Câu 1:

Trong xã hội hiện đại đầy biến động, lối sống chủ động đóng vai trò then chốt trong việc định hình thành công và hạnh phúc cá nhân. Người chủ động không chờ đợi cơ hội đến mà tự tạo ra chúng, không né tránh khó khăn mà dũng cảm đối mặt và tìm giải pháp. Họ là những người có khả năng tự định hướng, tự quản lý và chịu trách nhiệm cho cuộc đời mình. Lối sống chủ động giúp chúng ta khai phá tiềm năng bản thân, biến thách thức thành cơ hội và kiến tạo cuộc sống ý nghĩa. Khi chủ động, chúng ta không chỉ làm chủ công việc, học tập mà còn xây dựng các mối quan hệ lành mạnh, duy trì sức khỏe tinh thần và thể chất. Ngược lại, người sống bị động thường cảm thấy bất lực, dễ rơi vào trạng thái trì hoãn và đánh mất nhiều cơ hội quý giá. Vì vậy, hãy rèn luyện tư duy chủ động bằng cách đặt mục tiêu rõ ràng, lập kế hoạch hành động cụ thể, không ngừng học hỏi và sẵn sàng thích ứng với thay đổi. Lối sống chủ động không chỉ mang lại thành công cá nhân mà còn góp phần xây dựng một cộng đồng năng động và phát triển.

Câu 2:

"Cảnh ngày hè" là một trong những bài thơ đặc sắc nằm trong tập "Quốc âm thi tập" của Nguyễn Trãi, một tác phẩm không chỉ vẽ lên bức tranh thiên nhiên mùa hè tươi đẹp mà còn thể hiện tấm lòng yêu nước, thương dân sâu sắc của tác giả. Bài thơ là sự kết hợp hài hòa giữa bút pháp tả cảnh tinh tế và cảm xúc trữ tình sâu lắng, để lại ấn tượng sâu đậm trong lòng người đọc.

Mở đầu bài thơ là hình ảnh "Rồi hóng mát thuở ngày trường", một câu thơ giản dị nhưng gợi lên sự thanh bình, thư thái của buổi trưa hè. Nguyễn Trãi như đang tận hưởng những giây phút nghỉ ngơi sau những bộn bề lo toan của cuộc sống. Tiếp theo đó, bức tranh thiên nhiên mùa hè hiện lên với những gam màu tươi tắn, rực rỡ: "Hoè lục đùn đùn tán rợp trương", "Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ", "Hồng liên trì đã tịn mùi hương". Màu xanh mướt của tán hòe, màu đỏ rực của hoa thạch lựu, màu hồng tươi của hoa sen cùng hương thơm ngát lan tỏa khắp không gian, tạo nên một bức tranh mùa hè đầy sức sống.

Không chỉ cảm nhận bằng thị giác, Nguyễn Trãi còn lắng nghe những âm thanh của cuộc sống: "Lao xao chợ cá làng ngư phủ", "Dằng dỏi cầm ve lầu tịch dương". Tiếng lao xao của chợ cá, tiếng ve kêu râm ran trong buổi chiều hè tạo nên một bức tranh âm thanh sống động, chân thực. Nguyễn Trãi đã sử dụng ngôn ngữ thơ giàu hình ảnh, gợi cảm để tái hiện một cách sinh động bức tranh thiên nhiên và cuộc sống đời thường.

Đặc biệt, hai câu thơ cuối bài "Lẽ có Ngu cầm đàn một tiếng", "Dân giàu đủ khắp đòi phương" đã thể hiện khát vọng về một cuộc sống thái bình, ấm no cho nhân dân. Ngu cầm là cây đàn của vua Thuấn, tượng trưng cho sự thanh bình, hạnh phúc. Nguyễn Trãi ước mong có thể dùng tiếng đàn của mình để mang lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho nhân dân. Đây không chỉ là ước mơ của riêng Nguyễn Trãi mà còn là khát vọng chung của những người yêu nước, thương dân.

Bài thơ "Cảnh ngày hè" không chỉ là một bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp mà còn là tiếng lòng của một người yêu nước, thương dân, luôn đau đáu với vận mệnh của đất nước. Nguyễn Trãi đã sử dụng thể thơ thất ngôn xen lục ngôn một cách tài tình, kết hợp với ngôn ngữ thơ giàu hình ảnh, gợi cảm để tạo nên một tác phẩm đặc sắc. Bài thơ đã thể hiện tài năng và tâm hồn cao đẹp của Nguyễn Trãi, một nhà thơ, nhà văn hóa lớn của dân tộc.

Câu 1: 

Thể thơ của văn bản trên: thất ngôn bát cú.

Câu 2:

Những hình ảnh thể hiện nét sinh hoạt hàng ngày đạm bạc, thanh cao của tác giả là: "Một mai, một cuốc, một cần câu", "Thu ăn măng trúc, đông ăn giá", "Rượu, đến cội cây, ta sẽ uống", "Nhìn xem phú quý, tựa chiêm bao".

Câu 3:

Tác dụng của biện pháp tu từ trong hai câu thơ trên:

   - Nhấn mạnh sự giản dị, thanh đạm trong cuộc sống của tác giả.

   - Gợi hình ảnh một cuộc sống gần gũi với thiên nhiên, tự do tự tại.

   - Thể hiện phong thái ung dung, tự tại, không màng danh lợi của tác giả.

Câu 4:

Quan niệm dại - khôn của Nguyễn Bỉnh Khiêm trong hai câu thơ "Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ / Người khôn, người đến chốn lao xao" rất đặc biệt vì:

  Đảo ngược giá trị: Tác giả đảo ngược quan niệm thông thường, cho rằng tìm đến danh lợi là dại, lánh xa danh lợi mới là khôn.

  Khẳng định lối sống riêng: Tác giả khẳng định lối sống thanh cao, ẩn dật của mình.

  Phê phán lối sống bon chen: Tác giả ngầm phê phán lối sống chạy theo danh lợi.

Quan niệm này thể hiện nhân cách cao đẹp và tâm hồn thanh thản của Nguyễn Bỉnh Khiêm.

Câu 5:

Qua bài thơ "Nhàn", vẻ đẹp nhân cách của Nguyễn Bỉnh Khiêm hiện lên thật thanh cao, giản dị. Ông chọn lối sống hòa mình vào thiên nhiên, xa lánh chốn danh lợi ồn ào. Đó là một con người có cốt cách thanh cao, không màng danh lợi, coi thường phú quý, chỉ tìm niềm vui trong cuộc sống thanh đạm, gần gũi với thiên nhiên. Ông là một bậc hiền triết uyên thâm, có cái nhìn thấu suốt về cuộc đời, coi danh lợi chỉ là phù du, tạm bợ.