Câu 1.

Văn bản được viết theo thể thơ tự do. Các câu thơ không bị bó buộc theo số chữ hay vần điệu cố định

Câu 2.

Một số từ ngữ, hình ảnh gợi nhớ kí ức học trò:

• “Sân trường”, “cây phượng”, “tiếng ve”, “tà áo mỏng”, “sách giáo khoa xưa”, “thầy cô”, “mái trường”, “tấm bảng xanh”

• Các hình ảnh như “nở như thời thơ ấu”, “bay qua cổng trường như một ảnh sương sa”, “mái tóc chớm màu mưa”, “dạy ta lớn thành người” đều gợi lại những hồi ức đẹp và trong trẻo thời đi học.

Câu 3. Chỉ ra biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong các dòng thơ in đậm:

• “Thôi đừng trách mùa thu nhiều mây trắng”

• “Thôi đừng nghe tiếng ve kêu cháy ruột”

• “Thôi đừng nhớ gió heo may xao xác”

• “Thôi đừng xa mái trường như bóng mẹ”

→ Biện pháp nghệ thuật: Điệp ngữ đầu dòng “Thôi đừng…”

Hiệu quả:

• Gợi cảm giác nuối tiếc, cố dặn lòng quên đi nhưng thực ra là một cách để nhấn mạnh nỗi nhớ.

• Tạo nhịp điệu trầm lắng, thiết tha, đồng thời bộc lộ cảm xúc sâu nặng với kỉ niệm tuổi học trò.

• Làm nổi bật tâm trạng day dứt, luyến lưu của nhân vật trữ tình với quá khứ.

Câu 4. Nhận xét tình cảm của nhân vật trữ tình được thể hiện trong văn bản:

Nhân vật trữ tình mang nỗi hoài niệm sâu sắc, lòng biết ơn và sự trân trọng với quá khứ – đặc biệt là thời học sinh, thầy cô, mái trường. Đó là tình cảm chân thành, da diết và đầy xúc động đối với những kỉ niệm không thể phai mờ.

Câu 5. bài học về cách ứng xử của bản thân đối với quá khứ và những giá trị tinh thần cao đẹp.

Cần trân trọng, gìn giữ và biết ơn những ký ức đẹp trong quá khứ, bởi đó là nền tảng giúp ta trưởng thành. Không nên lãng quên hay coi nhẹ những giá trị tinh thần như tình thầy trò, bạn bè, mái trường. Quá khứ không chỉ để nhớ mà còn để nuôi dưỡng tâm hồn, định hướng cho hiện tại và tương lai sống tốt đẹp, có ý nghĩa hơn. Những gì đã xảy ra ở quá khứ sẽ là bài học quý giá, hành trang vững chắc để ta bước vào đời , là nền tảng cho sự thành công.

Đoạn trích trong Văn tế thập loại chúng sinh của Nguyễn Du thể hiện sâu sắc tấm lòng nhân đạo và cái nhìn cảm thông của tác giả đối với số phận bi thương của những kiếp người dưới đáy xã hội. Nội dung đoạn trích là tiếng khóc xót xa cho những con người bất hạnh: kẻ lính trận bị cuốn vào chiến tranh, người phụ nữ bị đẩy vào cuộc đời trôi nổi, hành khất, không chồng con nương tựa. Nguyễn Du không chỉ kể lại số phận họ, mà còn thấm đẫm nỗi xót thương, nỗi đau nhân thế khi “mạng người như rác”, “đạn lạc tên rơi”, hay “thác lại nhờ hớp cháo lá đa”. Nghệ thuật đặc sắc trong đoạn trích thể hiện qua lối viết lục bát truyền cảm, hình ảnh chân thực, giọng điệu trầm buồn và giàu cảm xúc. Cách sử dụng từ ngữ giản dị mà giàu sức gợi, nhấn mạnh nỗi bất hạnh và bế tắc của những kiếp người bị lãng quên. Qua đó, Nguyễn Du không chỉ thể hiện sự thương cảm mà còn khơi dậy tinh thần nhân đạo sâu sắc, hướng con người đến sự thấu hiểu, sẻ chia và trân trọng lẫn nhau trong cuộc sống.

