Câu 1.

“Tiếc thương sinh thái” là nỗi đau khổ, mất mát về tâm lí của con người trước sự suy thoái, biến mất của môi trường tự nhiên do biến đổi khí hậu gây ra.

Câu 2.

Bài viết được trình bày theo trình tự: nêu vấn đề → giải thích khái niệm → đưa dẫn chứng thực tế → phân tích tác động → mở rộng phạm vi ảnh hưởng.

Câu 3.

Các bằng chứng được sử dụng gồm:

Nghiên cứu của Cunsolo và Ellis về khái niệm “tiếc thương sinh thái”.

Trường hợp người Inuit ở Canada và nông dân ở Australia.

Ví dụ cháy rừng Amazon và các cộng đồng bản địa.

Số liệu khảo sát năm 2021 về cảm xúc của thanh thiếu niên ở 10 quốc gia.

Câu 4.

Tác giả tiếp cận vấn đề biến đổi khí hậu từ góc độ tâm lí – xã hội, nhấn mạnh ảnh hưởng đến đời sống tinh thần con người, qua đó giúp người đọc nhìn nhận vấn đề một cách toàn diện và nhân văn hơn.

Câu 5.

Thông điệp: Biến đổi khí hậu không chỉ gây tổn hại môi trường mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến tâm lí con người, vì vậy mỗi người cần nâng cao ý thức và hành động để bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ chính cuộc sống của mình.

Câu 1

Đoạn thơ trong bài Trăng hè của Đoàn Văn Cừ đã vẽ nên một bức tranh làng quê yên bình, giản dị mà giàu sức gợi. Trước hết, đó là không gian tĩnh lặng của đêm hè với những âm thanh rất đỗi quen thuộc: “tiếng võng… kẽo kẹt đưa”, tiếng động nhẹ mà gợi cảm giác êm đềm, thư thái. Hình ảnh “con chó ngủ lơ mơ”, “bóng cây lơi lả bên hàng dậu” càng làm nổi bật sự thanh vắng, bình yên của làng quê. Không gian như ngưng đọng trong “đêm vắng, người im, cảnh lặng tờ”. Trong bức tranh ấy, con người hiện lên gần gũi, thân thuộc: ông lão nằm nghỉ giữa sân, đứa trẻ hồn nhiên ngắm con mèo dưới ánh trăng. Ánh trăng “lấp loáng” phủ lên cảnh vật một vẻ đẹp dịu nhẹ, thơ mộng. Tất cả hòa quyện tạo nên một bức tranh quê thanh bình, ấm áp tình người và đậm chất dân dã. Qua đó, tác giả thể hiện tình yêu tha thiết với cuộc sống thôn quê, đồng thời gợi cho người đọc cảm giác yên ả, gắn bó với những giá trị bình dị của quê hương .

Câu 2

Tuổi trẻ là quãng thời gian đẹp nhất của đời người, là lúc con người có nhiều khát vọng, hoài bão và năng lượng để vươn lên. Trong bối cảnh xã hội hiện đại đầy cạnh tranh, sự nỗ lực hết mình của tuổi trẻ trở thành yếu tố quyết định để mỗi người khẳng định giá trị bản thân và đóng góp cho xã hội.

Trước hết, nỗ lực hết mình là thái độ sống tích cực, thể hiện ý chí vươn lên và tinh thần không ngại khó khăn. Tuổi trẻ hôm nay đang sống trong một thế giới nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức. Nếu không cố gắng, con người dễ bị tụt lại phía sau. Nỗ lực không chỉ là học tập chăm chỉ mà còn là việc rèn luyện kĩ năng, trau dồi đạo đức, dám thử sức với những điều mới mẻ. Chính sự cố gắng không ngừng giúp tuổi trẻ từng bước hoàn thiện bản thân, biến ước mơ thành hiện thực.

Thực tế cho thấy, nhiều bạn trẻ đã và đang nỗ lực để đạt được thành công đáng ghi nhận. Có người miệt mài học tập để giành học bổng, có người khởi nghiệp từ hai bàn tay trắng, có người vượt qua hoàn cảnh khó khăn để theo đuổi ước mơ. Họ chính là minh chứng sống động cho sức mạnh của sự kiên trì và quyết tâm. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn một bộ phận thanh niên sống thiếu mục tiêu, ngại khó, dễ bỏ cuộc khi gặp thất bại. Điều này cho thấy nỗ lực không phải là điều tự nhiên mà cần được rèn luyện và nuôi dưỡng mỗi ngày.

