Câu 1. (Khoảng 200 chữ)

Đoạn trích “Chén thuốc độc” của Vũ Đình Long đã khắc họa sâu sắc bi kịch của nhân vật thầy Thông Thu – một con người sa ngã rồi thức tỉnh trong đau đớn. Ở hồi thứ Hai, nhân vật nhận ra sự hoang phí, ăn chơi của mình đã khiến gia sản nhanh chóng tiêu tan. Những lời độc thoại dồn dập, đầy tự trách cho thấy tâm trạng hối hận, xấu hổ và ý thức rõ lỗi lầm. Sang hồi thứ Ba, bi kịch được đẩy lên cao khi Thông Thu rơi vào bế tắc hoàn toàn: tiền hết, danh dự mất, đứng trước nguy cơ vào tù. Ý định tìm đến cái chết xuất hiện, nhưng lại liên tục bị ngăn cản bởi những giằng xé nội tâm – giữa muốn giải thoát và trách nhiệm với gia đình. Những hành động như “nâng cốc rồi đặt xuống” lặp lại nhiều lần đã thể hiện rõ sự do dự, đấu tranh tâm lí dữ dội. Qua đó, tác giả không chỉ phê phán lối sống ăn chơi trụy lạc mà còn bày tỏ niềm cảm thương trước bi kịch của con người khi nhận ra sai lầm nhưng đã quá muộn.

Câu 2. (Khoảng 600 chữ)

Trong xã hội hiện đại, bên cạnh những bạn trẻ sống có trách nhiệm, biết tiết kiệm và lập kế hoạch tài chính, vẫn tồn tại một bộ phận không nhỏ có thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát. Thực trạng “tiêu hoang ném tiền qua cửa sổ” như nhân vật Thông Thu trong “Chén thuốc độc” không chỉ là câu chuyện trong văn học mà còn là vấn đề đáng lo ngại của giới trẻ ngày nay.

Tiêu xài thiếu kiểm soát là việc chi tiêu vượt quá khả năng tài chính của bản thân, không có kế hoạch rõ ràng, thường chạy theo nhu cầu hưởng thụ trước mắt. Biểu hiện dễ thấy là mua sắm theo cảm hứng, chạy theo hàng hiệu, “đu trend”, chi tiền vào ăn uống, giải trí quá mức hoặc sử dụng thẻ tín dụng, vay nợ để phục vụ nhu cầu cá nhân. Nhiều bạn trẻ sẵn sàng chi một số tiền lớn cho những món đồ không thực sự cần thiết, chỉ để thể hiện bản thân hoặc theo kịp bạn bè.

Nguyên nhân của thực trạng này đến từ nhiều phía. Trước hết là tâm lí thích thể hiện, muốn khẳng định giá trị bản thân qua vật chất. Bên cạnh đó, sự phát triển của mạng xã hội khiến giới trẻ dễ bị ảnh hưởng bởi lối sống xa hoa, hào nhoáng. Ngoài ra, việc thiếu kĩ năng quản lí tài chính cá nhân cũng là một nguyên nhân quan trọng. Không ít bạn trẻ chưa ý thức được giá trị của đồng tiền vì còn phụ thuộc vào gia đình, dẫn đến việc chi tiêu thiếu suy nghĩ.

Hậu quả của thói quen này là vô cùng nghiêm trọng. Trước hết, nó khiến nhiều bạn rơi vào tình trạng nợ nần, áp lực tài chính, thậm chí ảnh hưởng đến tương lai lâu dài. Về mặt tinh thần, việc chạy theo vật chất dễ khiến con người trở nên lệ thuộc, mất phương hướng, đánh mất những giá trị sống thực sự. Xa hơn, nếu tình trạng này lan rộng, nó có thể góp phần hình thành một lối sống thực dụng trong xã hội, làm suy giảm những giá trị đạo đức tốt đẹp.