Hình tượng “nàng Vọng Phu” trong bài thơ Trò chuyện với nàng Vọng Phu của Vương Trọng hiện lên đầy xúc động, vừa bi thương vừa cao cả. Nàng là biểu tượng của lòng thuỷ chung son sắt, của tình yêu và niềm tin vĩnh cửu. Dẫu biết người chồng đã không thể trở về, nàng vẫn “hóa đá” để giữ trọn lời thề, để không phản bội niềm tin và tình nghĩa vợ chồng. Nỗi cô đơn của nàng không chỉ là nỗi đau cá nhân mà trở thành biểu tượng bất tử cho sự chờ đợi và hy sinh thầm lặng của bao người vợ trong chiến tranh. Đặc biệt, ở cuối bài thơ, nàng Vọng Phu như được trao cho một sứ mệnh thiêng liêng: “hóa đá đợi triệu lần nỗi đợi” để thay cho muôn người phụ nữ khác, để không còn ai phải sống trong cảnh mỏi mòn chờ mong nữa. Hình tượng nàng không còn đơn thuần là biểu tượng bi kịch, mà trở thành hiện thân của lòng vị tha và tình yêu vượt lên thời gian. Qua đó, bài thơ gợi lên sự trân trọng sâu sắc với những người phụ nữ trong chiến tranh – những người lặng lẽ gìn giữ tình yêu và hy vọng.

Trong bài thơ Chân quê của Nguyễn Bính, nhân vật “em” hiện lên là hình ảnh cô gái nông thôn mang vẻ đẹp truyền thống, mộc mạc nhưng lại có sự thay đổi khi tiếp xúc với cuộc sống thị thành. Sau chuyến đi tỉnh, “em” trở về với cách ăn mặc khác lạ: “khăn nhung, quần lĩnh rộn ràng, áo cài khuy bấm”, đánh dấu một sự chuyển biến trong nhận thức và phong cách. Sự thay đổi này khiến chàng trai – người yêu em – bối rối và nuối tiếc. Anh nhớ thương hình ảnh “em” ngày xưa với yếm lụa sồi, áo tứ thân, khăn mỏ quạ – những biểu tượng giản dị và gần gũi của làng quê. Qua đó, nhân vật “em” không chỉ là một cô gái cụ thể mà còn là đại diện cho lớp người đang đánh mất dần nét đẹp chân chất, truyền thống trong quá trình đô thị hóa. Sự thay đổi ấy khiến “hương đồng gió nội bay đi ít nhiều”, để lại nỗi tiếc nuối và nỗi khắc khoải trong lòng người yêu quê, yêu nét đẹp nguyên sơ. Nhân vật “em” vì thế trở thành trung tâm để nhà thơ thể hiện nỗi lo về sự mai một của văn hóa dân tộc

Câu 1: Trong đoạn thơ trích từ bài Trăng hè của Đoàn Văn Cừ, bức tranh quê hiện lên với vẻ đẹp thanh bình và đậm chất trữ tình. Từng câu thơ như một nét vẽ tinh tế, khắc họa không gian làng quê Bắc Bộ trong đêm hè yên ả. Tiếng võng “kẽo kẹt” đưa nhẹ nhàng trong nhà, con chó nằm “ngủ lơ mơ” trên thềm, bóng cây “lơi lả” bên hàng dậu, tất cả tạo nên một khung cảnh tĩnh lặng, yên bình. Hình ảnh ông lão nằm chơi giữa sân, ánh trăng lấp loáng trên tàu cau, thằng cu đứng ngắm bóng con mèo dưới chân, càng tô đậm thêm sự giản dị và ấm áp của cuộc sống thôn quê. Bằng ngôn ngữ mộc mạc và hình ảnh gần gũi, Đoàn Văn Cừ đã vẽ nên một bức tranh quê sống động, gợi nhớ về những kỷ niệm tuổi thơ và tình cảm gia đình. Đoạn thơ không chỉ ca ngợi vẻ đẹp của thiên nhiên mà còn thể hiện tình yêu sâu sắc của tác giả đối với quê hương.

Câu 2:

Tuổi trẻ được ví như mùa xuân của cuộc đời, là giai đoạn tràn đầy năng lượng, nhiệt huyết và khát khao chinh phục. Trong bối cảnh xã hội hiện đại với nhiều cơ hội và thách thức đan xen, việc nỗ lực hết mình trở thành yếu tố then chốt giúp người trẻ khẳng định bản thân và đạt được thành công.Sự nỗ lực hết mình được hiểu là việc dốc toàn bộ tâm huyết, khả năng và thời gian để theo đuổi mục tiêu đã đặt ra, không ngại khó khăn, gian khổ. Đây không chỉ là biểu hiện của ý chí kiên cường mà còn phản ánh tinh thần trách nhiệm và lòng đam mê trong công việc cũng như cuộc sống.Tầm quan trọng của sự nỗ lực hết mình đối với tuổi trẻ thể hiện qua nhiều khía cạnh: Đạt được mục tiêu và ước mơ.Không ai có thể đạt được thành công mà thiếu đi sự cố gắng. Nỗ lực giúp người trẻ biến những hoài bão, khát vọng thành hiện thực, từng bước tiến gần hơn đến đích. Phát triển bản thân: Quá trình nỗ lực không ngừng giúp rèn luyện kỹ năng, tích lũy kinh nghiệm và hoàn thiện nhân cách. Mỗi thử thách vượt qua là một bài học quý giá, giúp người trẻ trưởng thành và tự tin hơn. Tạo dựng niềm tin và uy tín: Sự kiên trì và tận tâm trong công việc giúp xây dựng hình ảnh cá nhân đáng tin cậy, mở ra nhiều cơ hội trong sự nghiệp và cuộc sống.