Sự nỗ lực của tuổi trẻ không chỉ mang lại lợi ích cho cá nhân mà còn có ý nghĩa lớn đối với xã hội. Một thế hệ trẻ năng động, chăm chỉ sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển của đất nước. Ngược lại, nếu tuổi trẻ sống thụ động, thiếu ý chí, xã hội sẽ khó có thể tiến xa. Vì vậy, việc khơi dậy tinh thần nỗ lực trong mỗi người trẻ là vô cùng cần thiết.

Tuy nhiên, nỗ lực không có nghĩa là làm việc một cách mù quáng hay bất chấp sức khỏe. Tuổi trẻ cần biết đặt mục tiêu rõ ràng, lựa chọn hướng đi phù hợp và cân bằng giữa học tập, làm việc với nghỉ ngơi. Chỉ khi có phương pháp đúng đắn, sự nỗ lực mới mang lại hiệu quả bền vững.

Là học sinh, mỗi chúng ta cần ý thức rõ vai trò của sự cố gắng trong học tập và cuộc sống. Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ như chăm chỉ học bài, rèn luyện kỉ luật bản thân, không ngại thử thách. Đồng thời, cần giữ vững niềm tin và tinh thần lạc quan để vượt qua khó khăn.

Tóm lại, nỗ lực hết mình là chìa khóa giúp tuổi trẻ chạm tới ước mơ và khẳng định giá trị của bản thân. Khi mỗi người trẻ biết cố gắng không ngừng, họ không chỉ xây dựng tương lai cho riêng mình mà còn góp phần tạo nên một xã hội tốt đẹp hơn.

Câu 1

Đoạn thơ trong bài Trăng hè của Đoàn Văn Cừ đã vẽ nên một bức tranh làng quê yên bình, giản dị mà giàu sức gợi. Trước hết, đó là không gian tĩnh lặng của đêm hè với những âm thanh rất đỗi quen thuộc: “tiếng võng… kẽo kẹt đưa”, tiếng động nhẹ mà gợi cảm giác êm đềm, thư thái. Hình ảnh “con chó ngủ lơ mơ”, “bóng cây lơi lả bên hàng dậu” càng làm nổi bật sự thanh vắng, bình yên của làng quê. Không gian như ngưng đọng trong “đêm vắng, người im, cảnh lặng tờ”. Trong bức tranh ấy, con người hiện lên gần gũi, thân thuộc: ông lão nằm nghỉ giữa sân, đứa trẻ hồn nhiên ngắm con mèo dưới ánh trăng. Ánh trăng “lấp loáng” phủ lên cảnh vật một vẻ đẹp dịu nhẹ, thơ mộng. Tất cả hòa quyện tạo nên một bức tranh quê thanh bình, ấm áp tình người và đậm chất dân dã. Qua đó, tác giả thể hiện tình yêu tha thiết với cuộc sống thôn quê, đồng thời gợi cho người đọc cảm giác yên ả, gắn bó với những giá trị bình dị của quê hương.

Câu 2

Tuổi trẻ là quãng thời gian đẹp nhất của đời người, là lúc con người có nhiều khát vọng, hoài bão và năng lượng để vươn lên. Trong bối cảnh xã hội hiện đại đầy cạnh tranh, sự nỗ lực hết mình của tuổi trẻ trở thành yếu tố quyết định để mỗi người khẳng định giá trị bản thân và đóng góp cho xã hội.

Trước hết, nỗ lực hết mình là thái độ sống tích cực, thể hiện ý chí vươn lên và tinh thần không ngại khó khăn. Tuổi trẻ hôm nay đang sống trong một thế giới nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức. Nếu không cố gắng, con người dễ bị tụt lại phía sau. Nỗ lực không chỉ là học tập chăm chỉ mà còn là việc rèn luyện kĩ năng, trau dồi đạo đức, dám thử sức với những điều mới mẻ. Chính sự cố gắng không ngừng giúp tuổi trẻ từng bước hoàn thiện bản thân, biến ước mơ thành hiện thực.

Thực tế cho thấy, nhiều bạn trẻ đã và đang nỗ lực để đạt được thành công đáng ghi nhận. Có người miệt mài học tập để giành học bổng, có người khởi nghiệp từ hai bàn tay trắng, có người vượt qua hoàn cảnh khó khăn để theo đuổi ước mơ. Họ chính là minh chứng sống động cho sức mạnh của sự kiên trì và quyết tâm. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn một bộ phận thanh niên sống thiếu mục tiêu, ngại khó, dễ bỏ cuộc khi gặp thất bại. Điều này cho thấy nỗ lực không phải là điều tự nhiên mà cần được rèn luyện và nuôi dưỡng mỗi ngày.

