Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Đoạn trích “Chén thuốc độc” của Vũ Đình Long đã khắc họa sâu sắc bi kịch của người trí thức nghèo trong xã hội cũ qua nhân vật thầy Thông Thu. Từ một người có học, có lòng tự trọng, thầy rơi vào cảnh khánh kiệt vì thói quen “tiêu hoang ném tiền qua cửa sổ” và sự bế tắc trước thực tại. Những lời thoại dồn dập, giàu cảm xúc cùng các chỉ dẫn sân khấu đã làm nổi bật diễn biến tâm lí đầy giằng xé của nhân vật. Thầy đau đớn khi danh dự bị tổn thương, tuyệt vọng khi không tìm được lối thoát. Bi kịch ấy không chỉ là bi kịch cá nhân mà còn phản ánh hoàn cảnh xã hội ngột ngạt, đẩy con người vào bước đường cùng. Qua đó, tác giả bày tỏ niềm cảm thông sâu sắc đối với số phận người trí thức và lên án xã hội đã chà đạp nhân phẩm con người.

⸻

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

Từ thực trạng “tiêu hoang ném tiền qua cửa sổ” dẫn đến cảnh khánh kiệt của thầy Thông Thu trong Chén thuốc độc, ta liên hệ đến thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát của một bộ phận giới trẻ hiện nay. Đây là vấn đề đáng suy ngẫm trong đời sống hiện đại.

Tiêu xài thiếu kiểm soát là việc chi tiêu vượt quá khả năng tài chính, mua sắm theo cảm hứng, chạy theo xu hướng mà không cân nhắc nhu cầu thực sự. Ngày nay, cùng với sự phát triển của mạng xã hội và thương mại điện tử, việc mua sắm trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Chỉ với vài thao tác đơn giản, người trẻ có thể sở hữu những món đồ “hot trend”, hàng hiệu hay đồ công nghệ mới nhất. Tuy nhiên, sự tiện lợi ấy cũng kéo theo tâm lí sính hình thức, thích thể hiện bản thân qua vật chất.

Thực tế cho thấy nhiều bạn trẻ tiêu tiền vào quần áo, mỹ phẩm, ăn uống sang chảnh, du lịch check-in… vượt quá khả năng kinh tế của mình. Có người còn vay nợ, sử dụng thẻ tín dụng quá mức để thỏa mãn nhu cầu trước mắt. Hậu quả là rơi vào áp lực tài chính, nợ nần, thậm chí ảnh hưởng đến học tập và công việc. Không ít trường hợp vì tiêu xài hoang phí mà đánh mất sự tự chủ, phụ thuộc vào gia đình hoặc sa vào những lựa chọn sai lầm.

Nguyên nhân của tình trạng này xuất phát từ tâm lí muốn khẳng định bản thân, muốn được công nhận trong mắt bạn bè. Bên cạnh đó là sự thiếu kĩ năng quản lí tài chính cá nhân và thói quen sống hưởng thụ, thiếu kế hoạch lâu dài. Sự tác động của quảng cáo và mạng xã hội cũng khiến nhiều người dễ bị cuốn theo lối sống tiêu dùng hào nhoáng.

Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng phần lớn giới trẻ hiện nay vẫn sống có trách nhiệm, biết tiết kiệm và đầu tư cho tương lai. Vì vậy, mỗi người cần tự rèn luyện cho mình thói quen chi tiêu hợp lí: lập kế hoạch tài chính, phân biệt giữa “nhu cầu” và “mong muốn”, ưu tiên tiết kiệm và đầu tư cho tri thức, sức khỏe. Gia đình và nhà trường cũng nên giáo dục kĩ năng quản lí tiền bạc cho học sinh, sinh viên ngay từ sớm.

Bài học từ nhân vật thầy Thông Thu nhắc nhở chúng ta rằng sự thiếu kiểm soát trong chi tiêu có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng. Sống có kế hoạch, biết cân nhắc trước khi tiêu tiền chính là cách để mỗi người làm chủ cuộc sống và xây dựng tương lai bền vững.

• Dẫn dắt vấn đề: Cuộc sống không bao giờ là con đường bằng phẳng mà luôn chứa đựng những thử thách, khó khăn.
• Nêu vấn đề cần nghị luận: Để vượt qua khó khăn và đi đến thành công, con người cần có ý chí và nghị lực. Đây là yếu tố quan trọng quyết định bản lĩnh và giá trị con người.

