NGUYỄN PHƯƠNG ANH
Giới thiệu về bản thân
* Quy trì phòng và trị bệnh cho trâu bò khi có dấu hiệu mắc bệnh :
- Cách li vật nuôi mắc bệnh:
+ Trâu bò dễ lây bệnh qua tiếp xúc gần. Việc cách li hạn chế lây lan và giúp tập trung điều trị hiệu quả
- Kiểm tra triệu chứng và tham khảo ý kiến thú y:
+ Thú y xác định chính xác bệnh và đưa ra phương pháp điều trị phù hợp, tránh sử dụng thuốc sai cách làm bệnh nặng thêm
- Vệ sinh chuồng trại:
+ Trâu bò nhạy cảm với môi trường bẩn. Dọn sạch chuồng trại ngăn vi khuẩn nấm phát triển gây bệnh
- Cung cấp thức ăn và nước uống sạch :
+ Hệ tiêu hóa của trâu bò phụ thuộc nhiều vào nguồn thức ăn sạch dể đảm bảo sức khỏe và tăng cường sức đề kháng
- Sử dụng thuốc theo chỉ định
+ Dùng thuốc đúng liều lượng chỉ định giúp điều trị triệu để, tránh hiện tượng kháng thuốc hoăc tái phát bệnh
- Theo dõi sức khỏe sau điều trị
+ Trâu bò cần thời gian phục hồi hoàn toàn. Theo dõi giúp phát hiện sớm nếu tái phát bệnh hoặc có biến chứng
* Quy trình này cần thiết và phù hợp :
- Các biện pháp trên đáp ứng đặc điểm sinh học của trâu bò như : Hệ hô hấp nhạy cảm, khả năng lây lan bệnh cao và cần nguồn dinh dưỡng sạch để duy trì sức khỏe.
- Quy trình toàn diện, từ cách li đến điều trị và chăm sóc sau bệnh, giúp đảm bảo vật nuôi phục hồi nhanh chóng và hiệu quả
* Quy trì phòng và trị bệnh cho trâu bò khi có dấu hiệu mắc bệnh :
- Cách li vật nuôi mắc bệnh:
+ Trâu bò dễ lây bệnh qua tiếp xúc gần. Việc cách li hạn chế lây lan và giúp tập trung điều trị hiệu quả
- Kiểm tra triệu chứng và tham khảo ý kiến thú y:
+ Thú y xác định chính xác bệnh và đưa ra phương pháp điều trị phù hợp, tránh sử dụng thuốc sai cách làm bệnh nặng thêm
- Vệ sinh chuồng trại:
+ Trâu bò nhạy cảm với môi trường bẩn. Dọn sạch chuồng trại ngăn vi khuẩn nấm phát triển gây bệnh
- Cung cấp thức ăn và nước uống sạch :
+ Hệ tiêu hóa của trâu bò phụ thuộc nhiều vào nguồn thức ăn sạch dể đảm bảo sức khỏe và tăng cường sức đề kháng
- Sử dụng thuốc theo chỉ định
+ Dùng thuốc đúng liều lượng chỉ định giúp điều trị triệu để, tránh hiện tượng kháng thuốc hoăc tái phát bệnh
- Theo dõi sức khỏe sau điều trị
+ Trâu bò cần thời gian phục hồi hoàn toàn. Theo dõi giúp phát hiện sớm nếu tái phát bệnh hoặc có biến chứng
* Quy trình này cần thiết và phù hợp :
- Các biện pháp trên đáp ứng đặc điểm sinh học của trâu bò như : Hệ hô hấp nhạy cảm, khả năng lây lan bệnh cao và cần nguồn dinh dưỡng sạch để duy trì sức khỏe.
- Quy trình toàn diện, từ cách li đến điều trị và chăm sóc sau bệnh, giúp đảm bảo vật nuôi phục hồi nhanh chóng và hiệu quả
Câu 1
Trong khổ thơ cuối của bài thơ Tương tư, Nguyễn Bính đã khéo léo sử dụng cặp hình ảnh quen thuộc là "giầu" và "cau" để gửi gắm trọn vẹn nỗi niềm tương tư. Vượt lên trên ý nghĩa vật chất, cau và giầu là hai biểu tượng ước lệ mang đậm tính truyền thống văn hóa Việt Nam, tượng trưng cho tình nghĩa phu thê, sự gắn bó bền chặt và duyên phận lứa đôi (tục ăn trầu). Việc tác giả đặt hai hình ảnh này vào sự đối xứng giữa hai ngôi nhà: "Nhà em có một giàn giầu / Nhà anh có một hàng cau liên phòng" không chỉ tái hiện không gian làng quê mộc mạc mà còn là sự ngầm ý về một mối lương duyên trời định, hai người sinh ra là để thuộc về nhau. Đặc biệt, chi tiết "cau liên phòng" càng làm nổi bật niềm khao khát hòa hợp, ước mong về một cuộc sống vợ chồng khăng khít, không xa cách. Thế nhưng, tất cả niềm mong mỏi đó lại tan vào câu hỏi tu từ đầy day dứt ở cuối: "Cau thôn Đoài nhớ giầu không thôn nào?". Câu thơ đã nhân hóa, biến cây cau vô tri thành người mang tâm sự, thể hiện nỗi băn khoăn, thất vọng của chàng trai. Điều này khắc sâu nghịch lý cay đắng: dù mọi điều kiện (cau và giầu) đã sẵn sàng để kết duyên, nhưng tình yêu thực tế vẫn còn xa cách vô vọng. Chính sự kết hợp giữa chất liệu dân gian và nỗi buồn lãng mạn này đã tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt cho bài thơ.
