Câu 1

Hai văn bản “Vỡ bờ” và “Đói! Đói!” của Tố Hữu đều khắc họa chân thực bức tranh đời sống cơ cực của người nông dân trước Cách mạng tháng Tám. Trong “Vỡ bờ”, người nông dân hiện lên với nỗi đau xót, bất lực khi thiên tai tàn phá ruộng đồng, nhà cửa, khiến “mạ chết non”, “cửa nhà, vốn liếng vụt bay”. Nỗi đau ấy được diễn tả tha thiết, nghẹn ngào như nỗi đau mất con, thể hiện sự gắn bó máu thịt giữa người nông dân với ruộng lúa và thành quả lao động. Không chỉ thiên tai, họ còn phải chịu sự thờ ơ, bóc lột của bọn cường quyền. Trong khi đó, “Đói! Đói!” lại tái hiện cảnh đói khát khủng khiếp của nhân dân trong nạn đói, khi người dân phải ăn “bã nâu thính trấu”, nằm khóc vì không còn đường sống. Tuy nhiên, nếu “Vỡ bờ” thiên về nỗi đau và sự phẫn uất thì “Đói! Đói!” lại thể hiện tinh thần thức tỉnh, kêu gọi người dân đoàn kết đứng lên đòi quyền sống và đấu tranh chống áp bức. Qua đó, hai văn bản vừa phản ánh hiện thực đau thương của người nông dân, vừa thể hiện tư tưởng cách mạng và lòng thương dân sâu sắc của nhà thơ. Câu 2 Trong cuộc sống, con người không thể tồn tại tách rời cộng đồng. Vì thế, tinh thần dấn thân vì cộng đồng luôn là một giá trị cao đẹp, đặc biệt có ý nghĩa quan trọng đối với thế hệ trẻ hôm nay. Trước hết, dấn thân vì cộng đồng là thái độ sẵn sàng đóng góp công sức, trí tuệ và trách nhiệm của bản thân để giúp đỡ người khác, giải quyết những vấn đề chung của xã hội. Đó có thể là những hành động lớn lao như tham gia hoạt động xã hội, bảo vệ môi trường, giúp đỡ người nghèo; nhưng cũng có thể là những việc nhỏ bé như hỗ trợ người gặp khó khăn, tham gia các hoạt động thiện nguyện, lan tỏa những điều tốt đẹp trong cuộc sống.

Tinh thần dấn thân vì cộng đồng mang lại nhiều ý nghĩa to lớn đối với thế hệ trẻ. Trước hết, nó giúp người trẻ sống có trách nhiệm hơn với xã hội. Khi biết quan tâm đến lợi ích chung, con người sẽ không chỉ sống cho riêng mình mà còn biết sẻ chia và cống hiến. Điều đó góp phần xây dựng một xã hội nhân ái, đoàn kết và bền vững. Bên cạnh đó, dấn thân vì cộng đồng còn giúp người trẻ rèn luyện bản thân, trưởng thành hơn về nhân cách và năng lực. Trong quá trình tham gia các hoạt động xã hội, họ học được cách hợp tác, chia sẻ, thấu hiểu và giải quyết vấn đề thực tế. Những trải nghiệm ấy trở thành hành trang quý giá cho cuộc sống và tương lai. Không chỉ vậy, tinh thần dấn thân còn giúp tuổi trẻ tìm thấy ý nghĩa của cuộc sống. Khi con người biết sống vì người khác, họ sẽ cảm nhận được niềm vui và giá trị của sự cống hiến. Nhiều người trẻ ngày nay đã trở thành tấm gương đẹp nhờ tinh thần ấy: có người tham gia các hoạt động thiện nguyện, giúp đỡ đồng bào vùng khó khăn; có người tích cực bảo vệ môi trường, lan tỏa lối sống xanh; có người cống hiến tài năng cho khoa học, giáo dục và xã hội. Những hành động đó tuy khác nhau nhưng đều góp phần làm cho cộng đồng ngày càng tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, trong thực tế vẫn còn một bộ phận người trẻ sống thờ ơ, chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân mà thiếu trách nhiệm với xã hội. Lối sống ích kỷ ấy khiến con người trở nên vô cảm và làm suy giảm những giá trị tốt đẹp của cộng đồng. Vì vậy, mỗi người trẻ cần nhận thức rõ vai trò của mình trong xã hội, chủ động tham gia các hoạt động có ích, không ngại khó khăn, thử thách để cống hiến. Để nuôi dưỡng tinh thần dấn thân vì cộng đồng, thế hệ trẻ cần bắt đầu từ những hành động thiết thực trong cuộc sống hằng ngày: tích cực tham gia hoạt động xã hội, giúp đỡ người gặp khó khăn, bảo vệ môi trường, lan tỏa lối sống nhân ái và trách nhiệm. Đồng thời, cần không ngừng học tập, rèn luyện để có tri thức và năng lực cống hiến nhiều hơn cho xã hội. Tóm lại, tinh thần dấn thân vì cộng đồng là một phẩm chất quan trọng giúp thế hệ trẻ sống có trách nhiệm, trưởng thành và tìm thấy ý nghĩa của cuộc đời. Khi mỗi người trẻ biết sống vì cộng đồng, xã hội sẽ trở nên tốt đẹp hơn và đất nước cũng ngày càng phát triển bền vững.

