Câu 1 Bài Làm

Bài thơ Than đạo học của Tú Xương là một tác phẩm giàu giá trị hiện thực và châm biếm sâu sắc. Về nội dung, bài thơ phản ánh sự suy thoái của nền Nho học trong bối cảnh xã hội biến đổi đầu thế kỉ XX. Hình ảnh “mười người đi học, chín người thôi” cho thấy sự chán nản, buông xuôi trong việc học. Không chỉ người học, mà cả người dạy và môi trường học tập cũng trở nên tẻ nhạt, thiếu sinh khí. Đặc biệt, tác giả còn phê phán sự xuống cấp của đạo đức kẻ sĩ khi học hành không còn vì lí tưởng mà mang tính vụ lợi.

Về nghệ thuật, bài thơ nổi bật với bút pháp trào phúng đặc trưng của Tú Xương. Các từ láy như “lim dim”, “nhấp nhổm”, “rụt rè” góp phần tạo nên những hình ảnh sống động, giàu tính biểu cảm. Giọng điệu mỉa mai, châm biếm nhưng ẩn chứa nỗi đau xót trước thực trạng xã hội. Kết cấu chặt chẽ của thể thơ thất ngôn bát cú cũng làm tăng sức biểu đạt cho tác phẩm.

→ Bài thơ vừa mang giá trị phê phán, vừa thể hiện tâm huyết của tác giả với nền học vấn nước nhà.

Câu 2 Bài Làm

Trong xã hội hiện đại, học tập vẫn luôn là con đường quan trọng để mỗi cá nhân phát triển và đóng góp cho đất nước. Tuy nhiên, ý thức học tập của học sinh hiện nay đang là vấn đề đáng quan tâm, khi tồn tại cả những biểu hiện tích cực lẫn tiêu cực.

Trước hết, cần ghi nhận rằng nhiều học sinh ngày nay có ý thức học tập tốt. Các em chủ động tiếp cận tri thức mới, tận dụng công nghệ để học tập hiệu quả hơn. Không ít học sinh chăm chỉ, có mục tiêu rõ ràng và nỗ lực không ngừng để đạt được ước mơ. Đây là tín hiệu đáng mừng, cho thấy thế hệ trẻ vẫn ý thức được vai trò của việc học.

Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn một bộ phận học sinh thiếu ý thức học tập. Một số em học đối phó, học chỉ để thi cử chứ không nhằm tiếp thu kiến thức. Tình trạng lười học, sao nhãng, phụ thuộc vào tài liệu có sẵn hoặc gian lận trong kiểm tra vẫn còn xảy ra. Đặc biệt, sự phát triển của mạng xã hội và các thiết bị điện tử khiến nhiều học sinh bị phân tâm, dành quá nhiều thời gian cho giải trí thay vì học tập.

Nguyên nhân của thực trạng này đến từ nhiều phía. Về bản thân học sinh, nhiều em chưa xác định được mục tiêu học tập đúng đắn. Về phía gia đình, một số phụ huynh chưa quan tâm đúng mức hoặc gây áp lực quá lớn, khiến học sinh mất động lực. Ngoài ra, môi trường giáo dục đôi khi còn nặng về thành tích, chưa khơi dậy được niềm yêu thích học tập thực sự.

Để cải thiện tình hình, mỗi học sinh cần tự giác nâng cao ý thức học tập, xác định rõ mục tiêu và phương pháp học phù hợp. Gia đình cần đồng hành, động viên thay vì chỉ tạo áp lực. Nhà trường cũng cần đổi mới phương pháp dạy học, giúp học sinh học tập chủ động, sáng tạo hơn.

Tóm lại, ý thức học tập đóng vai trò quyết định đến tương lai của mỗi học sinh và sự phát triển của xã hội. Vì vậy, mỗi người cần nhận thức rõ trách nhiệm của mình để xây dựng một môi trường học tập tích cực, hiệu quả hơn.

