Bài thơ chạy giặc gửi đến cho em thông điệp về lời kêu gọi tha thiết lòng yêu nước trong mỗi người để hành động chống kẻ thù xâm lược. Bởi vì ta thấy đấy khi giặc xâm lược cảnh trù phú,tươi đẹp,bình yên nước kia đã bị hủy diệt đến kiệt cùng,tan hoang. Giặc đến tàn phá cuộc sống yên bình của nhân dân. Đất nước rơi vào cảnh khốn cùng. Qua đó ta cần thể hiện được tình yêu nước tha thiết những giây phút đau thương trước cảnh nước mất nhà tan

Ngay từ câu hỏi đầu tiên:

“Hỏi thăm quê quán ở nơi mô? / Không học mà sao cũng gọi đồ?”

Người đọc đã cảm nhận được giọng điệu vừa tò mò vừa mỉa mai. Trong truyền thống, “ông đồ” là người có học, biết chữ Hán, thường dạy học hoặc viết câu đối. Thế nhưng ở đây, nhân vật “ông đồ Bốn” lại “không học” mà vẫn được gọi là “đồ”. Sự phi lý này chính là mấu chốt gây cười, đồng thời mở ra hướng châm biếm: danh xưng và thực chất hoàn toàn trái ngược.

Hai câu tiếp theo:

“Ý hẳn người yêu mà gọi thế, / Hay là mẹ đẻ đặt tên cho!”

Tác giả giả vờ suy đoán nguyên nhân của cái tên “đồ” – có thể là do người yêu gọi cho sang, hoặc mẹ đặt tên từ nhỏ. Cách suy đoán “ngây ngô” này thực chất là một lối mỉa mai tinh tế: khi danh xưng không xuất phát từ năng lực hay học vấn, nó chỉ còn là một cái tên rỗng, thậm chí buồn cười.

Bốn câu cuối chuyển sang tả thực:

“Áo quần đĩnh đạc trông ra cậu, / Ăn nói nhè nhàng nhác giọng Ngô. / Hỏi mãi mới ra thằng bán sắt, / Mũi nó gồ gồ, trán nó giô.”

Ngoại hình: “Áo quần đĩnh đạc” gợi vẻ bảnh bao, chải chuốt, giống một “cậu” công tử hơn là một ông đồ nho nhã.

Giọng nói: “Nhè nhàng nhác giọng Ngô” – giọng miền Nam hoặc miền Trung, tạo thêm nét lạ lẫm, khác biệt với hình dung quen thuộc về ông đồ Bắc.

Thân phận thật: Sau nhiều lần hỏi, mới biết ông chỉ là “thằng bán sắt” – một nghề lao động bình thường, chẳng liên quan gì đến chữ nghĩa.

Chi tiết ngoại hình cuối: “Mũi nó gồ gồ, trán nó giô” – những nét tả chân cụ thể, hơi thô, càng làm bật tính chất trào phúng: từ cái tên sang trọng “ông đồ” đến dung mạo và nghề nghiệp thực tế là một khoảng cách hài hước.

Bài thơ thành công nhờ:

Giọng điệu dí dỏm, mỉa mai: Tác giả không công kích gay gắt mà dùng lối hỏi han, suy đoán giả vờ để “lật tẩy” sự thật.

Tương phản giữa danh và thực: “Ông đồ” nhưng không biết chữ, “đĩnh đạc” nhưng chỉ là người bán sắt.

Ngôn ngữ đời thường: Các từ “nơi mô”, “nhè nhàng”, “gồ gồ”, “giô” mang tính khẩu ngữ, tạo cảm giác gần gũi, sinh động.

Tả chân kết hợp hài hước: Miêu tả ngoại hình và giọng nói vừa cụ thể vừa gây cười, khiến nhân vật hiện lên sống động.

