câu 1

Bài thơ Khán “Thiên gia thi” hữu cảm của Nguyễn Ái Quốc thể hiện quan niệm tiến bộ của tác giả về chức năng và sứ mệnh của thơ ca. Hai câu đầu, tác giả nhận xét thơ ca cổ chủ yếu ca ngợi vẻ đẹp của thiên nhiên với những hình ảnh quen thuộc như núi, sông, hoa, tuyết, trăng, gió. Đây là vẻ đẹp trong sáng, giàu tính thẩm mĩ, nhưng còn thiên về cảm hứng thưởng ngoạn. Sang hai câu sau, tác giả đưa ra quan điểm mới mẻ về thơ ca hiện đại: “Hiện đại thi trung ưng hữu thiết”. Hình ảnh “thép” là một ẩn dụ đặc sắc, tượng trưng cho tinh thần chiến đấu, ý chí cách mạng và sức mạnh đấu tranh của thơ ca. Không chỉ vậy, Nguyễn Ái Quốc còn khẳng định vai trò của người nghệ sĩ: nhà thơ cũng phải biết “xung phong”, dấn thân vào cuộc đấu tranh vì dân tộc. Với cấu tứ đối chiếu giữa thơ xưa và thơ nay, bài thơ đã làm nổi bật tư tưởng cách mạng sâu sắc, khẳng định thơ ca không chỉ là nghệ thuật mà còn là vũ khí tinh thần phục vụ sự nghiệp cứu nước.

câu 2

Trong dòng chảy mạnh mẽ của thời đại hội nhập và toàn cầu hóa, văn hóa truyền thống dân tộc vừa đứng trước nhiều cơ hội phát triển, vừa đối mặt với không ít thách thức. Chính vì vậy, ý thức giữ gìn, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống ở giới trẻ hiện nay có ý nghĩa vô cùng quan trọng.

Văn hóa truyền thống là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần được ông cha ta sáng tạo, gìn giữ và truyền lại qua nhiều thế hệ, như phong tục tập quán, tiếng nói, chữ viết, lễ hội, trang phục, đạo lí “uống nước nhớ nguồn”, “tôn sư trọng đạo”. Đó là cội nguồn làm nên bản sắc dân tộc, giúp con người Việt Nam nhận diện mình giữa thế giới rộng lớn. Với giới trẻ – lực lượng kế tục tương lai của đất nước – việc giữ gìn và phát huy văn hóa truyền thống không chỉ là trách nhiệm mà còn là cách khẳng định bản lĩnh và bản sắc của chính mình.

Thực tế cho thấy, nhiều bạn trẻ hiện nay đã có ý thức trân trọng các giá trị văn hóa dân tộc. Không ít người quan tâm đến áo dài, âm nhạc dân gian, lịch sử, lễ hội truyền thống; tích cực quảng bá văn hóa Việt Nam qua mạng xã hội; tham gia các hoạt động bảo tồn di sản. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn một bộ phận giới trẻ thờ ơ, chạy theo lối sống thực dụng, sính ngoại, coi nhẹ tiếng Việt, xem thường các giá trị truyền thống. Một số người tiếp nhận văn hóa nước ngoài một cách thiếu chọn lọc, dẫn đến lối sống lệch chuẩn, xa rời bản sắc dân tộc.

Nguyên nhân của thực trạng này đến từ sự tác động mạnh mẽ của toàn cầu hóa, sự bùng nổ của công nghệ thông tin, cũng như nhận thức chưa đầy đủ của một bộ phận giới trẻ. Trong khi đó, việc giáo dục văn hóa truyền thống trong gia đình và nhà trường đôi khi còn mang tính hình thức, chưa thực sự tạo được sức hấp dẫn đối với người trẻ.

Để giữ gìn, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, giới trẻ cần trước hết là hiểu và yêu văn hóa dân tộc mình. Mỗi người trẻ nên chủ động tìm hiểu lịch sử, trân trọng tiếng Việt, giữ gìn phong tục đẹp, ứng xử văn minh, nhân ái theo đạo lí truyền thống. Đồng thời, cần tiếp thu tinh hoa văn hóa thế giới một cách chọn lọc, kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại. Nhà trường, gia đình và xã hội cũng cần chung tay giáo dục, tạo môi trường để người trẻ được trải nghiệm, sáng tạo và lan tỏa các giá trị văn hóa dân tộc theo những cách mới mẻ, phù hợp với thời đại.