Câu 1 Bài Làm

Bài thơ Than đạo học của Tú Xương là một tác phẩm giàu giá trị hiện thực và châm biếm sâu sắc. Về nội dung, bài thơ phản ánh sự suy thoái của nền Nho học trong bối cảnh xã hội biến đổi đầu thế kỉ XX. Hình ảnh “mười người đi học, chín người thôi” cho thấy sự chán nản, buông xuôi trong việc học. Không chỉ người học, mà cả người dạy và môi trường học tập cũng trở nên tẻ nhạt, thiếu sinh khí. Đặc biệt, tác giả còn phê phán sự xuống cấp của đạo đức kẻ sĩ khi học hành không còn vì lí tưởng mà mang tính vụ lợi.

Về nghệ thuật, bài thơ nổi bật với bút pháp trào phúng đặc trưng của Tú Xương. Các từ láy như “lim dim”, “nhấp nhổm”, “rụt rè” góp phần tạo nên những hình ảnh sống động, giàu tính biểu cảm. Giọng điệu mỉa mai, châm biếm nhưng ẩn chứa nỗi đau xót trước thực trạng xã hội. Kết cấu chặt chẽ của thể thơ thất ngôn bát cú cũng làm tăng sức biểu đạt cho tác phẩm.

→ Bài thơ vừa mang giá trị phê phán, vừa thể hiện tâm huyết của tác giả với nền học vấn nước nhà.

Câu 2 Bài Làm

Trong xã hội hiện đại, học tập vẫn luôn là con đường quan trọng để mỗi cá nhân phát triển và đóng góp cho đất nước. Tuy nhiên, ý thức học tập của học sinh hiện nay đang là vấn đề đáng quan tâm, khi tồn tại cả những biểu hiện tích cực lẫn tiêu cực.

Trước hết, cần ghi nhận rằng nhiều học sinh ngày nay có ý thức học tập tốt. Các em chủ động tiếp cận tri thức mới, tận dụng công nghệ để học tập hiệu quả hơn. Không ít học sinh chăm chỉ, có mục tiêu rõ ràng và nỗ lực không ngừng để đạt được ước mơ. Đây là tín hiệu đáng mừng, cho thấy thế hệ trẻ vẫn ý thức được vai trò của việc học.

Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn một bộ phận học sinh thiếu ý thức học tập. Một số em học đối phó, học chỉ để thi cử chứ không nhằm tiếp thu kiến thức. Tình trạng lười học, sao nhãng, phụ thuộc vào tài liệu có sẵn hoặc gian lận trong kiểm tra vẫn còn xảy ra. Đặc biệt, sự phát triển của mạng xã hội và các thiết bị điện tử khiến nhiều học sinh bị phân tâm, dành quá nhiều thời gian cho giải trí thay vì học tập.

Nguyên nhân của thực trạng này đến từ nhiều phía. Về bản thân học sinh, nhiều em chưa xác định được mục tiêu học tập đúng đắn. Về phía gia đình, một số phụ huynh chưa quan tâm đúng mức hoặc gây áp lực quá lớn, khiến học sinh mất động lực. Ngoài ra, môi trường giáo dục đôi khi còn nặng về thành tích, chưa khơi dậy được niềm yêu thích học tập thực sự.

Để cải thiện tình hình, mỗi học sinh cần tự giác nâng cao ý thức học tập, xác định rõ mục tiêu và phương pháp học phù hợp. Gia đình cần đồng hành, động viên thay vì chỉ tạo áp lực. Nhà trường cũng cần đổi mới phương pháp dạy học, giúp học sinh học tập chủ động, sáng tạo hơn.

Tóm lại, ý thức học tập đóng vai trò quyết định đến tương lai của mỗi học sinh và sự phát triển của xã hội. Vì vậy, mỗi người cần nhận thức rõ trách nhiệm của mình để xây dựng một môi trường học tập tích cực, hiệu quả hơn.

