câu 1: Đoạn trích “Chén thuốc độc” của Vũ Đình Long khắc họa bi kịch của nhân vật Thông Thu – một con người sa ngã vì lối sống hưởng lạc, tiêu xài hoang phí. Qua tình huống kịch căng thẳng, tác giả đã làm nổi bật sự dằn vặt, tuyệt vọng của nhân vật khi rơi vào cảnh khánh kiệt. Từ một người từng sống xa hoa, Thông Thu phải đối diện với hậu quả nặng nề của chính mình, đó là sự mất mát về tiền bạc, danh dự và cả niềm tin. Hình ảnh “chén thuốc độc” mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, thể hiện sự lựa chọn tuyệt vọng, đồng thời cũng là lời cảnh tỉnh về cái giá phải trả cho lối sống buông thả. Nghệ thuật xây dựng tình huống kịch gay cấn, lời thoại chân thực, giàu cảm xúc đã góp phần làm nổi bật chủ đề tác phẩm. Qua đó, Vũ Đình Long không chỉ phản ánh hiện thực xã hội mà còn gửi gắm thông điệp: con người cần biết làm chủ bản thân, sống có trách nhiệm, nếu không sẽ phải gánh chịu hậu quả đau đớn.

câu 2: Trong xã hội hiện đại, khi điều kiện sống ngày càng được nâng cao, một bộ phận giới trẻ lại rơi vào thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát. Hiện tượng “tiêu hoang ném tiền qua cửa sổ” không chỉ là vấn đề cá nhân mà còn là hồi chuông cảnh báo về lối sống lệch lạc. Câu chuyện của Thông Thu trong “Chén thuốc độc” là minh chứng điển hình cho hậu quả của việc chi tiêu vô độ, để rồi cuối cùng rơi vào cảnh khánh kiệt, bế tắc.

Tiêu xài thiếu kiểm soát có thể hiểu là việc chi tiêu vượt quá khả năng tài chính của bản thân, không có kế hoạch, không cân nhắc giữa nhu cầu và khả năng. Nhiều bạn trẻ ngày nay dễ bị cuốn theo lối sống chạy theo vật chất, thích thể hiện bản thân qua những món đồ đắt tiền, những cuộc vui xa xỉ. Mạng xã hội càng làm trầm trọng thêm vấn đề này khi tạo ra áp lực phải “bằng bạn bằng bè”, phải thể hiện cuộc sống hào nhoáng. Từ đó, không ít người sẵn sàng vay mượn, thậm chí nợ nần để phục vụ nhu cầu tiêu dùng không cần thiết.

Hậu quả của thói quen này là vô cùng nghiêm trọng. Trước hết, nó khiến người trẻ rơi vào tình trạng tài chính bất ổn, thậm chí khủng hoảng. Khi không còn khả năng chi trả, họ dễ rơi vào căng thẳng, lo âu, ảnh hưởng đến tinh thần và cuộc sống. Bên cạnh đó, lối sống này còn làm mai một những giá trị tốt đẹp như tiết kiệm, biết trân trọng công sức lao động. Về lâu dài, nó có thể dẫn đến những hệ lụy xã hội như nợ xấu, lừa đảo hoặc các hành vi tiêu cực khác.

Nguyên nhân của hiện tượng này đến từ nhiều phía. Trước hết là do nhận thức chưa đầy đủ của một bộ phận giới trẻ về giá trị của đồng tiền. Nhiều người chưa từng trải qua khó khăn nên dễ coi nhẹ công sức lao động. Ngoài ra, sự tác động của môi trường xung quanh, đặc biệt là mạng xã hội và xu hướng tiêu dùng hiện đại, cũng góp phần thúc đẩy lối sống này. Gia đình và nhà trường đôi khi chưa chú trọng giáo dục kỹ năng quản lý tài chính cá nhân, khiến người trẻ thiếu định hướng đúng đắn.