Câu 2
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và phát triển vượt bậc của khoa học kỹ thuật, nhân loại đồng thời phải đối mặt với những cuộc khủng hoảng môi trường mang tính lịch sử. Chính trong thời điểm này, lời khẳng định của diễn viên kiêm nhà hoạt động môi trường Leonardo DiCaprio – "Hành tinh của chúng ta là nơi duy nhất mà chúng ta có thể sống, chúng ta cần bảo vệ nó" – trở nên có ý nghĩa sâu sắc. Ý kiến này là một chân lý không thể chối cãi, đồng thời là một lời hiệu triệu khẩn cấp về trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với ngôi nhà chung. Trước hết, cần phải hiểu rõ, câu nói này nhấn mạnh hai luận điểm cốt lõi: tính độc nhất và tính cấp thiết. "Hành tinh duy nhất" khẳng định Trái Đất là nơi duy nhất cung cấp các điều kiện sinh tồn hoàn hảo; từ đó, "cần bảo vệ nó" trở thành nghĩa vụ đạo đức và sinh tồn của nhân loại.
Vậy, tại sao chúng ta phải bảo vệ Trái Đất, và việc làm đó mang lại lợi ích gì? Lý do lớn nhất là bởi việc bảo vệ Trái Đất chính là bảo vệ sự sống của chính chúng ta. Khi bảo vệ môi trường, chúng ta nhận được một nguồn lợi vô giá: một bầu không khí sạch để thở, nguồn nước trong lành để duy trì sức khỏe, và hệ sinh thái đa dạng cung cấp lương thực, nguyên liệu và các dịch vụ thiết yếu (như điều tiết khí hậu, thụ phấn). Sự cân bằng hệ sinh thái giúp giảm thiểu dịch bệnh, đảm bảo an ninh lương thực và ổn định xã hội. Dẫn chứng: Việc bảo tồn rừng Amazon không chỉ giữ lại "lá phổi xanh" điều hòa khí hậu toàn cầu mà còn bảo vệ hàng triệu loài sinh vật và văn hóa bản địa, đồng thời giảm thiểu lũ lụt, sạt lở đất cho các khu vực lân cận. Hơn nữa, đầu tư vào công nghệ xanh và năng lượng tái tạo (như điện gió, điện mặt trời) sẽ thúc đẩy kinh tế bền vững, mở ra các ngành nghề mới, giảm sự phụ thuộc vào các nguồn tài nguyên hóa thạch đang cạn kiệt.
Ngược lại, nếu chúng ta tiếp tục phớt lờ lời kêu gọi bảo vệ, hậu quả sẽ vô cùng thảm khốc, đe dọa trực tiếp đến sự tồn vong của nhân loại. Việc khai thác quá mức và xả thải vô trách nhiệm đang làm trầm trọng thêm hiện tượng biến đổi khí hậu. Dẫn chứng: Sự nóng lên toàn cầu đã dẫn đến hiện tượng băng tan nhanh ở hai cực, gây ra mực nước biển dâng, khiến nhiều thành phố ven biển đối mặt với nguy cơ bị nhấn chìm. Thêm vào đó, tần suất và cường độ của các hiện tượng thời tiết cực đoan như siêu bão, hạn hán kéo dài, và lũ lụt lịch sử gia tăng mạnh, gây thiệt hại hàng nghìn tỷ đô la mỗi năm và đẩy hàng triệu người vào cảnh đói nghèo, mất nhà cửa. Ô nhiễm môi trường, đặc biệt là ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn, gây ra các bệnh hô hấp nghiêm trọng và suy giảm tuổi thọ trung bình của người dân. Rõ ràng, việc không bảo vệ Trái Đất đồng nghĩa với việc đẩy chính mình và các thế hệ tương lai vào một tương lai đầy rẫy khủng hoảng và hỗn loạn.
