Câu 1 (0.5 điểm):

- Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong bài là: Biểu cảm.

Câu 2 (0.5 điểm):

Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt.

Câu 3 (1.0 điểm):

- Biện pháp tu từ có trong đoạn thơ là ẩn dụ:

Ví không có cảnh đông tàn,

Thì đâu có cảnh huy hoàng ngày xuân;

- Tác dụng:

+ Làm câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn hơn.

+ Cảnh đông tàn ẩn dụ cho những khó khăn thử thách, còn cảnh huy hoàng ngày xuân đại diện cho những vinh quang, những thành công. 

Câu 4 (1.0 điểm):

- Đối với nhân vật trữ tình, tai ương trong bài thơ này là những gian nan, thử thách, là những chướng ngại vật để vượt qua, đồng thời là một cách rèn luyện tinh thần.

Câu 5 (1.0 điểm):

- Bài học: Không nản chí trước những khó khăn, trở ngại mà cần giữ vững tinh thần lạc quan để vượt qua.

- Ý nghĩa: Luôn cố gắng bình tĩnh và nỗ lực để có thể tìm đến một ngày mai tươi sáng hơn. 

Câu 1. (Khoảng 200 chữ)

Trong đoạn trích "Đất nước" của Bằng Việt, hình tượng đất nước hiện lên vừa chân thực vừa giàu cảm xúc. Đất nước trước hết là không gian đang hồi sinh sau chiến tranh, với "nhịp cầu mới", "nhành hoa" mọc lên từ tàn tro đổ nát. Đó là đất nước của lao động, của những "bàn tay vun quén", của con người cần cù, bền bỉ, sẵn sàng hi sinh để dựng xây lại cuộc sống. Đồng thời, đất nước còn là sự tiếp nối giữa quá khứ và hiện tại: những em bé, cô gái hôm nay từng đi qua bom đạn chiến tranh, mang trong mình dấu ấn của lịch sử đau thương mà hào hùng. Qua đó, nhà thơ khẳng định sức sống mãnh liệt và tinh thần bất khuất của dân tộc Việt Nam. Đất nước không chỉ được tạo nên bởi lãnh thổ hay lịch sử, mà còn bởi con người – những con người đã chịu đựng mất mát, hi sinh để gìn giữ và làm nên tương lai. Hình tượng đất nước vì thế mang ý nghĩa thiêng liêng, gợi niềm tự hào và lòng biết ơn sâu sắc.

Câu 2.

Lịch sử thường được ghi chép bằng những mốc thời gian, sự kiện và con số. Tuy nhiên, điều thực sự khiến con người xúc động và ghi nhớ không chỉ là những trang sách khô khan, mà chính là số phận, cuộc đời và sự hi sinh của những con người đã làm nên lịch sử. Phải chăng vì vậy mà có ý kiến cho rằng: "Chúng ta không xúc động trước những bài giảng lịch sử. Chúng ta xúc động trước những người làm nên lịch sử"?

Những bài giảng lịch sử giúp con người hiểu về quá khứ, nhưng nếu chỉ dừng lại ở sự kiện và con số, lịch sử dễ trở nên xa vời. Trái lại, khi lịch sử được gắn với con người cụ thể – những người lính ra trận khi tuổi đời còn rất trẻ, những bà mẹ tiễn con đi mà không biết ngày trở về, những thế hệ sống và chiến đấu trong bom đạn – lịch sử trở nên sống động và chạm đến trái tim người đọc, người nghe. Chính con người đã thổi hồn cho lịch sử, khiến quá khứ không còn là những dòng chữ vô tri.

Chúng ta xúc động bởi vì những con người ấy đã đánh đổi tuổi trẻ, hạnh phúc, thậm chí cả tính mạng để bảo vệ Tổ quốc. Một em bé đến trường hôm nay là kết quả của biết bao hi sinh thầm lặng ngày hôm qua. Khi hiểu được điều đó, lịch sử không còn là môn học bắt buộc, mà trở thành câu chuyện của lòng biết ơn và sự trân trọng. Những con người làm nên lịch sử giúp ta nhận ra giá trị của hòa bình, độc lập và tự do mà mình đang có.

