Khí hậu: Có sự phân hóa rõ rệt giữa miền Đông và miền Tây.

Miền Đông: Chủ yếu là khí hậu gió mùa (cận nhiệt đới ở phía Nam và ôn đới ở phía Bắc). Mùa hè nóng ẩm, mưa nhiều; mùa đông lạnh và khô.

Miền Tây: Mang tính chất lục địa khắc nghiệt, khô hạn, hình thành nhiều hoang mạc và bán hoang mạc lớn.

Sông ngòi:

Trung Quốc có mạng lưới sông ngòi dày đặc với nhiều sông lớn như Trường Giang (Dương Tử) và Hoàng Hà.

Phần lớn các sông đều bắt nguồn từ vùng núi cao phía Tây (cao nguyên Tây Tạng) và chảy về phía Đông ra biển. Chế độ nước phụ thuộc chặt chẽ vào lượng mưa và tuyết tan.

2. Ảnh hưởng đối với phát triển kinh tế

Thuận lợi:

Nông nghiệp: Khí hậu gió mùa ở miền Đông cung cấp nguồn nhiệt ẩm dồi dào, thuận lợi để phát triển nền nông nghiệp đa dạng (lúa gạo, lúa mì, cây ăn quả...). Các hệ thống sông lớn bồi đắp nên những đồng bằng màu mỡ (Hoa Bắc, Hoa Trung, Hoa Nam).

Công nghiệp và năng lượng: Các dòng sông có độ dốc lớn từ Tây sang Đông mang lại trữ lượng thủy điện khổng lồ (ví dụ: Đập Tam Hiệp trên sông Trường Giang).

Giao thông và Du lịch: Sông ngòi là tuyến đường thủy quan trọng nối liền nội địa với các cảng biển. Cảnh quan thiên nhiên đa dạng từ khí hậu và sông ngòi cũng thúc đẩy ngành du lịch phát triển.

Khó khăn:

Thiên tai: Miền Đông thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão và lũ lụt khủng khiếp từ các sông lớn (đặc biệt là sông Hoàng Hà), gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản.

Hạn hán: Miền Tây khô hạn thiếu nước cho sinh hoạt và sản xuất, gây khó khăn cho việc định cư và khai thác tài nguyên.

Sự chênh lệch vùng miền: Sự khác biệt quá lớn về điều kiện tự nhiên khiến kinh tế miền Đông phát triển vượt bậc, trong khi miền Tây vẫn còn gặp nhiều trở ngại.

Khí hậu: Có sự phân hóa rõ rệt giữa miền Đông và miền Tây.

Miền Đông: Chủ yếu là khí hậu gió mùa (cận nhiệt đới ở phía Nam và ôn đới ở phía Bắc). Mùa hè nóng ẩm, mưa nhiều; mùa đông lạnh và khô.

Miền Tây: Mang tính chất lục địa khắc nghiệt, khô hạn, hình thành nhiều hoang mạc và bán hoang mạc lớn.

Sông ngòi:

Trung Quốc có mạng lưới sông ngòi dày đặc với nhiều sông lớn như Trường Giang (Dương Tử) và Hoàng Hà.

Phần lớn các sông đều bắt nguồn từ vùng núi cao phía Tây (cao nguyên Tây Tạng) và chảy về phía Đông ra biển. Chế độ nước phụ thuộc chặt chẽ vào lượng mưa và tuyết tan.

2. Ảnh hưởng đối với phát triển kinh tế

Thuận lợi:

Nông nghiệp: Khí hậu gió mùa ở miền Đông cung cấp nguồn nhiệt ẩm dồi dào, thuận lợi để phát triển nền nông nghiệp đa dạng (lúa gạo, lúa mì, cây ăn quả...). Các hệ thống sông lớn bồi đắp nên những đồng bằng màu mỡ (Hoa Bắc, Hoa Trung, Hoa Nam).

Công nghiệp và năng lượng: Các dòng sông có độ dốc lớn từ Tây sang Đông mang lại trữ lượng thủy điện khổng lồ (ví dụ: Đập Tam Hiệp trên sông Trường Giang).