Câu 1

Đoạn trích trong Truyện Kiều của Nguyễn Du đã khắc họa thành công cuộc gặp gỡ giữa Từ Hải và Thúy Kiều – một cuộc hội ngộ đầy tính định mệnh. Trước hết, hình tượng Từ Hải hiện lên với khí chất anh hùng hiên ngang, “đội trời đạp đất”, mang tầm vóc phi thường cả về tài năng lẫn chí khí. Không chỉ vậy, Từ Hải còn là người có con mắt tinh đời, biết trân trọng vẻ đẹp và tâm hồn của Kiều. Về phía Thúy Kiều, nàng hiện lên với vẻ đẹp vừa tự trọng vừa khiêm nhường. Những hình ảnh “cỏ nội hoa hèn”, “bèo bọt” thể hiện nỗi mặc cảm về thân phận, nhưng cũng cho thấy sự ý thức sâu sắc về giá trị bản thân. Đặc biệt, cuộc đối thoại giữa hai nhân vật thể hiện sự đồng điệu trong tâm hồn – một bên là anh hùng, một bên là giai nhân tài sắc. Qua đó, tác giả không chỉ ca ngợi vẻ đẹp con người mà còn đề cao tình tri kỷ – một giá trị nhân văn sâu sắc. Đoạn trích vì thế mang đậm chất lãng mạn và thể hiện rõ tài năng nghệ thuật của Nguyễn Du.

Câu 2

Trong cuộc sống hiện đại, có những điều không ồn ào nhưng lại vô cùng ý nghĩa – đó chính là sự hi sinh thầm lặng. Đây là những đóng góp âm thầm, không phô trương, nhưng lại góp phần làm cho cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn.

Hi sinh thầm lặng là việc con người sẵn sàng cho đi thời gian, công sức, thậm chí là lợi ích cá nhân vì người khác mà không cần được ghi nhận hay đền đáp. Đó có thể là cha mẹ ngày đêm làm việc vất vả để nuôi con khôn lớn, là thầy cô tận tụy đứng lớp, hay những người lao động bình dị âm thầm cống hiến cho xã hội. Họ không cần ánh hào quang, nhưng chính họ lại là nền tảng vững chắc cho sự phát triển của cộng đồng.

Sự hi sinh thầm lặng có ý nghĩa vô cùng to lớn. Trước hết, nó thể hiện vẻ đẹp của lòng nhân ái và tinh thần trách nhiệm. Những hành động âm thầm ấy giúp lan tỏa yêu thương, gắn kết con người với nhau. Đồng thời, nó còn góp phần xây dựng một xã hội tốt đẹp, nơi mà mỗi người đều biết sống vì người khác. Không những vậy, sự hi sinh còn là nguồn động lực mạnh mẽ, truyền cảm hứng cho những người xung quanh noi theo.

Trong thực tế, có rất nhiều tấm gương tiêu biểu. Đó là những bác sĩ, chiến sĩ nơi tuyến đầu, những người sẵn sàng đối mặt với khó khăn, nguy hiểm để bảo vệ cộng đồng. Hay đơn giản hơn, đó là những người mẹ lặng lẽ hi sinh tuổi xuân, những người cha âm thầm gánh vác gia đình. Tất cả họ đều đáng được trân trọng và biết ơn.

Tuy nhiên, trong xã hội hiện nay, vẫn còn những người sống ích kỷ, chỉ biết nghĩ đến bản thân mà quên đi lợi ích chung. Điều đó khiến cho giá trị của sự hi sinh đôi khi bị xem nhẹ. Vì vậy, mỗi chúng ta cần nhận thức rõ vai trò của sự hi sinh thầm lặng, từ đó biết trân trọng và học cách sống có trách nhiệm hơn.

Là học sinh, chúng ta có thể bắt đầu từ những việc nhỏ như giúp đỡ gia đình, chia sẻ với bạn bè, chăm chỉ học tập để không phụ công lao của cha mẹ và thầy cô. Những hành động tuy nhỏ nhưng nếu được thực hiện bằng tấm lòng chân thành thì cũng chính là một dạng của sự hi sinh thầm lặng.

