Câu 1 (2.0 điểm): Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích bài thơ “Những giọt lệ” của Hàn Mặc Tử.

Bài thơ “Những giọt lệ” của Hàn Mặc Tử là tiếng lòng day dứt, đau đớn của một tâm hồn yêu tha thiết nhưng tuyệt vọng vì tình yêu tan vỡ. Ngay từ câu thơ mở đầu: “Trời hỡi, bao giờ tôi chết đi?”, nhà thơ đã thể hiện một trạng thái bi thương, khát khao được giải thoát khỏi nỗi đau trần thế. Nỗi buồn trong bài thơ không chỉ là sự chia lìa, mà còn là nỗi cô đơn đến tột cùng: “Người đi, một nửa hồn tôi mất / Một nửa hồn tôi bỗng dại khờ.” Tình yêu khiến nhà thơ đánh mất chính mình, đánh mất lý trí và trở nên hoang mang giữa cuộc sống. Các hình ảnh thơ như “mặt nhựt tan thành máu”, “bông phượng nở trong màu huyết”, “giọt châu” là những ẩn dụ độc đáo, ám ảnh, kết tinh những giọt lệ – giọt máu – giọt yêu trong trái tim tan vỡ. Qua bài thơ, người đọc cảm nhận được thế giới nội tâm đầy giằng xé, mộng ảo nhưng cũng rất chân thành của Hàn Mặc Tử – một thi sĩ tài hoa, bất hạnh, mang nỗi đau đến tận cùng của một kiếp người đa cảm.

Câu 2 (4.0 điểm): Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ của em về ý chí, nghị lực trong cuộc sống.

Trong cuộc sống, không ai tránh khỏi những khó khăn, thất bại và nghịch cảnh. Nhưng điều quan trọng nhất quyết định sự thành công hay thất bại của một con người chính là ý chí và nghị lực – khả năng kiên cường vượt qua thử thách để vươn lên và trưởng thành.

Ý chí là sức mạnh nội tâm giúp con người không khuất phục trước khó khăn. Nghị lực là sự bền bỉ, dẻo dai để theo đuổi mục tiêu đến cùng. Người có ý chí, nghị lực là người không bỏ cuộc khi gặp thất bại, không chùn bước trước những giới hạn của bản thân, mà luôn tìm cách vượt qua. Chính nhờ ý chí và nghị lực mà rất nhiều con người đã vươn lên từ hoàn cảnh nghiệt ngã để làm nên điều phi thường. Nguyễn Ngọc Ký – người thầy giáo viết bằng chân, hay Stephen Hawking – nhà vật lý thiên tài sống với căn bệnh hiểm nghèo suốt đời – là minh chứng sống động cho sức mạnh tinh thần bất khuất.

Trong thời đại hiện nay, khi con người dễ bị cuốn vào nhịp sống nhanh, áp lực học tập, công việc, thì ý chí, nghị lực càng cần thiết hơn bao giờ hết. Nó giúp ta không buông xuôi trước thất bại, dũng cảm đứng lên sau vấp ngã và biết tự rèn luyện bản thân để ngày một hoàn thiện. Ý chí còn giúp ta có thái độ sống tích cực, không ghen tị, đố kỵ mà tập trung phát triển năng lực cá nhân.

Tuy nhiên, không phải ai cũng sẵn có ý chí mạnh mẽ. Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện nó qua từng trải nghiệm nhỏ hằng ngày: từ việc vượt qua sự lười biếng, tập trung vào mục tiêu học tập, đến việc không từ bỏ giữa chừng trước khó khăn. Gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần khuyến khích, tạo điều kiện để mỗi cá nhân rèn luyện ý chí, phát huy năng lực.

Tóm lại, ý chí và nghị lực chính là nền tảng vững chắc để xây dựng thành công và hạnh phúc. Cuộc sống không bao giờ bằng phẳng, nhưng với ý chí, ta có thể biến chông gai thành động lực, biến khó khăn thành thành quả. Như nhà văn Victor Hugo từng nói: “Nghị lực và bền bỉ có thể chinh phục mọi thứ.”

⸻

Câu 1. Xác định những phương thức biểu đạt trong bài thơ trên.

Phương thức biểu đạt chính của bài thơ là biểu cảm, bên cạnh đó có sự kết hợp với phương thức tự sự (kể lại tâm trạng) và miêu tả (miêu tả hình ảnh, cảm xúc nội tâm).

⸻

Câu 2. Đề tài trong bài thơ là gì?

Đề tài trong bài thơ là nỗi đau khổ, tiếc nuối và cô đơn trong tình yêu tan vỡ. Từ đó, thể hiện khát vọng yêu thương mãnh liệt và nỗi ám ảnh về cái chết của một tâm hồn nhạy cảm và tuyệt vọng.