Sự nỗ lực của tuổi trẻ không chỉ mang lại lợi ích cho cá nhân mà còn có ý nghĩa lớn đối với xã hội. Một thế hệ trẻ năng động, chăm chỉ sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển của đất nước. Ngược lại, nếu tuổi trẻ sống thụ động, thiếu ý chí, xã hội sẽ khó có thể tiến xa. Vì vậy, việc khơi dậy tinh thần nỗ lực trong mỗi người trẻ là vô cùng cần thiết.

Tuy nhiên, nỗ lực không có nghĩa là làm việc một cách mù quáng hay bất chấp sức khỏe. Tuổi trẻ cần biết đặt mục tiêu rõ ràng, lựa chọn hướng đi phù hợp và cân bằng giữa học tập, làm việc với nghỉ ngơi. Chỉ khi có phương pháp đúng đắn, sự nỗ lực mới mang lại hiệu quả bền vững.

Là học sinh, mỗi chúng ta cần ý thức rõ vai trò của sự cố gắng trong học tập và cuộc sống. Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ như chăm chỉ học bài, rèn luyện kỉ luật bản thân, không ngại thử thách. Đồng thời, cần giữ vững niềm tin và tinh thần lạc quan để vượt qua khó khăn.

Tóm lại, nỗ lực hết mình là chìa khóa giúp tuổi trẻ chạm tới ước mơ và khẳng định giá trị của bản thân. Khi mỗi người trẻ biết cố gắng không ngừng, họ không chỉ xây dựng tương lai cho riêng mình mà còn góp phần tạo nên một xã hội tốt đẹp hơn.

Câu 1.

Ngôi kể thứ ba (người kể chuyện giấu mình).

Câu 2.

Một số chi tiết cho thấy Bớt không giận mẹ:

Khi mẹ đến ở cùng, Bớt “rất mừng”.

Chị chỉ nhẹ nhàng gặng hỏi để mẹ suy nghĩ kĩ, không trách móc.

Chăm sóc mẹ chu đáo, để mẹ trông cháu, yên tâm đi làm.

Khi mẹ ân hận, Bớt vội ôm mẹ và trấn an.

Câu 3.

Bớt là người con hiếu thảo, giàu tình cảm, vị tha và bao dung. Dù từng bị đối xử bất công, chị vẫn yêu thương, chăm sóc mẹ, không chấp nhặt lỗi lầm quá khứ

Câu 4.

Hành động ôm mẹ và lời nói của Bớt thể hiện sự yêu thương, cảm thông, xóa bỏ khoảng cách giữa hai mẹ con; đồng thời giúp người mẹ vơi đi mặc cảm, ân hận, khẳng định tấm lòng bao dung của người con.

Câu 5.

Thông điệp: Trong gia đình, tình yêu thương và sự bao dung có thể hóa giải mọi tổn thương.

→ Vì chỉ khi biết tha thứ, con người mới giữ gìn được hạnh phúc gia đình, hàn gắn những rạn nứt và sống thanh thản hơn.

I phần đọc hiểu

Câu 1

Hiện tượng “tiếc thương sinh thái” là nỗi đau khổ, mất mát về mặt tâm lí mà con người cảm nhận khi môi trường tự nhiên bị biến đổi, suy thoái hoặc có nguy cơ biến mất do biến đổi khí hậu.

Câu 2.

Bài viết trình bày theo trình tự: nêu vấn đề → giải thích khái niệm → đưa dẫn chứng thực tế → phân tích tác động → mở rộng phạm vi ảnh hưởng

Câu 3.

Tác giả sử dụng các bằng chứng như:

Nghiên cứu của Cunsolo và Ellis về “tiếc thương sinh thái”.

Trường hợp người Inuit (Canada) và nông dân ở Australia.

Ví dụ về cháy rừng Amazon và các tộc người bản địa.

Số liệu khảo sát năm 2021 về cảm xúc của thanh thiếu niên ở 10 quốc gia.

Câu 4.

Tác giả tiếp cận vấn đề biến đổi khí hậu từ góc độ tâm lí – xã hội, không chỉ dừng ở tác động môi trường mà còn nhấn mạnh ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống tinh thần con người. Cách tiếp cận này mới mẻ, nhân văn và giúp người đọc nhận thức vấn đề toàn diện hơn.

Câu 5.

Thông điệp sâu sắc nhất: Biến đổi khí hậu không chỉ tàn phá thiên nhiên mà còn gây tổn thương tinh thần con người, vì vậy mỗi người cần ý thức và hành động để bảo vệ môi trường, gìn giữ sự sống và bản sắc văn hóa của chính mình.