Câu 1. Văn bản “Vỡ bờ” được viết theo thể thơ lục bát. ⸻ Câu 2. Hai chi tiết cho thấy thiệt hại của người nông dân do bão lụt gây ra: • “Mạ chết non” – ruộng lúa bị chết, mất mùa. • “Cửa nhà, vốn liếng lâu nay / Gió mưa một trận, vụt bay cả rồi!” – nhà cửa, tài sản bị cuốn trôi. ⸻ Câu 3. Biện pháp tu từ so sánh trong hai dòng thơ: “Chưa nguôi khóc mạ chết non Ruột đau như mất đứa con đầu lòng” → So sánh nỗi đau khi mạ chết non với nỗi đau mất đứa con đầu lòng. • Làm nổi bật nỗi đau đớn, xót xa tột cùng của người nông dân khi mất mùa. • Thể hiện tình cảm gắn bó sâu nặng của người nông dân với ruộng đồng, cây lúa – thành quả của công sức lao động. • Qua đó gợi sự cảm thương đối với số phận cơ cực của người nông dân trước thiên tai. ⸻ Câu 4. • Theo tác giả, nguyên nhân sâu xa dẫn đến cảnh “lụt bể, lụt nguồn liên miên” không chỉ do thiên tai mà còn do bọn cường quyền gian tham, không chăm lo đê điều, chỉ lo ăn chơi hưởng lạc: “Chém cha lũ giặc cường quyền Gian tham cướp sạch của tiền dân ta”. • Thái độ của tác giả: • Lên án, căm phẫn mạnh mẽ đối với bọn cường quyền. • Bày tỏ sự thương cảm sâu sắc đối với người nông dân bị áp bức và chịu nhiều đau khổ. ⸻ Câu 5. (Khoảng 5 – 7 dòng) Từ nỗi buồn và mất mát của người nông dân trong bài thơ, mỗi chúng ta cần biết trân trọng thành quả lao động của bản thân và của người khác. Những gì đạt được đều là kết quả của công sức, thời gian và sự cố gắng nên không được lãng phí hay coi nhẹ. Chúng ta cần sống tiết kiệm, có ý thức giữ gìn và bảo vệ những thành quả mình tạo ra. Đồng thời phải biết cảm thông với những người lao động vất vả. Trân trọng lao động cũng chính là cách giúp con người sống có trách nhiệm và ý nghĩa hơn.

