1

Mùa thu Hà Nội hiện lên trong đoạn thơ của Hoàng Cát với vẻ đẹp dịu dàng, sâu lắng và gợi nhiều cảm xúc. Ngay từ những câu thơ đầu, mùa thu đã được cảm nhận qua làn gió heo may “se sẽ”, cái lạnh “xào xạc” nhẹ nhàng – những nét đặc trưng chỉ có ở thu Hà Nội. Những chiếc lá vàng khô bay trên phố như lùa vào lòng người một nỗi bâng khuâng. Không gian thu Hà Nội vừa nhẹ nhàng, vừa man mác buồn, là nơi người ta dễ “lặng lẽ một mình”, để thả hồn vào nỗi nhớ. Hình ảnh “hàng sấu”, “quả sót”, “chùm nắng hạ” được gợi ra tinh tế, giàu sức gợi hình và cảm xúc. Mùa thu không chỉ đẹp bởi cảnh sắc mà còn bởi những mùi hương, ánh sáng – tất cả như hoà quyện trong một không gian thi vị, đầy chất thơ. Qua đó, nhà thơ không chỉ tái hiện được vẻ đẹp riêng có của thu Hà Nội mà còn truyền tải tâm trạng nhớ nhung, vấn vương của con người giữa thiên nhiên dịu êm ấy.

2

Trong những năm gần đây, trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển với tốc độ chóng mặt, trở thành một trong những thành tựu quan trọng và có ảnh hưởng sâu rộng nhất trong thế kỷ XXI. Từ những ứng dụng đơn giản trong đời sống thường ngày đến việc thay đổi căn bản cách con người làm việc, học tập và sáng tạo – AI đang mở ra một kỷ nguyên mới cho nhân loại.

Trí tuệ nhân tạo là công nghệ mô phỏng trí tuệ con người thông qua máy móc, đặc biệt là các hệ thống máy tính. Với khả năng xử lý dữ liệu khổng lồ, tự học và đưa ra quyết định, AI đang dần hiện diện trong mọi lĩnh vực: từ y tế, giáo dục, giao thông cho tới nghệ thuật, kinh doanh. Những công nghệ như ChatGPT, xe tự lái, chẩn đoán hình ảnh y khoa bằng AI hay robot giao hàng là minh chứng rõ nét cho sự bùng nổ và ứng dụng rộng rãi của trí tuệ nhân tạo.

Tuy nhiên, sự phát triển “như vũ bão” này cũng đặt ra không ít vấn đề đáng suy ngẫm. Một mặt, AI giúp nâng cao năng suất, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian cho con người. Mặt khác, nó cũng dẫn đến những lo ngại về mất việc làm, an ninh dữ liệu và các vấn đề đạo đức. AI có thể thay thế con người ở nhiều công việc, đặc biệt là các công việc mang tính chất lặp lại. Nếu không có sự chuẩn bị và định hướng kịp thời, nhiều người lao động sẽ bị tụt lại phía sau trong kỷ nguyên công nghệ mới.

Bên cạnh đó, việc để AI quyết định trong những lĩnh vực nhạy cảm như y tế, luật pháp hay quốc phòng cũng đặt ra thách thức lớn về đạo đức và trách nhiệm. AI dù thông minh nhưng vẫn chỉ là sản phẩm của con người, và nó có thể học sai, bị thao túng hoặc sử dụng vào mục đích xấu. Vì vậy, phát triển AI cần song hành với các quy định pháp lý chặt chẽ và đạo đức công nghệ.

Trong tương lai, AI chắc chắn sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ hơn nữa. Điều quan trọng là con người phải biết làm chủ công nghệ, sử dụng AI một cách có trách nhiệm, để nó trở thành công cụ phục vụ cho lợi ích chung của toàn nhân loại. Việc học tập, cập nhật kiến thức về AI, rèn luyện kỹ năng tư duy và sáng tạo sẽ giúp mỗi cá nhân không bị tụt hậu trong thời đại mới.

Như vậy, sự phát triển như vũ bão của trí tuệ nhân tạo là xu thế tất yếu của thời đại. Nó mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức. Việc tận dụng hiệu quả AI, đồng thời kiểm soát và định hướng sự phát triển của nó một cách nhân văn, chính là trách nhiệm lớn lao của chúng ta – những công dân sống trong thời đại 4.0.

