Chủ đề cốt lõi của bài thơ là sự trở về của các anh lính sau những năm tháng chiến tranh gian khổ, mang đến niềm hân hoan lan tỏa khắp làng quê nghèo với “mái lá nhà tre”, nơi cuộc sống còn vất vả nhưng tấm lòng người dân luôn rộng mở, tràn đầy tình thương. Tác giả không miêu tả trực tiếp cảnh chiến trường, nhưng qua câu “vui đàn con ở rừng sâu mới về” và sự thương nhớ của “mẹ già áo nâu” ta cảm nhận được bao năm tháng vất vả, mong chờ của người lính và gia đình, biến ngày đoàn tụ trở thành khoảnh khắc thiêng liêng. Về mặt nghệ thuật, Hoàng Trung Thông đã sử dụng điệp ngữ “Các anh về” lặp lại ở đầu các câu thơ, tạo ra âm hưởng vang vọng, thiết tha như một điệp khúc nhắc nhở niềm hạnh phúc khi người lính về nhà, đồng thời dùng những hình ảnh giản dị, gần gũi với đời sống làng quê như “mái ấm nhà vui”, “tiếng hát câu cười rộn ràng”, “lớp lớp đàn em hớn hở chạy theo sau”, “nồi cơm nấu dở, bát nước chè xanh” để vẽ nên khung cảnh sống động, ấm áp, thể hiện không khí tưng bừng, náo nhiệt của ngày đón bộ đội. Tác giả còn lồng ghép vần điệu tự nhiên, nhịp điệu nhanh nhạy, hào hứng để phản ánh niềm vui lan tỏa khắp xóm nhỏ, kết hợp với ngôn ngữ mộc mạc, chân phương không dùng từ ngữ đao to búa lớn mà vẫn chạm đến trái tim người đọc, khắc họa thành công tình nghĩa thân mật giữa quân và dân, sự trở về của những người anh hùng với quê hương và gia đình sau bao ngày xa xứ.