BÀI 2

Câu 1. Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ)

Nhân vật Trần Thiết Chung trong đoạn trích “Kim tiền” hiện lên là một người trí thức có tài năng và lý tưởng sống cao đẹp. Ông đề cao đời sống tinh thần, coi nhẹ vật chất, luôn hướng tới sự thanh bạch và giản dị. Trước những lời khuyên đầy thực tế của Cự Lợi, Trần Thiết Chung vẫn kiên định với quan điểm của mình: không muốn đánh đổi nhân cách để chạy theo tiền bạc. Ông nhìn thấy mặt trái của việc kiếm tiền trong xã hội đương thời, cho rằng muốn giàu có thường phải gắn với bóc lột, bất công. Chính vì vậy, ông lựa chọn tránh xa “vòng cầu danh, trục lợi” để giữ gìn sự trong sạch của bản thân. Tuy nhiên, nhân vật cũng bộc lộ phần nào sự cứng nhắc, thiếu linh hoạt khi chưa dung hòa được giữa lý tưởng và thực tế cuộc sống, đặc biệt là trách nhiệm với gia đình. Qua nhân vật Trần Thiết Chung, tác giả thể hiện sự trân trọng đối với những con người sống có lý tưởng, đồng thời đặt ra vấn đề về sự hài hòa giữa giá trị tinh thần và vật chất.

Câu 2. Bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ)

Trong cuộc sống, con người luôn đứng trước hai hệ giá trị cơ bản: vật chất và tinh thần. Nếu vật chất giúp con người tồn tại thì tinh thần giúp cuộc sống trở nên có ý nghĩa. Vì vậy, việc cân bằng giữa hai yếu tố này là điều vô cùng quan trọng.

Trước hết, giá trị vật chất là nền tảng đảm bảo cho cuộc sống con người. Tiền bạc, của cải giúp ta đáp ứng những nhu cầu thiết yếu như ăn, mặc, ở, học tập và chăm sóc sức khỏe. Không có vật chất, con người khó có thể tồn tại chứ chưa nói đến việc phát triển. Trong xã hội hiện đại, vật chất còn là phương tiện để thực hiện ước mơ, khẳng định bản thân và đóng góp cho cộng đồng. Tuy nhiên, nếu quá coi trọng vật chất, con người dễ rơi vào lối sống thực dụng, chạy theo đồng tiền mà bất chấp đạo đức.

Bên cạnh đó, giá trị tinh thần lại là yếu tố làm nên chiều sâu của cuộc sống. Đó là tình yêu thương, lòng nhân ái, sự trung thực, danh dự và những khát vọng cao đẹp. Một người có đời sống tinh thần phong phú sẽ biết sống tử tế, biết chia sẻ và hướng tới những điều tốt đẹp. Tinh thần giúp con người vượt qua khó khăn, giữ vững niềm tin và ý chí. Tuy nhiên, nếu chỉ đề cao tinh thần mà xem nhẹ vật chất, con người có thể trở nên xa rời thực tế, khó đảm bảo cuộc sống ổn định.

Chính vì vậy, sự cân bằng giữa vật chất và tinh thần là điều cần thiết. Con người cần kiếm tiền một cách chân chính để đảm bảo cuộc sống, nhưng không nên để đồng tiền chi phối mọi hành động và giá trị sống. Ngược lại, cần nuôi dưỡng đời sống tinh thần lành mạnh, nhưng cũng phải gắn với thực tế, biết lo cho bản thân và gia đình. Cân bằng không có nghĩa là chia đều, mà là biết đặt mỗi giá trị vào đúng vị trí của nó.

Trong thực tế, nhiều người thành công chính là những người biết dung hòa hai yếu tố này. Họ vừa có điều kiện vật chất ổn định, vừa giữ được nhân cách và những giá trị đạo đức tốt đẹp. Ngược lại, những người chỉ chạy theo tiền bạc thường đánh mất bản thân, còn những người quá lý tưởng hóa tinh thần lại dễ rơi vào bế tắc.

Đối với học sinh, việc cân bằng này cũng rất quan trọng. Cần cố gắng học tập để có tương lai ổn định (giá trị vật chất), đồng thời rèn luyện nhân cách, lối sống đẹp (giá trị tinh thần). Đây chính là nền tảng để trở thành một con người toàn diện.

Tóm lại, vật chất và tinh thần đều cần thiết như hai mặt của một đồng xu. Biết cân bằng giữa chúng sẽ giúp con người sống hài hòa, hạnh phúc và có ý nghĩa hơn.

Câu 1.

Văn bản “Kim tiền” thuộc thể loại kịch (kịch nói).

Câu 2.

Theo ông Cự Lợi, ông Trần Thiết Chung thất bại trong sự nghiệp và các dự định vì:

• Không coi trọng tiền bạc, không chịu kiếm tiền.
• Quá cố chấp, giữ quan điểm sống thanh bạch, xa rời thực tế.
• Chính vì thiếu tiền nên mọi kế hoạch, dự định đều không thể thực hiện được.