Câu 1. Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên là gì?
Biểu cảm.

Câu 2. Những từ ngữ, hình ảnh nào thể hiện năm khốn khó trong đoạn trích?
Những từ ngữ, hình ảnh thể hiện năm khốn khó là:

• "năm khốn khó"
• "đồng sau lụt, bờ đê sụt lở"
• "mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn"
• "anh em con chịu đói suốt ngày tròn"
• "không có gì nấu đâu mà nhóm lửa"
• "ngô hay khoai còn ở phía mẹ về"

→ Những hình ảnh này gợi nên bức tranh về cuộc sống thiếu thốn, cực nhọc, thiên tai và đói khát, đặc biệt trong những năm tháng khó khăn ở vùng quê.

Câu 3. Chỉ ra và nêu tác dụng của một biện pháp tu từ trong hai dòng thơ sau:

“Dù tiếng lòng con chẳng thể nào vang vọng
Tới vuông đất mẹ nằm lưng núi quê hương.”

Biện pháp tu từ: Ẩn dụ và hoán dụ.

• “Tiếng lòng” là ẩn dụ cho nỗi nhớ, tình yêu thương mẹ.
• “Vuông đất mẹ nằm” là hoán dụ chỉ phần mộ của mẹ.

→ Tác dụng: Tăng sức gợi cảm xúc, diễn tả sâu sắc nỗi đau đáu, bất lực và tình cảm thiêng liêng của người con dành cho người mẹ đã khuất, đồng thời gợi sự cách biệt giữa người sống và người đã mất.

Câu 4. Anh/chị hiểu nội dung dòng thơ sau như thế nào?

“Mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn.”

→ Dòng thơ khắc họa hình ảnh người mẹ tảo tần, lam lũ, gánh vác mọi nhọc nhằn trong cuộc sống. “Xộc xệch” thể hiện sự vội vã, tất bật và mệt mỏi; “hoàng hôn” không chỉ là thời điểm trong ngày mà còn gợi không gian buồn, mờ tối, tượng trưng cho cuộc sống khó khăn, cực nhọc. Câu thơ là biểu tượng của sự hy sinh lặng lẽ và tình thương vô bờ bến của mẹ.

Câu 5. Thông điệp tâm đắc nhất mà anh/chị rút ra từ đoạn trích trên là gì? Nêu lí do lựa chọn.
→ Thông điệp: Hãy luôn biết ơn và trân trọng tình mẹ.

→ Lý do: Bởi trong những năm tháng gian khổ nhất, người mẹ vẫn là chỗ dựa vững chắc, hy sinh tất cả để bảo vệ, nuôi dưỡng con cái. Tình mẹ là điều thiêng liêng, không gì có thể thay thế. Khi mẹ đã khuất, nỗi nhớ và sự day dứt là những điều không thể nguôi ngoai. Đoạn thơ nhắc nhở mỗi người về giá trị của tình mẫu tử và lòng biết ơn.

a 5

b 5

c6N

a, 1,33m/s​

b, 4,43m/s

a, 0,03m

b,100N/m

• Đặc điểm: Lực hướng tâm luôn hướng về tâm của đường tròn và có độ lớn không đổi, đồng thời làm thay đổi hướng của vận tốc vật. 
• Ví dụ:
  1. Vật xoay quanh một trục: Khi một vật quay quanh một trục cố định, lực căng của sợi dây hoặc lực từ trục sẽ đóng vai trò là lực hướng tâm, giữ vật đi theo quỹ đạo tròn. 
  2. Phát triển lực hướng tâm trên một đường tròn: Khi một vật chuyển động trên đường tròn, ví dụ như xe đi quanh đường cong trên đường, lực ma sát giữa bánh xe và mặt đường đóng vai trò là lực hướng tâm. 
  3. Vệ tinh nhân tạo quay quanh Trái Đất: Lực hấp dẫn của Trái Đất tác dụng lên vệ tinh nhân tạo sẽ đóng vai trò lực hướng tâm, giữ cho vệ tinh quay quanh Trái Đất theo quỹ đạo tròn. 