Tuy nhiên, trong xã hội vẫn tồn tại những ý kiến phản bác rằng các vấn đề môi trường đang bị cường điệu hóa hoặc cho rằng sự phát triển kinh tế nhanh chóng là ưu tiên hàng đầu, không thể bị kìm hãm bởi các quy tắc bảo vệ môi trường khắt khe. Đây là một quan điểm sai lầm và thiển cận. Khoa học đã chứng minh khả năng tự phục hồi của Trái Đất có giới hạn, và những tổn thất như tuyệt chủng sinh học là vĩnh viễn không thể đảo ngược. Phản bác: Việc hy sinh môi trường vì lợi ích kinh tế trước mắt là một sự đánh đổi vô cùng đắt giá, vì môi trường chính là nền tảng của mọi hoạt động kinh tế. Không có môi trường trong lành, không thể có du lịch, không thể có nông nghiệp sạch, và không thể có sức khỏe để lao động.
Từ việc phân tích, chúng ta cần mở rộng vấn đề thành trách nhiệm chung. Bảo vệ Trái Đất không chỉ là việc của chính phủ, mà là nhiệm vụ của mỗi cá nhân, từ những hành động nhỏ nhất. Cần xây dựng một ý thức công dân toàn cầu, nơi mỗi người ý thức được vai trò của mình trong chuỗi sinh thái. Giải pháp là thúc đẩy giáo dục về môi trường, chuyển đổi sang mô hình kinh tế tuần hoàn, và ưu tiên sử dụng năng lượng sạch. Đặc biệt, cần có sự hợp tác xuyên quốc gia để giải quyết các vấn đề như ô nhiễm xuyên biên giới và biến đổi khí hậu
Tóm lại, lời khẳng định của Leonardo DiCaprio là một thông điệp mạnh mẽ về tính đơn nhất và sự quý giá của Trái Đất. Hành tinh này là ngôi nhà duy nhất và vô giá. Việc bảo vệ nó không phải là một sự lựa chọn mà là một nghĩa vụ sinh tồn mà mỗi người dân trên thế giới đều phải gánh vác, cùng nhau hành động để kiến tạo một tương lai xanh, bền vững, an toàn cho chính mình và cho các thế hệ mai sau.
Câu 1
Trong khổ thơ cuối của bài thơ Tương tư, Nguyễn Bính đã khéo léo sử dụng cặp hình ảnh quen thuộc là "giầu" và "cau" để gửi gắm trọn vẹn nỗi niềm tương tư. Vượt lên trên ý nghĩa vật chất, cau và giầu là hai biểu tượng ước lệ mang đậm tính truyền thống văn hóa Việt Nam, tượng trưng cho tình nghĩa phu thê, sự gắn bó bền chặt và duyên phận lứa đôi (tục ăn trầu). Việc tác giả đặt hai hình ảnh này vào sự đối xứng giữa hai ngôi nhà: "Nhà em có một giàn giầu / Nhà anh có một hàng cau liên phòng" không chỉ tái hiện không gian làng quê mộc mạc mà còn là sự ngầm ý về một mối lương duyên trời định, hai người sinh ra là để thuộc về nhau. Đặc biệt, chi tiết "cau liên phòng" càng làm nổi bật niềm khao khát hòa hợp, ước mong về một cuộc sống vợ chồng khăng khít, không xa cách. Thế nhưng, tất cả niềm mong mỏi đó lại tan vào câu hỏi tu từ đầy day dứt ở cuối: "Cau thôn Đoài nhớ giầu không thôn nào?". Câu thơ đã nhân hóa, biến cây cau vô tri thành người mang tâm sự, thể hiện nỗi băn khoăn, thất vọng của chàng trai. Điều này khắc sâu nghịch lý cay đắng: dù mọi điều kiện (cau và giầu) đã sẵn sàng để kết duyên, nhưng tình yêu thực tế vẫn còn xa cách vô vọng. Chính sự kết hợp giữa chất liệu dân gian và nỗi buồn lãng mạn này đã tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt cho bài thơ.
Câu 2
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và phát triển vượt bậc của khoa học kỹ thuật, nhân loại đồng thời phải đối mặt với những cuộc khủng hoảng môi trường mang tính lịch sử. Chính trong thời điểm này, lời khẳng định của diễn viên kiêm nhà hoạt động môi trường Leonardo DiCaprio – "Hành tinh của chúng ta là nơi duy nhất mà chúng ta có thể sống, chúng ta cần bảo vệ nó" – trở nên có ý nghĩa sâu sắc. Ý kiến này là một chân lý không thể chối cãi, đồng thời là một lời hiệu triệu khẩn cấp về trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với ngôi nhà chung. Trước hết, cần phải hiểu rõ, câu nói này nhấn mạnh hai luận điểm cốt lõi: tính độc nhất và tính cấp thiết. "Hành tinh duy nhất" khẳng định Trái Đất là nơi duy nhất cung cấp các điều kiện sinh tồn hoàn hảo; từ đó, "cần bảo vệ nó" trở thành nghĩa vụ đạo đức và sinh tồn của nhân loại.
