Câu 1

Truyện ngắn Một lần và mãi mãi của Thanh Quế đã để lại trong lòng người đọc nhiều suy ngẫm sâu sắc về những sai lầm của con người trong cuộc sống. Nổi bật trong tác phẩm là nhân vật “tôi” – người kể chuyện, đồng thời là nhân vật trung tâm gắn với toàn bộ diễn biến câu chuyện. Khi còn nhỏ, “tôi” từng cùng các bạn có hành động nghịch dại, thiếu suy nghĩ đối với bà Bảy Nhiêu – một người phụ nữ mù lòa, nghèo khổ. Trước cái chết đột ngột của bà, “tôi” “sững sờ”, “đứng như chôn chân xuống đất”, “sống lưng lạnh buốt”. Những chi tiết miêu tả tâm lí ấy đã khắc họa rõ trạng thái bàng hoàng, hoảng hốt và đặc biệt là sự thức tỉnh trong nhận thức của cậu bé khi nhận ra lỗi lầm của mình. Đó không chỉ là nỗi sợ hãi trước cái chết mà còn là cảm giác ân hận, day dứt vì không còn cơ hội sửa sai. Thời gian trôi qua bốn mươi năm, dù cuộc đời mỗi người có nhiều thay đổi, “tôi” vẫn không quên câu chuyện năm xưa. Chi tiết nhân vật cùng Bá trở về thăm mộ bà Bảy, lặng lẽ cầu mong bà tha thứ cho thấy “tôi” là người giàu tình cảm, có lương tâm và biết tự vấn. Sự day dứt kéo dài suốt nhiều năm chứng tỏ nhân vật đã trưởng thành trong suy nghĩ, hiểu được giá trị của sự trung thực và lòng nhân hậu. Qua nhân vật “tôi”, tác giả gửi gắm bài học sâu sắc: con người cần sống có trách nhiệm với hành động của mình, bởi có những lỗi lầm chỉ xảy ra “một lần” nhưng có thể ám ảnh “mãi mãi” trong suốt cuộc đời.

Câu 2:

Trên khắp mọi nơi ở đất nước ta, từ xưa đến nay bất kể thời đại nào thì nhân dân ta vẫn luôn đặt đạo đức là chuẩn mực hàng đầu đối với con người. Điều đó lại càng đặc biệt cần thiết trong xã hội hiện đại ngày nay. Mà trong số đó, trung thực là đức tính đầu tiên con người cần phải có.

Đức tính trung thực tuy nghe có vẻ đơn giản nhưng những biểu hiện của nó lại vô cùng đa dạng. Riêng đối với người học sinh thì trung thực được thể hiện trong nhà trường, trong gia đình. Một học sinh có đức tính trung thực thì không bao giờ chép bài, hỏi bài bạn trong giờ kiểm tra, làm bài với đúng khả năng của mình. Khi bị điểm kém, hay lỡ làm điều gì không phải thì thẳng thắn nói ra, nhận lỗi với thầy cô, cha mẹ. Hay như đơn giản hơn là ở ngoài chợ, người bán trả lại thừa tiền cho ta thì với người trung thực ta luôn trả lại số tiền thừa ra đó. Ra ngoài đường, thấy người khác đánh rơi đồ thì luôn tìm cách trả lại. Còn trong kinh doanh thì trung thực lại được thể hiện ra ở chỗ người làm kinh doanh đem lại cho khách hàng của mình những sản phẩm có chất lượng, đúng giá, không làm giả, nâng giá lên một cách bất hợp pháp.

Trung thực vốn là một đức tính truyền thống tốt đẹp của nhân dân ta. Vậy nên trong xã hội ngày nay thì những cái lợi mà trung thực đem lại không phải là nhỏ. Với người học sinh thì trung thực sẽ giúp hoàn thiện nhân cách, không những vậy còn nâng cao được vốn kiến thức. Bởi đã là học sinh thì bất cứ ai cũng có những điểm kém, điểm xấu, bị phê bình. Nhưng trung thực, thẳng thắn nhận ra những khuyết điểm đó thì sẽ giúp thầy cô, bạn bè, cha mẹ có thể giúp đỡ ta vươn lên, học tốt hơn, kiến thức dần đầy đủ. Trung thực trong kinh doanh thì sẽ đem lại uy tín, sự tín nhiệm của khách hàng, việc làm ăn sẽ ngày càng thuận lợi. Hay bất cứ ở đâu, có đức tính trung thực thì con người ta sẽ được mọi người nhìn lại với con mắt thiện cảm, kính trọng. Nói tóm lại, một xã hội mà mỗi con người đều có đức tính trung thực thì xã hội sẽ trở nên trong sạch, văn minh, ngày càng phát triển.