II phần viết

Câu 1

Bảo vệ môi trường là một trong những vấn đề cấp thiết nhất của nhân loại hiện nay. Môi trường không chỉ cung cấp không khí, nước, lương thực mà còn là không gian sống gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của con người. Khi môi trường bị tàn phá, con người không chỉ đối mặt với thiên tai, dịch bệnh mà còn chịu những tổn thương tâm lí sâu sắc, như hiện tượng “tiếc thương sinh thái” đã đề cập trong văn bản. Điều đó cho thấy, bảo vệ môi trường chính là bảo vệ sự sống và bản sắc của chính mình. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, mỗi cá nhân cần nâng cao ý thức, bắt đầu từ những hành động nhỏ như tiết kiệm điện, hạn chế rác thải nhựa, trồng cây xanh. Đồng thời, xã hội cần có những chính sách thiết thực để phát triển bền vững. Bảo vệ môi trường không phải là trách nhiệm của riêng ai mà là nghĩa vụ chung của toàn nhân loại. Chỉ khi con người biết trân trọng và gìn giữ thiên nhiên, chúng ta mới có thể đảm bảo một tương lai xanh, an toàn và bền vững cho các thế hệ mai sau.

Câu 2

Trong dòng chảy văn học trung đại Việt Nam, hình tượng người ẩn sĩ là biểu tượng cho lối sống thanh cao, thoát tục, tránh xa danh lợi. Điều đó được thể hiện sâu sắc qua bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm và bài thơ thu của Nguyễn Khuyến. Tuy cùng khắc họa hình ảnh ẩn sĩ, hai tác phẩm lại mang những sắc thái riêng, góp phần làm phong phú diện mạo văn học dân tộc.

Trước hết, ở bài thơ Nhàn, Nguyễn Bỉnh Khiêm xây dựng hình tượng người ẩn sĩ với lối sống giản dị, hòa hợp với thiên nhiên. Ngay từ câu thơ mở đầu: “Một mai, một cuốc, một cần câu”, tác giả đã vẽ nên bức tranh lao động bình dị, gắn bó với ruộng vườn. Điệp từ “một” gợi sự đơn sơ nhưng đầy đủ, thể hiện sự chủ động lựa chọn cuộc sống thanh nhàn. Quan niệm sống của ông được thể hiện rõ qua hai câu: “Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ / Người khôn, người đến chốn lao xao”. Cách nói ngược “ta dại” – “người khôn” cho thấy thái độ mỉa mai, phủ định lối sống bon chen danh lợi. Với ông, “dại” thực chất là khôn, là biết tránh xa vòng xoáy quyền lực để giữ gìn nhân cách. Cuộc sống ẩn dật hiện lên thanh bình qua nhịp điệu bốn mùa: “Thu ăn măng trúc, đông ăn giá / Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”. Đó là cuộc sống hòa hợp tuyệt đối với thiên nhiên. Đặc biệt, câu kết “Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao” khẳng định triết lí sống: danh lợi chỉ là phù du, hư ảo. Như vậy, người ẩn sĩ trong Nhàn mang vẻ ung dung, tự tại, đầy bản lĩnh và trí tuệ.

Trong khi đó, bài thơ của Nguyễn Khuyến cũng khắc họa hình tượng ẩn sĩ nhưng lại thấm đượm tâm trạng trữ tình sâu lắng. Bức tranh thiên nhiên mùa thu hiện lên với vẻ đẹp trong trẻo, tĩnh lặng: “Trời thu xanh ngắt mấy tầng cao / Nước biếc trông như tầng khói phủ”. Không gian mở rộng, màu sắc hài hòa, gợi cảm giác thanh bình nhưng cũng phảng phất nỗi cô đơn. Hình ảnh “song thưa để mặc bóng trăng vào” cho thấy sự giao hòa giữa con người và thiên nhiên, đồng thời thể hiện tâm thế buông bỏ, an nhiên. Tuy nhiên, ẩn sau vẻ thanh nhàn ấy là nỗi niềm trăn trở. Câu hỏi tu từ “Một tiếng trên không ngỗng nước nào?” gợi nỗi bâng khuâng, hoài niệm. Đặc biệt, câu kết “Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào” thể hiện sự tự vấn, hổ thẹn của tác giả khi chưa đạt được sự thanh cao tuyệt đối như Đào Uyên Minh. Như vậy, người ẩn sĩ ở đây không hoàn toàn thoát tục mà vẫn mang nặng nỗi lòng với cuộc đời.

So sánh hai hình tượng, có thể thấy điểm gặp gỡ là cả Nguyễn Bỉnh Khiêm và Nguyễn Khuyến đều lựa chọn lối sống ẩn dật, hòa mình với thiên nhiên để giữ gìn nhân cách trong bối cảnh xã hội nhiều biến động. Tuy nhiên, điểm khác biệt nằm ở sắc thái biểu hiện. Nếu Nguyễn Bỉnh Khiêm thể hiện sự dứt khoát, chủ động, mang tính triết lí sâu sắc thì Nguyễn Khuyến lại thiên về cảm xúc, bộc lộ tâm trạng u hoài, day dứt. Sự khác biệt này bắt nguồn từ hoàn cảnh lịch sử và cá tính sáng tạo của mỗi nhà thơ.

