Câu 1

"Chén thuốc độc" của Vũ Đình Long khắc họa chân thực bi kịch của thầy Thông Thu, một nhân vật tiêu biểu cho sự sa đọa, trụy lạc trong xã hội cũ. Ban đầu, Thông Thu chìm đắm trong ăn chơi, cờ bạc, tửu sắc, tự tay phá tán gia sản mà cha mẹ để lại, dẫn đến cảnh túng quẫn, nợ nần chồng chất và đối mặt với nguy cơ tù tội. Diễn biến tâm trạng của nhân vật thể hiện rõ qua nỗi hối hận day dứt, sự tự dằn vặt về bản thân "nhơ nhuốc, vô ích". Đỉnh điểm là khi chàng tuyệt vọng tìm đến cái chết bằng chén thuốc độc. Tuy nhiên, ngay cả trong giây phút cận kề cái chết, lương tâm và trách nhiệm với gia đình vẫn giằng xé trong tâm hồn chàng, cho thấy dù lầm lạc nhưng Thông Thu vẫn còn những nét nhân tính. Qua bi kịch của nhân vật, Vũ Đình Long gửi gắm tư tưởng nhân đạo sâu sắc: sự cảm thông với những con người lạc lối, đồng thời là lời cảnh tỉnh về sự tha hóa đạo đức và khẳng định khát vọng hướng thiện luôn tiềm ẩn trong mỗi con người.

Câu 2

Tiêu hoang ném tiền qua cửa sổ, đây là một cách nói ẩn dụ đầy sức nặng, ám chỉ sự phung phí, vung tiền vào những thứ không cần thiết, không mang lại giá trị lâu dài, thậm chí là có hại. Nhân vật Thông Thu, với sự giàu có ban đầu, đã không biết quý trọng đồng tiền, để nó tuột khỏi tay một cách vô nghĩa. Điều này không chỉ gây ra hậu quả trực tiếp là sự nghèo đói, mà còn là sự suy đồi về nhân cách, đánh mất đi những giá trị cốt lõi của cuộc sống.

Trong bối cảnh xã hội hiện đại, với sự bùng nổ của công nghệ, mạng xã hội và xu hướng tiêu dùng "chỉ cần thích là nhích", thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát càng có điều kiện để phát triển mạnh mẽ ở giới trẻ. Hàng loạt các yếu tố tác động, từ áp lực phải "bằng bạn bằng bè", đến sự cám dỗ từ quảng cáo, hay đơn giản là mong muốn thể hiện bản thân qua vật chất. Các bạn trẻ dễ dàng bị cuốn vào vòng xoáy của việc mua sắm không ngừng, sở hữu những món đồ công nghệ đắt tiền, chạy theo các trào lưu thời trang chóng vánh, hay chi tiêu vào những cuộc vui thâu đêm suốt sáng mà không hề cân nhắc đến khả năng tài chính của mình.

Hậu quả của thói quen này là khôn lường. Đầu tiên và hiển nhiên nhất là rối loạn tài chính cá nhân. Việc chi tiêu vượt quá khả năng thu nhập dẫn đến nợ nần chồng chất, gây áp lực nặng nề lên tâm lý, thậm chí có thể dẫn đến các hành vi tiêu cực khác. Tiếp đến là sự lãng phí nguồn lực, cả cá nhân lẫn xã hội. Tiền bạc lẽ ra có thể được đầu tư vào học tập, phát triển bản thân, khởi nghiệp hay giúp đỡ gia đình, lại bị đốt cháy vào những thứ phù phiếm. Quan trọng hơn, thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát còn ảnh hưởng đến nhân cách và lối sống. Nó nuôi dưỡng sự đòi hỏi vô độ, làm mất đi khả năng cảm nhận giá trị thực sự của cuộc sống, và có thể dẫn đến thái độ sống ỷ lại, dựa dẫm.

Thể loại: Bi kịch

Đoạn trích chủ yếu được triển khai bằng hình thức độc thoại (nhân vật thầy Thông Thu nói với chính mình để bộc lộ nội tâm) và sự hỗ trợ của lời chỉ dẫn sân khấu.

Câu 3. Chỉ ra một số lời chỉ dẫn sân khấu trong văn bản. Các chỉ dẫn sân khấu này có vai trò gì trong việc thể hiện nội dung của văn bản?

