Câu 1 (khoảng 200 chữ):

Trong hai văn bản “Vỡ bờ” và “Đói! Đói!” của Tố Hữu, bức tranh đời sống người nông dân đều hiện lên vô cùng cơ cực nhưng có những điểm khác biệt rõ nét. Ở “Vỡ bờ”, người nông dân chìm trong thiên tai khắc nghiệt: bão lụt, đê vỡ khiến ruộng đồng, nhà cửa tiêu tan. Nỗi đau mang màu sắc bi thương, xót xa, thể hiện sự bất lực trước thiên nhiên và sự phẫn uất trước cường quyền. Trong khi đó, “Đói! Đói!” khắc họa nạn đói khủng khiếp khiến con người rơi vào cảnh cùng cực, phải ăn bã, ăn trấu, đứng trước nguy cơ chết đói. Tuy nhiên, bức tranh ở đây không dừng lại ở nỗi đau mà chuyển thành lời kêu gọi đứng lên đấu tranh, thể hiện tinh thần phản kháng mạnh mẽ. Nếu “Vỡ bờ” thiên về cảm xúc đau thương và tố cáo, thì “Đói! Đói!” lại hướng tới hành động và cách mạng. Qua đó, cả hai văn bản đều phản ánh chân thực số phận người nông dân trước Cách mạng và khơi dậy lòng căm thù, ý chí đấu tranh giành quyền sống.

Câu 2 (khoảng 600 chữ):

Tinh thần dấn thân vì cộng đồng là một trong những phẩm chất quan trọng của thế hệ trẻ trong mọi thời đại. Đó là sự sẵn sàng cống hiến, hành động vì lợi ích chung, không sống thờ ơ hay ích kỉ cá nhân. Từ nội dung các văn bản trên, đặc biệt là lời kêu gọi mạnh mẽ trong “Đói! Đói!” của Tố Hữu, có thể thấy tinh thần dấn thân chính là động lực giúp con người vượt qua nghịch cảnh và thay đổi xã hội.

Trước hết, tinh thần dấn thân giúp thế hệ trẻ sống có ý nghĩa hơn. Khi biết quan tâm đến cộng đồng, mỗi người sẽ không còn sống chỉ vì bản thân mà còn hướng tới những giá trị lớn lao hơn. Điều đó tạo nên mục tiêu sống rõ ràng, giúp con người trưởng thành cả về nhận thức lẫn hành động. Một người trẻ biết dấn thân sẽ hiểu được trách nhiệm của mình đối với gia đình, xã hội và đất nước.

Bên cạnh đó, tinh thần dấn thân còn góp phần giải quyết những vấn đề chung của xã hội. Trong thực tế, có rất nhiều vấn đề như thiên tai, dịch bệnh, nghèo đói… cần sự chung tay của cộng đồng. Khi người trẻ tích cực tham gia các hoạt động tình nguyện, hỗ trợ người khó khăn hay bảo vệ môi trường, họ đã góp phần tạo nên những thay đổi tích cực. Chính sự dấn thân ấy giúp lan tỏa tinh thần nhân ái, gắn kết con người với nhau.

Không chỉ vậy, dấn thân còn là cơ hội để người trẻ rèn luyện bản thân. Qua những trải nghiệm thực tế, họ học được cách vượt qua khó khăn, nâng cao kỹ năng sống và trở nên bản lĩnh hơn. Những thử thách trong quá trình cống hiến sẽ giúp họ hiểu rõ giá trị của lao động, của sự sẻ chia và của trách nhiệm.

Tuy nhiên, trong xã hội hiện nay vẫn còn một bộ phận giới trẻ sống thờ ơ, vô cảm, chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân mà thiếu trách nhiệm với cộng đồng. Đây là điều đáng phê phán vì nó làm suy giảm tinh thần đoàn kết và sự phát triển chung của xã hội. Do đó, mỗi người trẻ cần tự ý thức, rèn luyện và nuôi dưỡng tinh thần dấn thân từ những việc nhỏ nhất.

Tóm lại, tinh thần dấn thân vì cộng đồng có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với thế hệ trẻ. Nó không chỉ giúp mỗi cá nhân hoàn thiện bản thân mà còn góp phần xây dựng xã hội tốt đẹp hơn. Là học sinh, em cần tích cực tham gia các hoạt động tập thể, biết giúp đỡ người khác và sống có trách nhiệm. Chỉ khi biết dấn thân, tuổi trẻ mới thực sự có giá trị và ý nghĩa.

Câu 1.

Văn bản “Vỡ bờ” được viết theo thể thơ lục bát.

Câu 2.

Hai chi tiết cho thấy thiệt hại của người nông dân do bão lụt:

• “Bể dâng nước mặn, lụt nguồn tràn sông / Hai phen nước bạc ngập đồng” → ruộng đồng bị ngập, mất mùa.
• “Cửa nhà, vốn liếng lâu nay / Gió mưa một trận, vụt bay cả rồi!” → tài sản, nhà cửa bị cuốn trôi.

