a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn

– Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn.

– Thí sinh có thể trình bày theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng – phân – hợp, móc xích hoặc song hành. 

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Phân tích, đánh giá nhân vật Thứ trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu. 

c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận

– Xác định được các ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận, sau đây là một số gợi ý: 

+ Thứ là một người có ước mơ, khát vọng lớn lao: Y sẽ đỗ thành chung, y sẽ đỗ tú tài, y sẽ vào đại học đường, y sang Tây,... Y sẽ thành một vĩ nhân đem những sự thay đổi lớn lao đến cho xứ sở mình. Có thể thấy, Thứ có một lí tưởng rất đẹp đẽ, một khát vọng phụng sự cho xã hội rất rõ ràng, đáng quý.

+ Cuộc đời của Thứ lại nhiều bi kịch: Trái ngược với lí tưởng đẹp đẽ đó lại là một cuộc sống nhiều thử thách, khó khăn. Con đường sự nghiệp của Thứ không thuận lợi khiến anh phải ngày càng chật vật trong việc kiếm kế sinh nhai. Trong hoàn cảnh túng thiếu, lại thêm sự dằn vặt về trách nhiệm đối với gia đình, Thứ đau khổ tưởng tượng ra những viễn cảnh tương lai bị khinh rẻ, coi thường.

=> Nhận xét: Thứ là nhân vật đại diện cho tầng lớp trí thức tiểu tư sản trong xã hội Việt Nam trước cách mạng tháng Tám. Qua nhân vật Thứ, Nam Cao muốn gửi tới bạn đọc những thông điệp giàu ý nghĩa: Hãy sống đúng nghĩa và hãy mạnh mẽ, quyết tâm theo đuổi ước mơ vì mỗi chúng ta chỉ có một lần được sống trong đời.  

d. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu sau

– Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận.

– Trình bày rõ quan điểm và hệ thống các ý.

– Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: Lí lẽ xác đáng, bằng chứng tiêu biểu, phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và bằng chứng. 

đ. Diễn đạt

Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn. 

e. Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ a. Xác định được yêu cầu của kiểu bài

Xác định đúng yêu cầu của kiểu bài: Nghị luận xã hội.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Bàn về vấn đề “tuổi trẻ và ước mơ”.

c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận

– Xác định được các ý chính của bài viết.

– Sắp xếp được các ý hợp lí theo bố cục 3 phần của bài văn nghị luận:

* Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận.

* Thân bài: Triển khai vấn đề nghị luận: 

+ Giải thích từ khóa:

   ++ Ước mơ: Những mong muốn, khát khao mà con người hi vọng sẽ đạt được.

   ++ Già đi: Có hai nghĩa: Nghĩa thứ nhất là chỉ sự già đi theo quy luật của tạo hóa; nghĩa thứ hai là chỉ sự ngừng lại, chậm lại, không còn muốn phấn đấu, nỗ lực.

+ Ý nghĩa:

   ++ Ước mơ tạo ra động lực để chúng ta nỗ lực, phấn đấu vươn lên, vượt qua mọi gian nan, thử thách.

   ++ Tuổi trẻ là giai đoạn nhiệt huyết nhất nên chúng ta cần tận dụng khoảng thời gian này để phát triển bản thân, khai phóng mọi tiềm năng nhằm đem lại cho xã hội những giá trị tốt đẹp.

   ++ Tuổi trẻ cũng là giai đoạn chúng ta cần rèn luyện, trau dồi bản thân. Vì thế, ước mơ cũng chính là một cơ hội để chúng ta thử thách chính mình, đúc rút kinh nghiệm để hoàn thiện mình hơn.

+ Bàn luận:

   ++ Nhiều bạn trẻ vì thiếu đi sự dẫn dắt, định hướng mà nuôi những giấc mộng viển vông, xa vời.

   ++ Nhiều bạn trẻ cảm thấy cuộc sống tẻ nhạt, không có ước mơ, hoài bão nên mất đi động lực sống.

+ Giải pháp:

   ++ Cần có kế hoạch chinh phục ước mơ cụ thể, rõ ràng và thực tế.

   ++ Cần nuôi dưỡng sự can đảm, lòng quyết tâm và sự tự tin để có thể theo đuổi ước mơ đến cùng.

* Kết bài: Khái quát vấn đề nghị luận. 

d. Viết bài văn đảm bảo các yêu cầu sau

– Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận.

– Trình bày rõ quan điểm và hệ thống các ý.

– Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: Lí lẽ xác đáng, bằng chứng tiêu biểu, phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và bằng chứng. 

đ. Diễn đạt

Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản. 

e. Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