Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Trong văn bản Chuyện ông Hoàng Cầm (trích tập truyện kí Người lang thang không cô đơn của Minh Chuyên), nhân vật Hoàng Cầm hiện lên là hình ảnh đẹp của người lính hậu cần thời kháng chiến. Trước hết, anh là người có tinh thần trách nhiệm cao và giàu lòng yêu thương đồng đội. Trăn trở trước cảnh bộ đội hi sinh vì khói lửa bếp nấu, anh day dứt coi đó là “có tội với nhân dân, với bộ đội”. Chính nỗi trăn trở ấy đã thôi thúc anh miệt mài tìm tòi, sáng tạo. Hoàng Cầm còn là người thông minh, giàu óc quan sát và biết vận dụng kinh nghiệm dân gian vào thực tiễn chiến tranh: từ cách nấu cám lợn, hun chuột đến việc dùng cây chuối rừng phủ lên đường dẫn khói. Đặc biệt, ở anh nổi bật phẩm chất khiêm nhường, thầm lặng: âm thầm đào hàng chục cái bếp thử nghiệm, không quản gian khổ. Hình tượng Hoàng Cầm cho thấy vẻ đẹp của người lính bình dị mà lớn lao – những con người góp phần làm nên chiến thắng bằng sự sáng tạo và hi sinh lặng thầm.

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

Trong dòng chảy không ngừng của thời đại công nghệ và toàn cầu hóa, sáng tạo trở thành một trong những yếu tố quyết định sự phát triển của cá nhân và xã hội. Sự sáng tạo không chỉ làm nên những phát minh vĩ đại mà còn góp phần đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng cuộc sống và khẳng định giá trị con người trong thế giới hiện đại.

Sáng tạo là khả năng tìm ra cái mới, cách làm mới hoặc giải pháp mới nhằm giải quyết vấn đề hiệu quả hơn. Trong xã hội ngày nay, khi khoa học – kĩ thuật phát triển nhanh chóng, nếu con người không đổi mới, không sáng tạo, sẽ dễ bị tụt hậu. Những quốc gia phát triển mạnh mẽ đều là những quốc gia coi trọng đổi mới sáng tạo, đầu tư cho nghiên cứu, giáo dục và công nghệ. Nhờ sáng tạo, con người tạo ra trí tuệ nhân tạo, các nền tảng số, phương tiện thông minh, góp phần rút ngắn khoảng cách không gian và thời gian, nâng cao năng suất lao động.

Không chỉ ở tầm vĩ mô, sáng tạo còn có ý nghĩa thiết thực trong đời sống hằng ngày. Một học sinh biết tìm phương pháp học tập hiệu quả hơn, một người lao động biết cải tiến quy trình làm việc, một nghệ sĩ tìm được phong cách riêng… tất cả đều là biểu hiện của sáng tạo. Nhờ đó, mỗi người có thể khẳng định bản thân và thích nghi linh hoạt với những thay đổi nhanh chóng của xã hội. Trong môi trường cạnh tranh khốc liệt, sáng tạo chính là chìa khóa giúp con người tạo ra giá trị khác biệt.

Sáng tạo cũng góp phần giải quyết những vấn đề cấp bách của nhân loại như biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, dịch bệnh, khủng hoảng năng lượng. Những giải pháp xanh, năng lượng tái tạo, công nghệ y học tiên tiến… đều bắt nguồn từ tư duy sáng tạo. Vì vậy, sáng tạo không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn mang giá trị nhân văn sâu sắc, hướng tới sự phát triển bền vững.

Tuy nhiên, sáng tạo không phải là điều tự nhiên mà có. Nó đòi hỏi tri thức, sự trải nghiệm, tinh thần dám nghĩ dám làm và cả sự kiên trì trước thất bại. Nhiều người ngại đổi mới vì sợ sai, sợ rủi ro, bằng lòng với lối mòn quen thuộc. Chính tâm lí an toàn ấy có thể kìm hãm tiềm năng của mỗi cá nhân. Bên cạnh đó, sáng tạo cũng cần đi cùng trách nhiệm; những ý tưởng mới nếu thiếu định hướng đúng đắn có thể gây hệ lụy tiêu cực cho xã hội.

Để nuôi dưỡng sự sáng tạo, mỗi người cần rèn luyện tư duy độc lập, không ngừng học hỏi và mở rộng hiểu biết. Giáo dục cũng cần khuyến khích học sinh đặt câu hỏi, tranh luận, thử nghiệm thay vì chỉ ghi nhớ máy móc. Khi môi trường sống tôn trọng ý tưởng mới và chấp nhận khác biệt, sáng tạo sẽ có điều kiện nảy nở.