Để khắc phục tình trạng này, mỗi người trẻ cần tự nâng cao ý thức và trách nhiệm với bản thân. Trước hết, cần học cách lập kế hoạch chi tiêu hợp lý, phân biệt rõ giữa nhu cầu và mong muốn. Bên cạnh đó, nên rèn luyện thói quen tiết kiệm, biết trân trọng giá trị của đồng tiền do chính mình hoặc gia đình làm ra. Gia đình và nhà trường cũng cần tăng cường giáo dục về kỹ năng sống, đặc biệt là kỹ năng quản lý tài chính. Đồng thời, xã hội cần định hướng những giá trị tích cực, tránh đề cao lối sống xa hoa, hình thức.

Tóm lại, tiêu xài thiếu kiểm soát là một thói quen nguy hiểm, có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng cả về cá nhân lẫn xã hội. Mỗi người trẻ cần tỉnh táo, biết làm chủ bản thân và xây dựng cho mình một lối sống lành mạnh, có trách nhiệm. Chỉ khi đó, chúng ta mới có thể tránh được “chén thuốc độc” của chính cuộc đời mình.

Câu 1.

Văn bản "Chén thuộc độc" thuộc thể loại bi kịch.

Câu 2.

Hình thức ngôn ngữ chủ yếu: Độc thoại (nhân vật nói với chính mình để bộc lộ nội tâm).

Câu 3.

− Các chỉ dẫn sân khấu trong văn bản:

+ "Bóp trán nghĩ ngợi".

+ "Nâng cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống.".

+ "Lấy dao mở hộp thuốc phiện, rót vào cốc, lấy que khuấy.".

+ "Đứng dậy lấy chai dấm thanh giấu ở dưới gầm tủ, rót vào cốc. Thò tay vào tủ lấy hộp thuốc phiện.".

+ ...

− Tác dụng của các chỉ dẫn sân khấu:

+ Giúp người đọc hình dung được hành động, cử chỉ và trạng thái cảm xúc cụ thể của nhân vật.

+ Thể hiện xung đột nội tâm, giằng xé gay gắt của Thông Thu (sự do dự giữa sống và chết qua hành động nâng cốc lên rồi lại đặt xuống).

Câu 4.

− Tâm lí thầy Thông Thu trong hồi thứ Hai: Tâm lí hối hận và tự sỉ vả. Thông Thu nhận thức được sai lầm của bản thân sau khi tiêu tán gia sản, cảm thấy nhục nhã vì không làm được gì ích quốc lợi dân mà lại làm "nhơ nhuốc" thanh danh gia đình.

− Tâm lí thầy Thông Thu trong hồi thứ Ba: Tâm lí tuyệt vọng và bế tắc. Khi đối mặt với cảnh tù tội, Thông Thu vô cùng sợ hãi. Hắn quyết định tìm đến cái chết để giải thoát ("Thà rằng một thác cho xong!").

− Sự thay đổi: Từ việc hối hận về quá khứ (Hồi II) chuyển sang sự hoảng loạn trước tương lai và đi đến hành động cực đoan (Hồi III). Tuy nhiên, trong sự tuyệt vọng vẫn nhen nhóm chút trách nhiệm muộn màng với gia đình (dừng lại để viết thư cho em trai).

Câu 5.

Học sinh đưa ra quan điểm không đồng tình với quyết định của thầy Thông Thu và giải thích hợp lí. Gợi ý:

− Tự tử là một hành động trốn chạy hèn nhát trước sai lầm của chính mình thay vì đối mặt để sửa chữa.

− Cái chết không giải quyết được vấn đề mà đôi khi còn gây ảnh hưởng và liên luỵ đến những người thân xung quanh.