Trong thực tế, nhiều tấm gương đã minh chứng cho sức mạnh của sự nỗ lực. Chẳng hạn, Chủ tịch Hồ Chí Minh với hành trình tìm đường cứu nước gian nan nhưng đầy quyết tâm; hay Nguyễn Ngọc Ký, dù mất đi đôi tay nhưng bằng nghị lực phi thường, ông đã học viết bằng chân và trở thành nhà giáo ưu tú. 

Tuy nhiên, không phải ai cũng nhận thức và thực hiện được sự nỗ lực cần thiết. Một số bạn trẻ hiện nay dễ nản lòng trước khó khăn, thiếu kiên trì và dễ dàng từ bỏ mục tiêu. Điều này dẫn đến việc bỏ lỡ nhiều cơ hội quý báu và khó đạt được thành công trong tương lai.

Để khắc phục, người trẻ cần: Xác định rõ mục tiêu: Biết mình muốn gì và đặt ra kế hoạch cụ thể để đạt được điều đó. Rèn luyện ý chí và kỷ luật: Tự giác tuân thủ các nguyên tắc, không ngừng học hỏi và cải thiện bản thân. Chấp nhận thất bại như một bài học: Xem thất bại là cơ hội để học hỏi, không nản lòng mà tiếp tục cố gắng.

Tuổi trẻ là quãng thời gian quý giá và ngắn ngủi. Hãy sống hết mình, nỗ lực không ngừng để khi nhìn lại, ta không phải hối tiếc vì những điều chưa làm được. Như một câu nói nổi tiếng: “Tuổi trẻ không có nỗ lực, già sẽ đầy nuối tiếc.”

Sự nỗ lực hết mình là chìa khóa mở ra cánh cửa thành công và hạnh phúc cho tuổi trẻ. Đó là hành trang vững chắc giúp mỗi người vượt qua thử thách, khẳng định bản thân và đóng góp tích cực cho xã hội.

Câu 1: Đoạn trích được kể theo ngôi thứ 3, người kể chuyện giấu mình không tham gia trực tiếp vào câu chuyện .

Câu 2: Một số chi tiết cho thấy chị Bớt không giận mẹ dù trước đó từng bị phân biệt đối xử:

-Khi mẹ đến ở cùng, Bớt rất mừng nhưng vẫn hỏi lại mẹ để mẹ suy nghĩ kỹ

-Chị không trách móc mẹ mà chỉ lo mẹ sẽ lại thay đổi ý định

-Chị tận tình chăm sóc mẹ, để mẹ ở cùng mà không oán giận chuyện cũ.

-Khi mẹ ân hận, Bớt vội ôm lấy mẹ và trấn an để mẹ không phải suy nghĩ nhiều.

Câu 3. Nhân vật Bớt là người giàu lòng vị tha, hiếu thảo và khoan dung. Dù từng bị mẹ phân biệt đối xử chị vẫn mở lòng đón mẹ về ở cùng không một lời oán trách. Chăm chỉ tần tảo, 1 mình lo công tác vừa nuôi con, làm ruộng. Và là 1 người phụ nữ rất yêu thương gia đình, yêu thương con, mẹ, biết vun vén. Người phụ nữ có đức toàn vẹn.

Câu 4. Hành động và câu nói  có ý nghĩa

-An ủi mẹ, giúp mẹ bớt mặc cảm, không dằn vặt về những lỗi lầm trong quá khứ.

-Thể hiện sự bao dung của Bớt, chị không hề trách mẹ mà ngược lại còn muốn mẹ sống thanh thản.

-Khẳng định tình cảm mẹ con: Dù trước kia có chuyện gì xảy ra, Bớt vẫn yêu thương và kính trọng mẹ.

Câu 5: Thông điệp

Gia đình có thể xảy ra mâu thuẫn, nhưng nếu biết tha thứ và yêu thương, mọi vết thương đều có thể hàn gắn và được bù đắp . Như chị Bớt, dù từng chịu thiệt thòi, chị vẫn mở lòng với mẹ không chút oán trách, giữ gìn tình cảm gia đình. Trong cuộc sống hiện đại, nhiều người vì những mâu thuẫn nhỏ mà xa cách người thân, tạo nên những nỗi hận trong lòng, người thân bỗng hoá người dưng và thiếu đi tình cảm gia đình. Vì vậy mà thông điệp này càng có ý nghĩa sâu sắc trong việc gìn giữ hạnh phúc, tình cảm gia đình.