Một số lời chỉ dẫn sân khấu: (Bóp trán nghĩ ngợi), (Thở dài), (Đứng dậy lấy chai dấm thanh...), (Cầm cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống), (Lại khuấy)... Vai trò: Giúp người đọc hình dung cụ thể về hành động, cử chỉ và trạng thái của nhân vật trên sân khấu. Khắc họa sâu sắc bi kịch nội tâm: Sự bế tắc, nỗi sợ hãi và sự giằng xé, do dự giữa cái chết và sự sống của thầy Thông Thu. Tạo nhịp điệu cho vở kịch, làm cho các tình tiết trở nên sống động và chân thực hơn.

Câu 4. Phân tích diễn biến, sự thay đổi tâm lí của thầy Thông Thu trong hồi thứ Hai và hồi thứ Ba.

Hồi thứ Hai: Tâm lý hối hận và tỉnh ngộ. Thầy Thông Thu bắt đầu tính toán lại nợ nần, nhận ra sự hoang phí, "điên rồ" của mình trong quá khứ. Nhân vật cảm thấy nhục nhã vì bản thân là "tu mi nam tử" nhưng không làm được gì cho nước cho dân, lại phá tan cơ nghiệp cha ông. Hồi thứ Ba: Tâm lý tuyệt vọng, bế tắc đến cùng cực. Ban đầu: Hoảng loạn trước viễn cảnh ngồi tù và chọn cái chết để giải thoát ("thà rằng một thác cho xong"). Sau đó: Chuyển sang sự giằng xé giữa cái chết và trách nhiệm gia đình. Nhân vật nâng cốc lên rồi lại đặt xuống nhiều lần, chứng tỏ bản năng sống vẫn còn và nỗi lo lắng cho mẹ, vợ, em vẫn hiện hữu. Kết thúc: Sự trì hoãn (viết thư cho em) cho thấy chút lương tri và trách nhiệm cuối cùng của một người con, người anh trước khi dứt bỏ cuộc đời.

Câu 5. Em có đồng tình với quyết định tìm đến cái chết của thầy Thông Thu không? Vì sao?

Em không đồng tình với quyết định này. Vì cái chết của thầy Thông Thu chỉ là sự trốn tránh hèn nhát trước những sai lầm do mình gây ra. Việc tự sát không giúp trả được nợ, cũng không làm sạch được "nhơ nhuốc" mà trái lại, nó bỏ mặc người thân (mẹ già, vợ yếu) trong cảnh khốn cùng và đau khổ tột độ. Thay vì chọn cái chết, thầy nên can đảm đối mặt với pháp luật, lao động để trả nợ và sửa chữa lỗi lầm, đó mới là tư cách của một người đàn ông chân chính.

Câu 1

Bài thơ "Những giọt lệ" của Hàn Mặc Tử là tiếng khóc đau thương, u uất của một thi nhân tài hoa nhưng bạc mệnh, khắc họa sâu sắc nỗi cô đơn và bi kịch nhân thế. Nỗi đau trong thơ Hàn không chỉ dừng lại ở nước mắt thông thường mà chuyển hóa thành "giọt châu" (nước mắt) rớm máu, thể hiện sự tột cùng của nỗi đau thể xác lẫn tâm hồn. Câu hỏi tu từ "Tôi vẫn còn đây hay ở đâu?" và sự hoang mang "Ai đem tôi bỏ dưới trời sâu" cho thấy sự chia lìa, mất mát về ý thức tồn tại, khi thi sĩ cảm thấy mình lạc lõng giữa cõi đời, bị bỏ mặc trong sự cô độc. Hình ảnh "bông phượng nở như màu huyết" không chỉ là cảnh sắc mà là tâm cảnh, phản chiếu sự ứa máu, đau đớn đến tột cùng của nhân thế tràn ngập không gian. Nước mắt "nhỏ xuống lòng" không thoát ra ngoài mà thấm sâu vào bên trong, cho thấy sự u uất, cam chịu và nỗi đau thầm lặng. Với ngôn từ giàu hình ảnh, điệp từ, và nghệ thuật tả cảnh ngụ tình, bài thơ là một bức tranh tâm trạng đẫm nước mắt, thể hiện nỗi khát sống mãnh liệt nhưng cũng tuyệt vọng của thi sĩ trước cảnh ngộ trớ trêu. 

Câu 2

Ý chí nghị lực là bệ phóng đưa con người đến với thành công. Nghị lực, ý chí chính là bản lĩnh, lòng quyết tâm vươn lên trong cuộc sống của mỗi con người. Hãy nhìn xem, xung quanh ta là nghịch cảnh bủa vây, luôn chực chờ để xô ta ngã.