Đằng sau tiếng cười là một lời nhắc nhở về sự giả danh và hư danh trong xã hội. Danh x

Cuộc sống luôn có mặt phải mặt trái, có người tốt người xấu, cũng như có người sống có trách nhiệm, có người lại vô trách nhiệm. Vô trách nhiệm chính là việc mỗi con người trốn tránh trước lỗi lầm, những hành động chưa đúng của mình, không có ý thức, trách nhiệm trước công việc của bản thân. Vô trách nhiệm là một tính xấu mà mỗi chúng ta cần phải bài trừ. Người vô trách nhiệm thường không quan tâm, mặc kệ những công việc mà bản thân mình được giao, không hoàn thành đúng hạn công việc hoặc chất lượng công việc không được tốt; không dám nhìn nhận thực tế vào những lỗi lầm của mình. Họ cũng là người không biết giữ lời hứa, từ đó vô tình khiến cho lời nói của mình trở nên mất giá trị, ảnh hưởng đến uy tín của bản thân. Người vô trách nhiệm là những người khó có được sự tin tưởng, tín nhiệm từ người khác, ngay cả công việc bản thân cũng không có trách nhiệm hoàn thành thì khó có thể làm được việc lớn, khó có được thành công trong cuộc sống.Vô trách nhiệm là một tính xấu không mang lại lợi ích cho con người, ngược lại nó khiến cuộc sống của chúng ta không phát triển được, chính vì thế, chúng ta cần gạt bỏ thói vô trách nhiệm, sống có trách nhiệm với bản thân, với cuộc sống của mình cũng như có trách nhiệm với xã hội. Bên cạnh đó trong xã hội có nhiều người sống có trách nhiệm với bản thân, luôn nỗ lực vươn lên, sẵn sàng chịu trách nhiệm trước hành vi, lỗi lầm của mình, biết suy nghĩ cho cục diện,… những người này xứng đáng là tấm gương sáng để chúng ta học tập và noi theo. Mỗi chúng ta chỉ được sống một lần, hãy sống và trở thành một người tốt, có trách nhiệm và giúp ích cho xã hội, khiến cho đất nước phát triển bền vững, giàu đẹp.

c1- thể thơ thất ngôn bát cú đường luật

c2- nhân vật traof phúng là nhà thơ nguyễn khuyến

c3 từ làng nhàng có nghĩa là tầm thường không có gì nổi bật. Cảm xúc của tác giả tự nhận thức,tự giễu cợt,khiêm nhường nhưng đầy ý châm biếm

c4 -biện pháp chơi chữ dc dùng trong hai câu thơ

tác dụng + tăng sức gợi hình gợi cảm lm cho lời thơ hay hơn sinh động hơn

+sự kết hợp này nhấn mạnh tiếng cười tự trào đầy xót xa,vừa giễu cợt bản thân ,vừa thể hiện nỗi niềm day dứt, bất lực của nhà nho trước thời cuộc

+đồng thời ngầm phê phán thái độ của một số quan lại khác cũng chọn cách thoái lui. 

c5

Hai câu thơ cuối:

"Nghĩ mình lại ngán cho mình nhỉ,

Mà cũng bia xanh, cũng bảng vàng."

thể hiện sâu sắc tâm trạng và thái độ của Nguyễn Khuyến

"Bia xanh, bảng vàng" là hình ảnh hoán dụ chỉ danh vị khoa bảng, học vị tiến sĩ cao quý mà mọi nho sĩ thời xưa đều khao khát đạt được. Bản thân Nguyễn Khuyến là người đỗ đầu cả ba kỳ thi (Giải nguyên, Hội nguyên, Đình nguyên), một vinh dự hiếm có trong lịch sử khoa cử Việt Nam."Nghĩ mình lại ngán cho mình nhỉ""Ngán" ở đây không đơn thuần là chán ghét, mà là sự chán chường, thất vọng, thậm chí là hổ thẹn tột cùng với chính bản thân.Tác giả tự thấy mình mang tiếng là vị danh sĩ một thời, có học vị cao, nhưng lại bất lực, không thể làm gì để giúp dân, giúp nước thoát khỏi cảnh lầm than, giặc giã. Ông chọn con đường về quê ở ẩn, tránh xa thế sự, và tự cảm thấy mình không xứng đáng với những danh hiệu cao quý đó.  Thông qua hai câu thơ này, Nguyễn Khuyến bộc lộ tâm trạng bi kịch của một nhà nho tài năng nhưng không gặp thời, không thể thực hiện lý tưởng "tề gia trị quốc bình thiên hạ". Tiếng cười tự trào(tự giễu, tự cười mình) ở đây thấm đẫm sự xót xa, cay đắng, không chỉ nhằm vào cá nhân ông mà còn là lời phê phán thâm thúy, châm biếm sâu sắc cả một tầng lớp sĩ phu phong kiến bất lực, bạc nhược trước vận mệnh đất nước lúc bấy giờ