Câu 3.

Biện pháp so sánh “Ruột đau như mất đứa con đầu lòng” làm nổi bật nỗi đau xót tột cùng của người nông dân khi mất mùa. Mạ non được ví như đứa con, cho thấy sự gắn bó sâu sắc, công sức và tình cảm họ dành cho ruộng đồng. Qua đó, tác giả nhấn mạnh nỗi đau không chỉ là vật chất mà còn là nỗi đau tinh thần vô cùng lớn.

Câu 4.

Nguyên nhân sâu xa được tác giả chỉ ra là do bọn “giặc cường quyền” tham lam, vô trách nhiệm, không chăm lo đê điều, chỉ biết ăn chơi hưởng lạc.

Thái độ của tác giả: căm phẫn, lên án gay gắt, tố cáo sự tàn nhẫn và bất công của tầng lớp thống trị đối với người dân.

Câu 5.

Từ nỗi buồn của người dân, em nhận thấy cần trân trọng những thành quả lao động của bản thân. Mỗi thành quả đều được tạo nên từ công sức, thời gian và sự cố gắng nên không thể xem nhẹ hay lãng phí. Em cần có ý thức giữ gìn, bảo vệ và phát huy những gì mình làm ra. Đồng thời, phải biết chia sẻ, cảm thông với những người gặp khó khăn, mất mát. Điều đó giúp em sống có trách nhiệm và ý nghĩa hơn.

Câu 1

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích ý nghĩa của hình tượng “mưa” trong bài thơ Anh chỉ sợ rồi trời sẽ mưa của Lưu Quang Vũ.

Trong bài thơ Anh chỉ sợ rồi trời sẽ mưa, hình tượng “mưa” mang nhiều tầng nghĩa sâu sắc, góp phần thể hiện tâm trạng và nỗi lo âu của nhân vật trữ tình. Trước hết, “mưa” là hình ảnh của sự đổi thay bất chợt, như một biến cố có thể xóa nhòa những điều đẹp đẽ của quá khứ: “Xóa nhòa hết những điều em hứa”, “Mưa cướp đi ánh sáng của ngày”. Mưa làm vạn vật trở nên u tối, cũng như nỗi buồn len vào tâm hồn con người khi tình yêu đứng trước nguy cơ tan vỡ. Đồng thời, mưa còn tượng trưng cho sự mong manh của hạnh phúc. Chỉ một cơn mưa bất chợt cũng đủ khiến những kỷ niệm trở nên nhạt nhòa, khiến con người rơi vào chập chờn lo lắng, mất ngủ giữa bộn bề suy nghĩ. Nỗi “sợ trời sẽ mưa” thực chất là nỗi sợ mất nhau, sợ sự đổi lòng, sợ những điều không thể níu giữ. Như vậy, hình tượng mưa trong bài thơ không chỉ là hiện tượng tự nhiên mà là biểu tượng của cảm xúc, của nỗi bất an và của những điều dễ vỡ trong cuộc sống và tình yêu. Chính điều đó làm cho bài thơ thấm đẫm chất trữ tình và day dứt.

Câu 2

Viết bài văn khoảng 600 chữ trình bày suy nghĩ của em về những điều làm con người tỉnh thức.

Trong cuộc sống hiện đại đầy biến động, con người dễ bị cuốn vào những guồng quay vô tận của công việc, kỳ vọng và áp lực. Bởi vậy, lời nhắn nhủ của Howard Thurman: “Hãy tự hỏi xem điều gì sẽ khiến bạn tỉnh thức, và thực hiện điều đó. Bởi cái thế giới cần là những con người đã thức tỉnh” mang ý nghĩa sâu sắc, nhắc nhở mỗi chúng ta phải nhìn lại chính mình. “Tỉnh thức” ở đây không chỉ là nhận ra thực tại mà còn là sự thấu hiểu những giá trị cốt lõi để sống đúng, sống đẹp và sống có ý nghĩa. Vậy điều gì làm con người tỉnh thức?

Trước hết, con người tỉnh thức khi đối diện với những biến cố. Chính những mất mát, thất bại hay đổ vỡ khiến ta buộc phải nhìn lại bản thân, nhận ra giới hạn và sai lầm của mình. Có những bài học chỉ có thể được đánh đổi bằng nước mắt, nhưng nhờ đó ta trưởng thành, vững vàng hơn. Bên cạnh đó, tình yêu thương cũng là thứ đánh thức con người. Một lời động viên, một sự hy sinh thầm lặng hay một cái nắm tay đúng lúc có thể khiến ta nhận ra thế giới vẫn rất đẹp, và bản thân cần sống tử tế hơn. Tình thương mở ra cho con người khả năng đồng cảm và hiểu được nỗi đau của người khác.

