Câu 1. (Khoảng 200 chữ)

Đoạn trích “Chén thuốc độc” của Vũ Đình Long đã khắc họa sâu sắc bi kịch của nhân vật thầy Thông Thu. Từ một người có học, có địa vị, ông dần rơi vào cảnh khánh kiệt vì lối sống ăn chơi, hưởng lạc thiếu kiểm soát. Trong đoạn trích, tâm trạng nhân vật được thể hiện chủ yếu qua những lời độc thoại đầy dằn vặt và đau đớn. Ông ý thức rõ sai lầm của mình khi “tiêu như nước”, để rồi gia sản tiêu tan, nợ nần chồng chất. Cao trào của bi kịch là khi thầy Thông Thu có ý định tự tử để giải thoát. Tuy nhiên, trong khoảnh khắc quyết định, ông lại rơi vào trạng thái giằng xé dữ dội giữa cái chết và trách nhiệm với gia đình. Chính điều đó đã làm nổi bật giá trị nhân văn của tác phẩm: dù trong hoàn cảnh tuyệt vọng, con người vẫn có thể thức tỉnh lương tri. Đoạn trích không chỉ phản ánh hiện thực xã hội mà còn là lời cảnh tỉnh sâu sắc về lối sống buông thả, thiếu trách nhiệm.

Câu 2. (Khoảng 600 chữ)

Từ thực trạng “tiêu hoang ném tiền qua cửa sổ” của nhân vật thầy Thông Thu trong tác phẩm “Chén thuốc độc”, có thể thấy đây không chỉ là câu chuyện của một cá nhân mà còn là vấn đề đáng suy ngẫm trong xã hội hiện nay, đặc biệt là ở một bộ phận giới trẻ. Thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát đang dần trở nên phổ biến và gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng.

Trước hết, tiêu xài thiếu kiểm soát là việc chi tiêu vượt quá khả năng tài chính của bản thân, không có kế hoạch cụ thể, chạy theo nhu cầu hưởng thụ nhất thời. Biểu hiện dễ thấy là việc mua sắm theo cảm hứng, chạy theo hàng hiệu, tiêu tiền vào những thú vui vô bổ như game, cá cược, hay các hình thức giải trí tốn kém. Nhiều bạn trẻ còn phụ thuộc vào tiền gia đình nhưng lại không biết tiết kiệm, dẫn đến lãng phí.

Nguyên nhân của hiện tượng này xuất phát từ nhiều phía. Một phần do tâm lí thích thể hiện bản thân, muốn khẳng định “đẳng cấp” trước bạn bè. Mặt khác, sự phát triển của mạng xã hội và quảng cáo cũng kích thích nhu cầu tiêu dùng. Ngoài ra, việc thiếu kĩ năng quản lí tài chính cá nhân cũng khiến nhiều người không kiểm soát được chi tiêu của mình.

Hậu quả của lối sống này là rất đáng lo ngại. Trước hết là gây áp lực tài chính, thậm chí dẫn đến nợ nần. Về lâu dài, nó tạo nên thói quen sống buông thả, thiếu trách nhiệm, ảnh hưởng đến tương lai. Không ít trường hợp rơi vào bế tắc, giống như thầy Thông Thu – từ đủ đầy trở nên khánh kiệt, mất cả danh dự và niềm tin.

Để khắc phục tình trạng này, mỗi người cần học cách quản lí chi tiêu hợp lí. Trước hết là lập kế hoạch tài chính rõ ràng, phân biệt giữa nhu cầu cần thiết và mong muốn cá nhân. Bên cạnh đó, cần rèn luyện thói quen tiết kiệm và sống giản dị. Gia đình và nhà trường cũng cần giáo dục ý thức sử dụng tiền bạc đúng đắn cho giới trẻ. Ngoài ra, bản thân mỗi người phải có trách nhiệm với tương lai của mình, tránh chạy theo những giá trị vật chất phù phiếm.

