn trong sáng của hai nhân vật.
• Gợi sự đồng cảm và tăng tính nhân văn của truyện.

Câu 4. Phân tích ý nghĩa chi tiết chiếc áo đầm hồng.

Chi tiết chiếc áo đầm hồng có ý nghĩa:

• Là biểu tượng cho sự háo hức của bé Em trước Tết và cũng phản ánh hoàn cảnh khá giả hơn của Em.
• Khi Em quyết định không mặc áo đầm hồng để bạn vui, chi tiết ấy bộc lộ tấm lòng biết nghĩ cho người khác, sự tế nhị và tình bạn chân thành của Em.
• Chiếc áo đồng thời làm nổi bật sự thiệt thòi nhưng giàu tình cảm của Bích, từ đó cho thấy vẻ đẹp của tình bạn trong sáng, không so bì hơn thua.
  → Đây là chi tiết nghệ thuật giúp làm nổi bật nhân cách các nhân vật và giá trị nhân văn của truyện.

Câu 5. Bài học rút ra về tình bạn và sự sẻ chia (5–7 dòng).

Qua câu chuyện, em hiểu rằng tình bạn chân thành không nằm ở vật chất, mà ở sự quan tâm, thấu hiểu và biết nghĩ cho nhau. Khi biết đặt mình vào hoàn cảnh của bạn, ta học được cách sẻ chia, cảm thông và làm cho tình bạn trở nên bền chặt. Trong cuộc sống, mỗi người có một hoàn cảnh khác nhau, vì vậy thái độ khiêm nhường, không khoe khoang và luôn tôn trọng bạn bè là rất quan trọng. Tình bạn đẹp chính là khi ta vui vì niềm vui của bạn và không để sự chênh lệch giàu nghèo làm tổn thương nhau.