⸻

Câu 3. Chỉ ra và nêu cảm nhận của em về một hình ảnh thơ mang tính tượng trưng trong bài thơ.

Hình ảnh thơ mang tính tượng trưng nổi bật là: “Người đi, một nửa hồn tôi mất / Một nửa hồn tôi bỗng dại khờ.”

→ Đây là hình ảnh tượng trưng cho sự mất mát khôn nguôi khi tình yêu tan vỡ. “Một nửa hồn tôi mất” biểu đạt sự trống trải, hụt hẫng khi người yêu rời xa; còn “một nửa hồn tôi bỗng dại khờ” cho thấy phần hồn còn lại cũng không thể lành lặn, trở nên ngây dại, vô định. Hình ảnh này đầy chất thơ, thể hiện nỗi đau tâm hồn sâu sắc và tình yêu tuyệt đối của nhân vật trữ tình.

⸻

Câu 4. Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong khổ thơ cuối.

Khổ thơ cuối sử dụng biện pháp ẩn dụ và câu hỏi tu từ:

• “Ai đem bỏ tôi dưới trời sâu?” là câu hỏi tu từ thể hiện cảm giác bị lạc lõng, cô đơn, bị ruồng bỏ giữa cuộc đời.

• Hình ảnh “bông phượng nở trong màu huyết / Nhỏ xuống lòng tôi những giọt châu” là một ẩn dụ tượng trưng, gợi liên tưởng đến những giọt máu đau thương hóa thành giọt lệ. Phượng vốn biểu tượng của tuổi học trò, nhưng trong thơ Hàn Mặc Tử lại mang sắc đỏ của máu, của đau thương, cô đơn và cả ký ức tình yêu đau đớn.

→ Các biện pháp tu từ này làm tăng tính biểu cảm, khắc họa sâu sắc nỗi đau khổ và dằn vặt trong tâm hồn nhà thơ, đồng thời tạo nên chất mộng ảo đặc trưng trong phong cách Hàn Mặc Tử.

⸻

Câu 5. Nhận xét về cấu tứ của bài thơ

Bài thơ có cấu tứ mạch lạc và phát triển theo dòng cảm xúc:

• Mở đầu là tiếng than về cái chết, sự tuyệt vọng trong tình yêu.

• Phần giữa bộc lộ cảm giác mất mát, dở dang, sự đổ vỡ khiến “nửa hồn” mất đi.

• Cuối bài là sự giằng xé nội tâm, là cảm giác lạc lõng giữa cuộc đời và kết lại bằng hình ảnh mưa phượng đầy ám ảnh.

→ Cấu tứ bài thơ thể hiện một trình tự cảm xúc logic, từ hiện thực đến siêu thực, từ nỗi đau cụ thể đến ám ảnh tâm linh, mang đặc trưng phong cách thơ Hàn Mặc Tử: dữ dội, cô đơn, đầy mộng mị và chất bi.

Câu 1. (2.0 điểm) Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích hình ảnh “mưa” trong bài thơ “Mưa Thuận Thành”:

Hình ảnh “mưa” trong bài thơ Mưa Thuận Thành không đơn thuần là hiện tượng thiên nhiên mà trở thành biểu tượng nghệ thuật thấm đẫm chất trữ tình và văn hóa. Mưa hiện lên trong từng câu thơ với nhiều cung bậc: khi mềm mại, e ấp như “ngón tay trắng nuột”; khi tha thiết, hoài niệm “mưa nhòa gương soi”; lúc lại mang sắc thái cổ kính, linh thiêng “mưa chuông chùa lặn”. Mưa gắn với vẻ đẹp dịu dàng, nữ tính của người con gái vùng Kinh Bắc – những “vai trần Ỷ Lan”, “gái thương chồng”, “ni cô chùa Dâu”… Mưa còn mang trong mình chiều sâu văn hóa với những địa danh giàu truyền thống như Luy Lâu, Bát Tràng, chùa Dâu… Cảm xúc về mưa xuyên suốt bài thơ là sự đan xen giữa nỗi nhớ, tình yêu, khát vọng và trăn trở về quá khứ – hiện tại. Nhờ hình ảnh “mưa” mang tính biểu tượng ấy, bài thơ không chỉ làm sống dậy một vùng đất mà còn khơi gợi những rung cảm sâu xa trong tâm hồn người đọc về vẻ đẹp quê hương, con người và lịch sử dân tộc.