Tuy nhiên, vẫn có nhiều bạn trẻ sống tích cực, biết tiết kiệm, chi tiêu hợp lí và đầu tư cho tương lai. Đây là những tấm gương đáng học hỏi. Để khắc phục thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát, mỗi người cần xây dựng cho mình một kế hoạch chi tiêu rõ ràng, phân biệt giữa nhu cầu và mong muốn, học cách tiết kiệm và đầu tư hợp lí. Gia đình và nhà trường cũng cần giáo dục kĩ năng quản lí tài chính cho học sinh từ sớm. Bên cạnh đó, mỗi người cần tỉnh táo trước những tác động tiêu cực từ mạng xã hội, không nên chạy theo lối sống hình thức.

Tóm lại, tiêu xài thiếu kiểm soát là một thói quen xấu có thể dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng. Mỗi bạn trẻ cần ý thức được điều này để điều chỉnh hành vi của mình, sống có trách nhiệm hơn với bản thân và tương lai.

Câu 1.
Văn bản “Chén thuốc độc” thuộc thể loại kịch (kịch nói).

Câu 2.
Đoạn trích chủ yếu được triển khai bằng ngôn ngữ đối thoại và độc thoại (trong đó nổi bật là độc thoại nội tâm của thầy Thông Thu).

Câu 3.

• Một số lời chỉ dẫn sân khấu:
• • “(Bóp trán nghĩ ngợi)”
  • “(Một lát lại nói)”
  • “(Một mình, thở dài)”
  • “(Đứng dậy lấy chai dấm thanh…)”
  • “(Cầm cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống)”
• Vai trò:
• • Giúp người đọc hình dung rõ hành động, cử chỉ, trạng thái tâm lí của nhân vật.
  • Làm nổi bật diễn biến nội tâm (do dự, dằn vặt, tuyệt vọng).
  • Tăng tính sân khấu và kịch tính cho tác phẩm.

Câu 4.

• Hồi thứ Hai:
  Thầy Thông Thu tỉnh ngộ, nhận ra sự ăn chơi, tiêu xài hoang phí của mình khiến gia sản tiêu tan. Tâm trạng hối hận, tự trách, xấu hổ, ý thức được lỗi lầm nhưng đã muộn.
• Hồi thứ Ba:
  Tâm lí chuyển sang bế tắc, tuyệt vọng khi đứng trước nguy cơ mất danh dự, phải vào tù. Thầy nhiều lần định uống thuốc độc nhưng lại do dự, giằng xé nội tâm (nghĩ đến gia đình, mẹ, vợ, em). Cuối cùng là trạng thái mâu thuẫn giữa muốn chết để giải thoát và còn trách nhiệm với người thân.

Câu 5.
Em không đồng tình với quyết định tìm đến cái chết của thầy Thông Thu. Vì cái chết không giải quyết được vấn đề mà còn để lại gánh nặng cho gia đình. Dù mắc sai lầm, con người vẫn có thể sửa chữa và làm lại. Quan trọng là phải dũng cảm đối diện hậu quả, sống có trách nhiệm với bản thân và người thân. Chọn cái chết chỉ thể hiện sự yếu đuối, trốn tránh thực tại.

.

.

Khi con người lựa chọn lý tưởng và con đường riêng, phải chấp nhận chia ly và hi sinh, nhưng chính sự dứt khoát ấy làm nên giá trị và bản lĩnh của con người.

Hình ảnh “tiếng sóng” mang ý nghĩa tượng trưng cho những xao động mãnh liệt trong lòng người tiễn. Qua đó, nhà thơ khắc họa nỗi đau chia ly sâu sắc, biến cảm xúc nội tâm thành hình ảnh cụ thể, giàu sức gợi.

Hai câu thơ phá vỡ quy tắc ngôn ngữ thông thường khi đưa “hoàng hôn” – một hiện tượng của không gian bên ngoài – vào “mắt trong”. Cách diễn đạt này giúp bộc lộ nỗi buồn chia ly sâu sắc của nhân vật trữ tình, làm nổi bật cảm xúc chủ quan và tăng giá trị biểu cảm của câu thơ.

Cuộc chia tay diễn ra trong không gian bên bờ sông, con đường nhỏ – không gian tiễn biệt mang tính tượng trưng; thời gian là buổi chiều hoàng hôn, được mở rộng sang chiều hôm trước và sáng hôm nay, làm nỗi buồn chia ly kéo dài và sâu sắc.