1. Chứng minh Tây Nguyên là địa bàn chiến lược đặc biệt quan trọng: - Tây Nguyên nằm ở vị trí giao thoa giữa các quốc gia Đông Dương, tạo điều kiện thuận lợi cho giao lưu kinh tế, văn hóa, nhưng đồng thời cũng đặt ra những yêu cầu cao về bảo đảm an ninh biên giới. - Vùng sở hữu nhiều tài nguyên thiên nhiên quý giá như rừng, đất, khoáng sản, tạo điều kiện phát triển kinh tế, nhưng cũng đòi hỏi phải có các chính sách quản lý, bảo vệ tài nguyên hợp lý để đảm bảo sự phát triển bền vững. - Tây Nguyên là nơi sinh sống của nhiều dân tộc thiểu số, tạo nên một bức tranh văn hóa đa dạng, giàu bản sắc. Việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa này có ý nghĩa quan trọng đối với việc củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. - Tây Nguyên có nhiều tiềm năng phát triển các ngành kinh tế như nông nghiệp, du lịch, công nghiệp chế biến,... Tuy nhiên, việc khai thác các tiềm năng này phải đi đôi với bảo vệ môi trường và đảm bảo an sinh xã hội. 2. Ý nghĩa của việc phát triển kinh tế – xã hội đối với an ninh quốc phòng ở Tây Nguyên: - Nâng cao đời sống người dân: Khi đời sống người dân được cải thiện, họ sẽ có cuộc sống ổn định hơn, từ đó giảm thiểu các nguy cơ về xung đột, bất ổn xã hội, tạo điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. - Củng cố an ninh biên giới: Phát triển kinh tế - xã hội ở vùng biên giới sẽ giúp gắn bó người dân với quê hương, tạo ra các lực lượng nòng cốt để bảo vệ biên giới, góp phần ngăn chặn các hoạt động xâm nhập trái phép, buôn lậu, tội phạm. - Bảo vệ môi trường: Phát triển kinh tế - xã hội gắn liền với bảo vệ môi trường sẽ giúp duy trì sự cân bằng sinh thái, giảm thiểu các thiên tai, bảo vệ nguồn nước, bảo đảm an ninh lương thực. - Tăng cường hợp tác quốc tế: Phát triển kinh tế - xã hội sẽ giúp Tây Nguyên hội nhập sâu rộng vào khu vực và quốc tế, tạo điều kiện thuận lợi cho hợp tác về kinh tế, văn hóa, xã hội, góp phần củng cố quan hệ hữu nghị với các nước láng giềng.

1. Thuận lợi và khó khăn của tài nguyên đất ở Đồng bằng sông Cửu Long đối với phát triển nông nghiệp - Thuận lợi: Diện tích đất phù sa ngọt lớn (chiếm khoảng 30% diện tích đồng bằng), rất màu mỡ, thuận lợi cho phát triển nông nghiệp. - Khó khăn: + Phần lớn diện tích đồng bằng là đất mặn, đất phèn (chiếm 60% diện tích). + Một số loại đất thiếu dinh dưỡng (đặc biệt là các nguyên tố vi lượng) hoặc đất quá chặt, khó thoát nước. 2. Đồng bằng sông Cửu Long là vựa lúa lớn nhất cả nước do - Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên + Là đồng bằng châu thổ lớn nhất cả nước, rộng khoảng 4 triệu ha. + Phần lớn diện tích đồng bằng là đất phù sa ngọt được bồi đắp phù sa hằng năm, rất màu mỡ, nhất là dải đất phù sa ngọt dọc sông Tiền và sông Hậu, thích hợp để cây lúa phát triển. + Khí hậu cận xích đạo, chế độ nhiệt cao, ổn định với nhiệt độ trung bình năm 25 - 27°C; lượng mưa hằng năm lớn (1 300 - 2 000 mm), thích hợp với hệ sinh thái cây lúa nước. + Mạng lưới sông ngòi, kênh rạch chằng chịt, thuận lợi cho việc cung cấp nước để sản xuất lúa. - Điều kiện kinh tế - xã hội: + Dân số khoảng 17,3 triệu người (2019), nên nguồn lao động dồi dào; người dân cần cù, có kinh nghiệm sản xuất lúa, thích ứng nhanh với sản xuất hàng hoá. + Hệ thống thuỷ lợi khá hoàn chỉnh; giao thông vận tải đường bộ, đường sông thuận lợi. + Mạng lưới cơ sở chế biến và dịch vụ sản xuất lúa rộng khắp. + Thị trường tiêu thụ rộng lớn.