• Va chạm đàn hồi: Là va chạm mà động năng của hệ được bảo toàn, tức là động năng của hệ trước va chạm bằng động năng của hệ sau va chạm. Ví dụ, hai vật va chạm và sau va chạm chúng tách rời nhau mà không có sự mất mát năng lượng.
• Va chạm mềm: Là va chạm mà động năng của hệ không được bảo toàn, tức là động năng của hệ trước va chạm lớn hơn động năng của hệ sau va chạm. Ví dụ, hai vật va chạm và sau va chạm chúng dính vào nhau và chuyển động cùng một vận tốc. 

• Lò xo có tính đàn hồi: Sau khi ngừng tác dụng lực, lò xo có thể trở lại trạng thái ban đầu.
• Lực đàn hồi của lò xo: Tỉ lệ với độ biến dạng, ngược chiều biến dạng.
• Công thức lực đàn hồi: \(F = k \cdot \mid \Delta x \mid\), với \(k\) là độ cứng, \(\Delta x\) là độ biến dạng.
• Độ cứng lò xo (k): Đo khả năng chống biến dạng, đơn vị là N/m.
• Độ biến dạng của lò xo: Là độ dãn hoặc nén so với chiều dài ban đầu.
• Công của lực đàn hồi: \(A = \frac{1}{2} k \Delta x^{2}\).
• Thế năng đàn hồi: Năng lượng lưu trữ trong lò xo khi bị biến dạng.
• Giới hạn đàn hồi: Lực lớn nhất để lò xo vẫn trở về trạng thái cũ.
• Chuyển động điều hòa: Vật gắn vào lò xo dao động qua lại quanh vị trí cân bằng.
• Chu kỳ dao động: Phụ thuộc vào khối lượng và độ cứng: \(T = 2 \pi \sqrt{\frac{m}{k}}\).

• Lò xo có tính đàn hồi: Sau khi ngừng tác dụng lực, lò xo có thể trở lại trạng thái ban đầu.
• Lực đàn hồi của lò xo: Tỉ lệ với độ biến dạng, ngược chiều biến dạng.
• Công thức lực đàn hồi: \(F = k \cdot \mid \Delta x \mid\), với \(k\) là độ cứng, \(\Delta x\) là độ biến dạng.
• Độ cứng lò xo (k): Đo khả năng chống biến dạng, đơn vị là N/m.
• Độ biến dạng của lò xo: Là độ dãn hoặc nén so với chiều dài ban đầu.
• Công của lực đàn hồi: \(A = \frac{1}{2} k \Delta x^{2}\).
• Thế năng đàn hồi: Năng lượng lưu trữ trong lò xo khi bị biến dạng.
• Giới hạn đàn hồi: Lực lớn nhất để lò xo vẫn trở về trạng thái cũ.
• Chuyển động điều hòa: Vật gắn vào lò xo dao động qua lại quanh vị trí cân bằng.
• Chu kỳ dao động: Phụ thuộc vào khối lượng và độ cứng: \(T = 2 \pi \sqrt{\frac{m}{k}}\).

• Lò xo có tính đàn hồi: Sau khi ngừng tác dụng lực, lò xo có thể trở lại trạng thái ban đầu.
• Lực đàn hồi của lò xo: Tỉ lệ với độ biến dạng, ngược chiều biến dạng.
• Công thức lực đàn hồi: \(F = k \cdot \mid \Delta x \mid\), với \(k\) là độ cứng, \(\Delta x\) là độ biến dạng.
• Độ cứng lò xo (k): Đo khả năng chống biến dạng, đơn vị là N/m.
• Độ biến dạng của lò xo: Là độ dãn hoặc nén so với chiều dài ban đầu.
• Công của lực đàn hồi: \(A = \frac{1}{2} k \Delta x^{2}\).
• Thế năng đàn hồi: Năng lượng lưu trữ trong lò xo khi bị biến dạng.
• Giới hạn đàn hồi: Lực lớn nhất để lò xo vẫn trở về trạng thái cũ.
• Chuyển động điều hòa: Vật gắn vào lò xo dao động qua lại quanh vị trí cân bằng.
• Chu kỳ dao động: Phụ thuộc vào khối lượng và độ cứng: \(T = 2 \pi \sqrt{\frac{m}{k}}\).