− Thầy Thông Thu nên chọn cách sống trách nhiệm hơn, lao động để trả nợ và làm lại cuộc đời, như vậy mới thực sự là "thác trong còn hơn sống đục". Cái chết trong sự bế tắc này chỉ là sự kết thúc của một nhân cách bạc nhược.

cau1

Bài thơ "Những giọt lệ" là một nốt trầm đau thương trong thế giới thơ Hàn Mặc Tử, nơi tình yêu không thành biến thành tiếng kêu xé lòng. Khổ thơ thứ hai, "Người đi, một nửa hồn tôi mất / Một nửa hồn tôi bỗng dại khờ", là đỉnh điểm của nỗi đau, diễn tả sự phân đôi, mất mát không thể bù đắp khi tình nhân ra đi. Hàn Mặc Tử không chỉ mất người yêu mà dường như mất cả nhận thức về sự tồn tại của chính mình, một nỗi đau tan nát đến mức dại khờ. Hình ảnh "màu huyết" và "giọt châu" cuối bài nhấn mạnh sự bế tắc, đau thương thể xác và tinh thần, biến nỗi đau lứa đôi thành sự bi kịch quái dị, đặc trưng cho cái tôi cô đơn, tuyệt vọng trước căn bệnh và cuộc sống.

cau 2

Mỗi người chúng ta có một cuộc sống, hoàn cảnh sống khác nhau, không phải ai sinh ra đã sống trong nhung lụa, không phải ai cũng có thể thuận lợi trưởng thành. Chính vì vậy, ý chí và nghị lực rất cần thiết đối với mỗi người. Chúng ta cần có ý chí, nghị lực sống, vươn lên để trong mọi hoàn cảnh của cuộc đời, ta đều không thể bị đánh bại.

   Vậy ý chí và nghị lực theo bạn là gì? Ý chí là khả năng con người tự xác định mục đích cho hành động và hướng hoạt động của mình, khắc phục mọi khó khăn để đạt được thành công. Trong khi đó, nghị lực là một loại sức mạnh tinh thần tác động đến suy nghĩ và cách làm việc của mỗi người, tạo cho con người sự kiến quyết trong hành động, không lùi bước trước những khó khăn trong cuộc đời. Mỗi người chúng ta luôn có một mục tiêu riêng cho mình trong cuộc sống và để đạt được mục tiêu đó ý chí và nghị lực là hai yếu tố không thể thiếu trên con đường ta đạt được sự thành công.

   Trên con đường thành công vẫn luôn là những khó khăn, trở ngại, rủi ro,… nhưng ý chí và nghị lực trong bản thân mỗi chúng ta không cho phép ta chùn bước. Những người dám đương đầu với thử thách rồi sẽ nhận được quả ngọt là sự thành công rực rỡ, có những sự thành công được cả thế giới biết đến và công nhận. Nhà soạn nhạc nổi tiếng Beethoven là một minh chứng điển hình. Ông bị khiếm thính từ nhỏ sau đó là điếc hoàn toàn nhưng với một lòng say mê với nghệ thuật, vượt qua mọi trở ngại ông đã trở thành nhà soạn nhạc vĩ đại, có tầm ảnh hưởng không nhỏ trong giới âm nhạc. Nhiều bản nhạc do ông biên soạn vẫn được mọi người yêu thích cho tới ngày nay. Một minh chứng khác là nhà diễn giả nổi tiếng Nick Vujicic, anh bị khuyết tật bẩm sinh thiếu hai tay, hai chân nhưng anh không vì khiếm khuyết của cơ thể mà bỏ cuộc. Bằng ý chí và nghị lực kiên cường của mình, anh tốt nghiệp đại học tài chính năm 21 tuổi và trở thành nhà diễn giả truyền cảm hứng cho mọi người nổi tiếng trên thế giới. Và một minh chứng hơn cả là người chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại với một ý chí, nghị lực phi thường. Bác ra đi tìm đường cứu nước với hai bàn tay trắng, mọi công việc gian khổ bác đều đã từng làm qua. Kết quả của sự nỗ lực suốt 30 năm ấy là bác đã tìm ra được con đường giải phóng đất nước, giải cứu dân tộc Việt Nam thoát khỏi áp bức của bọn thực dân, phát xít, trở thành người chủ tịch vĩ đại sống mãi trong lòng mỗi người con dân nước Việt.