c6

Từ nội dung bài thơ "Tự trào" của Nguyễn Khuyến, chúng ta thấy sự day dứt, hổ thẹn của thế hệ đi trước khi bất lực trước vận mệnh đất nước. Liên hệ với điều đó, giới trẻ ngày nay, sống trong thời bình và hội nhập, có nhiều cơ hội để bảo vệ và xây dựng quê hương bằng những hành động thiết thực sau:Học tập và rèn luyện: Đây là nền tảng quan trọng nhất. Việc không ngừng học hỏi, trau dồi kiến thức, kỹ năng chuyên môn giúp thế hệ trẻ nâng cao giá trị bản thân và đóng góp hiệu quả vào sự phát triển kinh tế, khoa học kỹ thuật của đất nước.Giữ gìn bản sắc văn hóa: Kế thừa và phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp, lòng yêu nước, tinh thần dân tộc là cách để bảo vệ "nước" về mặt văn hóa, giữ vững độc lập tư tưởng.Tham gia các hoạt động xã hội: Tích cực tham gia các phong trào tình nguyện, bảo vệ môi trường, giúp đỡ cộng đồng, xây dựng xã hội văn minh, công bằng, tiến bộ.Bảo vệ chủ quyền: Nâng cao ý thức, nhận thức về chủ quyền quốc gia, đấu tranh phản bác những âm mưu, hoạt động gây phương hại đến lợi ích dân tộc trên không gian mạng và trong đời sống.Đóng góp tài năng, sức lao động:Cống hiến tài năng, sức lao động, tâm huyết của mình vào mọi hoạt động sáng tạo, xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước một cách tích cựcHiểu đúng thời đại: Nắm bắt xu thế thời đại, ứng dụng công nghệ, hội nhập quốc tế để phát huy tài năng, đưa tiếng nói và hình ảnh Việt Nam ra thế giới. 

Topic 1: The advantages of living a healthy lifestyle

Living a healthy lifestyle brings many benefits to our lives. First, it helps prevent serious illnesses like heart disease and diabetes. When we eat a balanced diet and exercise regularly, our immune system becomes stronger. Second, a healthy lifestyle improves mental health. We feel more energetic, positive, and less stressed after doing sports. Finally, it helps us maintain a fit body weight. In short, staying healthy allows us to enjoy life more and live longer.

Topic 2: Family traditions or customs at New Year

My family has several meaningful traditions during the New Year. Before Tet, we always clean the house together to remove bad luck from the previous year. We also decorate the living room with peach blossoms. On New Year's Eve, the whole family gathers to eat a special meal and watch fireworks. On the first day of the year, we visit our grandparents to wish them longevity. These customs help us bond and preserve our culture.

Topic 3: Things you do to help your family

I always try to help my parents with household chores to share their burden. Every day, I make my bed and keep my room tidy. After school, I often help my mom prepare dinner and wash the dishes. On weekends, I water the plants in the garden and feed our pets. Helping my family makes me feel responsible and happy because I can make my parents' life a little easier.

1. Muong earn their living by farming and raising animals.
2. They are in the habit of exercising after work.

1. Drink more water, or you will get more acne.
   → If you don’t drink more water, you will get more acne.
2. My sister is going to Sa Pa because she wants to see the terraced fields.
   → My sister wants to go to Sa Pa to see the terraced fields.
3. If he doesn’t spend time on his phone, he will complete his work.
   → Unless he spends time on his phone, he will complete his work.

Trong nhịp sống hiện đại, khi thời gian trở thành yếu tố quyết định sự thành công, việc sử dụng thời gian hiệu quả là vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, một thực trạng đáng lo ngại đang diễn ra trong giới trẻ hiện nay là thói quen trì hoãn – luôn chần chừ, để mọi việc “ngày mai làm cũng được”. Sự trì hoãn không chỉ ảnh hưởng đến kết quả học tập, công việc mà còn tác động tiêu cực đến tương lai của mỗi người.