Câu 3.

Hình ảnh so sánh “tiền” với “phân, bẩn, rác”:

• Ý nghĩa:
• • “Phân, bẩn, rác” vốn bị coi là dơ bẩn nhưng lại có giá trị lớn khi được sử dụng đúng cách (làm phân bón, tạo ra sự sống).
  • Tương tự, tiền không xấu; giá trị của nó phụ thuộc vào cách con người sử dụng.
• Mục đích thuyết phục:
• • Cự Lợi muốn Trần Thiết Chung thay đổi quan niệm, nhìn nhận tiền một cách thực tế hơn.
  • Khẳng định tiền là công cụ hữu ích, có thể giúp con người làm nhiều việc tốt đẹp nếu biết sử dụng đúng.

Câu 4.

• Kết thúc cuộc trò chuyện:
  Hai người không thuyết phục được nhau, mỗi người giữ vững quan điểm riêng:
• • Cự Lợi theo đuổi cuộc sống vật chất, giàu có.
  • Trần Thiết Chung chọn lối sống thanh bạch, giản dị.
• Ý nghĩa:
• • Thể hiện sự đối lập giữa hai quan niệm sống: vật chất và tinh thần.
  • Làm nổi bật chủ đề tác phẩm: đặt ra vấn đề về vai trò của tiền bạc và cách lựa chọn lối sống của con người.
  • Gợi suy ngẫm: không có câu trả lời tuyệt đối, mỗi người phải tự lựa chọn con đường phù hợp.

Câu 5. (Gợi ý đoạn 5–7 dòng)

Em đồng ý với quan điểm của Trần Thiết Chung. Bởi lẽ, khi con người càng tham muốn nhiều thì áp lực, lo toan và hệ lụy cũng tăng theo. Lòng tham có thể khiến con người đánh mất sự thanh thản, thậm chí làm tổn hại đến đạo đức. Tuy nhiên, không phải vì thế mà phủ nhận hoàn toàn nhu cầu vật chất; điều quan trọng là biết dừng lại đúng lúc, sống có chừng mực. Khi cân bằng được giữa ước muốn và khả năng, con người sẽ sống nhẹ nhàng và hạnh phúc hơn.

Trong hành trình dài của cuộc đời, không ai có thể mãi dựa vào người khác để bước đi. Đến một thời điểm nhất định, mỗi con người buộc phải tự đứng trên đôi chân của mình, tự lựa chọn con đường và chịu trách nhiệm cho những quyết định ấy. Đối với tuổi trẻ, sự tự lập không chỉ là một yêu cầu tất yếu mà còn mang ý nghĩa vô cùng quan trọng trong quá trình trưởng thành và hoàn thiện bản thân.

Trước hết, tự lập giúp người trẻ hình thành bản lĩnh và ý thức trách nhiệm. Khi còn nhỏ, ta có thể dựa vào gia đình, thầy cô để được che chở và định hướng. Nhưng khi lớn lên, nếu không học cách tự giải quyết vấn đề, tự đưa ra quyết định, con người sẽ trở nên yếu đuối và thụ động. Tự lập buộc tuổi trẻ phải đối diện với khó khăn, thử thách bằng chính năng lực của mình. Qua mỗi lần vấp ngã và đứng dậy, người trẻ dần rèn luyện được sự kiên cường, dám chịu trách nhiệm với bản thân và cuộc sống của mình.

Bên cạnh đó, sự tự lập là điều kiện quan trọng để tuổi trẻ khám phá và khẳng định giá trị bản thân. Chỉ khi tự mình trải nghiệm, tự mình lựa chọn, người trẻ mới hiểu rõ mình là ai, mình muốn gì và mình có thể làm được gì. Một người luôn sống trong sự bao bọc, sắp đặt của người khác sẽ khó có cơ hội nhận ra điểm mạnh, điểm yếu của chính mình. Ngược lại, tự lập giúp tuổi trẻ phát huy năng lực cá nhân, nuôi dưỡng ước mơ và từng bước biến ước mơ ấy thành hiện thực. Đó chính là nền tảng để mỗi người xây dựng một cuộc sống có ý nghĩa và mục tiêu rõ ràng.

Không chỉ vậy, tự lập còn giúp người trẻ thích nghi tốt hơn với xã hội hiện đại đầy biến động. Cuộc sống ngày nay luôn thay đổi nhanh chóng, đặt con người trước nhiều áp lực và cạnh tranh. Một người trẻ biết tự lập sẽ chủ động học hỏi, linh hoạt trước hoàn cảnh, không dễ gục ngã khi gặp thất bại. Họ hiểu rằng không ai có thể đi thay mình trên con đường đời, vì thế họ biết trân trọng cơ hội, thời gian và nỗ lực của chính mình. Chính sự chủ động ấy giúp tuổi trẻ vững vàng hơn trên con đường hội nhập và phát triển.

