Câu 1.
Văn bản “Kim tiền” thuộc thể loại kịch

Câu 2.
Theo ông Cự Lợi, ông Trần Thiết Chung thất bại trong sự nghiệp và các dự định là vì không coi trọng tiền, không chịu kiếm tiền, trong khi tiền là điều kiện cần thiết để thực hiện công việc và phát triển tài năng. Chính sự túng quẫn về vật chất khiến mọi kế hoạch của ông bị dang dở.

Câu 3.
Hình ảnh so sánh “phân, bẩn, rác” với “tiền” có ý nghĩa:

• Những thứ tưởng chừng thấp kém, ô uế nhưng nếu biết sử dụng đúng cách thì lại rất hữu ích, có giá trị lớn (bón ruộng, làm đất màu mỡ).
• Qua đó, Cự Lợi muốn nói rằng tiền không xấu, vấn đề nằm ở cách con người sử dụng nó.
  → Ông muốn thuyết phục Trần Thiết Chung thay đổi quan điểm, chấp nhận kiếm tiền và sử dụng tiền như một công cụ để đạt mục đích tốt đẹp.

Câu 4.
Kết thúc cuộc trò chuyện, hai người không thuyết phục được nhau, mỗi người vẫn giữ quan điểm riêng:

• Cự Lợi đề cao vai trò của tiền và khuyên bạn thay đổi.
• Trần Thiết Chung vẫn chọn sống thanh bạch, tránh xa danh lợi.

→ Ý nghĩa:

• Làm nổi bật sự đối lập giữa hai quan niệm sống: thực dụng (coi trọng tiền) và thanh cao (coi nhẹ vật chất).
• Gợi suy nghĩ cho người đọc về vai trò của tiền trong cuộc sống và cách lựa chọn giá trị sống phù hợp.

Câu 5.
Em đồng ý với quan điểm của ông Trần Thiết Chung. Khi con người tham muốn quá nhiều, họ dễ bị cuốn vào vòng xoáy danh lợi, từ đó phát sinh áp lực, lo toan và thậm chí đánh mất bản thân. Biết sống vừa đủ, kiểm soát ham muốn sẽ giúp tâm hồn thanh thản và cuộc sống cân bằng hơn. Tuy nhiên, cũng cần có mục tiêu và nỗ lực chính đáng, không nên hiểu “ít tham muốn” là sống thụ động, buông xuôi.

Câu 1.
Văn bản “Kim tiền” thuộc thể loại kịch

Câu 2.
Theo ông Cự Lợi, ông Trần Thiết Chung thất bại trong sự nghiệp và các dự định là vì không coi trọng tiền, không chịu kiếm tiền, trong khi tiền là điều kiện cần thiết để thực hiện công việc và phát triển tài năng. Chính sự túng quẫn về vật chất khiến mọi kế hoạch của ông bị dang dở.

Câu 3.
Hình ảnh so sánh “phân, bẩn, rác” với “tiền” có ý nghĩa:

• Những thứ tưởng chừng thấp kém, ô uế nhưng nếu biết sử dụng đúng cách thì lại rất hữu ích, có giá trị lớn (bón ruộng, làm đất màu mỡ).
• Qua đó, Cự Lợi muốn nói rằng tiền không xấu, vấn đề nằm ở cách con người sử dụng nó.
  → Ông muốn thuyết phục Trần Thiết Chung thay đổi quan điểm, chấp nhận kiếm tiền và sử dụng tiền như một công cụ để đạt mục đích tốt đẹp.

Câu 4.
Kết thúc cuộc trò chuyện, hai người không thuyết phục được nhau, mỗi người vẫn giữ quan điểm riêng:

• Cự Lợi đề cao vai trò của tiền và khuyên bạn thay đổi.
• Trần Thiết Chung vẫn chọn sống thanh bạch, tránh xa danh lợi.

→ Ý nghĩa:

• Làm nổi bật sự đối lập giữa hai quan niệm sống: thực dụng (coi trọng tiền) và thanh cao (coi nhẹ vật chất).
• Gợi suy nghĩ cho người đọc về vai trò của tiền trong cuộc sống và cách lựa chọn giá trị sống phù hợp.

Câu 5.
Em đồng ý với quan điểm của ông Trần Thiết Chung. Khi con người tham muốn quá nhiều, họ dễ bị cuốn vào vòng xoáy danh lợi, từ đó phát sinh áp lực, lo toan và thậm chí đánh mất bản thân. Biết sống vừa đủ, kiểm soát ham muốn sẽ giúp tâm hồn thanh thản và cuộc sống cân bằng hơn. Tuy nhiên, cũng cần có mục tiêu và nỗ lực chính đáng, không nên hiểu “ít tham muốn” là sống thụ động, buông xuôi.