• Giải thích: Ý chí, nghị lực là bản lĩnh, sự kiên cường, lòng dũng cảm, quyết tâm vượt qua mọi khó khăn, nghịch cảnh để theo đuổi mục tiêu đã đề ra. Nó là "vũ khí" tinh thần giúp con người không bỏ cuộc trước thất bại.
• Phân tích & Chứng minh:
• • Ý chí giúp con người biến khó khăn thành cơ hội, rèn luyện bản thân vững vàng hơn (VD: Nick Vujicic, những tấm gương vượt khó học giỏi...).
  • Người có nghị lực luôn lạc quan, chủ động tìm cách giải quyết vấn đề thay vì than vãn.
  • Nghị lực tạo nên sự khác biệt giữa người thành công và người thất bại. Thất bại không đáng sợ, đáng sợ là khi mất đi ý chí để bắt đầu lại.
• Biểu hiện: Không đầu hàng trước nghịch cảnh, kiên trì học tập, làm việc, dám nghĩ dám làm, biết rút kinh nghiệm từ sai lầm.
• Phản đề: Phê phán những người sống thiếu lý tưởng, dễ chán nản, bi quan, "thấy sóng cả ngã tay chèo", dựa dẫm vào người khác.
• Bài học: Mỗi người cần rèn luyện ý chí ngay từ những việc nhỏ, đặt ra mục tiêu rõ ràng và không bao giờ bỏ cuộc.

• Khẳng định lại ý nghĩa: Ý chí, nghị lực là chìa khóa mở ra cánh cửa thành công.
• Liên hệ bản thân: Cần rèn luyện bản lĩnh vững vàng để đối mặt với những thử thách trong tương lai.

• Phương thức chính: Biểu cảm (bộc lộ trực tiếp cảm xúc, nỗi đau, nỗi niềm tuyệt vọng).
• Phương thức kết hợp: Tự sự (kể lại sự việc "họ đã xa rồi"), miêu tả (khắc họa khung cảnh tâm trạng "bông phượng nở trong màu huyết").

• Đề tài: Tình yêu đôi lứa tan vỡ, nỗi cô đơn, tuyệt vọng và bi kịch của cái tôi cá nhân trước cuộc đời đầy đau thương.

• Hình ảnh: "Sao bông phượng nở trong màu huyết / Nhỏ xuống lòng tôi những giọt châu?"
• Cảm nhận: Bông phượng không còn là biểu tượng của tuổi học trò hồn nhiên mà mang màu đỏ của huyết (máu) - biểu tượng cho sự đau đớn, nỗi đau thể xác lẫn tinh thần tột cùng. "Giọt châu" là những giọt nước mắt thành máu, thể hiện sự đau thương, tuyệt vọng đến kiệt cùng của nhân vật trữ tình. Hình ảnh này vừa thực vừa ảo, mang đậm chất thơ điên của Hàn Mặc Tử.

• Biện pháp: Câu hỏi tu từ ("Tôi vẫn còn đây hay ở đâu? / Ai đem bỏ tôi dưới trời sâu?") và Ẩn dụ ("bông phượng nở trong màu huyết").
• Tác dụng: Nhấn mạnh cảm giác hoang mang, lạc lõng, cô đơn tuyệt đối của thi nhân. Câu hỏi xoáy sâu vào nỗi đau, thể hiện sự bất lực, tuyệt vọng khi tình yêu tan vỡ và nỗi đau bệnh tật giày xéo. Đồng thời, khắc họa khung cảnh tâm cảnh (tâm trạng phản chiếu ra cảnh vật) đầy bi kịch.

• Cấu tứ bài thơ được xây dựng theo dòng cảm xúc nội tâm, đi từ những câu hỏi tu từ mang tính triết lý về sự sống, cái chết và tình yêu, đến sự khẳng định nỗi mất mát to lớn (nửa hồn), và cuối cùng kết lại ở hình ảnh biểu tượng của nỗi đau. Cấu trúc lỏng lẻo về logic nhưng lại chặt chẽ về mạch cảm xúc, mang tính chất "trào ra" từ trong đáy hồn đau khổ, đúng với phong cách thơ Điên.