Tóm lại, sự hi sinh thầm lặng là một phẩm chất cao đẹp, góp phần làm nên giá trị của con người và xã hội. Mỗi người hãy biết trân trọng, lan tỏa và sống xứng đáng với những hi sinh ấy để cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn.

Câu 1 Văn bản Cảnh tượng đau lòng trích từ bi kịch Vua Lia của William Shakespeare đã khắc họa sâu sắc bi kịch của một con người từng đứng trên đỉnh cao quyền lực nhưng bị đẩy xuống tận cùng của khổ đau. Vua Lia xuất hiện trong trạng thái điên loạn, lời nói đứt gãy, rối loạn, pha trộn giữa tỉnh táo và mê sảng. Tuy nhiên, ẩn sau cơn điên ấy lại là sự tỉnh ngộ cay đắng về cuộc đời, về quyền lực và bản chất con người. Qua những lời độc thoại và đối thoại với Glô-xtơ, vua Lia nhận ra sự giả dối của hai cô con gái, nhận ra rằng quyền phép nhà vua không thể chế ngự thiên nhiên, bệnh tật hay số phận. Các chỉ dẫn sân khấu như hành động chạy trốn, bị đuổi bắt, dáng vẻ nhếch nhác càng làm nổi bật hình ảnh một ông vua suy sụp cả về thể xác lẫn tinh thần. Qua đó, Shakespeare không chỉ tái hiện một cảnh tượng đau lòng mà còn gửi gắm niềm xót xa sâu sắc cho số phận con người, đồng thời phơi bày hiện thực xã hội nơi quyền lực gắn liền với phản bội và tàn nhẫn.

Câu 2 Bài Làm. Trong hành trình sống của mỗi con người, không ai có thể tránh khỏi nghịch cảnh. Đó có thể là thất bại, mất mát, đau khổ hay những biến cố bất ngờ ập đến. Tuy nhiên, chính nghịch cảnh lại mang một ý nghĩa sâu sắc đối với sự trưởng thành và hoàn thiện của con người.

Trước hết, nghịch cảnh là phép thử bản lĩnh và sức mạnh tinh thần của con người. Khi cuộc sống thuận lợi, con người dễ ỷ lại vào điều kiện sẵn có mà không nhận ra giới hạn của bản thân. Chỉ khi rơi vào khó khăn, con người mới buộc phải đối mặt với chính mình, phải lựa chọn giữa buông xuôi và vươn lên. Những ai dám đứng dậy sau vấp ngã sẽ rèn luyện được ý chí kiên cường, lòng dũng cảm và khả năng tự vượt qua nghịch cảnh. Thực tế đã chứng minh, nhiều con người vĩ đại chỉ thật sự tỏa sáng sau khi đi qua những năm tháng khốn khó nhất của đời mình.

Bên cạnh đó, nghịch cảnh giúp con người nhận ra giá trị thật của cuộc sống và các mối quan hệ. Trong lúc khó khăn, ta mới phân biệt được đâu là tình cảm chân thành, đâu là giả dối. Đồng thời, những mất mát, đau thương cũng khiến con người biết trân trọng hơn những điều tưởng chừng bình thường như sức khỏe, gia đình, tình yêu thương. Chính từ nghịch cảnh, con người học được sự cảm thông, lòng nhân ái và biết sống chậm lại để suy ngẫm về ý nghĩa tồn tại của bản thân.

Không những thế, nghịch cảnh còn là động lực để con người thay đổi và hoàn thiện mình. Mỗi khó khăn đều ẩn chứa một bài học, nếu con người biết nhìn nhận một cách tích cực. Thất bại giúp ta rút kinh nghiệm, sửa chữa sai lầm và phát triển theo hướng tốt đẹp hơn. Ngược lại, nếu né tránh hoặc sợ hãi nghịch cảnh, con người sẽ mãi dậm chân tại chỗ, không thể trưởng thành.