Tóm lại, câu chuyện của thầy Thông Thu là một lời cảnh tỉnh sâu sắc. Trong xã hội hiện đại, việc kiểm soát chi tiêu không chỉ giúp ổn định cuộc sống mà còn thể hiện sự trưởng thành của mỗi cá nhân. Sống có trách nhiệm với đồng tiền cũng chính là sống có trách nhiệm với chính mình và những người xung quanh.

Câu 1.

Thể loại:
→ Văn bản thuộc thể loại kịch (kịch nói).

Câu 2.

Hình thức ngôn ngữ chủ yếu:
→ Ngôn ngữ đối thoại và độc thoại (đặc trưng của kịch).
→ Trong đoạn trích này chủ yếu là độc thoại nội tâm của thầy Thông Thu.

Câu 3.

Một số lời chỉ dẫn sân khấu:

• “(Bóp trán nghĩ ngợi)”
• “(Một lát)”
• “(Một mình, thở dài)”
• “(Đứng dậy lấy chai dấm thanh…)”
• “(Lấy dao mở hộp thuốc phiện…)”
• “(Cầm cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống)”

Tác dụng:
→ Giúp người đọc/hay người xem hình dung rõ hành động, cử chỉ, tâm trạng nhân vật.
→ Làm nổi bật diễn biến tâm lí căng thẳng, giằng xé của thầy Thông Thu.
→ Tăng tính kịch tính và chân thực cho tác phẩm.

Câu 4.

Diễn biến và sự thay đổi tâm lí của thầy Thông Thu:

• Ở hồi II:
• • Nhận ra cảnh gia sản tiêu tan, nợ nần chồng chất.
  • Tự trách bản thân ăn chơi, sa đọa → ân hận, day dứt, xấu hổ.
  • Ý thức được lỗi lầm nhưng đã quá muộn.
• Ở hồi III:
• • Rơi vào tuyệt vọng: mất tiền, mất danh dự, đối diện tù tội.
  • Có ý định tự tử → chuẩn bị “chén thuốc độc”.
  • Nội tâm giằng xé:
  • • Một bên muốn chết để giải thoát.
    • Một bên nghĩ đến mẹ, vợ, em → trách nhiệm gia đình.
  • Cuối cùng: tạm từ bỏ ý định chết, muốn viết thư cho em → vẫn còn chút lương tri và hi vọng.

→ Nhận xét:
Tâm lí nhân vật chuyển từ ân hận → tuyệt vọng → giằng xé → thức tỉnh phần nào.

Câu 5.

Em không đồng tình với quyết định tìm đến cái chết của thầy Thông Thu. Vì cái chết không giải quyết được vấn đề mà còn để lại hậu quả đau khổ cho người thân. Dù rơi vào hoàn cảnh bế tắc, con người vẫn cần đối diện và sửa chữa lỗi lầm. Thầy Thông Thu vẫn còn mẹ, vợ, em – đó là trách nhiệm không thể chối bỏ. Việc ông dừng lại và nghĩ đến gia đình cho thấy vẫn còn cơ hội làm lại. Do đó, sống để sửa sai luôn là lựa chọn đúng đắn hơn.

Câu 1 (2,0 điểm)

Bài thơ “Những giọt lệ” của Hàn Mặc Tử là tiếng khóc đau đớn của một tâm hồn cô đơn, tuyệt vọng giữa cuộc đời. Xuyên suốt bài thơ là những câu hỏi dồn dập, day dứt, thể hiện nỗi khắc khoải về sự sống, cái chết và tình yêu đã mất. Nhà thơ cảm nhận nỗi đau không chỉ ở tinh thần mà còn như thấm vào thể xác qua những hình ảnh ám ảnh như “mặt nhợt tan thành máu”, “bông phượng nở trong màu huyết”. Những hình ảnh giàu tính tượng trưng ấy cho thấy bi kịch của một con người yêu tha thiết nhưng không được đáp lại. Cấu tứ bài thơ rời rạc, đứt đoạn phản ánh trạng thái tâm lí rối loạn, bế tắc của tác giả. Qua đó, Hàn Mặc Tử đã gửi gắm nỗi đau sâu sắc của con người trước tình yêu tan vỡ và số phận nghiệt ngã, khiến người đọc không khỏi xót xa, đồng cảm.