Nguyên nhân chính khiến nhiều diện tích đất ở đây bị nhiễm mặn là do ảnh hưởng của thủy triều biển Đông và biển Tây, đặc biệt vào mùa khô khi nước biển xâm nhập sâu vào nội địa Bên cạnh đó, việc khai thác nước ngầm quá mức và hệ thống đê điều, kênh rạch chưa hoàn chỉnh cũng góp phần làm gia tăng tình trạng nhiễm mặn, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp

Biểu hiện: - GDP luôn ở mức cao trên thế giới: + Năm 2020: GDP đạt gần 21000 tỉ USD (chiếm 1/4 GDP của thế giới). + GDP/người đạt 63595 USD. - Trình độ phát triển kinh tế đứng hàng đầu thế giới với nhiều ngành kinh tế có hàm lượng khoa học - công nghệ và năng suất lao động cao. - Nhiều sản phẩm chiếm vị trí hàng đầu thế giới như sản phẩm ngành hàng không vũ trụ, chế tạo máy. - Có nhiều trung tâm tài chính, kinh tế lớn trên thế giới. - Trị giá xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ lớn, chiếm 8,5% toàn thế giới (2020), là nước dẫn đầu thế giới về lĩnh vực trao đổi thương mại tài sản trí tuệ.

1. Đặc điểm phân bố dân cư Hoa Kỳ Phân bố không đồng đều: Dân cư Hoa Kỳ phân bố không đồng đều, tập trung đông đúc ở các vùng ven biển, đặc biệt là bờ Đông và bờ Tây, và các đô thị lớn. Các vùng nội địa, đặc biệt là miền Tây, thường có mật độ dân số thưa thớt hơn. Đa dạng chủng tộc: Hoa Kỳ là một quốc gia đa chủng tộc với sự hiện diện của ba chủng tộc chính là Môn-gô-lô-ít, Ơ-rô-pê-ô-ít và Nê-grô-ít, cùng với nhiều nhóm dân tộc khác. Sự đa dạng này là kết quả của các làn sóng nhập cư kéo dài từ khi phát kiến ra châu Mỹ. Đô thị hóa cao: Tỉ lệ dân thành thị ở Hoa Kỳ rất cao, với phần lớn dân cư sống ở các thành phố lớn và các vùng đô thị hóa. 2. Ảnh hưởng của gia tăng dân số cơ học đến sự phát triển kinh tế – xã hội Hoa Kỳ

Gia tăng dân số cơ học (nhập cư) có ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển kinh tế – xã hội của Hoa Kỳ, mang lại cả thuận lợi và thách thức: Thuận lợi: Bổ sung nguồn lao động: Người nhập cư, đặc biệt là những người có trình độ và kinh nghiệm, đã bổ sung nguồn lao động dồi dào, đáp ứng nhu cầu phát triển của các ngành kinh tế. Đa dạng văn hóa: Sự đa dạng về chủng tộc và văn hóa do nhập cư mang lại đã làm cho Hoa Kỳ trở thành một quốc gia đa văn hóa với nhiều nét độc đáo trong âm nhạc, nghệ thuật, ẩm thực, văn hóa dân gian. Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế: Người nhập cư đóng góp vào sự phát triển kinh tế thông qua việc tạo ra các doanh nghiệp mới, đóng thuế và tiêu dùng. Thách thức: Vấn đề xã hội: Gia tăng dân số cơ học có thể tạo ra áp lực về nhà ở, việc làm, giáo dục và các dịch vụ xã hội khác, đặc biệt ở các thành phố lớn.