Nhìn chung, hai bài thơ không chỉ ca ngợi vẻ đẹp của lối sống ẩn sĩ mà còn gửi gắm những triết lí nhân sinh sâu sắc. Qua đó, người đọc hiểu rằng, trong bất kì hoàn cảnh nào, việc giữ gìn nhân cách, sống hòa hợp với thiên nhiên và hướng tới những giá trị bền vững vẫn luôn là điều đáng trân trọng.

II. Phần viết

Bài làm

Câu 1

Hai văn bản “Vỡ bờ” và “Đói! Đói!” đều khắc họa bức tranh đời sống khốn cùng của người nông dân trước Cách mạng. Trong “Vỡ bờ”, người nông dân hiện lên với nỗi đau mất mát do thiên tai và sự thờ ơ của cường quyền: ruộng đồng ngập lụt, của cải tiêu tan, lòng người chìm trong tuyệt vọng và uất ức. Đó là bức tranh nhuốm màu bi thương, thể hiện nỗi đau cả về vật chất lẫn tinh thần. Trong khi đó, “Đói! Đói!” lại phản ánh tình cảnh đói khát đến cùng cực: người dân phải ăn bã, ăn trấu, đứng trước nguy cơ chết đói. Tuy nhiên, điểm khác biệt là ở “Đói! Đói!”, bên cạnh nỗi khổ còn bừng lên tinh thần phản kháng mạnh mẽ, kêu gọi đứng lên đấu tranh giành quyền sống. Nếu “Vỡ bờ” thiên về tố cáo và bộc lộ nỗi đau, thì “Đói! Đói!” không chỉ tố cáo mà còn hướng tới hành động cách mạng. Qua đó, cả hai văn bản đều cho thấy số phận bi thảm nhưng cũng tiềm tàng sức mạnh vùng lên của người nông dân.

Câu 2

Tinh thần dấn thân vì cộng đồng là một trong những phẩm chất quan trọng đối với thế hệ trẻ trong xã hội hiện đại. Đó là sự sẵn sàng cống hiến, hành động vì lợi ích chung, không chỉ sống cho riêng mình mà còn biết quan tâm, chia sẻ và góp phần xây dựng xã hội tốt đẹp hơn.

Trước hết, tinh thần dấn thân vì cộng đồng giúp người trẻ nhận thức rõ hơn về trách nhiệm của bản thân. Mỗi cá nhân không tồn tại tách biệt mà luôn gắn bó với tập thể, với xã hội. Khi biết sống vì cộng đồng, con người sẽ biết yêu thương, đồng cảm và hành động để giúp đỡ những người xung quanh. Điều này góp phần tạo nên một xã hội đoàn kết, nhân ái, nơi mọi người cùng hỗ trợ nhau vượt qua khó khăn.

Bên cạnh đó, dấn thân vì cộng đồng còn giúp người trẻ trưởng thành hơn về nhân cách và kỹ năng sống. Khi tham gia các hoạt động tình nguyện, hỗ trợ người khác hay đóng góp cho xã hội, họ sẽ rèn luyện được tinh thần trách nhiệm, sự kiên trì và khả năng giải quyết vấn đề. Những trải nghiệm thực tế này có giá trị lớn hơn nhiều so với lý thuyết, giúp người trẻ hiểu sâu sắc hơn về cuộc sống và con người.

Không chỉ vậy, tinh thần dấn thân còn góp phần giải quyết các vấn đề xã hội. Trong bối cảnh hiện nay, nhiều vấn đề như ô nhiễm môi trường, thiên tai, dịch bệnh hay khoảng cách giàu nghèo vẫn đang tồn tại. Sự tham gia tích cực của thế hệ trẻ sẽ tạo nên sức mạnh lớn, góp phần cải thiện tình hình và mang lại những thay đổi tích cực. Những hành động nhỏ như bảo vệ môi trường, giúp đỡ người khó khăn hay lan tỏa thông điệp tích cực đều có ý nghĩa thiết thực.

Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận giới trẻ sống thờ ơ, ích kỷ, chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân mà thiếu trách nhiệm với cộng đồng. Đây là điều đáng phê phán vì nó làm suy giảm tinh thần đoàn kết và cản trở sự phát triển chung của xã hội. Do đó, mỗi người trẻ cần tự ý thức rèn luyện bản thân, bắt đầu từ những việc làm nhỏ nhưng thiết thực.