Vậy, tại sao chúng ta phải bảo vệ Trái Đất, và việc làm đó mang lại lợi ích gì? Lý do lớn nhất là bởi việc bảo vệ Trái Đất chính là bảo vệ sự sống của chính chúng ta. Khi bảo vệ môi trường, chúng ta nhận được một nguồn lợi vô giá: một bầu không khí sạch để thở, nguồn nước trong lành để duy trì sức khỏe, và hệ sinh thái đa dạng cung cấp lương thực, nguyên liệu và các dịch vụ thiết yếu (như điều tiết khí hậu, thụ phấn). Sự cân bằng hệ sinh thái giúp giảm thiểu dịch bệnh, đảm bảo an ninh lương thực và ổn định xã hội. Dẫn chứng: Việc bảo tồn rừng Amazon không chỉ giữ lại "lá phổi xanh" điều hòa khí hậu toàn cầu mà còn bảo vệ hàng triệu loài sinh vật và văn hóa bản địa, đồng thời giảm thiểu lũ lụt, sạt lở đất cho các khu vực lân cận. Hơn nữa, đầu tư vào công nghệ xanh và năng lượng tái tạo (như điện gió, điện mặt trời) sẽ thúc đẩy kinh tế bền vững, mở ra các ngành nghề mới, giảm sự phụ thuộc vào các nguồn tài nguyên hóa thạch đang cạn kiệt.
Ngược lại, nếu chúng ta tiếp tục phớt lờ lời kêu gọi bảo vệ, hậu quả sẽ vô cùng thảm khốc, đe dọa trực tiếp đến sự tồn vong của nhân loại. Việc khai thác quá mức và xả thải vô trách nhiệm đang làm trầm trọng thêm hiện tượng biến đổi khí hậu. Dẫn chứng: Sự nóng lên toàn cầu đã dẫn đến hiện tượng băng tan nhanh ở hai cực, gây ra mực nước biển dâng, khiến nhiều thành phố ven biển đối mặt với nguy cơ bị nhấn chìm. Thêm vào đó, tần suất và cường độ của các hiện tượng thời tiết cực đoan như siêu bão, hạn hán kéo dài, và lũ lụt lịch sử gia tăng mạnh, gây thiệt hại hàng nghìn tỷ đô la mỗi năm và đẩy hàng triệu người vào cảnh đói nghèo, mất nhà cửa. Ô nhiễm môi trường, đặc biệt là ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn, gây ra các bệnh hô hấp nghiêm trọng và suy giảm tuổi thọ trung bình của người dân. Rõ ràng, việc không bảo vệ Trái Đất đồng nghĩa với việc đẩy chính mình và các thế hệ tương lai vào một tương lai đầy rẫy khủng hoảng và hỗn loạn.
Tuy nhiên, trong xã hội vẫn tồn tại những ý kiến phản bác rằng các vấn đề môi trường đang bị cường điệu hóa hoặc cho rằng sự phát triển kinh tế nhanh chóng là ưu tiên hàng đầu, không thể bị kìm hãm bởi các quy tắc bảo vệ môi trường khắt khe. Đây là một quan điểm sai lầm và thiển cận. Khoa học đã chứng minh khả năng tự phục hồi của Trái Đất có giới hạn, và những tổn thất như tuyệt chủng sinh học là vĩnh viễn không thể đảo ngược. Phản bác: Việc hy sinh môi trường vì lợi ích kinh tế trước mắt là một sự đánh đổi vô cùng đắt giá, vì môi trường chính là nền tảng của mọi hoạt động kinh tế. Không có môi trường trong lành, không thể có du lịch, không thể có nông nghiệp sạch, và không thể có sức khỏe để lao động.
Từ việc phân tích, chúng ta cần mở rộng vấn đề thành trách nhiệm chung. Bảo vệ Trái Đất không chỉ là việc của chính phủ, mà là nhiệm vụ của mỗi cá nhân, từ những hành động nhỏ nhất. Cần xây dựng một ý thức công dân toàn cầu, nơi mỗi người ý thức được vai trò của mình trong chuỗi sinh thái. Giải pháp là thúc đẩy giáo dục về môi trường, chuyển đổi sang mô hình kinh tế tuần hoàn, và ưu tiên sử dụng năng lượng sạch. Đặc biệt, cần có sự hợp tác xuyên quốc gia để giải quyết các vấn đề như ô nhiễm xuyên biên giới và biến đổi khí hậu
Tóm lại, lời khẳng định của Leonardo DiCaprio là một thông điệp mạnh mẽ về tính đơn nhất và sự quý giá của Trái Đất. Hành tinh này là ngôi nhà duy nhất và vô giá. Việc bảo vệ nó không phải là một sự lựa chọn mà là một nghĩa vụ sinh tồn mà mỗi người dân trên thế giới đều phải gánh vác, cùng nhau hành động để kiến tạo một tương lai xanh, bền vững, an toàn cho chính mình và cho các thế hệ mai sau.