Câu 2 (4,0 điểm)

Trong cuộc sống, không ai có thể tránh khỏi những khó khăn, thử thách. Chính trong những hoàn cảnh ấy, ý chí và nghị lực trở thành sức mạnh tinh thần giúp con người vượt qua nghịch cảnh và vươn lên. Ý chí là sự kiên định trong mục tiêu, còn nghị lực là khả năng chịu đựng, vượt qua đau khổ để tiếp tục bước đi. Hai yếu tố này luôn song hành và giữ vai trò vô cùng quan trọng trong hành trình sống của mỗi con người.

Người có ý chí và nghị lực không dễ dàng khuất phục trước thất bại. Họ coi khó khăn là cơ hội để rèn luyện bản thân, coi vấp ngã là bài học quý giá để trưởng thành. Trong thực tế, rất nhiều con người đã vượt qua hoàn cảnh éo le nhờ ý chí mạnh mẽ, từ những người khuyết tật vươn lên trong học tập, lao động đến những học sinh nghèo hiếu học không đầu hàng số phận. Chính nghị lực đã giúp họ biến ước mơ tưởng chừng xa vời thành hiện thực.

Ngược lại, nếu thiếu ý chí, con người dễ rơi vào trạng thái chán nản, buông xuôi. Khi gặp khó khăn, họ chọn cách trốn tránh thay vì đối mặt, dẫn đến thất bại nối tiếp thất bại. Cuộc sống vì thế trở nên vô nghĩa và bế tắc. Do đó, rèn luyện ý chí và nghị lực là điều cần thiết đối với mỗi người, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Để có ý chí và nghị lực, mỗi người cần xác định cho mình mục tiêu rõ ràng, nuôi dưỡng niềm tin vào bản thân và không ngừng cố gắng từng ngày. Bên cạnh đó, sự động viên từ gia đình, thầy cô và xã hội cũng là nguồn sức mạnh to lớn giúp con người vượt qua thử thách.

Tóm lại, ý chí và nghị lực chính là chìa khóa giúp con người chiến thắng nghịch cảnh và làm chủ cuộc sống. Khi có đủ bản lĩnh và niềm tin, con người hoàn toàn có thể vượt qua mọi khó khăn để vươn tới những giá trị tốt đẹp.

Câu 1. Những phương thức biểu đạt được sử dụng trong bài thơ: biểu cảm và miêu tả Câu 2. Đề tài của bài thơ là: Nỗi đau khổ, cô đơn, tuyệt vọng của con người trong tình yêu và cuộc sống, đặc biệt là bi kịch tinh thần của nhà thơ Hàn Mặc Tử. Câu 3. Một hình ảnh thơ mang tính tượng trưng là: “bông phượng nở trong màu huyết”. Cảm nhận: Hình ảnh vừa đẹp vừa ám ảnh, màu đỏ của hoa phượng được so sánh với máu, gợi nỗi đau đớn tột cùng. Thể hiện tâm trạng bi thương, tuyệt vọng, đau khổ đến rớm máu trong lòng nhà thơ. Câu 4. Biện pháp tu từ trong khổ thơ cuối: Ẩn dụ, câu hỏi tu từ, liên tưởng độc đáo. Tác dụng: Làm nổi bật nỗi đau tinh thần sâu sắc, cảm giác bị bỏ rơi, lạc lõng giữa cuộc đời. Thể hiện thế giới nội tâm rối bời, ám ảnh và tuyệt vọng của nhân vật trữ tình. Câu 5. Nhận xét về cấu tứ bài thơ: Bài thơ có cấu tứ tự do, mạch cảm xúc đứt đoạn, rời rạc. Phù hợp với trạng thái tâm lí đau đớn, hoảng loạn, tuyệt vọng của nhà thơ.