Câu 1:

    Trong bối cảnh xã hội hiện đại .Nơi mà diễn ra sự thay đổi ngày càng nhanh chóng, lối sống chủ động trở thành một yếu tố quyết định đến cuộc sống của mỗi cá nhân .Lối sống chủ động không chỉ đơn giản là việc hành động trước mà còn là một thái độ tích cực, dám đương đầu với thử thách và không ngừng vươn lên. Người có lối sống chủ động là người biết rõ mục tiêu của mình, họ chủ động đặt ra kế hoạch và từng bước thực hiện nó, họ không chờ đợi cơ hội đến mà chủ động tạo ra cơ hội cho chính mình, họ không đổ lỗi cho hoàn cảnh ,luôn tìm cách vượt qua khó khăn, biến thách thức thành cơ hội để phát triển bản thân, không ngại học hỏi, trau dồi kiến thức và kỹ năng. Lối sống chủ động không chỉ mang lại lợi ích cho cá nhân mà còn góp phần xây dựng một xã hội tích cực và phát triển. Khi mỗi người đều chủ động sẽ tạo ra một môi trường sống và làm việc tích cực, khuyến khích đổi mới và sáng tạo.Nếu bạn dám hành động, suy nghĩ, chủ động và kiên quyết thì mọi việc đều dẫn đến thành công .Xã hội ngày càng đi lên, bạn cần phải chủ động để không bị tụt lùi. Ngay từ hôm nay nên luyện tập cách sống chủ động cho mình và lên kế hoạch cho ước mơ của chính bản thân ,đó là con đường duy nhất để sống với chính mình, tạo ra được cuộc sống thú vị và có ý nghĩa .Hành trình cuộc đời của con người chính là khám phá ra năng lực của bản thân, ở thế chủ động thành công luôn đến với bạn. Thế nhưng vẫn còn có những người thiếu tự tin ,ở thế bị động ,phó mặc cuộc sống .Vì thế mỗi chúng ta hãy biết làm chủ cuộc sống của mình ,hãy bình tĩnh ,tự tin, quyết đoán để luôn là người chủ động trong mọi hoàn cảnh của cuộc sống.

Câu 2:

         Nguyễn Trãi là một nhân vật toàn tài hiếm có của lịch sử trung đại Việt Nam. Ông là nhà quân sự , nhà văn hóa lớn với tấm lòng yêu nước thương dân trong bất cứ hoàn cảnh nào. Ông cũng là người là đặt nền móng và mở đường cho sự phát triển của thơ ca nước ta. Nhắc đến Nguyễn Trãi, người ta không thể không nhắc tới một tập thơ được xem là tác phẩm mở đầu cho văn học chữ Nôm "Quốc âm thi tập" . Trong đó "Cảnh ngày hè" là một bài thơ tiêu biểu. bài thơ là nỗi niềm và cảm xúc của Nguyễn Trãi trước bức tranh ngày hè. 

         Cảnh ngày hè là bài thơ thứ 43 trong 61 bài trong chùm thơ "Bảo kính cảnh giới " là một bài thơ hay của "Quốc âm thi tập". Bài thơ tả cảnh ngày hè, cho thấy tâm hồn Nguyễn Trãi chan chứa tình yêu thiên nhiên ,yêu đời ,yêu nhân dân ,yêu đất nước. Sáu câu thơ đầu tiên là cảm xúc của nhà thơ trước bức tranh cảnh ngày hè. Mở đầu bài thơ là câu thơ sáu chữ :"Rồi hóng mát thuở ngày trường" .Chữ "rồi" là điểm nhấn đặt ở đầu câu, gợi trạng thái con người nhàn nhã, không vướng bận điều gì. "Ngày trường" có nghĩa là ngày hè dài. Câu thơ mở ra tâm thế nhàn hạ, ung dung của Nguyễn Trãi trước cảnh ngày hè. Đó cũng là tư thế ung dung, nhàn hạ của con người trong văn học trung đại. Bức tranh ngày hè hiện lên qua hình ảnh ba loại cây đặc trưng của mùa hè. Mỗi loài cây đều được miêu tả bằng những tính từ chỉ màu sắc và những động từ mạnh:

"Hòe lục đùn đùn tán rợp trương

Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ

Hồng liên trì đã tịn mùi hương."