Nhưng có ý chí, nghị lực tay lái vững vàng trước thử thách phong ba. Khó khăn cho ta kinh nghiệm; nghịch cảnh cho ta môi trường để rèn luyện bản lĩnh. Và qua khó khăn đó ý chí nghị lực được hình thành, tôi luyện và trở thành bộ giáp vững chắc để ta hiên ngang giữa cuộc đời. Người có ý chí là người luôn dám đương đầu với mọi thử thách, luôn bền gan vững chí trước mọi sóng lớn gió to. Họ sống mạnh mẽ, cứng cỏi, kiên cường; thất bại không nản, thành công không tự mãn. Nguyễn Ngọc Ký thiếu đi đôi tay nhưng không ngừng nỗ lực để trở thành một người thầy đáng kính, Nick Vujicic sinh ra với tứ chi khiếm khuyết nhưng chưa một lần chịu thua số phận, Bill Gates phá sản trong lần đầu tiên nhưng sau đó lại trở thành tỷ phú bậc nhất của nhân loại… Họ chính là những tấm gương sáng, đem đến cho ta bài học quý báu về giá trị của ý chí, nghị lực và sự quyết tâm.

Người có ý chí nghị lực luôn được mọi người yêu quý và trân trọng và họ luôn trở thành niềm tin, điểm tựa, thậm chí là thần tượng để mọi người noi theo. Người có ý chí, nghị lực biết khắc phục hạn chế của bản thân, tìm ra đường đi từ ngõ cụt, biết xuyên thủng màn đêm của khó khăn để bước ra ánh sáng. Bởi thế ý chí nghị lực là sức mạnh vô hạn tận giúp người sở hữu nó chiến thắng tất cả để bước tới thành công. Vậy nhưng, trong xã hội vẫn có một số người có lối sống ỷ lại, sống dựa dẫm, không có tinh thần phấn đấu, không ý chí tiến thủ.

Thế hệ trẻ hôm nay cần phê phán lối sống này, không ngừng rèn đức luyện tài, nỗ lực bằng tất cả khả năng để có thể vững vàng tiến về phía trước. Hãy luôn nhớ: “Nếu tri thức là sức mạnh giúp ta chiến thắng sự ngu dốt thì ý chí nghị lực lại là vũ khí giúp ta chiến thắng mọi kẻ thù”.

• Phương thức chính: Biểu cảm.
• Kết hợp: Miêu tả (nỗi đau, cảnh tượng).

• Bài thơ viết về đề tài tình yêu, nỗi đau chia ly và sự tuyệt vọng, cô đơn của con người khi tình yêu không thành.

• Hình ảnh: "bông phượng nở trong màu huyết".
• Cảm nhận: Đây là hình ảnh đậm chất siêu thực, gợi sự ám ảnh. Phượng không đỏ thắm bình thường mà mang màu máu – màu của sự đau đớn, chết chóc và tình yêu bế tắc. Nó tượng trưng cho nỗi đau đớn tột cùng, sự thương tổn thấu tim gan của tác giả.

• Câu hỏi tu từ ("Tôi vẫn còn đây hay ở đâu?", "Ai đem bỏ tôi dưới trời sâu?"): Nhấn mạnh sự hoang mang, mất phương hướng, cô đơn tột cùng và cảm giác bị bỏ rơi, không tin vào thực tại.
• Ẩn dụ/Hoán dụ ("bông phượng nở trong màu huyết", "giọt châu"): Hình tượng hóa nỗi đau, biến giọt nước mắt (lệ) thành "giọt châu" (trân quý, bi thương) và nỗi đau thành hình màu sắc (huyết), cho thấy nỗi buồn thương quá lớn, trở thành niềm đau đớn dai dẳng, tuyệt vọng.

• Cấu tứ bài thơ được xây dựng theo dòng tâm tư, đi từ tiếng kêu than, thắc mắc về sự sống/cái chết, đến nỗi nhớ nhung người xa, và cuối cùng là cảm giác tuyệt vọng, bế tắc (cấu trúc vòng tròn của nỗi đau).
• Sử dụng câu hỏi tu từ xuyên suốt bài thơ, tạo ra sự giằng xé nội tâm mạnh mẽ.
• Không gian thơ chuyển từ "trời hỡi" (vũ trụ rộng lớn) xuống "trời sâu" (nơi cô độc) rồi tập trung vào "lòng tôi", thể hiện sự khép kín và nỗi đau ngày càng thắt chặt.

Nhân vật trữ tình trong bài thơ là "ta"