1. Giải thích ý kiến 

- Quà tặng bất ngờ: là những điều may mắn, hạnh phúc, niềm vui bất ngờ đến với con người do khách quan đem lại hoặc người khác trao tặng.

"Chờ đợi": thái độ sống thụ động, phụ thuộc.

"Tự mình làn nên cuộc sống": sống tích cực, chủ động.

=> Khẳng định ý nghĩa của câu nói: khuyên con người cần có thái độ sống chủ động, không nên trông chờ vào người khác. Cuộc sống của mỗi người do chính bản thân tạo nên.

2. Bàn luận ý kiến 

- Trong cuộc đời của mỗi người đôi khi sẽ nhận được những bất ngờ từ cuộc sống. Khi đó ta sẽ có may mắn được hưởng niềm vui, hạnh phúc trong cuộc đời. Không thể phủ nhận ý nghĩa và giá trị của quà tặng bất ngờ mà cuộc sống đem lại cho con người, vấn đề là biết tận dụng, trân trọng quà tặng ấy như thế nào.

- Tuy nhiên cuộc sống không phải lúc nào cũng là thảm đỏ trải đầy hoa hồng, cuộc sống là một trường tranh đấu luôn tiềm ẩn những khó khăn phức tạp. Vì vậy, cần chủ động, tự mình vượt lên hoàn cảnh để vươn tới những điều tốt đẹp. 

Dẫn chứng: những tấm gương nghị lực vượt hoàn cảnh số phận: thầy Nguyễn Ngọc Ký, Đoàn Phạm Khiêm, Đồng Thị Nga...; những người nghèo biết vượt lên chính mình;... 

3. Bài học nhận thức và hành động 

- Trong cuộc sống, ngoài ý chí nghị lực vươn lên, yếu tố may mắn cũng góp phần không nhỏ tạo nên thành công.

- Phải chủ động trang bị kiến thức, rèn luyện cách sống bản lĩnh, có lí tưởng, có ước mơ để làm nên những điều kì diệu cho cuộc sống của chính mình.

- Phê phán một số người thụ động, thiếu ý chí vươn lên, chỉ chờ đợi những quà tặng bất ngờ mà không tự mình làm nên cuộc sống.

ình tượng "li khách" trong Tống biệt hành là biểu tượng của người thanh niên yêu nước dấn thân vào con đường cách mạng, vừa mang vẻ ngoài dứt khoát, lạnh lùng ("một giã gia đình một dửng dưng") nhưng ẩn sâu là nỗi buồn, tình cảm gia đình sâu nặng bị nén lại vì nghĩa lớn, thể hiện một bản lĩnh, ý chí hy sinh cao đẹp và sự cô đơn, trăn trở trước thời cuộc, để lại ấn tượng sâu sắc về vẻ đẹp bi tráng của con người Việt Nam thời bấy giờ. 

hông điệp ý nghĩa nhất từ các văn bản thường xoay quanh sự cống hiến, lòng nhân ái và kết nối con người, giúp chúng ta sống có mục đích hơn, vượt qua khó khăn bằng cách đóng góp cho xã hội (như lí tưởng sống cao đẹp) và xây dựng cộng đồng (như sự thấu hiểu, yêu thương), đặc biệt quan trọng trong thời đại số khi con người dễ cô đơn. Lí do nó ý nghĩa là vì nó giúp ta khẳng định giá trị bản thân, lan tỏa điều tích cực, và tạo nên một xã hội văn minh, nhân văn hơn, không chỉ cho mình mà còn cho mọi người. 

Trong Tống biệt hành (Thâm Tâm), "tiếng sóng" là hình ảnh tượng trưng cho nỗi niềm xúc động, tâm trạng bâng khuâng, xao động, dâng trào không nguôi của người tiễn và người đi, dù không có con sông thực sự, nhưng lòng người lại dậy sóng trước sự chia ly bi tráng, thể hiện sự bất lực trước dòng đời và nỗi nhớ nhung sâu sắc, mãnh liệt như sóng biển vỗ bờ, báo hiệu sự cách trở và nỗi buồn ly biệt. 

không gian và thời gian trong đoạn thơ là không gian và thời gian mang tâm trang, mangtisnh biểu tượng phản ánh nỗi buồn sâu sắc và chia ly vĩnh biệt

nhân vật trữ tình là ta