Ý kiến trên cũng nhắc nhở thế hệ trẻ về cách tiếp cận lịch sử. Học lịch sử không chỉ để ghi nhớ sự kiện, mà để thấu hiểu con người trong lịch sử. Khi biết xúc động trước những số phận, những hi sinh, ta sẽ học được trách nhiệm với hiện tại và tương lai. Lịch sử vì thế không nằm lại phía sau, mà tiếp tục sống trong ý thức và hành động của con người hôm nay.

Đối với học sinh, việc ta biết ơn, trân trọng, xúc động trước những người làm nên lịch sử giúp nuôi dưỡng lòng yêu nước một cách tự nhiên. Đó không phải là những lời hô hào lớn lao, mà là sự trân trọng quá khứ, sống tử tế, học tập nghiêm túc và đóng góp khả năng của mình cho xã hội. Mỗi hành động nhỏ nhưng có ý thức cũng là cách tiếp nối tinh thần của những thế hệ đi trước.

Chúng ta có thể quên một bài giảng lịch sử, nhưng sẽ khó quên những con người làm nên lịch sử. Chính họ đã biến lịch sử thành câu chuyện của lòng dũng cảm, hi sinh và niềm tin. Khi biết xúc động trước con người trong lịch sử, ta sẽ hiểu lịch sử sâu sắc hơn và sống có trách nhiệm hơn với đất nước hôm nay.

Câu 1.
Đoạn trích được viết theo thể thơ tự do, thể hiện qua các dấu hiệu: số chữ mỗi dòng không đều, nhịp điệu linh hoạt, không bị gò bó bởi niêm luật hay vần điệu cố định.

Câu 2:

Đoạn thơ thể hiện niềm tự hào, xúc động, tin tưởng và yêu mến sâu sắc đối với đất nước, đặc biệt là trước sức sống mãnh liệt, sự hồi sinh và tinh thần hy sinh của con người Việt Nam sau chiến tranh.

Câu 3:

Đoạn thơ sử dụng biện pháp tu từ điệp cấu trúc "Mỗi...Đều..."

Ý nghĩa: biện pháp điệp nhấn mạnh sự tương phản, khác biệt giữa chiến tranh khốc liệt và cuộc sống hoà bình hôm nay. Qua đó, nhà thơ khẳng định: hạnh phúc hiện tại được xây dựng từ những hi sinh lớn lao trong quá khứ, đồng thời tôn vinh ý chí kiên cường và sức sống bền bỉ của con người Việt Nam. Bên cạnh đó, biện pháp điệp còn giúp câu thơ trở nên gợi hình, gợi cảm, giàu cảm xúc, giàu nhạc tính hơn.

Câu 4:

“Vị ngọt” trong câu thơ cuối là vị ngọt của độc lập, tự do, hòa bình và hạnh phúc.

Vị ngọt ấy có được từ cuộc Cách mạng Tháng Tám, từ những hi sinh, gian khổ, mất mát của nhiều thế hệ trong chiến tranh để đất nước có được cuộc sống yên bình hôm nay.

Câu 5:

Đoạn trích gợi cho em suy nghĩ sâu sắc về ý nghĩa của lòng yêu nước. Yêu nước không chỉ là tình cảm thiêng liêng mà còn là ý thức trân trọng quá khứ, biết ơn những hi sinh của cha ông. Trong thời bình, lòng yêu nước thể hiện ở việc sống có trách nhiệm, học tập và lao động tốt, góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh. Khi mỗi người biết gìn giữ và tiếp nối những giá trị mà các thế hệ đi trước đã đánh đổi bằng xương máu, lòng yêu nước sẽ trở thành động lực giúp dân tộc vững bước trong tương lai.