Ngoài ra, những giá trị tinh thần như nghệ thuật, sách vở, âm nhạc… cũng có sức mạnh khiến con người thức tỉnh. Chúng giúp ta tạm tách mình khỏi những lo toan thường nhật để hiểu sâu thêm về cuộc sống và tâm hồn. Một cuốn sách hay hay một câu chuyện lay động có thể làm ta nhận ra điều mình thật sự khao khát. Cuối cùng, con người sẽ tỉnh thức khi biết lắng nghe chính bản thân mình. Trong thế giới ồn ào, khoảnh khắc ta dừng lại để tự hỏi “Mình là ai? Mình muốn gì?” chính là khoảnh khắc ta trở về với giá trị thật, buông bỏ những điều vô nghĩa và chọn cho mình con đường đúng đắn.

Thế giới cần những con người tỉnh thức — những người hiểu mình, hiểu đời, biết sống với sự sáng rõ trong tâm hồn. Khi đó, họ không chỉ làm cho cuộc sống của bản thân tốt đẹp hơn mà còn lan tỏa năng lượng tích cực đến cộng đồng. Và để tỉnh thức, mỗi người cần can đảm đối diện với chính mình, sống chậm lại, yêu thương nhiều hơn và không ngừng học hỏi. Đó chính là con đường để bước vào một đời sống sâu sắc và trọn vẹn.

Câu 1: Xác định thể thơ của bài thơ trên.

Bài thơ được viết theo thể thơ tự do.

→ Số chữ trong mỗi dòng không đều, nhịp linh hoạt, không bị ràng buộc bởi luật vần – đặc trưng của thơ tự do hiện đại.

Câu 2: Bài thơ thể hiện cảm xúc gì của nhân vật trữ tình?

Bài thơ thể hiện nỗi lo âu, bất an, buồn thương và sự mong manh trong tình yêu của nhân vật trữ tình.

• Lo sợ những đổi thay (“Anh chỉ sợ rồi trời sẽ mưa”)
• Day dứt trước quá khứ phai nhạt
• Buồn trước sự đổi mùa, đổi lòng
• Nhớ thương những kỷ niệm đẹp đã mất
  → Toàn bài bao trùm cảm xúc lo lắng trước sự biến đổi, sợ mất đi hạnh phúc, và nỗi buồn man mác về tình yêu mong manh.

Câu 3: Phân tích ý nghĩa của một biện pháp tu từ trong đoạn thơ:

Đoạn thơ:

Mưa cướp đi ánh sáng của ngày

Đường chập choạng trăm mối lo khó gỡ

Thức chẳng yên dở dang giấc ngủ

Hạnh phúc con người mong manh mưa sa.

Biện pháp tu từ: Nhân hóa (mưa “cướp đi” ánh sáng), đồng thời có hình ảnh tượng trưng.

Ý nghĩa:

• Việc nhân hóa “mưa cướp đi ánh sáng” khiến mưa trở nên như một thế lực có chủ ý, “lấy mất” niềm vui, sự trong trẻo của cuộc sống.
• Hình ảnh “đường chập choạng” tượng trưng cho tương lai mờ mịt, nhiều lo âu.
• “Giấc ngủ dở dang” gợi tâm trạng bất an, nỗi trăn trở của nhân vật trữ tình.
• Câu cuối khẳng định: hạnh phúc của con người giống như mưa sa — rất mong manh, dễ tan biến, phụ thuộc vào những biến động bất ngờ của cuộc đời.

→ Biện pháp tu từ giúp diễn tả sâu sắc tâm trạng bấp bênh, lo lắng, đồng thời nhấn mạnh sự mong manh của tình yêu và hạnh phúc.

Câu 4: Khi đối diện với một tương lai tràn ngập những điều chưa biết, con người cần có cách ứng xử như thế nào?

• Giữ vững niềm tin và thái độ sống tích cực, không để nỗi lo lắng che mờ lý trí.
• Chuẩn bị kiến thức, rèn luyện bản thân, để sẵn sàng thích nghi với biến động cuộc sống.
• Bình tĩnh đối diện, không trốn tránh khó khăn hay sợ hãi trước những điều chưa rõ ràng.
• Trân trọng hiện tại, nuôi dưỡng tình yêu thương và các giá trị tốt đẹp.
• Chủ động lập kế hoạch, định hướng cho tương lai để không bị động trước hoàn cảnh.

→ Con người cần sống chủ động, bản lĩnh, có trách nhiệm với lựa chọn của mình, để dù tương lai bất định thì vẫn giữ được hạnh phúc và sự ổn định nội tâm.

Râu hùm, hàm én, mày ngài

vai năm tấc, thân mười thước

côn quyền hơn sức,lược thao gồm tài

đội trời,đạp đất ở đời

cho thấy sự ngưỡng mộ và cách kính trọng của tác giả dành cho nhân vật

Từ Hải qua thăm Thuý KIỀU