   Tuy nhiên, bên cạnh những người sống đầy ý chí, nghị lực, nỗ lực vươn lên trong mọi hoàn cảnh thì vẫn có những người thành công nhờ hoàn cảnh, nhờ sự may mắn. Họ sinh ra trong một gia đình có điều kiện, học xong sẽ nghiễm nhiên vào công ty của gia đình hoặc dùng vốn của gia đình mở công ty,… Tất nhiên, nếu họ có cố gắng sự thành công của họ vẫn được mọi người công nhận nhưng có một số kẻ chỉ sống trong các mác giám đốc, phó giám đốc,… được thửa hường từ công ty gia đình mà không chịu làm việc là những thành phần đáng bị người đời chê trách.

   Ý chí và nghị lực chỉ tiềm ẩn trong mỗi người, nó không sẵn có mà cần chúng ta phải thức tỉnh đem nó trở thành hai nhân tố thiết yếu trên con đường đi tới thành công. Chỉ cần có ý chí, nghị lực chúng ta có thể vượt qua mọi trở ngại, cho dù trở ngại đó có khắc nghiệt tới mức nào vẫn không thể cản bước ta tến lên. Như lời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói:

    “Không có việc gì khó

   Chỉ sợ lòng không bên

   Đào núi và lấp bể

   Quyết chí ắt làm nên”

   Trên con đường đời của chúng ta chắc chắn sẽ có nhiều những con sông lớn, ngọn núi cao ngăn cản bước chân ta. Nhưng ý chí và nghị lực kiên cường sẽ giúp ta bước qua mọi gian lao, trắc trở. Vì vậy, muốn đạt được thành công chúng ta không thể thiếu ý chí và nghị lực.

• Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm.
• Phương thức kết hợp: Miêu tả (khắc họa không gian, hình ảnh) và tự sự (kể lại sự việc người đi).

• Đề tài: Tình yêu đôi lứa (tình yêu tuyệt vọng, tan vỡ) và nỗi cô đơn, đau khổ của cái tôi trữ tình. 

• Hình ảnh: "Mặt nhựt tan thành máu" (câu 3, khổ 1) hoặc "Bông phượng nở trong màu huyết" (câu 3, khổ 3).
• Cảm nhận: Hình ảnh "mặt nhựt (mặt trời) tan thành máu" tượng trưng cho sự hủy diệt, nỗi đau đớn tột cùng, không gian thời gian đều nhuốm màu bi kịch. Nó không còn là cảnh thiên nhiên mà là sự vỡ vụn của tâm hồn, một cái nhìn tiêu cực, bế tắc của nhà thơ trước cuộc đời. 

• Biện pháp tu từ: Câu hỏi tu từ ("Tôi vẫn còn đây hay ở đâu?", "Ai đem tôi bỏ dưới trời sâu?", "Sao bông phượng nở trong màu huyết...?") và ẩn dụ ("màu huyết", "giọt châu").
• Tác dụng:
• • Nội dung: Diễn tả sự bàng hoàng, dại khờ, cô đơn đến tột cùng của tác giả, không nhận thức được bản thân. Nó nhấn mạnh nỗi đau xé lòng khi tình yêu ra đi, biến niềm vui thành nỗi thương đau quằn quại.
  • Nghệ thuật: Tăng cường giọng điệu bi thương, tha thiết, làm cho tiếng lòng trở nên ám ảnh, xoáy sâu vào tâm trí người đọc. 