Chỉ đáng tiếc rằng, trong cuộc sống, đức tính trung thực ta lại không thể thấy ở một số con người. Gian lận trong học tập, trong các kì thi, nạn học giả, bằng thật vẫn còn phổ biến trong xã hội. Không thể tưởng tượng ra được những con người như vậy sẽ làm việc, xây dựng đất nước ra sao, sẽ đưa đất nước phát triển đến thế nào? Sự thiếu trung thực ở một số cán bộ lãnh đạo các cơ quan đã rút ruột các công trình, tham ô, tham nhũng làm thiệt hại của nhà nước hàng trăm tỉ đồng trong suốt những năm gần đây đã trở thành một vấn đề nổi cộm. Không thể kể hết những hậu quả, ảnh hưởng từ nhỏ tới lớn của sự thiếu trung thực trong đời sống.

Cũng may mắn rằng đó chỉ là những con sâu làm rầu nồi canh, chỉ là một bộ phận nhỏ trong xã hội. Đức tính trung thực còn có ở ngày nay chính là do bề dày truyền thống lâu đời của dân tộc ta. Rồi nhờ có sự tuyên truyền, giáo dục sâu sắc trong nhà trường mà đức tính trung thực vẫn còn được gìn giữ. Có đức tính trung thực trong mỗi một con người thì xã hội ngày càng trở nên văn minh, con người càng phát triển; còn thiếu sự trung thực sẽ chỉ làm cho xã hội thụt lùi đi so với sự phát triển của nhân loại cùng với những hậu quả khôn lường.

Có lẽ cũng chính vì vậy mà từ lâu, nhân dân ta đã đặt đức tính trung thực là một trong những đức tính cơ bản, hàng đầu. Chúng ta cần ngày càng phát huy đức tính truyền thống này ở mọi lúc, mọi nơi. Đồng thời phải đẩy lùi, ngăn chặn những biểu hiện tiêu cực của việc thiếu trung thực trong đời sống.

Gìn giữ, phát huy truyền thống vốn có của dân tộc là trách nhiệm của mỗi người, mỗi học sinh trong chúng ta và đặc biệt là đức tính trung thực. Đó là điều vô cùng quan trọng. Em tin rằng nếu làm được như vậy thì chúng ta sẽ nhận lại được những kết quả đáng mừng cho bản thân chúng ta và cả xã hội.

Câu 1:

- Thể loại: truyện ngắn

Câu 2:

- Ngôi kể: thứ nhất

Câu 3:

Cốt truyện của văn bản tuy đơn giản nhưng xúc động, truyện xoay quanh những kỷ niệm tuổi thơ của nhân vật  “ tôi “ và bạn bè với bà Bảy Nhiêu. Truyện có tình huống gây bất ngờ khi bà Bảy Nhiêu qua đời, làm nổi bật lên sự ăn nă, hối hận của các nhân vật. Câu chuyện có kết cấu chặt chẽ, mở đầu bằng những ký ức tuổi thơ hồn nhiên, cao trào ở hành động lừa bà Bảy Nhiêu của đám trẻ và kết thúc bằng sự day dứt không thể sửa chữa của nhân vật chính

Câu 4:

Văn bản kể lại một kỷ niệm tuổi thơ đầy ân hận của nhân vật “tôi” và Bá khi đã vô tình lừa dối bà Bảy mù lòa. Sau khi bà qua đời, hai nhân vật luôn mang trong lòng sự day dứt, hối lỗi. Qua câu chuyện, tác giả đã nhấn mạnh rằng những sai lầm trong cuộc sống có thể để lại day dứt mãi mãi, vì không phải lúc nào cũng có cơ hội để sửa chữa. Đồng thời, truyện cũng thể hiện thái độ bao dung và nhân hậu của Bảy, dù bị lũ trẻ lừa nhưng bà vẫn không trách mắng, vẫn đối xử tử tế với lũ trẻ

Câu 5:

Câu nói: “Trong đời, có những điều ta đã lầm lỡ, không bao giờ còn có dịp để sửa chữa được nữa.” nhắc nhở mỗi người phải sống cẩn trọng và có trách nhiệm với hành động của mình. Trong cuộc sống, ai cũng có thể mắc sai lầm, nhưng có những lỗi lầm gây ra hậu quả quá lớn, đặc biệt khi liên quan đến tình cảm hoặc sinh mạng của người khác, thì dù có hối hận đến đâu cũng không thể bù đắp. Sự ra đi của bà Bảy khiến nhân vật “tôi” và Bá mang nỗi day dứt suốt nhiều năm, bởi các em không còn cơ hội nói lời xin lỗi hay sửa sai. Không phải những sai lầm nào cũng có thể quay lại để sửa chữa được. Một khi đã gây ra tổn thương cho người khác, có thể chúng ta sẽ mãi mãi sống trong sự hối hận mà không thể làm gì để bù đắp. Câu chuyện cũng nhắc nhở mỗi người phải biết sống trung thực, tử tế ngay từ đầu, tránh những hành động sai lầm mà sau này có thể không còn cơ hội để sửa đổi