Tuy nhiên, cũng cần phê phán những người khi gặp nghịch cảnh lại bi quan, buông xuôi, đổ lỗi cho số phận. Nghịch cảnh không làm con người trở nên yếu đuối, mà chính thái độ sống tiêu cực mới khiến con người gục ngã. Do đó, mỗi người cần học cách đối diện, chấp nhận và biến nghịch cảnh thành cơ hội để rèn luyện bản thân.

Tóm lại, nghịch cảnh là một phần tất yếu của cuộc sống và mang ý nghĩa to lớn đối với con người. Nó giúp con người trưởng thành, hiểu đời, hiểu người và hiểu chính mình hơn. Biết đối mặt và vượt qua nghịch cảnh, con người không chỉ mạnh mẽ hơn mà còn tìm thấy giá trị đích thực của cuộc sống.

Câu 1 Văn bản Cảnh tượng đau lòng trích từ bi kịch Vua Lia của William Shakespeare đã khắc họa sâu sắc bi kịch của một con người từng đứng trên đỉnh cao quyền lực nhưng bị đẩy xuống tận cùng của khổ đau. Vua Lia xuất hiện trong trạng thái điên loạn, lời nói đứt gãy, rối loạn, pha trộn giữa tỉnh táo và mê sảng. Tuy nhiên, ẩn sau cơn điên ấy lại là sự tỉnh ngộ cay đắng về cuộc đời, về quyền lực và bản chất con người. Qua những lời độc thoại và đối thoại với Glô-xtơ, vua Lia nhận ra sự giả dối của hai cô con gái, nhận ra rằng quyền phép nhà vua không thể chế ngự thiên nhiên, bệnh tật hay số phận. Các chỉ dẫn sân khấu như hành động chạy trốn, bị đuổi bắt, dáng vẻ nhếch nhác càng làm nổi bật hình ảnh một ông vua suy sụp cả về thể xác lẫn tinh thần. Qua đó, Shakespeare không chỉ tái hiện một cảnh tượng đau lòng mà còn gửi gắm niềm xót xa sâu sắc cho số phận con người, đồng thời phơi bày hiện thực xã hội nơi quyền lực gắn liền với phản bội và tàn nhẫn.

Câu 2 Bài Làm. Trong hành trình sống của mỗi con người, không ai có thể tránh khỏi nghịch cảnh. Đó có thể là thất bại, mất mát, đau khổ hay những biến cố bất ngờ ập đến. Tuy nhiên, chính nghịch cảnh lại mang một ý nghĩa sâu sắc đối với sự trưởng thành và hoàn thiện của con người.

Trước hết, nghịch cảnh là phép thử bản lĩnh và sức mạnh tinh thần của con người. Khi cuộc sống thuận lợi, con người dễ ỷ lại vào điều kiện sẵn có mà không nhận ra giới hạn của bản thân. Chỉ khi rơi vào khó khăn, con người mới buộc phải đối mặt với chính mình, phải lựa chọn giữa buông xuôi và vươn lên. Những ai dám đứng dậy sau vấp ngã sẽ rèn luyện được ý chí kiên cường, lòng dũng cảm và khả năng tự vượt qua nghịch cảnh. Thực tế đã chứng minh, nhiều con người vĩ đại chỉ thật sự tỏa sáng sau khi đi qua những năm tháng khốn khó nhất của đời mình.

Bên cạnh đó, nghịch cảnh giúp con người nhận ra giá trị thật của cuộc sống và các mối quan hệ. Trong lúc khó khăn, ta mới phân biệt được đâu là tình cảm chân thành, đâu là giả dối. Đồng thời, những mất mát, đau thương cũng khiến con người biết trân trọng hơn những điều tưởng chừng bình thường như sức khỏe, gia đình, tình yêu thương. Chính từ nghịch cảnh, con người học được sự cảm thông, lòng nhân ái và biết sống chậm lại để suy ngẫm về ý nghĩa tồn tại của bản thân.