Dưới đây là gợi ý trả lời hai câu trong Phần II. Làm văn (6,0 điểm) mà bạn chụp:
Câu 1
Trong xã hội hiện đại đầy biến động, lối sống chủ động giữ vai trò vô cùng quan trọng. Sống chủ động nghĩa là biết tự giác, biết lên kế hoạch, xác định mục tiêu và nỗ lực hành động vì tương lai của chính mình, chứ không bị động chờ đợi hay ỷ lại vào người khác. Người sống chủ động thường làm chủ được cuộc đời, dễ đạt được thành công và biết cách thích nghi với hoàn cảnh. Ngược lại, lối sống thụ động sẽ khiến con người chậm tiến, bỏ lỡ nhiều cơ hội tốt trong học tập, công việc và cả các mối quan hệ. Học sinh chúng ta càng cần rèn luyện lối sống chủ động từ những việc nhỏ như chuẩn bị bài, quản lý thời gian, tham gia hoạt động tập thể,… Có như vậy, ta mới phát triển toàn diện và sẵn sàng đón nhận những thử thách trong tương lai. Tóm lại, sống chủ động là một kỹ năng thiết yếu giúp con người vững vàng và thành công trong cuộc sống hiện đại.
Câu2
Nguyễn Trãi là đại thi hào dân tộc, là danh nhân văn hóa của Đại Việt. Ngoài ngòi bút sắc bén, lập luận đanh thép với dẫn chứng thuyết phục trong những áng văn chính luận, ta còn bắt gặp một Nguyễn Trãi với phong thái nhàn tản, giao cảm hòa hợp cùng thiên nhiên trong "Bảo kính cảnh giới ". Không chỉ mang chất trữ tình sâu sắc, bài thơ chứa đựng cả nội dung mang tính giáo huấn người đời.
Bảo kính cảnh giới thuộc trong Quốc âm thi tập của Nguyễn Trãi. Bài thơ được làm theo thể thơ Đường luật thất ngôn xen lục ngôn. Những câu thơ trong Cảnh ngày hè có âm điệu du dương như những niềm vui nho nhỏ được Nguyễn Trãi chắt chiu trong cuộc đời vinh quang nhưng cũng đầy bi kịch của thi nhân. Cảnh ngày hè lại được mở đầu bằng một câu thơ , ngắt nhịp một cách tự do, tự nhiên như lời nói thường ngày:
Rồi hóng mát thuở ngày trường
Câu thơ thất luật với kết cấu đặc biệt vang lên như một lời kể vui vẻ, thoải mái về những giây phút rảnh rỗi hiếm hoi trong cuộc đời Nguyễn Trãi. Ông đã khởi đầu ngày mới bằng một tâm thế thư thái, an nhàn, tự do thưởng thức vẻ đẹp của thiên nhiên. Có lẽ đây là khoảng thời gian mà ông đã lui về ở ẩn, rũ sạch những xa hoa của chốn phồn hoa đô hội để sống giữa thiên nhiên. Lời thơ giản dị mà gợi lên được sự thanh thản trong tâm hồn thi nhân.
Với tâm trạng ấy, bức tranh thiên nhiên ngày hè được tái hiện bằng những nét rực rỡ, tươi tắn và đầy sức sống:
Hòe lục đùn đùn tán rợp trương
Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ
Hồng liên trì đã tịn mùi hương.
Bằng một cái nhìn trẻ trung, thi nhân đã lựa chọn những gam màu ấm và sáng để thể hiện khung cảnh thiên nhiên tươi tắn của ngày hè. Lựu đỏ, sen hồng là những gam màu nóng, khác hẳn với những sắc màu lạnh thường thấy của thơ ca trung đại. Dễ nhận thấy trong tứ thơ một bức tranh thiên nhiên tràn đầy sức sống. Tất cả mọi vật dường như đang trong tư thế trỗi dậy, muốn bộc lộ hết vẻ đẹp của mình.Cây hòe trước thềm khoe sắc với tán lá màu lục, cứ sinh sôi, nảy nở, sum suê “đùn đùn” lên mãi như muốn chiếm trọn không gian mà tỏa bóng; cây lựu bên hiên dồn hết sức của nhựa mầm non búp, bật nở ra những bông hoa đỏ rực rỡ; sen trong ao đã “tịn” mùi hương - có nghĩa là đã ngát mùi hương - là sen đang ở độ đẹp nhất, lá xanh tươi, hoa thì tỏa hương thơm ngát, góp vào cái sức sống sôi động và mạnh mẽ của vạn vật để cùng phô diễn nhựa sông với cuộc đời. Có thể nói, qua bốn câu thơ đầu, Nguyễn Trãi đã vẽ nên một bức tranh ngày hè đẹp, tràn đầy sức sống và rực rỡ màu sắc. Cảnh thiên nhiên ở đây không tĩnh vắng như những bức tranh thiên nhiên thường thấy trong thơ trung đại, trái lại rất sống động. Nó khiến ta cảm nhận được sự cựa quậy, sinh sôi của sự sống trong từng đường nét, màu sắc. Chính điều đó đã mang lại vẻ đẹp riêng, không thể trộn lẫn của bức tranh thiên nhiên trong bài thơ này. Nó cũng thể hiện tâm trạng thư thái và tâm hồn nghệ sĩ đặc biệt tinh tế, nhạy cảm trước thiên nhiên của Nguyễn Trãi.