Tuy nhiên, cần hiểu rằng tự lập không đồng nghĩa với sống ích kỉ hay tách rời khỏi sự giúp đỡ của người khác. Tự lập là biết tự lo cho bản thân, nhưng vẫn sẵn sàng lắng nghe, học hỏi và trân trọng những giá trị tốt đẹp từ gia đình, xã hội. Tuổi trẻ cần sự tự lập dựa trên nền tảng của yêu thương, sẻ chia và tinh thần trách nhiệm với cộng đồng.

Tóm lại, sự tự lập có ý nghĩa to lớn đối với tuổi trẻ, bởi đó là chìa khóa giúp con người trưởng thành, bản lĩnh và sống có giá trị. Khi dám tự mình bước đi, tuổi trẻ không chỉ làm chủ cuộc đời mình mà còn góp phần xây dựng một xã hội năng động, tiến bộ hơn. Con đường phía trước có thể nhiều gian nan, nhưng chính sự tự lập sẽ là hành trang vững chắc giúp mỗi người trẻ tự tin đi đến tương lai.

Trong bài thơ Tống biệt hành của Thâm Tâm, hình tượng “li khách” hiện lên đầy ám ảnh, trở thành biểu tượng cho lớp người ra đi trong buổi giao thời của lịch sử. “Li khách” là con người mang trong mình chí lớn, dứt áo lên đường vì một lý tưởng cao cả, nhưng cuộc chia tay lại thấm đẫm nỗi buồn và cô đơn. Hình ảnh “đưa người, ta không đưa qua sông” gợi cảm giác tiễn biệt mà không thể tiễn xa, như một khoảng cách vô hình giữa người ở và kẻ đi. Li khách ra đi trong lặng lẽ, không nước mắt, không lời than vãn, nhưng chính sự im lặng ấy lại làm nỗi bi tráng dâng lên sâu sắc. Đằng sau dáng vẻ cứng cỏi là những rung động rất người: nỗi thương nhớ gia đình, làng xóm, quá khứ thân quen. Thâm Tâm đã khắc họa li khách vừa mang vẻ đẹp hào hùng của kẻ hi sinh vì nghĩa lớn, vừa mang nét u hoài của con người cá nhân trước chia ly. Bởi vậy, li khách không chỉ là một nhân vật trữ tình cụ thể mà còn là hình ảnh tiêu biểu cho tâm thế của cả một thế hệ thanh niên: sẵn sàng ra đi vì lý tưởng, chấp nhận mất mát riêng tư để hướng tới điều lớn lao hơn.

thông điệp ý nghĩa trong bài thơ là tình cảm gia đình: khắc họa nỗi buồn của những ng ở lại( mẹ, em nhỏ) để lại nỗi đau không vỡ òa, thể hiện sự chấp nhận bổn phận lớn lao hơn tình cảm riêng tư

hình ảnh tiếng sóng tượng trưng cho những cảm xúc mãnh liệt dâng trào trong lòng ng tiễn đưa và ng ra đi.Nó thể hiện sự xao động không yên bình trong tâm hồn, sự day dứt bồi hồi và nỗi niềm chia ly mãnh liệt bên trong tâm hồn

-hiện tượng phá vỡ quy tắc ngôn ngữ thông thường trong hai câu thơ là:'' sao đầy hoàng hôn trong mắt trong''

-tác dụng:

+ tạo ra hình ảnh độc đáo ;giàu gợi cảm;gây ấn tượng mạnh cho người đọc

+thể hiện một cách sâu sắc tinh tế nỗi buồn li biệt và sự cô đơn của nhân vật trữ tình. Gợi lên cảm giác về một không gian mênh mang vô tận của nỗi buồn được chứa đựng trong đôi mắt của ng ra đi hoặc kẻ ở lại

-hiện tượng phá vỡ quy tắc ngôn ngữ thông thường trong hai câu thơ là:'' sao đầy hoàng hôn trong mắt trong''

-tác dụng:

+ tạo ra hình ảnh độc đáo ;giàu gợi cảm;gây ấn tượng mạnh cho người đọc

+thể hiện một cách sâu sắc tinh tế nỗi buồn li biệt và sự cô đơn của nhân vật trữ tình. Gợi lên cảm giác về một không gian mênh mang vô tận của nỗi buồn được chứa đựng trong đôi mắt của ng ra đi hoặc kẻ ở lại

-hiện tượng phá vỡ quy tắc ngôn ngữ thông thường trong hai câu thơ là:'' sao đầy hoàng hôn trong mắt trong''

-tác dụng:

+ tạo ra hình ảnh độc đáo ;giàu gợi cảm;gây ấn tượng mạnh cho người đọc

+thể hiện một cách sâu sắc tinh tế nỗi buồn li biệt và sự cô đơn của nhân vật trữ tình. Gợi lên cảm giác về một không gian mênh mang vô tận của nỗi buồn được chứa đựng trong đôi mắt của ng ra đi hoặc kẻ ở lại