Câu 1. Xác định người kể trong văn bản. Người kể chuyện là nhân vật “tôi” – linh hồn người em đã chết oan và đang bị bắt làm phu chèo thuyền vượt biển ở cõi âm. Câu 2. Hình ảnh “biển” hiện ra trong văn bản có đặc điểm gì? Hình ảnh biển được miêu tả với những đặc điểm: Mênh mông, vô tận, gắn với không gian âm phủ rộng lớn. Dữ dội, nguy hiểm, nước “cuộn ầm rung”, luôn đe dọa người chèo thuyền. → Biển mang màu sắc kì ảo, vừa rộng lớn vừa đáng sợ. Câu 3. Chủ đề của văn bản là gì? Chủ đề phản ánh: Số phận oan khuất, tội nghiệp của người em phải vượt biển cực nhọc ở cõi âm. Niềm cảm thương dành cho những kiếp người bất hạnh. Đồng thời thể hiện niềm tin dân gian về thế giới bên kia và ước vọng được siêu thoát. Câu 4. Các rán nước trong văn bản là biểu tượng cho điều gì? Các “rán nước” (ghềnh nước nguy hiểm) là biểu tượng cho những thử thách, gian nan và khổ ải mà linh hồn phải trải qua ở cõi âm — cũng là hình ảnh ẩn dụ cho những nỗi đau và bất hạnh trong cuộc đời con người. Câu 5. Những âm thanh nào được thể hiện trong đoạn thơ? Những âm thanh đó gợi cho em cảm xúc gì? Âm thanh xuất hiện: Tiếng “nước dựng đứng chấm trời” (gợi tiếng nước đổ mạnh). Tiếng “nước sôi gầm réo” – dữ dội, ầm ầm, cuộn xoáy. Tiếng kêu van “Biển ơi, đừng giết tôi,/ Nước hỡi, đừng lôi lấy thuyền”. Cảm xúc gợi ra: Cảm giác sợ hãi, căng thẳng trước sức mạnh hung bạo của thiên nhiên. Thương xót cho số phận nhỏ bé, yếu ớt của người kể. Đồng cảm với nỗi tuyệt vọng và khát vọng sống của nhân vật.