PHẦN II. LÀM VĂN

Câu 1. Lưu Quang Vũ là một nghệ sĩ đa tài có nhiều đóng góp tiêu biểu cho nền văn học nghệ thuật Việt Nam. Bài thơ "Anh chỉ sợ rồi trời sẽ mưa" là một trong những tác phẩm tiêu biểu của ông. Trong đó, người đọc sẽ ấn tượng bởi hình tượng “mưa” được nhà thơ xây dựng như một biểu tượng nghệ thuật giàu ý nghĩa. Trước hết, mưa gắn với cảm giác lo âu, bất an của nhân vật trữ tình trước sự đổi thay. Mưa đến làm “xoá nhoà” lời hứa, “cướp đi ánh sáng của ngày”, khiến hạnh phúc trở nên “mong manh”. Qua đó, mưa tượng trưng cho những biến cố bất ngờ của cuộc sống – những điều con người không thể kiểm soát. Bên cạnh đó, mưa còn là nỗi sợ về sự phai nhạt của tình yêu và kí ức đẹp đẽ trong quá khứ. Mỗi lần nhắc đến mưa là một lần nỗi buồn và niềm tiếc nuối hiện lên rõ rệt. Tuy vậy, ẩn sâu trong nỗi sợ ấy còn là sự trân trọng của nhà thơ đối với những giá trị bình dị, ấm áp của tình yêu và tuổi thơ. Hình tượng mưa vì thế không chỉ mang sắc thái buồn mà còn gợi nên chiều sâu suy tư về kiếp người và hạnh phúc. Tác giả Lưu Quang Vũ đã thành công khi kết hợp linh hoạt ngôn ngữ giản dị, hình ảnh thơ quen thuộc, gần gũi, thể thơ tự do, giọng điệu tâm tình để mang đến cho người đọc những xúc cảm đặc biệt thông qua hình tượng mưa trong bài thơ "Anh chỉ sợ rồi trời sẽ mưa". Câu 2. Cuộc sống hiện đại với nhịp sống nhanh, nhiều biến động khiến con người đôi khi sống vội, sống quen, mà quên mất việc lắng nghe chính mình. Howard Thurman từng nói: “Hãy tự hỏi xem điều gì sẽ khiến bạn tỉnh thức, và thực hiện điều đó. Bởi cái thế giới cần là những con người đã thức tỉnh.” Câu nói gợi cho ta suy nghĩ sâu sắc về giá trị của sự tỉnh thức trong đời sống con người. “Tỉnh thức” là trạng thái con người sống có ý thức, hiểu rõ bản thân, nhận ra điều gì là quan trọng, điều gì là phù du. Khi tỉnh thức, con người không còn sống mù quáng theo đám đông hay chạy theo những giá trị bề nổi. Ngược lại, họ biết dừng lại để suy nghĩ, để lựa chọn con đường phù hợp với chính mình. Có rất nhiều điều trong cuộc sống có thể làm con người tỉnh thức. Đó có thể là một biến cố, một lần vấp ngã, một thất bại khiến ta nhận ra giới hạn của bản thân. Cũng có khi, sự tỉnh thức đến từ những điều rất giản dị: một lời nhắc nhở của người thân, một cuốn sách hay, hay khoảnh khắc ta nhận ra thời gian trôi qua nhanh hơn mình tưởng. Những trải nghiệm ấy giúp con người hiểu rằng cuộc sống không vô hạn, vì thế mỗi ngày trôi qua đều đáng trân trọng. Với người trẻ, sự tỉnh thức càng có ý nghĩa quan trọng. Khi tỉnh thức, ta biết học tập nghiêm túc, sống có mục tiêu, có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng. Ngược lại, nếu thiếu tỉnh thức, con người dễ bị cuốn theo lối sống vô nghĩa, thờ ơ với tương lai của chính mình. Một xã hội phát triển bền vững không chỉ cần những con người giỏi giang mà còn cần những con người biết suy nghĩ, biết sống có giá trị. Tuy nhiên, tỉnh thức không phải là điều tự nhiên có sẵn, mà cần được rèn luyện mỗi ngày. Con người cần học cách đối diện với bản thân, dám nhìn nhận sai lầm và không ngừng hoàn thiện mình. Sự tỉnh thức giúp ta sống chậm hơn, sâu sắc hơn và nhân văn hơn giữa cuộc đời nhiều biến động. Những điều làm con người tỉnh thức chính là những trải nghiệm, suy ngẫm giúp ta hiểu rõ giá trị của cuộc sống và của chính mình. Khi mỗi cá nhân biết sống tỉnh thức, thế giới sẽ có thêm nhiều con người sống có trách nhiệm, yêu thương và ý nghĩa hơn. Đó cũng chính là điều mà cuộc đời và chính bản thân mỗi cá nhân đang trân trọng và theo đuổi.