Là học sinh, em nhận thấy mình cần tích cực tham gia các hoạt động vì cộng đồng như giúp đỡ bạn bè, tham gia công tác xã hội, bảo vệ môi trường. Đồng thời, cần không ngừng học tập, rèn luyện để sau này có thể đóng góp nhiều hơn cho xã hội.

Tóm lại, tinh thần dấn thân vì cộng đồng không chỉ giúp xã hội phát triển mà còn làm cho mỗi cá nhân trở nên tốt đẹp và có ý nghĩa hơn. Đây là phẩm chất cần được nuôi dưỡng và phát huy mạnh mẽ trong thế hệ trẻ hiện nay.

Câu 1

Bài thơ Ca sợi chỉ của Hồ Chí Minh là một tác phẩm giàu ý nghĩa, thể hiện sâu sắc tư tưởng về sức mạnh của tinh thần đoàn kết. Hình ảnh “sợi chỉ” được xây dựng từ “bông” – một vật vốn mềm yếu, dễ đứt gãy – đã trở thành biểu tượng cho con người trong xã hội. Khi đứng riêng lẻ, sợi chỉ “ai vò cũng đứt, ai rung cũng rời”, gợi lên sự nhỏ bé, yếu ớt của mỗi cá nhân. Tuy nhiên, khi “họp nhau sợi dọc, sợi ngang”, những sợi chỉ ấy đã dệt nên “tấm vải mỹ miều”, bền chắc “hơn lụa, lại điều hơn da”. Qua hình ảnh ẩn dụ giản dị mà giàu sức gợi, tác giả khẳng định: sức mạnh không nằm ở từng cá nhân riêng lẻ mà ở sự gắn bó, hợp lực của tập thể. Bài thơ không chỉ dừng lại ở việc miêu tả mà còn mang ý nghĩa kêu gọi, thức tỉnh ý thức đoàn kết của mỗi người, đặc biệt trong bối cảnh đất nước cần sự đồng lòng để vượt qua khó khăn. Với ngôn ngữ mộc mạc, hình ảnh gần gũi và giọng điệu tha thiết, Ca sợi chỉ đã truyền tải một bài học sâu sắc: đoàn kết chính là nguồn sức mạnh to lớn dẫn đến thành công và vẻ vang.

Câu 2

Trong cuộc sống, không ai có thể tồn tại và phát triển một cách hoàn toàn độc lập. Chính vì vậy, sự đoàn kết luôn giữ vai trò vô cùng quan trọng, là yếu tố tạo nên sức mạnh của mỗi tập thể và toàn xã hội.

Đoàn kết là sự gắn bó, hợp tác, cùng chung mục tiêu và hỗ trợ lẫn nhau giữa các cá nhân trong một tập thể. Khi con người biết đoàn kết, những hạn chế của cá nhân sẽ được bù đắp, còn sức mạnh chung thì được nhân lên gấp bội. Một người có thể yếu, nhưng nhiều người cùng chung sức sẽ tạo nên lực lượng lớn lao, giống như những sợi chỉ riêng lẻ khi kết lại sẽ trở thành tấm vải bền chắc.

Trong thực tế, lịch sử dân tộc Việt Nam là minh chứng rõ nét cho sức mạnh của tinh thần đoàn kết. Nhờ sự đồng lòng của toàn dân, đất nước ta đã vượt qua nhiều cuộc chiến tranh khốc liệt để giành độc lập, tự do. Không chỉ trong chiến tranh, ngay cả trong cuộc sống hiện đại, tinh thần đoàn kết cũng đóng vai trò thiết yếu. Trong học tập, khi học sinh cùng nhau trao đổi, giúp đỡ, kết quả sẽ tốt hơn so với việc học một mình. Trong lao động, sự hợp tác giúp công việc được hoàn thành nhanh chóng và hiệu quả hơn. Đặc biệt, trong những lúc khó khăn như thiên tai, dịch bệnh, tinh thần đoàn kết càng trở thành nguồn động lực lớn giúp con người vượt qua thử thách.

Tuy nhiên, vẫn còn những người sống ích kỉ, chỉ nghĩ đến lợi ích cá nhân mà thiếu tinh thần hợp tác. Điều này không chỉ làm suy yếu tập thể mà còn khiến bản thân khó phát triển bền vững. Vì vậy, mỗi người cần ý thức được tầm quan trọng của đoàn kết, biết lắng nghe, tôn trọng người khác và sẵn sàng chung tay vì mục tiêu chung.