Cây hòe với màu xanh lục như cuộn lên từng khối biếc, từng chùm cứ như sinh sôi ngay trước mắt, cành lá xanh tươi tỏa rộng. Hoa lựu rừng rực sắc đỏ đồng loạt phun trào. Động từ "phun" diễn tả sức sống như bật ra, trào ra. Màu đỏ của hoa lựu như một nét rực rỡ trên nền xanh của lá. Điểm nhìn của nhà thơ từ tầng không tới hiên nhà tới tầng thấp là hoa sen để nhận ra sen hồng đã ngát mùi hương. "Tiễn" là ngát, là nức. Hương thơm tỏa ra khắp không gian, sức sống chất chứa từ bên trong đang phun trào. Thiên nhiên ở đây không tĩnh mà động, tưởng như sức sống bên trong đang trào ra: màu xanh của hòe, màu đỏ của lựu, màu hồng của sen đã được thôi thúc từ bên trong không kìm lại được mà tuôn trào hết lớp này đến lớp khác. Tất cả như hô ứng, đua nhau khoe sắc tỏa hương hợp thành vẻ toàn thực của mùa hè.Bức tranh ngày hè rực rỡ sắc màu giờ đây còn rộn rã âm thanh. Đó là tiếng lao xao chợ cá làng chài vọng đến gợi sự đông đúc, nhộn nhịp với cuộc sống ấm no của con người: "Lao xao chợ cá làng ngư phủ". Nó có thể là một phiên chợ có thật nhưng rất có thể đó là những âm thanh vọng lên trong tâm tưởng nhà thơ khi hướng về cuộc sống. Đó là âm thanh cuộc sống nơi dân dã, nơi làng quê. Cái "lao xao" gọi sự ồn ào, náo nhiệt, gợi vẻ sầm uất của cuộc sống xung quanh, là những xôn xao vang lên giữa nhịp sống hài hòa trường cửu của vũ trụ,...Vẫn bằng một cái nghiêng tai rất sầu, nhà thơ đón bắt được một âm thanh rất quen dắng dỏi trong chiều tà: "Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương". Nắng tắt, chiều tàn, màn đêm đang buông xuống, cho dù là chốn lầu tịch dương thì cũng khó lòng tránh khỏi cảm giác quạnh hiu, cô độc. Dường như ấn tượng ảm đạm của triều tà hoàn toàn xua tan khi nhạc ve dắng dỏi, là âm thanh mạnh mẽ, dứt khoát l, trầm bổng ngân vang trong cảm nhận của tác giả. Âm thanh ấy trong cảm nhận của tác giả như tiếng đàn. Phải có một tâm hồn nhạy cảm, háo hức hướng về cuộc sống, Nguyễn Trãi mới có thể nghe được âm thanh như thế. Thời gian và cảnh vật đang ở cuối ngày nhưng sự sống dường như vẫn không dừng lại. Thêm một lần ta hiểu hơn niềm tha thiết hướng về cuộc sống của tác giả, hiểu hơn về tâm hồn luôn hướng về cuộc đời với nhiều ước vọng của Nguyễn Trãi.Và trong khoảnh khắc đẹp đẽ ấy, tiếng Ngu cầm trong tưởng tượng được cất lên:

"Lẽ có Ngu cầm đàn một tiếng,

Dân giàu đủ khắp đòi phương"