Câu 2. (4.0 điểm) Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) làm rõ sự tương đồng và khác biệt trong số phận của người phụ nữ xưa và nay:

Trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, người phụ nữ luôn là biểu tượng của sự hy sinh, tảo tần, yêu thương và bền bỉ. Tuy nhiên, số phận của họ trong xã hội xưa và nay có nhiều điểm tương đồng nhưng cũng có những khác biệt sâu sắc, phản ánh sự chuyển biến của tư duy xã hội và vai trò giới tính theo thời gian.

Sự tương đồng đầu tiên giữa phụ nữ xưa và nay chính là phẩm chất cao đẹp. Dù ở bất kỳ thời đại nào, người phụ nữ Việt Nam luôn gắn liền với hình ảnh đảm đang, dịu dàng, hy sinh vì gia đình và đất nước. Từ Thúy Kiều trong văn học trung đại đến những bà mẹ Việt Nam anh hùng trong thời kỳ kháng chiến, họ đều là biểu tượng của đức hy sinh, lòng thủy chung và tình yêu thương vô bờ bến. Ngày nay, trong xã hội hiện đại, phẩm chất ấy vẫn tiếp nối. Nhiều người phụ nữ vừa chăm lo gia đình, vừa phấn đấu trong công việc, đóng góp tích cực cho xã hội.

Tuy nhiên, khác biệt lớn nhất giữa người phụ nữ xưa và nay là vị thế và quyền được lựa chọn. Trong xã hội phong kiến, người phụ nữ thường bị áp đặt, sống lệ thuộc vào nam giới, phải “tam tòng, tứ đức”, thậm chí thân phận bị coi nhẹ. Họ không được quyền tự quyết định cuộc sống hay theo đuổi đam mê của mình. Trái lại, phụ nữ hiện đại có nhiều cơ hội học tập, phát triển bản thân, tham gia các lĩnh vực chính trị, kinh tế, khoa học. Họ có thể làm chủ cuộc đời, lựa chọn hôn nhân, nghề nghiệp và phong cách sống. Xã hội ngày càng đề cao bình đẳng giới, tạo điều kiện để phụ nữ khẳng định năng lực và vị trí của mình.

Tuy nhiên, bên cạnh những tiến bộ, người phụ nữ hiện đại vẫn còn đối diện với không ít thách thức. Áp lực kép từ công việc và gia đình, định kiến xã hội về “giới tính mềm”, tình trạng bạo lực gia đình hay bất bình đẳng vẫn còn tồn tại ở nhiều nơi. Điều đó cho thấy hành trình đi đến sự bình đẳng thật sự vẫn còn nhiều gian nan, đòi hỏi nỗ lực không chỉ từ phụ nữ mà từ cả cộng đồng.

Tóm lại, dù ở thời đại nào, người phụ nữ vẫn giữ vai trò quan trọng trong gia đình và xã hội. Sự thay đổi về số phận của họ từ quá khứ đến hiện tại là minh chứng cho sự phát triển văn minh của nhân loại. Đồng thời, đó cũng là lời nhắc nhở mỗi người chúng ta cần tiếp tục trân trọng, bảo vệ quyền lợi và vẻ đẹp của một nửa thế giới.

⸻

Câu 1.

Thể thơ của bài thơ:

Bài thơ được viết theo thể thơ tự do – không bị ràng buộc bởi số câu, số chữ hay niêm luật, nhưng vẫn có nhịp điệu linh hoạt, mềm mại, giàu chất nhạc.

⸻

Câu 2.

Hình ảnh tượng trưng được thể hiện xuyên suốt trong bài thơ là:

Hình ảnh “mưa” – được lặp đi lặp lại, mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, đại diện cho nỗi nhớ, tình yêu, vẻ đẹp nữ tính và chiều sâu văn hóa, lịch sử của vùng đất Thuận Thành.

⸻

Câu 3.

Một hình ảnh thơ ấn tượng và cảm nghĩ:

Hình ảnh: “Vai trần Ỷ Lan”

• Đây là một hình ảnh gợi cảm, tinh tế, vừa trữ tình vừa mang chiều sâu lịch sử. Hình ảnh “vai trần” không chỉ gợi vẻ đẹp nữ tính, mềm mại mà còn ẩn chứa sức mạnh quyền lực và trí tuệ của người phụ nữ lịch sử – Ỷ Lan hoàng thái hậu.

• Qua đó, tác giả thể hiện sự tôn vinh vẻ đẹp người phụ nữ đất Thuận Thành – vừa dịu dàng, gợi cảm, vừa bản lĩnh và thông minh.

⸻

Câu 4.