Ở hai câu thơ tiếp theo, bức tranh ngày hè đã trở nên trọn vẹn khi xuất hiện cảnh sinh hoạt của con người:
Lao xao chợ cá làng ngư phủ
Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương.
Hai từ láy “lao xao”, “dắng dỏi” kết hợp với nhau đã thể hiện những âm thanh của làng chài quen thuộc - lao xao của chợ cá, rộn rã của tiếng ve. Ở đây, Nguyễn Trãi đã ngắm nhìn cuộc sống, cảm nhận cuộc sống với một tâm hồn rộng mở một tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống. Tiếng lao xao, tiếng ve phải chăng là tiếng lòng ông, tiếng lòng của một vị tướng cầm quân từng xông pha trận mạc một thời, tiếng lòng của một người yêu thiên nhiên tha thiết. Thiên nhiên, cảnh vật ở vào thời điểm cuối ngày nhưng sự sống thì không dừng lại. Để miêu tả bức tranh sinh hoạt của con người, thi nhân đã chọn lựa địa điểm nhìn là chợ. Trong văn học, chợ vốn là một không gian truyền thông biểu hiện nhịp điệu của sự sống con người. Nguyễn Trãi đã sử dụng âm thanh “lao xao” của phiên chợ cá làng chài để gợi về nhịp sống sôi động, no đủ của một miền quê trù phú. Bức tranh cuộc sống con người còn được tái hiện bằng hình ảnh “lầu tịch dương”. Hình ảnh một căn lầu vắng trong buổi chiều tà, xét về cả thời gian và không gian đều gợi buồn.Vậy mà, chỉ cần thêm vào chi tiết “Dắng dỏi cầm ve”, nhà thơ đã xóa đi hoàn toàn nỗi buồn ấy. Trong buổi chiều vắng, tiếng ve ngân lên rộn rã như tiếng đàn đã trở thành lời ngợi ca cuộc sống no đủ, bình yên. Nguyễn Trãi đã từng trải qua chiến tranh loạn lạc nên lại càng thấm thía ý nghĩa của cuộc sống yên ấm, hòa bình trong hiện tại. Qua đó, người đọc thấy được Nguyễn Trãi trân trọng cuộc sống đó biết bao! Nhưng hình như ẩn sâu trong những âm thanh “lao xao” của phiên chợ cá từ xa vọng lại, tiếng cầm ve ngân lên trong buổi chiều tà vẫn thấp thoáng một chút nỗi niềm bâng khuâng trong tâm hồn nhạy cảm của thi nhân.
Nỗi niềm ấy như có một chút gì khắc khoải, như là sự mong mỏi, ngóng vọng vào một hành động cụ thể, thể hiện khát vọng cao đẹp của Nguyễn Trãi:
Lẽ có Ngu cầm đàn một tiếng,
Dân giàu đủ khắp đòi phương.
Đây là khát vọng lớn nhất trong cuộc đời Nguyễn Trãi: mong ước sao cho muôn dân khắp bốn phương trời luôn được sống trong no đủ, thanh bình. Tác giả mong ước có được chiếc đàn của vua Thuấn để gảy nên khúc Nam Phong ca ngợi đời sống ấm no hạnh phúc của nhân dân. Câu thơ kết thúc thể hiện rõ sự dồn nén cảm xúc của bài thơ. Mở đầu bằng bức tranh thiên nhiên giàu hình ảnh, màu sắc, hình khối, đường nét nhưng kết thúc bằng câu thơ nói về con người cho thấy điểm kết mà tác giả muốn hướng đến không phải ở thiên nhiên tạo vật mà chính ở con người. Điều này đã thể hiện rõ tâm hồn hết sức cao cả và vĩ đại của Nguyễn Trãi- vị anh hùng dân tộc luôn mong muốn cho dân được ấm no, hạnh phúc.
Bài thơ Cảnh giới bảo kính đặc sắc về cả nội dung và nghệ thuật. Qua đó, ta thấy được vẻ đẹp tâm hồn của Nguyễn Trãi. Ông là người yêu thiên nhiên, yêu quê hương đất nước. Nhưng trên hết, ông là một người vừa có tài, vừa có tâm bởi ông luôn lo lắng cho nhân dân, cho đất nước. Ông muốn cống hiến nhiệt huyết của mình để nhân dân hạnh phúc, ấm no, đất nước giàu mạnh. Tư tưởng của Nguyễn Trãi như một bài học gửi gắm cho thế hệ trẻ về lòng yêu nước, ước mong cống hiến cho đất nước.
