Bài thơ " Mẹ " của Đỗ Trung Lai là một bài thơ ấn tượng và sâu sắc về tình mẫu tử thiêng liêng cao cả . Đây là tính lòng xót xa thương cảm sâu sắc của người con trước hình ảnh mẹ già nua theo từng năm tháng .

Hình ảnh đối lập giữa mẹ và cau cùng khổ thơ tự do , tác giả khắc họa lên một nỗi buồn về sự hữu hạn của đời người , tôn vinh tình mẫu tử thiêng liêng và sự hi sinh thầm lặng của người mẹ dành cho con . Đề tài người mẹ luôn là nguồn cảm hứng vô tận trong thơ ca , nhưng với Đỗ Trung Lai bài thơ " Mẹ " đã mang lại một nốt lặng đầy xót xa thông qua những hình ảnh bình dị . Bài thơ không ca ngợi mẹ bằng những lời hoa mỹ mà tập trung vào quy luật tàn nhẫn của thời gian mẹ già đi theo từng năm tháng và cây cau cao vút phản chiếu sự hao gầy của Mẹ . Ngay từ khổ thơ đầu tác giả đã sử dụng nghệ thuật đối lập song song để nhấn mạnh sự khác biệt giữa mẹ và cây cau :

"Lưng mẹ còng rồi

Cau thì vẫn thẳng

Cau - ngọn xanh rờn

Mẹ - đầu bạc trắng ."

Hình ảnh cây cau tượng trưng cho sự tươi xanh thẳng tóc hướng về trời trái ngược hoàn toàn với hình ảnh mẹ lăng tẩm đầu bạc trắng hướng về đất . Cau càng cao càng vươn xa bao nhiêu thì mẹ càng già càng yếu bấy nhiêu . Hình ảnh thư phản màu sắc xanh và bạc , hình ảnh tương phản trạng thái thẳng và còng khắc họa rõ nét sự giả nua tàn đạo của mẹ sau một cuộc đời vất vả khi sinh vì con cái

" Cau gần với giời

Mẹ thì gần đất ."

Cụm từ gần đất là một ẩn dụ cho tuổi già và sự xa cách gửi ra nỗi sợ hãi của con trước viễn cảnh mẹ sẽ ra đi ... Đặc biệt hình ảnh so sánh độc đáo :

" Cau gần với giời

Mẹ thì gần đất."

Đây là một câu thơ khiến người đọc không khỏi xót xa . Miếng cau khô héo là hình ảnh chân thực cho sự hao gầy không còn sức sống của mẹ . Câu hỏi tu từ ở cuối bài thơ :

" Ngẩng hỏi giời vậy

Sao mẹ ta già ."

Câu hỏi này cho thấy tiếng kêu bất lực tiếc nuối của tác giả trước quy luật tạo hóa. Câu hỏi không có câu trả lời chỉ có tiếng mây bay về xa gợi cảm giác cô đơn trống vắng và bất lực trước vòng quay thời gian . Bài thơ " Mẹ " của Đỗ Trung Lai với thể thơ tự do hình ảnh đối lập sắc nét và ngôn từ bình dị đã chạm đến trái tim người đọc , khơi dậy niềm thương cảm và sự biết ơn sâu sắc đối với người mẹ . Tác phẩm này là một lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng thấm thía về lòng hiếu thảo .

Qua bài thơ này , chúng ta hãy yêu thương và trân trọng mẹ khi còn có thể để sau này không còn tiếc nuối khi mẹ về già .

Sau khi đọc xong văn bản " đứa con người vợ lẽ " của tác giả Kim Lân , nó đã mang lại cho em nhiều ấn tượng sâu sắc về hoàn cảnh sống đối với con người . Qua đây ta thấy được hoàn cảnh sống khắc nghiệt , bị coi thường , sống khổ sở . Điều này tác động lớn đến hoàn cảnh sống đối với con người như : gây ra nỗi đau tâm lý , thay đổi tính cách và số phận ,... .

- Nghĩa của các từ " lỉnh " , " cáu ghét " , " nhớn nhác " là :

+ Lỉnh : Tránh mặt .

+ Cáu ghét : Cáu kỉnh / ghét , tâm trạng khó chịu ( cáu ) . Ghét 1 ai đó / 1 điều gì đó ( ghét ) .

+ Nhớn nhác : Thể hiện 1 tâm trạng không tập trung , bối rối .