Cấu tứ của bài thơ được thể hiện như sau:

• Bài thơ có cấu trúc mở rộng và lan tỏa, bắt đầu từ hình ảnh mưa, rồi triển khai thành nhiều lớp không gian, thời gian và cảm xúc: từ nỗi nhớ cá nhân, đến vẻ đẹp con gái vùng Thuận Thành, đến chiều sâu lịch sử – văn hóa gắn với các địa danh như Phủ Chúa, chùa Dâu, Luy Lâu…

• Cấu tứ mang tính tự sự - trữ tình đan xen, vừa là dòng chảy ký ức, vừa như một bản du ca miên man về vùng đất cổ kính, linh thiêng và gợi cảm.

⸻

Câu 5.

Đề tài và chủ đề của bài thơ:

• Đề tài: Ca ngợi vùng đất Thuận Thành (Bắc Ninh) – một vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa và vẻ đẹp tâm hồn người phụ nữ Kinh Bắc.

• Chủ đề: Thể hiện tình yêu sâu đậm, đầy hoài niệm và thiêng liêng với quê hương Thuận Thành, thông qua hình tượng mưa – vừa lãng mạn vừa gợi chiều sâu văn hóa dân tộc

Trong hành trình sống rộng lớn và nhiều biến động, mỗi con người đều cần một “điểm neo” – một nơi, một người hay một giá trị để níu giữ, định hướng và tiếp thêm sức mạnh tinh thần. Điểm neo ấy có thể là gia đình – nơi ta luôn được yêu thương và trở về; là ước mơ – điều cho ta động lực phấn đấu; là niềm tin – giúp ta đứng vững giữa sóng gió cuộc đời. Khi ta mỏi mệt, chênh vênh giữa những ngã rẽ, chính “điểm neo” đó giúp ta tìm lại bản thân, cân bằng cảm xúc và hướng đến điều đúng đắn. Thiếu vắng một điểm neo, con người dễ lạc lối, mất phương hướng, sống buông thả hoặc dễ dàng gục ngã trước khó khăn. Do đó, mỗi người

Câu 1.

Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản là: thuyết minh.

Văn bản cung cấp thông tin khoa học về hiện tượng thiên văn T Coronae Borealis (T CrB) dưới dạng trình bày, giải thích, phân tích hiện tượng một cách rõ ràng, khách quan.

Câu 2.

Đối tượng thông tin của văn bản là: hiện tượng nova tái phát của hệ sao T Coronae Borealis (T CrB) – một hiện tượng thiên văn có thể xảy ra vào năm 2025, với khả năng phát sáng mạnh và có thể quan sát được từ Trái Đất.

Câu 3.

Phân tích hiệu quả của cách trình bày thông tin trong đoạn văn:

“T CrB lần đầu được phát hiện vào năm 1866 bởi nhà thiên văn học người Ireland John Birmingham, nhưng phải đến đợt nova tiếp theo vào năm 1946, các nhà thiên văn học mới nhận ra rằng nó chỉ xuất hiện khoảng 80 năm một lần. Dựa trên chu kỳ đó, hiện nay chúng ta đã bước vào thời kỳ T CrB có thể bùng nổ trở lại bất cứ lúc nào.”

• Đoạn văn trình bày thông tin theo trình tự thời gian (1866 – 1946 – hiện tại), giúp người đọc dễ hình dung quá trình khám phá và nghiên cứu về hiện tượng.
• Việc dẫn ra mốc thời gian cụ thể và tên nhà khoa học giúp thông tin trở nên xác thực, đáng tin cậy.
• Cách kết nối giữa dữ kiện lịch sử (80 năm một lần) với thực tại làm tăng tính dự báo khoa học và kích thích sự quan tâm, hồi hộp của người đọc về sự kiện sắp xảy ra.

Câu 4.

Mục đích của văn bản:

• Cung cấp thông tin khoa học chính xác và cập nhật về hiện tượng sao nova T CrB có khả năng bùng nổ trong tương lai gần.

Nội dung chính của văn bản:

• Giới thiệu hệ sao T CrB và chu kỳ bùng nổ của nó.
• Trình bày quá trình tương tác giữa các sao tạo ra hiện tượng nova.
• Nêu các dấu hiệu và dự đoán về vụ nổ tiếp theo.
• Hướng dẫn cách quan sát và xác định vị trí T CrB trên bầu trời.

Câu 5.

Phương tiện phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản: Hình ảnh minh họa vị trí của T CrB trên bầu trời (dưới dạng sơ đồ mô tả từ Space.com).

Tác dụng:

• Hỗ trợ trực quan cho phần thông tin về cách xác định vị trí T CrB, giúp người đọc dễ dàng hình dung và áp dụng khi quan sát bầu trời.
• Tăng tính sinh động và thu hút sự chú ý của người đọc, nhất là đối với những người yêu thiên văn học.
• Làm rõ thông tin phức tạp về vị trí thiên thể, điều mà văn bản thuần chữ khó truyền tải trọn vẹn.