Bài thơ Chân quê của Nguyễn Bính là lời tâm tình xót xa của chàng trai quê trước sự thay đổi của người yêu sau chuyến đi tỉnh. Nhân vật "em" trong bài thơ này chính là hiện thân cho bi kịch đan xen giữa cái mới và cái cũ, giữa vẻ đẹp truyền thống và sự ảnh hưởng của văn minh thành thị. Ban đầu, hình ảnh "em" hiện lên rạng rỡ, tươi tắn qua lời kể của chàng trai ("Khăn nhung, quần lĩnh rộn ràng"), cho thấy sự háo hức, mong đợi của anh. Tuy nhiên, sự rạng rỡ này lại mang một màu sắc xa lạ, được biểu hiện qua trang phục tân thời: "Áo cài khuy bấm, em làm khổ tôi!". Chiếc áo "cài khuy bấm" này đối lập gay gắt với những món đồ mộc mạc, đậm chất dân dã của làng quê như "yếm lụa sồi", "áo tứ thân", "khăn mỏ quạ". Sự thay đổi trang phục này không chỉ là sự khác biệt về mặt hình thức mà còn là dấu hiệu của sự thay đổi trong tâm hồn, lối sống, khiến chàng trai cảm thấy đau lòng, hụt hẫng. Dù chàng trai van xin người yêu giữ lại vẻ "quê mùa" như thuở còn đi lễ chùa, cuối cùng, sự thật vẫn là "Hương đồng gió nội bay đi ít nhiều". Nhân vật "em" là nạn nhân của sự giao thoa văn hóa, là người mang trong mình nỗi buồn của sự đánh mất bản sắc truyền thống trước sức hấp dẫn của cuộc sống nơi thị thành, điều này khiến bài thơ trở nên ám ảnh và sâu sắc về mặt ý nghĩa.