Câu1.

Trong bài thơ Người cắt dây thép gai, hình ảnh hàng rào dây thép gai mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Trước hết, đó là biểu tượng của chiến tranh và sự chia cắt. Dây thép gai không chỉ ngăn cách không gian mà còn làm đứt gãy thiên nhiên và tình người: con cò không thể đậu, cây chảy nhựa, sông và cầu đều “gãy”. Qua đó, nhà thơ thể hiện nỗi đau xót trước cảnh đất nước bị chia lìa, sự sống bị tổn thương. Tuy nhiên, hàng rào dây thép gai không chỉ gợi lên đau thương mà còn làm nổi bật hành động anh dũng của người lính. Mỗi lần cắt một hàng rào là một lần thiên nhiên hồi sinh: cỏ lại hát, cây liền cành, sông lại chảy, nhịp cầu nối lại đôi bờ và cả tình yêu riêng tư. Đến hàng rào cuối cùng, hình ảnh dây thép gai trở thành ranh giới cuối cùng của chia cắt để đất nước “bao năm cắt chia đang liền lại”. Như vậy, hình ảnh hàng rào dây thép gai vừa tố cáo tội ác chiến tranh, vừa tôn vinh ý chí, lý tưởng cao đẹp của người lính cách mạng trong hành trình giải phóng và thống nhất đất nước.

Câu 2.

Trong xã hội hiện đại đầy biến động, thế hệ trẻ đang đứng trước nhiều cơ hội lớn để phát triển bản thân nhưng cũng phải đối mặt với không ít thách thức. Chính trong bối cảnh đó, lối sống có trách nhiệm trở thành một yêu cầu cấp thiết, giúp người trẻ khẳng định giá trị của mình và đóng góp tích cực cho cộng đồng, xã hội.

Trước hết, sống có trách nhiệm là ý thức đầy đủ về hành động, lời nói và lựa chọn của bản thân, dám chịu trách nhiệm với những gì mình làm ra. Đối với người trẻ, trách nhiệm thể hiện trước tiên ở việc nghiêm túc học tập, rèn luyện đạo đức, không ngừng hoàn thiện tri thức và kỹ năng. Khi sống có trách nhiệm với bản thân, người trẻ sẽ biết trân trọng thời gian, biết đặt mục tiêu đúng đắn và tránh xa những lối sống tiêu cực như thờ ơ, buông thả hay chạy theo hưởng thụ.

Không chỉ dừng lại ở bản thân, lối sống có trách nhiệm còn thể hiện ở trách nhiệm với gia đình, cộng đồng và đất nước. Người trẻ có trách nhiệm là người biết yêu thương, quan tâm đến cha mẹ, thầy cô; biết sống nhân ái, sẻ chia, sẵn sàng giúp đỡ người khác. Trong xã hội hôm nay, điều đó thể hiện qua những hành động thiết thực như tham gia hoạt động tình nguyện, chấp hành pháp luật, bảo vệ môi trường, ứng xử văn minh trên không gian mạng. Khi mỗi cá nhân trẻ sống có trách nhiệm, xã hội sẽ trở nên lành mạnh, kỷ cương và phát triển bền vững hơn.

Bên cạnh đó, lối sống có trách nhiệm còn là thước đo bản lĩnh và nhân cách của thế hệ trẻ. Trong thời đại hội nhập, người trẻ không chỉ đại diện cho bản thân mà còn đại diện cho hình ảnh đất nước, dân tộc. Một thế hệ trẻ thiếu trách nhiệm sẽ kéo theo những hệ lụy nghiêm trọng: suy thoái đạo đức, vô cảm trước các vấn đề xã hội, thậm chí đánh mất niềm tin của cộng đồng. Ngược lại, một thế hệ trẻ sống có trách nhiệm sẽ là lực lượng nòng cốt, góp phần xây dựng tương lai tốt đẹp cho đất nước.

Tuy nhiên, thực tế vẫn còn một bộ phận thanh niên sống ích kỷ, thờ ơ, thiếu ý thức trách nhiệm với bản thân và xã hội. Điều đó đòi hỏi mỗi người trẻ cần tự nhìn nhận lại mình, đồng thời gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần chung tay giáo dục, định hướng lối sống đúng đắn cho thế hệ trẻ.

Tóm lại, lối sống có trách nhiệm là nền tảng để thế hệ trẻ trưởng thành, thành công và cống hiến. Mỗi người trẻ hôm nay hãy bắt đầu từ những việc nhỏ nhất, sống có trách nhiệm với bản thân, với người khác và với đất nước, để xứng đáng là chủ nhân tương lai của dân tộc.

Câu 1. Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản là tự sự

Câu2. Nhân vật trữ tình trong văn bản là ”anh”- người lính cách mạng

Câu3. Văn bản được viết dưới hình thức thơ tự do chia làm hai phần (I và II), không gò bó về số câu, số chữ.Hình thức thơ linh hoạt, giàu hình ảnh, nhạc điệu, phù hợp với việc bộc lọp cảm xúc mãnh liệt, dồn nén của người lính trong chiến tranh

Câu4. Mạch cảm xúc của văn bản triển khai theo trình tự tăng tiến:

Phần I: Cảm xúc xuất phát từ nỗi xót xa, đau đớn trước sự chia cắt của đất nước, của thiên nhiên và tình yêu. Hình ảnh dây thép gai, con cò, cây, sông, cầu… đều mang ý nghĩa biểu tượng cho sự đứt gãy, chia lìa.

Phần II: Cảm xúc chuyển sang niềm tin, hy vọng và khí thế chiến đấu mạnh mẽ. Mỗi lần cắt hàng rào là một lần thiên nhiên hồi sinh, sự chia cắt được hàn gắn, mạch cảm xúc của bài thơ được đẩy lên cao trào ở hình ảnh đất nước “bao năm cắt chia đang liền lại”.

Câu5. Từ văn bản, có thể rút ra thông điệp:

Trong những thời khắc khó khăn nhất của đất nước, lòng yêu nước chân thành luôn bắt nguồn từ tình yêu con người, tình yêu sự sống và những điều bình dị nhất. Khi con người dám hành động, dám hy sinh vì lý tưởng chung, thì không chỉ chiến tranh bị đẩy lùi mà những giá trị đẹp đẽ của cuộc sống cũng được hồi sinh. Thông điệp ấy nhắc mỗi người trẻ hôm nay cần sống có trách nhiệm, biết trân trọng hòa bình và sẵn sàng cống hiến cho cộng đồng, cho Tổ quốc.