Trong hành trình trưởng thành của mỗi con người, sẽ có một thời điểm ta buộc phải rời khỏi vòng tay chở che để độc lập, tự mình bước đi. Đó không chỉ là một quy luật tất yếu của cuộc sống mà còn là yêu cầu quan trọng đối với tuổi trẻ – giai đoạn hình thành bản lĩnh, nhân cách và tương lai. Vì vậy, sự tự lập mang ý nghĩa vô cùng to lớn đối với thanh niên hôm nay.

Trước hết, tự lập là nền tảng để tuổi trẻ trưởng thành thực sự. Tự lập không đơn thuần là tự lo cho bản thân về vật chất, mà quan trọng hơn là khả năng tự suy nghĩ, tự quyết định và tự chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình. Khi còn nhỏ, ta có gia đình, thầy cô định hướng và bảo vệ; nhưng khi bước ra xã hội, không ai có thể đi thay con đường của ta. Chỉ khi dám tự mình đối diện với khó khăn, tuổi trẻ mới rèn luyện được bản lĩnh, sự vững vàng và ý chí vượt qua thử thách.

Bên cạnh đó, sự tự lập giúp tuổi trẻ phát huy năng lực và khám phá giá trị bản thân. Một người quá phụ thuộc sẽ dễ an phận, thiếu sáng tạo và sợ thất bại. Ngược lại, người biết tự lập sẽ chủ động học hỏi, dám thử sức ở những môi trường mới, từ đó nhận ra điểm mạnh, điểm yếu của mình để không ngừng hoàn thiện. Chính trong quá trình tự lập, tuổi trẻ tìm thấy hướng đi phù hợp, nuôi dưỡng ước mơ và khát vọng sống có ý nghĩa.

Không chỉ vậy, tự lập còn giúp tuổi trẻ sống có trách nhiệm với bản thân và xã hội. Khi biết tự chịu trách nhiệm cho hành động của mình, con người sẽ không đổ lỗi cho hoàn cảnh hay người khác. Điều này hình thành thái độ sống tích cực, trung thực và đáng tin cậy. Một xã hội muốn phát triển bền vững cần những công dân trẻ biết tự lập, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm trước cộng đồng.

Tuy nhiên, cần hiểu rằng tự lập không đồng nghĩa với cô lập hay phủ nhận sự giúp đỡ. Tuổi trẻ vẫn cần gia đình, thầy cô và bạn bè làm điểm tựa tinh thần. Sự tự lập đúng đắn là biết trân trọng sự hỗ trợ khi cần thiết, nhưng không ỷ lại; biết lắng nghe lời khuyên, nhưng có chính kiến riêng. Đó là sự cân bằng giữa độc lập và gắn kết – một phẩm chất quan trọng để sống hài hòa trong xã hội hiện đại.

Trong thực tế, không ít bạn trẻ còn thiếu kỹ năng tự lập: ngại va chạm, sợ thất bại, quen được bao bọc. Điều này khiến họ dễ hoang mang khi gặp biến cố. Vì thế, rèn luyện tự lập cần bắt đầu từ những việc nhỏ: tự quản lý thời gian, tự đặt mục tiêu học tập, tự giải quyết vấn đề cá nhân, dám bước ra khỏi “vùng an toàn”. Mỗi bước đi độc lập, dù chậm, đều góp phần xây dựng một tương lai vững chắc.

Tóm lại, sự tự lập có ý nghĩa quyết định đối với tuổi trẻ, bởi đó là chìa khóa của trưởng thành, là con đường để khẳng định bản thân và đóng góp cho xã hội. Đến một thời điểm nào đó, ai cũng phải tự mình bước đi. Quan trọng là ta có đủ dũng khí, bản lĩnh và ý thức để bước đi đúng hướng, vững vàng và có trách nhiệm hay không.

Hình tượng “li khách” trong bài thơ Tống biệt hành của Thâm Tâm là một hình tượng đẹp, mang màu sắc bi tráng, tiêu biểu cho con người ra đi vì chí lớn. “Li khách” hiện lên trước hết là người dứt áo lên đường, chấp nhận chia ly để theo đuổi lý tưởng: “Chí nhớn chưa về bàn tay không / Thì không bao giờ nói trở lại!”. Quyết tâm ấy cho thấy bản lĩnh, khát vọng sống có ý nghĩa, không cam phận tầm thường. Tuy nhiên, “li khách” không phải kẻ vô tình. Phía sau sự dửng dưng bề ngoài là một tâm hồn đa cảm, giàu yêu thương, biết buồn cho mẹ già, chị em, cho những ràng buộc máu thịt không thể nói thành lời. Nỗi buồn ấy được người tiễn biệt cảm nhận tinh tế qua từng khoảnh khắc: chiều hôm trước, sáng hôm nay, qua hình ảnh sen, khăn tay, đôi mắt biếc. Chính sự kết hợp giữa chí khí mạnh mẽ và tình cảm sâu nặng đã làm nên vẻ đẹp nhân văn của “li khách”. Hình tượng này không chỉ phản ánh tâm thế của một lớp thanh niên trong thời đại đầy biến động, mà còn gợi cho người đọc hôm nay suy ngẫm: sống phải có lý tưởng, nhưng càng lớn lao bao nhiêu thì càng cần trân trọng những hi sinh thầm lặng phía sau bấy nhiêu.