Tóm lại, trong cuộc sống hiện đại, sáng tạo là động lực của tiến bộ và là thước đo giá trị con người. Nó giúp xã hội phát triển, giúp cá nhân khẳng định bản thân và góp phần giải quyết những thách thức toàn cầu. Vì vậy, mỗi chúng ta cần nuôi dưỡng tinh thần sáng tạo, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm, để không ngừng làm mới mình và đóng góp tích cực cho cộng đồng.

Câu 1.
Những phương thức biểu đạt được sử dụng trong văn bản gồm:

• Tự sự (kể lại quá trình sáng chế bếp Hoàng Cầm và hành trình gắn bó với các chiến dịch).
• Thuyết minh (giới thiệu cấu tạo, nguyên lí hoạt động và hiệu quả của bếp).
• Biểu cảm (thể hiện sự trân trọng, tự hào, xúc động trước đóng góp thầm lặng của Hoàng Cầm).

Câu 2.
Văn bản kể về sự việc chính: quá trình anh nuôi Hoàng Cầm miệt mài sáng tạo ra chiếc bếp không khói (bếp Hoàng Cầm) để bảo đảm bí mật, an toàn và sức khỏe cho bộ đội trong thời kì kháng chiến chống Pháp, sau đó được phổ biến rộng rãi trong quân đội.

Câu 3.
Cảm hứng chủ đạo của văn bản là niềm tự hào, ngợi ca và trân trọng đối với người lính hậu cần thầm lặng cùng sáng kiến giàu ý nghĩa trong kháng chiến. Tác giả bày tỏ sự xúc động trước tinh thần trách nhiệm, lòng yêu nước và sự sáng tạo của Hoàng Cầm – một con người bình dị nhưng có đóng góp lớn lao cho chiến thắng của dân tộc.

Câu 4.
Văn bản ca ngợi anh chiến sĩ nuôi quân Hoàng Cầm – người đã sáng chế ra chiếc bếp đặc biệt giúp bộ đội nấu ăn an toàn, tránh bị địch phát hiện. Qua đó, tác giả làm nổi bật:

• Tinh thần trách nhiệm và tấm lòng của người lính hậu cần.
• Sự sáng tạo thông minh xuất phát từ thực tiễn chiến đấu.
• Vai trò quan trọng của những đóng góp thầm lặng trong chiến tranh.

Đồng thời, văn bản khẳng định bếp Hoàng Cầm đã trở thành một biểu tượng đẹp của thời kháng chiến.

Câu 5.
Chi tiết gây ấn tượng nhất là cảnh Hoàng Cầm miệt mài đào hàng chục cái bếp khác nhau trong rừng để thử nghiệm, âm thầm nghiên cứu mà không cho đồng đội biết vì sợ mọi người tốn sức.

Chi tiết này cho thấy tinh thần trách nhiệm cao, ý chí bền bỉ và lòng yêu thương đồng đội sâu sắc của anh. Chính sự trăn trở: “Để bộ đội chết vì nấu ăn là mình có tội” đã thôi thúc anh không ngừng tìm tòi sáng tạo. Qua đó, người đọc càng cảm phục những hi sinh thầm lặng của người lính hậu cần trong chiến tranh.

Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Đoạn trích trong Truyện Kiều của Nguyễn Du** thể hiện nhiều đặc sắc nghệ thuật tiêu biểu. Trước hết, tác giả đã xây dựng thành công hình tượng nhân vật bằng bút pháp ước lệ, lí tưởng hóa. Từ Hải hiện lên với tầm vóc phi thường qua những hình ảnh giàu tính biểu tượng như “đội trời đạp đất”, “gươm đàn nửa gánh non sông một chèo”, làm nổi bật chí khí anh hùng và khát vọng tung hoành. Bên cạnh đó, nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật đặc biệt tinh tế qua hình thức đối thoại trực tiếp. Lời nói của Từ Hải hào sảng, tự tin; lời Kiều khiêm nhường mà sâu sắc, cho thấy sự tương giao tâm hồn giữa hai con người tri kỷ. Đoạn trích còn sử dụng nhiều hình ảnh ẩn dụ như “cỏ nội hoa hèn”, “bèo bọt” để diễn tả thân phận nhỏ bé, nổi trôi của Kiều, tăng giá trị biểu cảm. Ngôn ngữ thơ trang trọng, giàu nhạc điệu của thể lục bát góp phần tạo nên giọng điệu vừa lãng mạn vừa hào hùng, làm nổi bật vẻ đẹp của cuộc gặp gỡ định mệnh.