Vấn đề hội nhập: Việc hòa nhập của các nhóm dân cư nhập cư vào xã hội có thể gặp khó khăn, dẫn đến các vấn đề về ngôn ngữ, văn hóa và phân biệt đối xử.

Lí tưởng sống của mỗi thế hệ luôn phản ánh những giá trị và nhu cầu đặc trưng của thời đại. Đối với thế hệ trẻ hiện nay, lí tưởng sống không chỉ đơn thuần là những lý tưởng trừu tượng, mà còn là sự tìm kiếm ý nghĩa trong cuộc sống, sự khẳng định bản thân và những giá trị mới trong xã hội đầy biến động. Trong khi thế giới ngày càng mở rộng và phát triển với tốc độ chóng mặt, thế hệ trẻ ngày nay phải đối mặt với những cơ hội và thử thách không nhỏ để xây dựng và theo đuổi những lí tưởng sống của mình.

Một trong những đặc điểm nổi bật của thế hệ trẻ hiện nay là sự chú trọng đến sự nghiệp và thành công cá nhân. Với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ, kinh tế toàn cầu hóa và xu hướng khởi nghiệp, rất nhiều bạn trẻ có xu hướng tìm kiếm cơ hội để vươn lên, khẳng định bản thân và đạt được những thành tựu trong công việc. Họ đánh giá sự thành công qua những thước đo vật chất như tiền bạc, danh tiếng và vị trí trong xã hội. Đây là điều dễ hiểu, bởi trong bối cảnh hiện nay, sự nghiệp không chỉ là phương tiện để đảm bảo cuộc sống mà còn là cách để thể hiện giá trị bản thân và đóng góp cho xã hội.

Tuy nhiên, sự chú trọng quá mức vào sự nghiệp có thể dẫn đến một hệ quả không mong muốn: đó là sự thiếu cân bằng giữa công việc và cuộc sống cá nhân. Nhiều bạn trẻ ngày nay, trong hành trình theo đuổi thành công, có thể dễ dàng lạc lối, mất đi những giá trị tinh thần sâu sắc. Họ có thể bị cuốn vào guồng quay vô tận của sự cạnh tranh, áp lực từ công việc và những kỳ vọng xã hội, mà quên mất rằng lí tưởng sống đích thực không chỉ nằm trong những thành quả vật chất mà còn ở những giá trị nhân văn, sự hạnh phúc và sự phát triển toàn diện của bản thân.

Bên cạnh sự nghiệp, lí tưởng sống của thế hệ trẻ còn được định hình bởi khát vọng tự do và sự tự do cá nhân. Thế hệ trẻ hiện nay, với đặc điểm sống trong một xã hội kết nối toàn cầu, đang ngày càng có xu hướng tìm kiếm sự tự do trong mọi mặt của cuộc sống. Từ tự do về tư tưởng, tự do trong cách thức sống, đến tự do trong việc thể hiện bản sắc cá nhân, tất cả đều phản ánh một nhu cầu mạnh mẽ trong việc làm chủ cuộc đời và không bị gò bó bởi những khuôn mẫu xã hội. Họ không chỉ khao khát được sống theo cách mình muốn mà còn tìm cách phá vỡ những rào cản, những định kiến về giới tính, nghề nghiệp hay địa vị xã hội.

Tuy nhiên, tự do cá nhân nếu không được hiểu đúng và thực hiện một cách hợp lý có thể dẫn đến sự thiếu trách nhiệm và lãng phí tiềm năng. Việc chỉ theo đuổi tự do mà thiếu đi sự cân nhắc đến nghĩa vụ, trách nhiệm với gia đình, cộng đồng và xã hội có thể khiến một bộ phận giới trẻ thiếu định hướng, sống thiếu mục tiêu và dễ rơi vào trạng thái cô đơn, lạc lõng.