• Bài thơ khắc họa cuộc ra đi của “li khách” với chí lớn, dứt áo khỏi gia đình: “Chí nhớn chưa về bàn tay không / Thì không bao giờ nói trở lại!”. Quyết tâm ấy cho thấy con đường lý tưởng luôn khắc nghiệt, đòi hỏi bản lĩnh và sự hi sinh.
• Tuy nhiên, phía sau sự ra đi là nỗi đau lặng thầm của người ở lại: mẹ già, chị em, những “tiếng sóng trong lòng”, “hoàng hôn trong mắt”. Điều đó nhắc ta rằng mọi lựa chọn lớn đều có cái giá cảm xúc, không thể vô tâm.
• Cách người thân “coi như” (lá bay, hạt bụi, hơi rượu say) vừa là sự chịu đựng, vừa là tình yêu bao dung—chấp nhận để người đi hoàn thành chí hướng.

Ý nghĩa với cuộc sống hôm nay:

• Thông điệp giúp ta cân bằng giữa khát vọng cá nhân và trách nhiệm tình cảm: dám ước mơ, dám đi xa, nhưng luôn ý thức và trân trọng những người yêu thương mình.
• Nó khuyến khích sự trưởng thành: lựa chọn có trách nhiệm, biết ơn hi sinh thầm lặng, và giữ gìn sợi dây gắn kết gia đình dù ở bất cứ đâu.

Hình ảnh “tiếng sóng” là biểu tượng cho những xao động mãnh liệt trong nội tâm người tiễn biệt, cho nỗi buồn, sự day dứt và ranh giới tinh thần của cuộc chia tay, qua đó làm sâu sắc chất trữ tình và giá trị nghệ thuật của Tống biệt hành.

Hai câu thơ phá vỡ quy tắc ngôn ngữ thông thường bằng cách đưa hoàng hôn từ ngoại cảnh vào đôi mắt con người, qua đó diễn tả tinh tế nỗi buồn chia ly sâu lắng, ám ảnh của nhân vật trữ tình.

• Khắc sâu tâm trạng buồn ly biệt:
  
• • Dù ngoại cảnh không mang sắc chiều tàn, nhưng nỗi buồn trong lòng người tiễn đưa quá lớn, khiến cái nhìn cũng nhuốm màu hoàng hôn.
• Làm nổi bật không gian tâm trạng:
  
• • Cảnh vật chỉ là cái cớ, còn trung tâm biểu hiện là cảm xúc chủ quan của con người – đặc trưng của thơ lãng mạn.
• Tăng giá trị biểu cảm, tính nghệ thuật của câu thơ:
  
• • Cách nói nghịch logic tạo ấn tượng mạnh, ám ảnh, gợi chiều sâu nội tâm.
• Thể hiện quan niệm Thơ mới:
  
• • Thế giới được nhìn qua lăng kính cảm xúc cá nhân, không bị ràng buộc bởi quy luật tả thực.

Hai câu thơ phá vỡ quy tắc ngôn ngữ thông thường bằng cách đưa hoàng hôn từ ngoại cảnh vào đôi mắt con người, qua đó diễn tả tinh tế nỗi buồn chia ly sâu lắng, ám ảnh của nhân vật trữ tình.

• Khắc sâu tâm trạng buồn ly biệt:
  
• • Dù ngoại cảnh không mang sắc chiều tàn, nhưng nỗi buồn trong lòng người tiễn đưa quá lớn, khiến cái nhìn cũng nhuốm màu hoàng hôn.
• Làm nổi bật không gian tâm trạng:
  
• • Cảnh vật chỉ là cái cớ, còn trung tâm biểu hiện là cảm xúc chủ quan của con người – đặc trưng của thơ lãng mạn.
• Tăng giá trị biểu cảm, tính nghệ thuật của câu thơ:
  
• • Cách nói nghịch logic tạo ấn tượng mạnh, ám ảnh, gợi chiều sâu nội tâm.
• Thể hiện quan niệm Thơ mới:
  
• • Thế giới được nhìn qua lăng kính cảm xúc cá nhân, không bị ràng buộc bởi quy luật tả thực.

• Không gian: mờ nhạt, tượng trưng, đậm không gian tâm trạng.
• Thời gian: chuyển động từ chiều → sáng, từ hiện tại → tương lai xa, mang sắc thái buồn, chia ly, bi tráng.

Là nhân vật ta