Hai câu thơ kết sử dụng điển "Ngu cầm" kể câu chuyện về cây đàn của vua Ngu Thuấn ca ngợi nền thái bình với niềm vui sống tự hào. Hai từ "lẽ có" - lẽ ra nên có, nổi lên trong câu thơ khi sử dụng điển tích "Ngu cầm" là mong ước có được cây đàn vua Nghiêu, vua Thuấn. Đó là ước mong được hòa điệu, được san sẻ niềm vui sống trong cảnh thái bình nhân dân. Cao hơn là một niềm mong mỏi về một cuộc sống an lạc cho người dân khắp mọi phương trời được duy trì vĩnh viễn như thời vua Nghiêu, vua Thuấn. Có phải vì thế khi nghe kỹ tình thơ, ý thơ, ta nhận ra trong hai chữ "dễ có" một chút gì ưu tư, luyến tiếc và cả một chút ngậm ngùi. Những cảm xúc từ từ trở thành nét bất biến trong vẻ đẹp nhân cách lớn lao của Nguyễn Trãi được hậu thế muôn đời tôn quý, mới thấy cội nguồn vui sống của Nguyễn Trãi vẫn là cảnh quốc thái dân an. Chừng nào nhân dân chưa được thái bình thì ngày hè dẫu tưng bừng đến mấy thì niềm vui cũng không được trọn vẹn. Ước vọng ấy nâng tầm Nguyễn Trãi ngang tầm tư tưởng của một đấng quân vương. Cả bài thơ có tám câu, đến tận câu cuối chữ "dân" mới xuất hiện nhưng thực sự nó là cái nền chính, linh hồn bài thơ, thực sự là chìa khóa giải mã cho cái bất thường, cho cái dằng dặc của ngày hè.

Cả bài thơ tạo thành một liên tưởng thơ độc đáo với kết cấu đầu cuối tương ứng. Bài thơ có sự sáng tạo hình thức thơ thất ngôn xen lục ngôn tạo sự phá cách trong nhịp điệu, ngôn từ biểu cảm giàu sức gợi tài tình. Tất cả tạo nên một nhân cách nhà thơ ưu ái với dân, với nước. Nguyễn Trãi yêu thiên nhiên nhưng trên hết vẫn là tấm lòng của ông tha thiết với con người, với dân, với nước. Ước mơ đó, tấm lòng đó thể hiện tư tưởng thân dân của Nguyễn Trãi. Với ngày hôm nay nó vẫn mang ý nghĩa thẩm mỹ và nhân văn sâu sắc.Bài thơ đẹp như một bức tranh thi trung hữu họa. Bài thơ giúp ta hiểu hơn về tâm hồn, nhân cách của Nguyễn Trãi, bồi đắp cho chúng ta niềm yêu nước, thương dân trong trái tim.

Câu 1:    Thể thơ của văn bản trên là thất ngôn bát cú Đường luật .

Câu 2 :    Những hình ảnh nói về nét sinh hoạt hằng ngày đạm bạc , thanh cao của tác giả là '' thu ăn măng trúc''  , '' đông ăn giá '' , '' xuân tắm hồ sen '' , '' hạ tắm ao ''.

Câu 3 : Biện pháp tu từ liệt kê là một mai , một cuốc , một cần câu. 

Tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê là nhấn mạnh sự lựa chọn lối sống giản dị ,an nhàn , thể hiện thái độ mỉa mai lối sống danh vọng , tạo sự nhịp nhàng , hài hòa cho câu thơ.

Câu 4:  Quan niệm dại -khôn của tác giả trong hai câu thơ thể hiện sự đối lập giữ cuộc sống thanh tịnh , tự tại với cuộc sống ồn ào , tranh giành .Tác giả cho rằng người khôn ngoan là người tìm đến chốn lao xao , danh lợi , còn người dại là người tìm đến sự yên tĩnh , tự tại . Đây là quan niệm đặc biệt vì nó đi ngược lại với bình thường ,thực tế đây là sự lựa chọn lối sống , sự khôn ngoan khác biệt của tác giả . 

 Câu 5 : 

Vẻ đẹp nhân cách của Nguyễn Bỉnh Khiêm trong bài thơ toát lên từ lối sống giản dị , thanh cao , không màng danh lợi . Ông tìm đến sự tĩnh lặng , hòa mình với thiên nhiên , thể hiện sự khôn ngoan khác biệt , không chạy theo thứ phù phiếm . Qua đó thấy tác giả với tâm hồn thanh thản, một khí phách , nhân cách đáng ngưỡng mộ . Ông là hình ảnh tiêu biểu của người trí thức yêu nước , sống giản dị mà thanh cao , sống đúng với quan niệm của mình , không bị cám dỗ bởi hào nhoáng của cuộc sống.