Dưới đây là gợi ý trả lời hai câu trong Phần II. Làm văn (6,0 điểm) mà bạn chụp:
Câu 1
Trong xã hội hiện đại đầy biến động, lối sống chủ động giữ vai trò vô cùng quan trọng. Sống chủ động nghĩa là biết tự giác, biết lên kế hoạch, xác định mục tiêu và nỗ lực hành động vì tương lai của chính mình, chứ không bị động chờ đợi hay ỷ lại vào người khác. Người sống chủ động thường làm chủ được cuộc đời, dễ đạt được thành công và biết cách thích nghi với hoàn cảnh. Ngược lại, lối sống thụ động sẽ khiến con người chậm tiến, bỏ lỡ nhiều cơ hội tốt trong học tập, công việc và cả các mối quan hệ. Học sinh chúng ta càng cần rèn luyện lối sống chủ động từ những việc nhỏ như chuẩn bị bài, quản lý thời gian, tham gia hoạt động tập thể,… Có như vậy, ta mới phát triển toàn diện và sẵn sàng đón nhận những thử thách trong tương lai. Tóm lại, sống chủ động là một kỹ năng thiết yếu giúp con người vững vàng và thành công trong cuộc sống hiện đại.
Câu2
Nguyễn Trãi là đại thi hào dân tộc, là danh nhân văn hóa của Đại Việt. Ngoài ngòi bút sắc bén, lập luận đanh thép với dẫn chứng thuyết phục trong những áng văn chính luận, ta còn bắt gặp một Nguyễn Trãi với phong thái nhàn tản, giao cảm hòa hợp cùng thiên nhiên trong "Bảo kính cảnh giới ". Không chỉ mang chất trữ tình sâu sắc, bài thơ chứa đựng cả nội dung mang tính giáo huấn người đời.
Bảo kính cảnh giới thuộc trong Quốc âm thi tập của Nguyễn Trãi. Bài thơ được làm theo thể thơ Đường luật thất ngôn xen lục ngôn. Những câu thơ trong Cảnh ngày hè có âm điệu du dương như những niềm vui nho nhỏ được Nguyễn Trãi chắt chiu trong cuộc đời vinh quang nhưng cũng đầy bi kịch của thi nhân. Cảnh ngày hè lại được mở đầu bằng một câu thơ , ngắt nhịp một cách tự do, tự nhiên như lời nói thường ngày:
Rồi hóng mát thuở ngày trường
Câu thơ thất luật với kết cấu đặc biệt vang lên như một lời kể vui vẻ, thoải mái về những giây phút rảnh rỗi hiếm hoi trong cuộc đời Nguyễn Trãi. Ông đã khởi đầu ngày mới bằng một tâm thế thư thái, an nhàn, tự do thưởng thức vẻ đẹp của thiên nhiên. Có lẽ đây là khoảng thời gian mà ông đã lui về ở ẩn, rũ sạch những xa hoa của chốn phồn hoa đô hội để sống giữa thiên nhiên. Lời thơ giản dị mà gợi lên được sự thanh thản trong tâm hồn thi nhân.
Với tâm trạng ấy, bức tranh thiên nhiên ngày hè được tái hiện bằng những nét rực rỡ, tươi tắn và đầy sức sống:
Hòe lục đùn đùn tán rợp trương
Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ
Hồng liên trì đã tịn mùi hương.
Bằng một cái nhìn trẻ trung, thi nhân đã lựa chọn những gam màu ấm và sáng để thể hiện khung cảnh thiên nhiên tươi tắn của ngày hè. Lựu đỏ, sen hồng là những gam màu nóng, khác hẳn với những sắc màu lạnh thường thấy của thơ ca trung đại. Dễ nhận thấy trong tứ thơ một bức tranh thiên nhiên tràn đầy sức sống. Tất cả mọi vật dường như đang trong tư thế trỗi dậy, muốn bộc lộ hết vẻ đẹp của mình.Cây hòe trước thềm khoe sắc với tán lá màu lục, cứ sinh sôi, nảy nở, sum suê “đùn đùn” lên mãi như muốn chiếm trọn không gian mà tỏa bóng; cây lựu bên hiên dồn hết sức của nhựa mầm non búp, bật nở ra những bông hoa đỏ rực rỡ; sen trong ao đã “tịn” mùi hương - có nghĩa là đã ngát mùi hương - là sen đang ở độ đẹp nhất, lá xanh tươi, hoa thì tỏa hương thơm ngát, góp vào cái sức sống sôi động và mạnh mẽ của vạn vật để cùng phô diễn nhựa sông với cuộc đời. Có thể nói, qua bốn câu thơ đầu, Nguyễn Trãi đã vẽ nên một bức tranh ngày hè đẹp, tràn đầy sức sống và rực rỡ màu sắc. Cảnh thiên nhiên ở đây không tĩnh vắng như những bức tranh thiên nhiên thường thấy trong thơ trung đại, trái lại rất sống động. Nó khiến ta cảm nhận được sự cựa quậy, sinh sôi của sự sống trong từng đường nét, màu sắc. Chính điều đó đã mang lại vẻ đẹp riêng, không thể trộn lẫn của bức tranh thiên nhiên trong bài thơ này. Nó cũng thể hiện tâm trạng thư thái và tâm hồn nghệ sĩ đặc biệt tinh tế, nhạy cảm trước thiên nhiên của Nguyễn Trãi.