Ngoài ra, một yếu tố quan trọng không thể không nhắc đến trong lí tưởng sống của thế hệ trẻ hiện nay là khát vọng đóng góp cho xã hội và bảo vệ những giá trị nhân văn. Nhiều bạn trẻ ngày nay, đặc biệt là trong bối cảnh vấn đề môi trường và các cuộc khủng hoảng toàn cầu, ngày càng nhận thức rõ hơn về trách nhiệm của mình đối với cộng đồng và thế giới. Họ tìm kiếm những con đường để đóng góp vào sự phát triển bền vững, bảo vệ môi trường và thúc đẩy những giá trị tích cực như công bằng xã hội, quyền con người và hòa bình. Điều này thể hiện rõ qua các phong trào xã hội, các dự án khởi nghiệp xã hội và những hành động thiết thực của nhiều bạn trẻ.

Tuy nhiên, khát vọng này không phải lúc nào cũng dễ dàng thực hiện. Trong một xã hội nơi mà những vấn đề như tham nhũng, bất công và phân biệt đối xử vẫn còn tồn tại, những nỗ lực của giới trẻ đôi khi gặp phải sự phản kháng, thậm chí là thất bại. Tuy nhiên, chính những thử thách này lại càng làm nổi bật tinh thần kiên cường, dám nghĩ, dám làm của thế hệ trẻ.

Tóm lại, lí tưởng sống của thế hệ trẻ trong xã hội hôm nay là một bức tranh đa diện, vừa phản ánh những khát vọng về thành công, tự do và đóng góp xã hội, vừa chứa đựng những thách thức và mâu thuẫn nội tại. Để xây dựng một lí tưởng sống thực sự bền vững, thế hệ trẻ cần có sự kết hợp hài hòa giữa việc theo đuổi sự nghiệp, giữ gìn giá trị tinh thần và trách nhiệm đối với cộng đồng. Chỉ khi đó, họ mới có thể tìm thấy ý nghĩa đích thực trong cuộc sống và góp phần vào sự phát triển chung của xã hội.

Từ Hải trong Truyện Kiều của Nguyễn Du là hình tượng anh hùng lý tưởng, đại diện cho sức mạnh và khí phách của người đàn ông tài ba, kiên cường. Xuất hiện trong một hoàn cảnh đầy bi kịch, Từ Hải không chỉ là một người anh hùng với võ công phi phàm mà còn là người có tấm lòng cao cả, khát vọng tự do mãnh liệt. Qua những hành động dứt khoát, quyết đoán như cứu Kiều, lập nghiệp, ông thể hiện khí chất của một bậc trượng phu, luôn kiên định với lý tưởng và niềm tin vào công lý. Tuy nhiên, Từ Hải cũng là nhân vật đầy mâu thuẫn nội tâm. Dù mạnh mẽ, ông vẫn mang trong mình tình cảm sâu nặng với Kiều, mong muốn che chở và bảo vệ nàng khỏi những khổ đau. Tình yêu này, tuy không làm giảm đi vẻ anh hùng, nhưng lại khiến Từ Hải trở nên gần gũi, con người hơn trong mắt người đọc. Mặc dù kết cục của ông là bi thảm, nhưng hình ảnh Từ Hải vẫn mãi là biểu tượng của lý tưởng anh hùng, khát vọng tự do và tình yêu trung thủy.

Sự sáng tạo của Nguyễn Du nằm ở việc khắc họa chiều sâu tâm lý và số phận bi tráng của Từ Hải, vượt xa sự miêu tả đơn giản của Thanh Tâm Tài Nhân.

Thành Tâm Tài Nhân miêu tả Từ Hải khá đơn giản, chủ yếu là về về ngoài năng lực, gia thế.Trong khi đó Nguyễn Du không chỉ kể lại những điều đó, mà còn sử dụng cả bút pháp , các biện pháp nghệ thuật để khác hoạ, miêu tả nhân vật có chiều sâu,rõ nét để lại ấn tượng sâu sắc với người đọc.

Trăng gió vật vờ

Mắt xanh, mây rồng, tri kỷ

Phi nguyền sánh Phượng, đẹp duyên cưỡi rồng

Hoa hèn cỏ nội

Bèo bọt