PHẦN I. ĐỌC HIỂU

Câu 1. Bài thơ được viết theo thể thơ tự do.

Câu 2. Bài thơ thể hiện nỗi lo âu, bất an, sợ hãi trước sự đổi thay của thời gian, của tình yêu và hạnh phúc, đồng thời chan chứa nỗi nhớ, sự trân trọng những điều đẹp đẽ đã từng có trong quá khứ của nhân vật trữ tình.

Câu 3. Trong đoạn thơ: "Mưa cướp đi ánh sáng của ngày Đường chập choạng trăm mối lo khó gỡ Thức chẳng yên dở dang giấc ngủ Hạnh phúc con người mong manh mưa sa." Tác giả sử dụng biện pháp tu từ ẩn dụ qua hình ảnh “mưa”. - “Mưa” không chỉ là hiện tượng thiên nhiên mà còn ẩn dụ cho những biến cố, lo âu, bất trắc trong cuộc đời. Cơn mưa “cướp đi ánh sáng của ngày” gợi cảm giác mất mát, tối tăm; “đường chập choạng” biểu trưng cho sự mơ hồ, bế tắc của con người trước tương lai. Qua đó, Lưu Quang Vũ nhấn mạnh sự mong manh của hạnh phúc, chỉ một biến động nhỏ cũng có thể khiến con người mất đi sự bình yên vốn có.

- Biện pháp ẩn dụ giúp cảm xúc thơ trở nên sâu sắc, gợi hình, gợi cảm, giàu tính triết lí và lay động lòng người.

Câu 4. Khi đối diện với một tương lai tràn ngập những điều chưa biết, con người cần giữ cho mình bản lĩnh, sự tỉnh táo và niềm tin, không hoang mang trước biến động. Bên cạnh đó, cần trân trọng hiện tại, sống chân thành với bản thân và người khác, đồng thời không ngừng học hỏi để thích nghi và vững vàng bước tiếp trên hành trình phía trước

*Đặc điểm phân bố dân cư của Hoa Kỳ: - Mật độ dân số trung bình: thấp so với thế giới (năm 2020: 35 người/km2). - Dân cư phân bố không đều giữa các vùng lãnh thổ: + Dân cư tập trung đông đúc ở khu vực Đông Bắc và vùng ven biển, đặc biệt ven Đại Tây Dương và Thái Bình Dương. + Dân cư thưa thớt ở các bang nội địa và vùng núi phía tây. + Gần đây, phân bố dân cư có sự thay đổi, có xu hướng tập trung về phía nam và vùng ven Thái Bình Dương. - Dân cư phân bố không đều giữa thành thị và nông thôn: tỉ lệ dân thành thị cao (82,7% năm 2020); nhiều đô thị đông dân (Niu-Yooc; Lốt An-giơ-lét,...). * Ảnh hưởng của gia tăng dân số cơ học đến kinh tế - xã hội của Hoa Kỳ: - Làm gia tăng quy mô dân số và thay đổi cơ cấu dân số (theo tuổi, giới, chủng tộc, tôn giáo,...). - Bổ sung nguồn lao động có trình độ, giàu kinh nghiệm sản xuất; vốn. - Tạo ra sự đa dạng về văn hóa. - Tuy nhiên làm nảy sinh nhiều vấn đề phức tạp, gây khó khăn trong quản lí xã hội,...