Không những thế, nghịch cảnh còn là động lực để con người thay đổi và hoàn thiện mình. Mỗi khó khăn đều ẩn chứa một bài học, nếu con người biết nhìn nhận một cách tích cực. Thất bại giúp ta rút kinh nghiệm, sửa chữa sai lầm và phát triển theo hướng tốt đẹp hơn. Ngược lại, nếu né tránh hoặc sợ hãi nghịch cảnh, con người sẽ mãi dậm chân tại chỗ, không thể trưởng thành.

Tuy nhiên, cũng cần phê phán những người khi gặp nghịch cảnh lại bi quan, buông xuôi, đổ lỗi cho số phận. Nghịch cảnh không làm con người trở nên yếu đuối, mà chính thái độ sống tiêu cực mới khiến con người gục ngã. Do đó, mỗi người cần học cách đối diện, chấp nhận và biến nghịch cảnh thành cơ hội để rèn luyện bản thân.

Tóm lại, nghịch cảnh là một phần tất yếu của cuộc sống và mang ý nghĩa to lớn đối với con người. Nó giúp con người trưởng thành, hiểu đời, hiểu người và hiểu chính mình hơn. Biết đối mặt và vượt qua nghịch cảnh, con người không chỉ mạnh mẽ hơn mà còn tìm thấy giá trị đích thực của cuộc sống.

Câu 1 Trong đoạn trích Vũ Như Tô của Nguyễn Huy Tưởng, Đan Thiềm hiện lên là một nhân vật nữ đặc biệt, giàu lòng trắc ẩn và có tầm nhìn vượt lên hoàn cảnh cá nhân. Bà là người phụ nữ tài sắc nhưng bị giam cầm trong chốn cung đình suốt gần hai mươi năm, sống một cuộc đời “cung oán” đầy tù túng và đau khổ. Chính vì mang chung bi kịch của người có tài không được trọng dụng, Đan Thiềm dễ dàng đồng cảm sâu sắc với Vũ Như Tô và gọi mình là “người đồng bệnh”. Không chỉ dừng lại ở sự thương cảm, Đan Thiềm còn là người có ý thức rõ ràng về giá trị của tài năng đối với quốc gia, dân tộc. Bà kiên trì khuyên nhủ Vũ Như Tô đem tài năng ra thi thố, mượn tay quyền lực để thực hiện lý tưởng nghệ thuật lớn lao, cống hiến cho non sông và hậu thế. Qua nhân vật Đan Thiềm, tác giả ngợi ca hình ảnh người tri âm của nghệ sĩ, đồng thời gửi gắm tư tưởng tiến bộ về việc trân trọng, phát huy hiền tài vì lợi ích lâu dài của đất nước.

Câu 2 Bai Lam Lịch sử nhân loại cho thấy, sự hưng thịnh hay suy vong của một quốc gia luôn gắn liền với cách mà quốc gia ấy đối xử với hiền tài. Câu chuyện bi kịch của Vũ Như Tô trong vở kịch cùng tên của Nguyễn Huy Tưởng đã đặt ra một vấn đề mang ý nghĩa muôn thuở: mối quan hệ mật thiết giữa hiền tài và sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước.

Hiền tài là những người có đức, có trí tuệ, có năng lực vượt trội, có khả năng đóng góp tích cực cho cộng đồng và quốc gia. Họ chính là nguồn lực đặc biệt quan trọng, là “nguyên khí của quốc gia” như lời Thân Nhân Trung từng khẳng định. Khi được trân trọng, tin dùng và tạo điều kiện phát huy năng lực, hiền tài sẽ góp phần thúc đẩy kinh tế phát triển, văn hóa hưng thịnh, xã hội tiến bộ. Ngược lại, nếu hiền tài bị chèn ép, khinh rẻ hoặc sử dụng sai mục đích, quốc gia không những không phát triển mà còn rơi vào trì trệ, khủng hoảng.