Trì hoãn là hành vi cố tình kéo dài hoặc né tránh việc cần làm dù biết rõ hậu quả của việc không hoàn thành đúng thời hạn. Trong giới trẻ, sự trì hoãn thể hiện rất phổ biến: học sinh để bài tập đến sát hạn mới làm, sinh viên học “nước đến chân mới nhảy”, nhiều bạn trẻ trì hoãn việc rèn luyện bản thân, học kỹ năng mới hay theo đuổi ước mơ của mình. Ban đầu, sự trì hoãn có vẻ vô hại, nhưng lâu dần lại trở thành thói quen khó bỏ.

Nguyên nhân của sự trì hoãn xuất phát từ nhiều phía. Trước hết là do tâm lý lười biếng, ngại khó, thích hưởng thụ hơn nỗ lực. Bên cạnh đó, sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội, trò chơi điện tử, các nội dung giải trí nhanh khiến giới trẻ dễ bị cuốn vào thế giới ảo và quên đi trách nhiệm thực tế. Ngoài ra, không ít bạn trẻ thiếu mục tiêu rõ ràng, thiếu kỹ năng quản lý thời gian, dẫn đến việc không biết bắt đầu từ đâu và lựa chọn trì hoãn như một cách trốn tránh áp lực.

Hậu quả của sự trì hoãn là vô cùng nghiêm trọng. Trước hết, nó làm giảm hiệu quả học tập và công việc, khiến kết quả không đạt như mong muốn. Sự trì hoãn còn gây ra tâm lý căng thẳng, lo âu khi thời hạn đến gần nhưng công việc vẫn chưa hoàn thành. Về lâu dài, thói quen này khiến giới trẻ đánh mất nhiều cơ hội, trở nên thiếu kỷ luật, thiếu bản lĩnh và khó thành công trong cuộc sống. Một người quen trì hoãn hôm nay rất dễ trở thành người nuối tiếc ngày mai.Để khắc phục sự trì hoãn, mỗi bạn trẻ cần nhận thức rõ tác hại của thói quen này và chủ động thay đổi bản thân. Trước hết, cần xác định mục tiêu rõ ràng cho học tập và cuộc sống, từ đó tạo động lực hành động. Việc lập kế hoạch cụ thể, chia nhỏ công việc và hoàn thành từng bước sẽ giúp giảm cảm giác áp lực. Bên cạnh đó, giới trẻ cần rèn luyện tính kỷ luật, biết kiểm soát thời gian sử dụng mạng xã hội và các hình thức giải trí. Gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần đồng hành, định hướng và tạo môi trường tích cực để giúp giới trẻ phát triển toàn diện.

Tóm lại, sự trì hoãn là một “kẻ thù thầm lặng” đang cản bước thành công của nhiều bạn trẻ hiện nay. Nhận ra, đối mặt và vượt qua sự trì hoãn chính là cách để giới trẻ làm chủ thời gian, làm chủ bản thân và xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn.

Trong nhịp sống hiện đại, khi thời gian trở thành yếu tố quyết định sự thành công, việc sử dụng thời gian hiệu quả là vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, một thực trạng đáng lo ngại đang diễn ra trong giới trẻ hiện nay là thói quen trì hoãn – luôn chần chừ, để mọi việc “ngày mai làm cũng được”. Sự trì hoãn không chỉ ảnh hưởng đến kết quả học tập, công việc mà còn tác động tiêu cực đến tương lai của mỗi người.

Trì hoãn là hành vi cố tình kéo dài hoặc né tránh việc cần làm dù biết rõ hậu quả của việc không hoàn thành đúng thời hạn. Trong giới trẻ, sự trì hoãn thể hiện rất phổ biến: học sinh để bài tập đến sát hạn mới làm, sinh viên học “nước đến chân mới nhảy”, nhiều bạn trẻ trì hoãn việc rèn luyện bản thân, học kỹ năng mới hay theo đuổi ước mơ của mình. Ban đầu, sự trì hoãn có vẻ vô hại, nhưng lâu dần lại trở thành thói quen khó bỏ.