Ở hai câu thơ tiếp theo, bức tranh ngày hè đã trở nên trọn vẹn khi xuất hiện cảnh sinh hoạt của con người:
Lao xao chợ cá làng ngư phủ
Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương.
Hai từ láy “lao xao”, “dắng dỏi” kết hợp với nhau đã thể hiện những âm thanh của làng chài quen thuộc - lao xao của chợ cá, rộn rã của tiếng ve. Ở đây, Nguyễn Trãi đã ngắm nhìn cuộc sống, cảm nhận cuộc sống với một tâm hồn rộng mở một tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống. Tiếng lao xao, tiếng ve phải chăng là tiếng lòng ông, tiếng lòng của một vị tướng cầm quân từng xông pha trận mạc một thời, tiếng lòng của một người yêu thiên nhiên tha thiết. Thiên nhiên, cảnh vật ở vào thời điểm cuối ngày nhưng sự sống thì không dừng lại. Để miêu tả bức tranh sinh hoạt của con người, thi nhân đã chọn lựa địa điểm nhìn là chợ. Trong văn học, chợ vốn là một không gian truyền thông biểu hiện nhịp điệu của sự sống con người. Nguyễn Trãi đã sử dụng âm thanh “lao xao” của phiên chợ cá làng chài để gợi về nhịp sống sôi động, no đủ của một miền quê trù phú. Bức tranh cuộc sống con người còn được tái hiện bằng hình ảnh “lầu tịch dương”. Hình ảnh một căn lầu vắng trong buổi chiều tà, xét về cả thời gian và không gian đều gợi buồn.Vậy mà, chỉ cần thêm vào chi tiết “Dắng dỏi cầm ve”, nhà thơ đã xóa đi hoàn toàn nỗi buồn ấy. Trong buổi chiều vắng, tiếng ve ngân lên rộn rã như tiếng đàn đã trở thành lời ngợi ca cuộc sống no đủ, bình yên. Nguyễn Trãi đã từng trải qua chiến tranh loạn lạc nên lại càng thấm thía ý nghĩa của cuộc sống yên ấm, hòa bình trong hiện tại. Qua đó, người đọc thấy được Nguyễn Trãi trân trọng cuộc sống đó biết bao! Nhưng hình như ẩn sâu trong những âm thanh “lao xao” của phiên chợ cá từ xa vọng lại, tiếng cầm ve ngân lên trong buổi chiều tà vẫn thấp thoáng một chút nỗi niềm bâng khuâng trong tâm hồn nhạy cảm của thi nhân.
Nỗi niềm ấy như có một chút gì khắc khoải, như là sự mong mỏi, ngóng vọng vào một hành động cụ thể, thể hiện khát vọng cao đẹp của Nguyễn Trãi:
Lẽ có Ngu cầm đàn một tiếng,
Dân giàu đủ khắp đòi phương.
Đây là khát vọng lớn nhất trong cuộc đời Nguyễn Trãi: mong ước sao cho muôn dân khắp bốn phương trời luôn được sống trong no đủ, thanh bình. Tác giả mong ước có được chiếc đàn của vua Thuấn để gảy nên khúc Nam Phong ca ngợi đời sống ấm no hạnh phúc của nhân dân. Câu thơ kết thúc thể hiện rõ sự dồn nén cảm xúc của bài thơ. Mở đầu bằng bức tranh thiên nhiên giàu hình ảnh, màu sắc, hình khối, đường nét nhưng kết thúc bằng câu thơ nói về con người cho thấy điểm kết mà tác giả muốn hướng đến không phải ở thiên nhiên tạo vật mà chính ở con người. Điều này đã thể hiện rõ tâm hồn hết sức cao cả và vĩ đại của Nguyễn Trãi- vị anh hùng dân tộc luôn mong muốn cho dân được ấm no, hạnh phúc.
Bài thơ Cảnh giới bảo kính đặc sắc về cả nội dung và nghệ thuật. Qua đó, ta thấy được vẻ đẹp tâm hồn của Nguyễn Trãi. Ông là người yêu thiên nhiên, yêu quê hương đất nước. Nhưng trên hết, ông là một người vừa có tài, vừa có tâm bởi ông luôn lo lắng cho nhân dân, cho đất nước. Ông muốn cống hiến nhiệt huyết của mình để nhân dân hạnh phúc, ấm no, đất nước giàu mạnh. Tư tưởng của Nguyễn Trãi như một bài học gửi gắm cho thế hệ trẻ về lòng yêu nước, ước mong cống hiến cho đất nước.