Bi kịch của Vũ Như Tô là minh chứng rõ nét cho sự đổ vỡ trong mối quan hệ giữa hiền tài và quyền lực. Ông là người nghệ sĩ có tài năng xuất chúng trong lĩnh vực kiến trúc, mang trong mình khát vọng tạo dựng những công trình vĩ đại cho đất nước. Thế nhưng, trong một xã hội phong kiến tàn bạo, tài năng ấy không được trân trọng mà trở thành cái cớ để ông và gia đình phải chịu bao đau khổ, mất mát. Triều đình không coi trọng hiền tài, không tạo môi trường lành mạnh để họ cống hiến, khiến tài năng bị vùi dập và đất nước thiếu đi những công trình, thành tựu đáng tự hào.

Tuy nhiên, câu chuyện cũng cho thấy một khía cạnh khác: hiền tài không thể tách rời hoàn toàn trách nhiệm với quốc gia, dân tộc. Qua lời khuyên của Đan Thiềm, Vũ Như Tô nhận ra rằng tài năng không nên bị chôn vùi vì oán hận cá nhân hay hoàn cảnh trước mắt. Dù quyền lực đang nằm trong tay kẻ hôn quân, nếu biết “tòng quyền”, hiền tài vẫn có thể tận dụng cơ hội để tạo ra giá trị lâu dài cho đất nước và hậu thế. Điều này đặt ra yêu cầu không chỉ cho nhà cầm quyền mà còn cho bản thân hiền tài: cần có bản lĩnh, tỉnh táo và trách nhiệm xã hội khi sử dụng tài năng của mình.

Trong thực tế lịch sử và hiện tại, những quốc gia biết coi trọng hiền tài, xây dựng chính sách giáo dục, đãi ngộ và sử dụng nhân lực hợp lý thường là những quốc gia phát triển bền vững. Ngược lại, tình trạng “chảy máu chất xám” hay lãng phí nhân tài luôn kéo theo những hệ quả nghiêm trọng cho sự nghiệp quốc gia.

Từ câu chuyện của Vũ Như Tô, có thể khẳng định rằng: hiền tài và sự nghiệp quốc gia có mối quan hệ gắn bó không thể tách rời. Một đất nước muốn trường tồn và hưng thịnh phải biết tôn trọng, bảo vệ và phát huy hiền tài; đồng thời, hiền tài cũng cần ý thức sâu sắc về sứ mệnh của mình đối với dân tộc. Chỉ khi hai yếu tố này gặp nhau, quốc gia mới có thể phát triển bền vững và rạng danh trong lịch sử.

Câu 1 Trong đoạn trích Vũ Như Tô của Nguyễn Huy Tưởng, Đan Thiềm hiện lên là một nhân vật nữ đặc biệt, giàu lòng trắc ẩn và có tầm nhìn vượt lên hoàn cảnh cá nhân. Bà là người phụ nữ tài sắc nhưng bị giam cầm trong chốn cung đình suốt gần hai mươi năm, sống một cuộc đời “cung oán” đầy tù túng và đau khổ. Chính vì mang chung bi kịch của người có tài không được trọng dụng, Đan Thiềm dễ dàng đồng cảm sâu sắc với Vũ Như Tô và gọi mình là “người đồng bệnh”. Không chỉ dừng lại ở sự thương cảm, Đan Thiềm còn là người có ý thức rõ ràng về giá trị của tài năng đối với quốc gia, dân tộc. Bà kiên trì khuyên nhủ Vũ Như Tô đem tài năng ra thi thố, mượn tay quyền lực để thực hiện lý tưởng nghệ thuật lớn lao, cống hiến cho non sông và hậu thế. Qua nhân vật Đan Thiềm, tác giả ngợi ca hình ảnh người tri âm của nghệ sĩ, đồng thời gửi gắm tư tưởng tiến bộ về việc trân trọng, phát huy hiền tài vì lợi ích lâu dài của đất nước.