Giao thông và Du lịch: Sông ngòi là tuyến đường thủy quan trọng nối liền nội địa với các cảng biển. Cảnh quan thiên nhiên đa dạng từ khí hậu và sông ngòi cũng thúc đẩy ngành du lịch phát triển.

Khó khăn:

Thiên tai: Miền Đông thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão và lũ lụt khủng khiếp từ các sông lớn (đặc biệt là sông Hoàng Hà), gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản.

Hạn hán: Miền Tây khô hạn thiếu nước cho sinh hoạt và sản xuất, gây khó khăn cho việc định cư và khai thác tài nguyên.

Sự chênh lệch vùng miền: Sự khác biệt quá lớn về điều kiện tự nhiên khiến kinh tế miền Đông phát triển vượt bậc, trong khi miền Tây vẫn còn gặp nhiều trở ngại.

b. Nhận xét

• Quy mô GDP của Trung Quốc tăng nhanh qua các năm

• Giai đoạn 2000–2010: GDP tăng mạnh

• Tăng từ 1.211,3 lên 6.087,2 tỉ USD

• Tăng khoảng 5 lần

• Giai đoạn 2010–2020: GDP tăng rất nhanh

• Tăng từ 6.087,2 lên 14.687,7 tỉ USD

• Tăng hơn 2 lần

• Giai đoạn 2000–2020:

• GDP tăng rất nhanh và liên tục

• Năm 2020 cao gấp hơn 12 lần năm 2000

→ Điều này cho thấy nền kinh tế Trung Quốc phát triển nhanh, quy mô ngày càng lớn và trở thành một trong những nền kinh tế hàng đầu thế giới.

Nhật Bản duy trì được vị thế cường quốc kinh tế vì:

• Nguồn lao động trình độ cao, kỷ luật, cần cù

• Ứng dụng mạnh mẽ khoa học – công nghệ hiện đại

• Chú trọng giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực

• Phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao, chế tạo máy, điện tử

• Chính sách kinh tế linh hoạt, hiệu quả của nhà nước

• Mở rộng quan hệ kinh tế quốc tế, đẩy mạnh xuất khẩu

• Hệ thống cơ sở hạ tầng hiện đại

→ Nhờ đó, Nhật Bản luôn nằm trong nhóm các nền kinh tế lớn của thế giới.

1. Đặc điểm dân cư Nhật Bản

• Dân số đông nhưng đang giảm dần

• Tỷ lệ người già rất cao (già hóa dân số)

• Tỷ lệ sinh thấp

• Dân cư tập trung đông ở vùng ven biển và đô thị

• Trình độ dân trí cao, lao động có tay nghề

⸻

2. Ảnh hưởng đến phát triển kinh tế - xã hội

Thuận lợi

• Lao động có trình độ cao → phát triển công nghệ hiện đại

• Người dân kỷ luật, chăm chỉ → nâng cao năng suất lao động

• Thuận lợi phát triển các ngành:

• Công nghệ cao

• Dịch vụ

• Công nghiệp hiện đại

Khó khăn

• Thiếu lao động trẻ

• Tăng chi phí phúc lợi xã hội cho người già

• Áp lực về bảo hiểm, y tế, an sinh xã hội

1. Địa hình

• Địa hình cao ở phía Tây, thấp dần về phía Đông

• Phía Tây: núi cao, sơn nguyên, cao nguyên rộng lớn

• Ví dụ: Sơn nguyên Tây Tạng, dãy Himalaya

• Phía Đông: đồng bằng, đồi thấp thuận lợi phát triển kinh tế

• Địa hình chia thành 3 bậc rõ rệt:

• Bậc 1: Sơn nguyên, núi cao (Tây)

• Bậc 2: Sơn nguyên, bồn địa (Trung tâm)

• Bậc 3: Đồng bằng thấp ven biển (Đông)

2. Đất đai

• Đất đai đa dạng, phong phú

• Đất phù sa màu mỡ tập trung ở:

• Đồng bằng Hoa Bắc

• Đồng bằng Trường Giang

• Đồng bằng Đông Bắc

→ Thuận lợi phát triển nông nghiệp

• Tuy nhiên:

• Diện tích đất hoang mạc, núi cao lớn

• Đất nông nghiệp bình quân đầu người thấp