Giữ gìn và phát huy văn hóa truyền thống không phải là quay lưng với cái mới, mà là biết đứng vững trên nền tảng cội nguồn để hội nhập tự tin. Khi giới trẻ ý thức rõ điều đó, văn hóa dân tộc sẽ luôn được tiếp nối và tỏa sáng trong tương lai.

Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản

Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật
→ Mỗi câu 7 chữ, gồm 4 câu, viết bằng chữ Hán, đúng đặc trưng thơ Đường.

Câu 2. Xác định luật của bài thơ

Bài thơ tuân theo luật bằng của thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.
→ Cách gieo vần và phối thanh bằng – trắc trong bài phù hợp với luật bằng, tạo nhịp điệu nhẹ nhàng nhưng chắc chắn.

Câu 3. Phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ mà em ấn tượng

Biện pháp tu từ nổi bật là ẩn dụ trong câu:

Hiện đại thi trung ưng hữu thiết”
(Trong thơ hiện đại nên có thép)

• “Thép” là hình ảnh ẩn dụ cho tinh thần chiến đấu, ý chí cách mạng, sức mạnh và tính chiến đấu của thơ ca.
• Nhờ hình ảnh này, tác giả khẳng định: thơ ca không chỉ để ngắm cảnh hay bộc lộ cảm xúc cá nhân mà còn phải trở thành vũ khí tinh thần phục vụ cách mạng.
  → Biện pháp ẩn dụ giúp tư tưởng bài thơ trở nên sắc bén, mạnh mẽ và giàu sức thuyết phục.

**Câu 4. Vì sao tác giả cho rằng:

“Hiện đại thi trung ưng hữu thiết, / Thi gia dã yếu hội xung phong.”?**

Vì:

• Hoàn cảnh đất nước lúc bấy giờ đang trong cảnh mất nước, chiến tranh, áp bức, nhân dân cần được thức tỉnh, cổ vũ tinh thần đấu tranh.
• Thơ ca hiện đại không thể chỉ dừng ở việc miêu tả thiên nhiên như thơ cổ, mà phải gắn với vận mệnh dân tộc.
• Nhà thơ là chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng, nên cũng phải “xung phong”, dấn thân vào cuộc đấu tranh chung.

→ Qua đó, Nguyễn Ái Quốc khẳng định vai trò xã hội và trách nhiệm lớn lao của thơ ca và người nghệ sĩ.

Câu 5. Nhận xét về cấu tứ của bài thơ

Cấu tứ bài thơ chặt chẽ, rõ ràng, mang tính đối chiếu:

• Hai câu đầu: Nhận xét đặc điểm của thơ ca cổ đại – thiên về vẻ đẹp thiên nhiên.
• Hai câu sau: Đưa ra quan điểm về thơ ca hiện đại – phải có tinh thần chiến đấu, gắn với cách mạng.

→ Cấu tứ chuyển từ truyền thống → hiện đại, từ thưởng thức → hành động, làm nổi bật tư tưởng tiến bộ của tác giả.

Câu 1. Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm.

Câu 2. Nhân vật trữ tình: "Anh" — người chiến sĩ (người lính công binh) đang làm nhiệm vụ cắt hàng rào dây thép gai.

Câu 3. Nhận xét hình thức:

* Thể thơ: Tự do, nhịp điệu linh hoạt theo diễn biến hành động.

* Cấu trúc: Kết hợp giữa thực tại (cắt dây thép) và hồi tưởng (kỷ niệm quê hương).

* Hình ảnh: Đối lập gay gắt giữa sự tàn khốc của chiến tranh (dây thép gai, chia cắt) và vẻ đẹp thanh bình (con cò, cánh đồng, bạn gái).

Câu 4. Mạch cảm xúc:

Đi từ Xót xa đến Quyết tâm rồi Hy vọng cuối cùng Vỡ òa.

* Bắt đầu bằng nỗi đau trước sự chia cắt của đất nước.

* Tiếp nối bằng sự kiên trì qua từng hàng rào, mỗi nhát cắt là một niềm hy vọng hồi sinh (nối lại nhịp cầu, dòng sông).

* Kết thúc bằng tiếng reo vui chiến thắng khi đất nước liền một dải.

Câu 5. Thông điệp ý nghĩa:

Khát vọng về sự thống nhất và hòa bình. Bài thơ khẳng định: Mọi rào cản nghiệt ngã của chiến tranh đều sẽ bị khuất phục trước tình yêu quê hương và ý chí kiên cường của con người