Câu 2 Bai Lam Lịch sử nhân loại cho thấy, sự hưng thịnh hay suy vong của một quốc gia luôn gắn liền với cách mà quốc gia ấy đối xử với hiền tài. Câu chuyện bi kịch của Vũ Như Tô trong vở kịch cùng tên của Nguyễn Huy Tưởng đã đặt ra một vấn đề mang ý nghĩa muôn thuở: mối quan hệ mật thiết giữa hiền tài và sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước.

Hiền tài là những người có đức, có trí tuệ, có năng lực vượt trội, có khả năng đóng góp tích cực cho cộng đồng và quốc gia. Họ chính là nguồn lực đặc biệt quan trọng, là “nguyên khí của quốc gia” như lời Thân Nhân Trung từng khẳng định. Khi được trân trọng, tin dùng và tạo điều kiện phát huy năng lực, hiền tài sẽ góp phần thúc đẩy kinh tế phát triển, văn hóa hưng thịnh, xã hội tiến bộ. Ngược lại, nếu hiền tài bị chèn ép, khinh rẻ hoặc sử dụng sai mục đích, quốc gia không những không phát triển mà còn rơi vào trì trệ, khủng hoảng.

Bi kịch của Vũ Như Tô là minh chứng rõ nét cho sự đổ vỡ trong mối quan hệ giữa hiền tài và quyền lực. Ông là người nghệ sĩ có tài năng xuất chúng trong lĩnh vực kiến trúc, mang trong mình khát vọng tạo dựng những công trình vĩ đại cho đất nước. Thế nhưng, trong một xã hội phong kiến tàn bạo, tài năng ấy không được trân trọng mà trở thành cái cớ để ông và gia đình phải chịu bao đau khổ, mất mát. Triều đình không coi trọng hiền tài, không tạo môi trường lành mạnh để họ cống hiến, khiến tài năng bị vùi dập và đất nước thiếu đi những công trình, thành tựu đáng tự hào.

Tuy nhiên, câu chuyện cũng cho thấy một khía cạnh khác: hiền tài không thể tách rời hoàn toàn trách nhiệm với quốc gia, dân tộc. Qua lời khuyên của Đan Thiềm, Vũ Như Tô nhận ra rằng tài năng không nên bị chôn vùi vì oán hận cá nhân hay hoàn cảnh trước mắt. Dù quyền lực đang nằm trong tay kẻ hôn quân, nếu biết “tòng quyền”, hiền tài vẫn có thể tận dụng cơ hội để tạo ra giá trị lâu dài cho đất nước và hậu thế. Điều này đặt ra yêu cầu không chỉ cho nhà cầm quyền mà còn cho bản thân hiền tài: cần có bản lĩnh, tỉnh táo và trách nhiệm xã hội khi sử dụng tài năng của mình.

Trong thực tế lịch sử và hiện tại, những quốc gia biết coi trọng hiền tài, xây dựng chính sách giáo dục, đãi ngộ và sử dụng nhân lực hợp lý thường là những quốc gia phát triển bền vững. Ngược lại, tình trạng “chảy máu chất xám” hay lãng phí nhân tài luôn kéo theo những hệ quả nghiêm trọng cho sự nghiệp quốc gia.

Từ câu chuyện của Vũ Như Tô, có thể khẳng định rằng: hiền tài và sự nghiệp quốc gia có mối quan hệ gắn bó không thể tách rời. Một đất nước muốn trường tồn và hưng thịnh phải biết tôn trọng, bảo vệ và phát huy hiền tài; đồng thời, hiền tài cũng cần ý thức sâu sắc về sứ mệnh của mình đối với dân tộc. Chỉ khi hai yếu tố này gặp nhau, quốc gia mới có thể phát triển bền vững và rạng danh trong lịch sử.

CH₃COOH

CH₃COOH

CH₃COOH