Câu 1: Văn bản được kể theo ngôi thứ ba, điểm nhìn đặt vào nhân vật Thứ. Người kể chuyện giấu mình nhưng thâm nhập sâu vào tâm trạng, suy nghĩ của Thứ.

Câu 2 Khi còn đi học, Thứ từng nuôi những ước mơ cao đẹp:

-Thi đỗ Thành chung, rồi đỗ tú tài, vào đại học.

-Sang Tây học.

-Trở thành “một vĩ nhân”, làm những việc lớn lao để đổi thay cho đất nước.

Câu 3: “Đời y sẽ mốc lên, sẽ gỉ đi, sẽ mòn, sẽ mục ra ở một xó nhà quê…”

-> Biện pháp tu từ: liệt kê + hình ảnh mang tính ẩn dụ.

Tác dụng:

Gợi tả mạnh mẽ trạng thái tàn lụi, bế tắc, vô nghĩa của đời Thứ.Nhấn mạnh nỗi tự dằn vặt, tuyệt vọng và cảm giác “sống mòn”, “chết mòn” trong kiếp trí thức nghèo.Phơi bày sự nghiệt ngã của xã hội thực dân – phong kiến, nơi con người bị hoàn cảnh nghiền nát cả ước mơ lẫn nhân phẩm.

Câu 4:

Cuộc sống nghèo túng, bấp bênh, thiếu ổn định; sự nghèo đói và thất nghiệp khiến Thứ dần mất phương hướng sống. Con người ban đầu giàu hoài bão, khát vọng cống hiến.Nhưng bị hoàn cảnh đẩy vào thế sống mòn, trở nên rụt rè, tự ti, mất ý chí, nhu nhược, không đủ sức vượt thoát.Đồng thời vẫn còn day dứt, khát khao đổi thay, chứng tỏ ở Thứ vẫn le lói ý thức nhân cách.

Câu 5: Triết lí nổi bật: “Sống là phải dám thay đổi. Sợ hãi, quen chịu đựng sẽ khiến con người sống mòn".Con người chỉ thực sự sống khi dám vượt qua sợ hãi, dám bước ra khỏi giới hạn cũ.Ai chấp nhận sự tù túng, lệ thuộc thì sẽ tự “mốc lên, gỉ đi” như Thứ.Mỗi người cần nuôi dưỡng ý chí, bản lĩnh và không để hoàn cảnh làm thui chột ước mơ.Bài học cho người trẻ là đừng để thói quen và nỗi sợ trói buộc tương lai; sống là hành trình biến đổi và nỗ lực không ngừng.