Là học sinh, chúng ta cần rèn luyện tinh thần đoàn kết ngay từ những việc nhỏ như giúp đỡ bạn bè, tham gia hoạt động tập thể, xây dựng môi trường học tập thân thiện. Khi mỗi cá nhân biết sống vì tập thể, xã hội sẽ ngày càng tốt đẹp hơn.

Tóm lại, đoàn kết là sức mạnh vô cùng to lớn, là chìa khóa dẫn đến thành công. Mỗi người cần nhận thức rõ vai trò của nó để cùng nhau xây dựng một cộng đồng vững mạnh và phát triển bền vững.

Câu 1 (0,5 điểm):

Phương thức biểu đạt chính: biểu cảm (kết hợp với tự sự, miêu tả).

Câu 2 (0,5 điểm):

Nhân vật “tôi” trong bài thơ đã trở thành sợi chỉ từ bông (hoa bông).

Câu 3 (1,0 điểm)

Biện pháp tu từ: ẩn dụ (kết hợp với hình ảnh mang tính biểu tượng).

Phân tích

• “Sợi chỉ”, “sợi dọc, sợi ngang” ẩn dụ cho con người trong xã hội.
• “Dệt nên tấm vải mỹ miều” ẩn dụ cho sự đoàn kết tạo nên sức mạnh lớn lao.
• Khi nhiều sợi chỉ kết hợp lại thì tạo thành tấm vải bền chắc → giống như con người khi đoàn kết sẽ tạo nên lực lượng mạnh mẽ, không gì phá vỡ được.
  → Làm nổi bật giá trị của tinh thần đoàn kết.

Câu 4 (1,0 điểm):

Đặc tính của sợi chỉ:

• Ban đầu yếu ớt, mỏng manh, dễ đứt.
• Khi đứng riêng lẻ thì không có sức mạnh.
• Khi kết hợp nhiều sợi lại thì trở nên bền chắc, khó xé
• Sức mạnh của sợi chỉ nằm ở: sự đoàn kết, gắn bó với nhau.

Câu 5 (1,0 điểm):

Bài học ý nghĩa nhất

Con người cần biết đoàn kết, gắn bó, yêu thương và hỗ trợ lẫn nhau. Chỉ khi cùng nhau hợp sức thì mới tạo nên sức mạnh to lớn, vượt qua khó khăn và đạt được thành công.

Hình tượng đất nước trong văn bản Đất nước của Bằng Việt mang ý nghĩa sâu sắc và giàu tính nhân văn. Đất nước hiện lên không phải là khái niệm trừu tượng hay thiêng liêng xa vời, mà gắn liền với hiện thực đời sống sau chiến tranh: những con đường bụi bặm, những nhịp cầu gãy được nối lại, những bàn tay cần cù dựng xây. Đó là đất nước của sự hồi sinh mạnh mẽ, của niềm tin và khát vọng hướng về tương lai. Đồng thời, hình tượng đất nước còn thấm đẫm kí ức đau thương nhưng hào hùng của chiến tranh: bom đạn, sơ tán, công sự, những hi sinh thầm lặng của bao thế hệ. Chính từ mất mát ấy, đất nước hôm nay mới có được “vị ngọt” của hòa bình, độc lập. Qua hình tượng đất nước, nhà thơ bày tỏ niềm tự hào, biết ơn và trân trọng sâu sắc đối với con người Việt Nam – những con người đã làm nên lịch sử bằng mồ hôi, xương máu và lòng yêu nước bền bỉ. Đất nước vì thế vừa là quá khứ gian lao, vừa là hiện tại tươi sáng và tương lai đầy hi vọng.

“Chúng ta không xúc động trước những bài giảng lịch sử. Chúng ta xúc động trước những người làm nên lịch sử.” Ý kiến trên đã gợi ra một cách nhìn sâu sắc về lịch sử và cách con người tiếp nhận lịch sử. Lịch sử không chỉ là những sự kiện khô khan, những mốc thời gian cần ghi nhớ, mà trước hết là câu chuyện về con người – những số phận, những hi sinh và khát vọng đã làm nên dòng chảy của dân tộc.

Thực tế cho thấy, những bài giảng lịch sử nếu chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức một chiều thường khó chạm tới cảm xúc người học. Con số, ngày tháng, chiến dịch hay hiệp định, nếu tách rời khỏi con người cụ thể, dễ trở nên xa lạ và khó ghi nhớ. Ngược lại, khi lịch sử được kể qua hình ảnh những con người bình dị mà vĩ đại – người lính ra trận, người mẹ tiễn con đi không hẹn ngày về, em bé lớn lên giữa bom đạn – lịch sử trở nên sống động, gần gũi và lay động lòng người. Chính con người, với máu, nước mắt và niềm tin, đã thổi hồn cho lịch sử.