- Quy mô GDP lớn nhất thế giới (GDP hơn 20 800 tỉ USD chiếm 24,6% GDP thế giới năm 2020) - GDP bình quân đầu người cao hàng đầu thế giới (GDP/người hơn 63 nghìn USD năm 2020). - Cơ cấu kinh tế: Dịch vụ chiếm tỉ trọng cao nhất (hơn 80% năm 2020); nông nghiệp – lâm nghiệp và thủy sản chiếm tỉ trọng rất thấp (0,9% năm 2020). - Nhiều ngành kinh tế đứng đầu thế giới, nhất là lĩnh vực công nghệ cao: công nghệ thông tin, hàng không – vũ trụ, dược phẩm, thương mại (nội thương, ngoại thương); tài chính ngân hàng, xuất khẩu nông sản đứng đầu thế giới. - Có vai trò quan trọng trong nhiều tổ chức, diễn đàn kinh tế thế giới và có ảnh hưởng lớn tới kinh tế các nước trên thế giới. - Trình độ phát triển kinh tế đứng đầu thế giới, chuyên môn hóa cao,...

Trong dòng chảy không ngừng của thời đại, mỗi thế hệ đều mang trong mình một lí tưởng sống riêng, phản ánh khát vọng và trách nhiệm với xã hội. Đối với thế hệ trẻ ngày nay, lí tưởng không chỉ là mục tiêu phấn đấu mà còn là động lực để vượt qua thách thức, khẳng định giá trị bản thân. Vậy lí tưởng sống của giới trẻ hiện nay là gì, và làm thế nào để xây dựng một lí tưởng đúng đắn trong bối cảnh xã hội đầy biến động?

Lí tưởng sống là những mục tiêu cao đẹp, lẽ sống mà con người theo đuổi, giúp họ có định hướng rõ ràng trong cuộc đời. Đối với thế hệ trẻ, lí tưởng không chỉ dừng lại ở việc học tập, làm giàu mà còn bao gồm trách nhiệm với cộng đồng, khát vọng cống hiến và hoàn thiện bản thân.

Trước đây, lí tưởng của thanh niên thường gắn liền với lòng yêu nước, sẵn sàng hy sinh vì độc lập dân tộc, như hình ảnh những chiến sĩ cách mạng hay thanh niên xung phong. Ngày nay, trong thời bình, lí tưởng của giới trẻ có sự thay đổi, hướng đến sự phát triển cá nhân, sáng tạo và hội nhập quốc tế. Nhiều bạn trẻ không chỉ mong muốn có một công việc ổn định mà còn khát khao khởi nghiệp, nghiên cứu khoa học, hay đóng góp cho xã hội thông qua các dự án thiện nguyện, bảo vệ môi trường.

Tuy nhiên, bên cạnh những bạn trẻ sống có hoài bão, vẫn tồn tại một bộ phận thiếu định hướng, sống buông thả, đuổi theo những giá trị ảo từ mạng xã hội. Một số lại quá đề cao vật chất, xem tiền bạc và danh vọng là thước đo thành công, dẫn đến lối sống thực dụng, thiếu nhân văn. Điều này đặt ra câu hỏi: Làm thế nào để giới trẻ xác định được lí tưởng đúng đắn?