Nguyên nhân của sự trì hoãn xuất phát từ nhiều phía. Trước hết là do tâm lý lười biếng, ngại khó, thích hưởng thụ hơn nỗ lực. Bên cạnh đó, sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội, trò chơi điện tử, các nội dung giải trí nhanh khiến giới trẻ dễ bị cuốn vào thế giới ảo và quên đi trách nhiệm thực tế. Ngoài ra, không ít bạn trẻ thiếu mục tiêu rõ ràng, thiếu kỹ năng quản lý thời gian, dẫn đến việc không biết bắt đầu từ đâu và lựa chọn trì hoãn như một cách trốn tránh áp lực.

Hậu quả của sự trì hoãn là vô cùng nghiêm trọng. Trước hết, nó làm giảm hiệu quả học tập và công việc, khiến kết quả không đạt như mong muốn. Sự trì hoãn còn gây ra tâm lý căng thẳng, lo âu khi thời hạn đến gần nhưng công việc vẫn chưa hoàn thành. Về lâu dài, thói quen này khiến giới trẻ đánh mất nhiều cơ hội, trở nên thiếu kỷ luật, thiếu bản lĩnh và khó thành công trong cuộc sống. Một người quen trì hoãn hôm nay rất dễ trở thành người nuối tiếc ngày mai.Để khắc phục sự trì hoãn, mỗi bạn trẻ cần nhận thức rõ tác hại của thói quen này và chủ động thay đổi bản thân. Trước hết, cần xác định mục tiêu rõ ràng cho học tập và cuộc sống, từ đó tạo động lực hành động. Việc lập kế hoạch cụ thể, chia nhỏ công việc và hoàn thành từng bước sẽ giúp giảm cảm giác áp lực. Bên cạnh đó, giới trẻ cần rèn luyện tính kỷ luật, biết kiểm soát thời gian sử dụng mạng xã hội và các hình thức giải trí. Gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần đồng hành, định hướng và tạo môi trường tích cực để giúp giới trẻ phát triển toàn diện.

Tóm lại, sự trì hoãn là một “kẻ thù thầm lặng” đang cản bước thành công của nhiều bạn trẻ hiện nay. Nhận ra, đối mặt và vượt qua sự trì hoãn chính là cách để giới trẻ làm chủ thời gian, làm chủ bản thân và xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn.

Nghĩa tường minh (nghĩa đen): "Mảnh giấy làm nền thân giáp bảng": Tấm thân của con rối (tiến sĩ giấy) được làm từ một tờ giấy. "Giáp bảng" là danh hiệu cao nhất trong thi cử ngày xưa, ở đây dùng để chỉ tấm bằng Tiến sĩ. "Nét son điểm rõ mặt Văn khôi": Những đường nét vẽ bằng son (màu đỏ) trên mặt giấy đã tạo hình cho khuôn mặt của "ông tiến sĩ", "Văn khôi" là người đỗ đầu, đứng đầu trong khoa cử. Tóm lại: Tường minh là miêu tả một món đồ chơi trẻ con, một hình nộm làm bằng giấy, có đủ nét "giáp bảng" và "văn khôi" như thật. 2. Nghĩa hàm ẩn (nghĩa bóng): Phê phán thực trạng xã hội: Tác giả (Nguyễn Khuyến) mượn hình ảnh tiến sĩ giấy để châm biếm sâu cay chế độ thi cử suy đốn, nơi danh hiệu cao quý bị mua bán, coi thường. Những "ông tiến sĩ" thực chất có thể chỉ là những kẻ "giấy". Chê bai những kẻ giả dối: Những kẻ dù có được "giấy" (bằng cấp, danh vị) nhưng không có tài năng thực sự, chỉ là "nét son" (vẻ ngoài hào nhoáng) che đậy sự trống rỗng bên trong, không xứng đáng với danh hiệu "Văn khôi". Nỗi u uẩn: Phản ánh nỗi buồn, sự bất lực của nhà thơ trước thực trạng xã hội phong kiến suy tàn, nền học vấn bị vẩn đục, và sự coi nhẹ giá trị tri thức đích thực, theo bài thơ Tiến sĩ giấy của Nguyễn Khuyến.