Chúng ta xúc động trước những người làm nên lịch sử bởi họ đại diện cho tinh thần của thời đại. Đó là lòng yêu nước, ý chí quật cường, sự hi sinh thầm lặng vì độc lập, tự do. Những cảm xúc ấy không thể đến từ trang sách đơn thuần, mà đến từ sự đồng cảm giữa con người hôm nay với con người của quá khứ. Khi hiểu rằng hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng tuổi trẻ, sinh mạng của biết bao người, ta không chỉ “biết” lịch sử, mà còn “cảm” được lịch sử bằng trái tim.

Ý kiến trên cũng đặt ra một yêu cầu đối với cách học và dạy lịch sử. Lịch sử cần được tiếp cận như một câu chuyện nhân văn, lấy con người làm trung tâm. Khi học sinh được tiếp xúc với những tấm gương cụ thể, những câu chuyện chân thực, lịch sử sẽ không còn là môn học thuộc lòng, mà trở thành bài học về trách nhiệm, lòng biết ơn và ý thức công dân. Đó cũng là cách để lịch sử sống mãi trong hiện tại, chứ không nằm yên trong quá khứ.

Tuy nhiên, không thể phủ nhận vai trò của kiến thức lịch sử hệ thống. Những bài giảng lịch sử vẫn cần thiết để giúp con người hiểu đúng, hiểu đủ về tiến trình phát triển của dân tộc. Vấn đề không phải là phủ nhận bài giảng, mà là làm cho bài giảng ấy thấm đẫm hơi thở của con người và cuộc sống.

Tóm lại, chúng ta xúc động trước những người làm nên lịch sử bởi chính họ là linh hồn của lịch sử. Khi lịch sử được nhìn qua số phận con người, nó không chỉ giúp ta hiểu về quá khứ, mà còn nuôi dưỡng lòng yêu nước, niềm tự hào và trách nhiệm đối với tương lai của dân tộc.

Câu 1.

Đoạn trích được viết theo thể thơ tự do.

Dấu hiệu nhận biết: số chữ trong mỗi dòng không đều; nhịp thơ linh hoạt; không bị ràng buộc bởi luật vần, niêm, đối chặt chẽ như các thể thơ truyền thống (lục bát, thất ngôn…); dòng thơ dài ngắn khác nhau, phù hợp với cảm xúc và mạch suy tưởng.

Câu 2.

Đoạn thơ thể hiện cảm xúc tự hào, xúc động, tin yêu và trân trọng của nhân vật trữ tình trước đất nước trong thời kì sau chiến tranh. Đó là niềm cảm phục trước sức sống bền bỉ của con người Việt Nam, niềm tin vào tương lai hòa bình, đồng thời là sự tri ân sâu sắc đối với những hi sinh, mất mát của các thế hệ đi trước.

Câu 3.

Trong đoạn thơ, tác giả sử dụng biện pháp tu từ đối lập (tương phản) giữa hiện tại hòa bình và quá khứ chiến tranh:

“tung tăng vào lớp Một”, “bắt đầu may áo cưới” đối lập với “triệu tấn bom rơi”, “công sự bom vùi”.

Ý nghĩa: Biện pháp này làm nổi bật cái giá của hòa bình hôm nay – được xây dựng từ đau thương, hi sinh của chiến tranh. Qua đó, nhà thơ khẳng định sức sống mạnh mẽ, kiên cường của con người Việt Nam: từ đổ nát, bom đạn vẫn vươn lên sống, học tập, yêu thương và xây dựng tương lai.

Câu 4.

“Vị ngọt” trong câu thơ cuối là vị ngọt của độc lập, tự do, hòa bình và hạnh phúc mà đất nước hôm nay đang được hưởng.

Vị ngọt ấy có được từ Cách mạng Tháng Tám, từ truyền thống yêu nước, từ những hi sinh gian khổ, máu xương của biết bao thế hệ trong chiến tranh để giành và giữ nền độc lập cho dân tộc.

Câu 5.

Đoạn trích gợi cho em suy nghĩ sâu sắc về ý nghĩa của lòng yêu nước. Yêu nước không chỉ là những hành động lớn lao nơi chiến trường, mà còn là sự bền bỉ, cần cù trong lao động, là ý chí vượt qua gian khổ, là trách nhiệm gìn giữ và xây dựng đất nước trong hòa bình. Lòng yêu nước giúp con người Việt Nam đứng vững trước bom đạn, tiếp thêm sức mạnh để tái thiết cuộc sống sau chiến tranh. Trong hôm nay, yêu nước còn là sống có lý tưởng, học tập tốt, làm việc có ích, trân trọng quá khứ và góp phần xây dựng tương lai tốt đẹp cho đất nước.