Có lẽ, để tìm ra lí tưởng đúng đắn của cuộc đời, mỗi người cần nhận thức rõ giá trị của bản thân, xác định đam mê và năng lực để có kế hoạch phát triển phù hợp. Bên cạnh đó, gia đình và nhà trường cần định hướng, khơi gợi tinh thần trách nhiệm và lòng nhân ái ở giới trẻ. Cộng đồng và xã hội cần tạo môi trường lành mạnh, nơi thanh niên có cơ hội học hỏi, sáng tạo và cống hiến.

Lí tưởng sống không phải là điều gì quá xa vời, mà bắt đầu từ những hành động nhỏ: học tập chăm chỉ, sống có trách nhiệm, biết yêu thương và chia sẻ. Chúng ta là thế hệ tương lai của đất nước, cần nỗ lực không ngừng, trau dồi kiến thức, rèn luyện kĩ năng để sau này có thể đóng góp cho đất nước. Tôi tin rằng, nếu mỗi bạn trẻ đều sống có lí tưởng, xã hội sẽ ngày càng phát triển bền vững và nhân văn hơn.

Lí tưởng sống của thế hệ trẻ hôm nay cần kết hợp giữa khát vọng cá nhân và trách nhiệm xã hội. Chỉ khi biết sống vì một mục tiêu cao đẹp, con người mới thực sự trưởng thành và tìm thấy ý nghĩa đích thực của cuộc đời.

Từ Hải là một trong những nhân vật anh hùng đặc sắc nhất trong Truyện Kiều của Nguyễn Du, được khắc họa qua đoạn trích Trai anh hùng, gái thuyền quyên. Chàng hiện lên với ngoại hình oai phong, lẫm liệt: "Râu hùm, hàm én, mày ngài", "Vai năm tấc rộng, thân mười thước cao". Hình ảnh ấy gợi vẻ đẹp của một bậc trượng phu với khí chất phi thường. Không chỉ vậy, lai lịch của chàng càng tô đậm tư thế người anh hùng: "Giang hồ quen thú vẫy vùng", "Đội trời, đạp đất ở đời". Từ Hải thuộc kiểu người tự do, ngang tàng, không chịu khuất phục trước uy quyền. Chàng còn là con người hào hiệp, trọng nghĩa khí. Khi gặp Thúy Kiều, Từ Hải không chỉ bị thu hút bởi sắc đẹp mà còn trân trọng tấm lòng và tài năng của nàng. Lời nói của chàng: "Tri kỉ trước sau mấy người" cho thấy sự sâu sắc trong cách nhìn nhận con người. Qua nhân vật Từ Hải, Nguyễn Du không chỉ ngợi ca hình mẫu anh hùng lí tưởng mà còn thể hiện khát vọng về một con người tự do, dám sống và dám đấu tranh cho chính nghĩa. Dù chỉ xuất hiện thoáng qua, Từ Hải vẫn để lại ấn tượng sâu đậm trong lòng độc giả.

Một số sự sáng tạo của Nguyễn Du so với Thanh Tâm tài nhân khi xây dựng nhân vật Từ Hải là:

- Nguyễn Du miêu tả chi tiết, cụ thể chân dung của Từ Hải theo những nét đẹp ước lệ, tượng trưng - khuôn mẫu tiêu chuẩn vẻ đẹp người anh hùng thời trung đại.

- Lược bỏ bớt những chi tiết không được đẹp trong lai lịch của Từ Hải góp phần tôn thêm nét đẹp của nhân vật, tạo thiện cảm với bạn đọc.

- Thay vì để cho cuộc gặp gỡ thông qua sự chỉ thị của mụ chủ, Nguyễn Du lại để cho Từ Hải chủ động gửi thiếp danh trước. Chi tiết thể hiện sự lịch thiệp, trang trọng của Từ Hải đồng thời cho thấy Từ Hải cũng rất tôn trọng Thúy Kiều, không coi nàng giống những cô gái lầu xanh khác.