• Cấu tứ bài thơ đi từ nỗi đau đớn, u uất trào dâng (hỏi trời về cái chết) đến nỗi đau cụ thể do sự chia lìa ("người đi, một nửa hồn tôi mất") và kết thúc bằng sự bàng hoàng, mất phương hướng hoàn toàn ("dại khờ", "bỏ dưới trời sâu").
• Cấu tứ tuân theo mạch cảm xúc đi từ lý trí (muốn thoát ly) đến trạng thái mộng mị, tuyệt vọng, tạo nên sự liền mạch về tâm trạng bi kịch. 

à sự hy sinh cao cả vì lý tưởng lớn, dẫu phải vượt qua nỗi đau chia ly và sự dửng dưng giả tạo để khẳng định chí lớn, cống hiến cho đời

“Tiếng sóng” trong lòng tượng trưng cho tâm trạng xáo động, bâng khuâng, lưu luyến và vấn vương cùng nỗi buồn man mác khó tả tựa như những lớp sóng đang trào dâng vô hồi vô hạn trong lòng người tiễn đưa.

hiện tượng phá vỡ quy tắc ngôn ngữ thông thường là kết hợp từ bất bình thường: “đầy hoàng hôn trong mắt”; “đầy” (tính từ): ở trạng thái không còn chứa thêm được nữa, có nhiều và khắp cả; “hoàng hôn” chỉ thời điểm mặt trời lặn, ánh sáng yếu ớt và mở dần. Tác giả đã để cho hoàng hôn rộng lớn, man mác buồn đong đầy đôi mắt của người ra đi.

- Tác dụng: góp phần thể hiện một cách kín đáo tâm trạng của người li khách; thể hiện nỗi buồn man mác vấn vương của li khách một cách đầy lãng mạn; cho ta thấy dường như con người đang cố gắng dùng lí trí kìm nén những xúc cảm trong lòng mình

Cuộc chia tay không xác định không gian. Thời gian cuộc chia tay là trong "chiều hôm nay."

Nhân vật trữ tình trong bài thơ là “ta”

cau 1: Trong đoạn trích từ tác phẩm "Sống mòn" của Nam Cao, nhân vật Thứ hiện lên như một hình mẫu điển hình của những con người tài năng nhưng lại phải sống trong cảnh bần cùng, nghèo khổ hay gọi là có tài nhưng không gặp thời. Thứ là một người thất nghiệp tuy vậy ẩn sâu trong con người anh là một người trí thức đầy khát vọng,luôn hoài niệm về những ước mơ cao đẹp từng nung nấu trong lòng. Thế nhưng nỗi chua xót trước thực tại tăm tối của cuộc sống khiến Thứ không thể không cảm nhận được sự tù túng ; gian khổ mà mình đang phải trải qua.Qua những dòng suy tư của Thứ , em thấy rõ sự trái ngược của hai khái niệm: khát vọng mong muốn và thực tại phũ phàng. Anh khao khát được sống một cuộc đời đáng giá, không bị bó hẹp bởi những lo toan nhàm chán nhưng thực tế lại buộc anh phải chăm chăm vào việc kiếm ăn, thiếu thốn . Tâm trạng bi thương của anh thể hiện tư tưởng triết lý sâu sắc của Nam Cao cái đói khổ, cái nghèo nàn, bi kịch trong đời sống con người, khi mà phải lo Cơm áo gạo tiền để rồi quên bẵng mất đi khát vọng muốn đạt được. Và đặc biệt câu hỏi của nhân vật Thứ "Sống làm gì cho cực?"đã nói lên nỗi hoài nghi về giá trị cuộc sống, nói lên tiếng lòng của bao phận người khác trong xã hội , nơi đất khách quê người.Nghệ thuật khắc họa tinh thần khi bị trói buộc bởi thực tại phũ phàng, Thứ đại diện cho nhiều con người khao khát vượt lên hoàn cảnh nhưng đã vô tình bị trói buộc bởi những xiềng xích của nghèo đói , cuộc sống.Từ đó khắc sâu trong lòng người đọc những suy ngẫm , suy tư về giá trị sống , khát vọng tự do trong cuộc đời.