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

“Lòng tốt của con người có thể chữa lành các vết thương nhưng lòng tốt cũng cần đôi phần sắc sảo, nếu không chẳng khác nào con số không tròn trĩnh.” Ý kiến ấy gợi ra một cách nhìn toàn diện và sâu sắc về giá trị cũng như giới hạn của lòng tốt trong cuộc sống.

Lòng tốt trước hết là sự yêu thương, quan tâm và sẵn sàng giúp đỡ người khác. Trong một thế giới còn nhiều tổn thương, bất công, lòng tốt giống như liều thuốc xoa dịu nỗi đau, hàn gắn những rạn nứt trong tâm hồn con người. Một lời động viên đúng lúc, một bàn tay nâng đỡ khi hoạn nạn, một hành động sẻ chia giữa đời thường cũng có thể thắp lên niềm tin và hi vọng. Không ít người đã vượt qua nghịch cảnh nhờ sự giúp đỡ chân thành của người khác. Bởi thế, lòng tốt chính là nền tảng của tình người, là sợi dây kết nối cộng đồng.

Tuy nhiên, ý kiến trên không chỉ ca ngợi mà còn nhấn mạnh: lòng tốt cần có “đôi phần sắc sảo”. Sắc sảo ở đây không phải là toan tính hay lạnh lùng, mà là sự tỉnh táo, hiểu biết và đúng mực. Nếu giúp đỡ người khác mà thiếu suy nghĩ, ta có thể vô tình tiếp tay cho cái xấu. Chẳng hạn, vì thương con mà cha mẹ bao bọc, nuông chiều quá mức sẽ khiến con ỷ lại, thiếu tự lập. Vì thương người thân mà che giấu lỗi lầm của họ trước pháp luật có thể gây hậu quả nghiêm trọng hơn. Một sự giúp đỡ không đúng cách đôi khi không chữa lành mà còn làm “vết thương” sâu thêm.

Trong thực tế, có những trường hợp lòng tốt bị lợi dụng. Sự cả tin, thiếu cảnh giác có thể khiến người giúp rơi vào tình huống bị lừa đảo hoặc khiến những kẻ xấu trục lợi từ sự thương cảm của cộng đồng. Khi ấy, lòng tốt nếu không đi cùng hiểu biết và bản lĩnh sẽ trở nên “con số không tròn trĩnh” – đẹp đẽ về hình thức nhưng không mang lại giá trị thực chất. Vì vậy, làm việc thiện cũng cần trí tuệ; yêu thương cũng cần nguyên tắc.

Lòng tốt sắc sảo là lòng tốt biết đặt đúng chỗ, đúng lúc, đúng người. Đó là sự giúp đỡ nhằm trao cho người khác cơ hội tự vươn lên chứ không làm thay, làm hộ tất cả. Đó là sự bao dung nhưng không dung túng; vị tha nhưng không mù quáng. Khi ta giúp ai đó học cách giải quyết vấn đề thay vì chỉ giải quyết thay họ, ta đang trao cho họ sức mạnh bền vững hơn bất kì món quà vật chất nào.

Tuy nhiên, cũng cần tránh hiểu sai rằng phải tính toán thiệt hơn mới nên làm điều tốt. Nếu quá dè dặt, nghi ngờ tất cả, con người sẽ trở nên khép kín và lạnh lùng. Điều quan trọng là giữ được trái tim nhân hậu song hành với cái đầu tỉnh táo. Chỉ khi ấy, lòng tốt mới phát huy trọn vẹn giá trị của nó.

Tóm lại, lòng tốt là phẩm chất đáng quý, có khả năng chữa lành và lan tỏa yêu thương. Nhưng để lòng tốt thực sự có ý nghĩa, nó cần được soi sáng bởi trí tuệ và sự sắc sảo. Sống nhân ái nhưng tỉnh táo chính là cách để mỗi người vừa bảo vệ bản thân, vừa góp phần làm cho xã hội trở nên tốt đẹp và bền vững hơn.

Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Đoạn trích trong Truyện Kiều của Nguyễn Du** thể hiện nhiều đặc sắc nghệ thuật tiêu biểu. Trước hết, tác giả đã xây dựng thành công hình tượng nhân vật bằng bút pháp ước lệ, lí tưởng hóa. Từ Hải hiện lên với tầm vóc phi thường qua những hình ảnh giàu tính biểu tượng như “đội trời đạp đất”, “gươm đàn nửa gánh non sông một chèo”, làm nổi bật chí khí anh hùng và khát vọng tung hoành. Bên cạnh đó, nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật đặc biệt tinh tế qua hình thức đối thoại trực tiếp. Lời nói của Từ Hải hào sảng, tự tin; lời Kiều khiêm nhường mà sâu sắc, cho thấy sự tương giao tâm hồn giữa hai con người tri kỷ. Đoạn trích còn sử dụng nhiều hình ảnh ẩn dụ như “cỏ nội hoa hèn”, “bèo bọt” để diễn tả thân phận nhỏ bé, nổi trôi của Kiều, tăng giá trị biểu cảm. Ngôn ngữ thơ trang trọng, giàu nhạc điệu của thể lục bát góp phần tạo nên giọng điệu vừa lãng mạn vừa hào hùng, làm nổi bật vẻ đẹp của cuộc gặp gỡ định mệnh.

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

“Lòng tốt của con người có thể chữa lành các vết thương nhưng lòng tốt cũng cần đôi phần sắc sảo, nếu không chẳng khác nào con số không tròn trĩnh.” Ý kiến ấy gợi ra một cách nhìn toàn diện và sâu sắc về giá trị cũng như giới hạn của lòng tốt trong cuộc sống.

Lòng tốt trước hết là sự yêu thương, quan tâm và sẵn sàng giúp đỡ người khác. Trong một thế giới còn nhiều tổn thương, bất công, lòng tốt giống như liều thuốc xoa dịu nỗi đau, hàn gắn những rạn nứt trong tâm hồn con người. Một lời động viên đúng lúc, một bàn tay nâng đỡ khi hoạn nạn, một hành động sẻ chia giữa đời thường cũng có thể thắp lên niềm tin và hi vọng. Không ít người đã vượt qua nghịch cảnh nhờ sự giúp đỡ chân thành của người khác. Bởi thế, lòng tốt chính là nền tảng của tình người, là sợi dây kết nối cộng đồng.

Tuy nhiên, ý kiến trên không chỉ ca ngợi mà còn nhấn mạnh: lòng tốt cần có “đôi phần sắc sảo”. Sắc sảo ở đây không phải là toan tính hay lạnh lùng, mà là sự tỉnh táo, hiểu biết và đúng mực. Nếu giúp đỡ người khác mà thiếu suy nghĩ, ta có thể vô tình tiếp tay cho cái xấu. Chẳng hạn, vì thương con mà cha mẹ bao bọc, nuông chiều quá mức sẽ khiến con ỷ lại, thiếu tự lập. Vì thương người thân mà che giấu lỗi lầm của họ trước pháp luật có thể gây hậu quả nghiêm trọng hơn. Một sự giúp đỡ không đúng cách đôi khi không chữa lành mà còn làm “vết thương” sâu thêm.

Trong thực tế, có những trường hợp lòng tốt bị lợi dụng. Sự cả tin, thiếu cảnh giác có thể khiến người giúp rơi vào tình huống bị lừa đảo hoặc khiến những kẻ xấu trục lợi từ sự thương cảm của cộng đồng. Khi ấy, lòng tốt nếu không đi cùng hiểu biết và bản lĩnh sẽ trở nên “con số không tròn trĩnh” – đẹp đẽ về hình thức nhưng không mang lại giá trị thực chất. Vì vậy, làm việc thiện cũng cần trí tuệ; yêu thương cũng cần nguyên tắc.

Lòng tốt sắc sảo là lòng tốt biết đặt đúng chỗ, đúng lúc, đúng người. Đó là sự giúp đỡ nhằm trao cho người khác cơ hội tự vươn lên chứ không làm thay, làm hộ tất cả. Đó là sự bao dung nhưng không dung túng; vị tha nhưng không mù quáng. Khi ta giúp ai đó học cách giải quyết vấn đề thay vì chỉ giải quyết thay họ, ta đang trao cho họ sức mạnh bền vững hơn bất kì món quà vật chất nào.

Tuy nhiên, cũng cần tránh hiểu sai rằng phải tính toán thiệt hơn mới nên làm điều tốt. Nếu quá dè dặt, nghi ngờ tất cả, con người sẽ trở nên khép kín và lạnh lùng. Điều quan trọng là giữ được trái tim nhân hậu song hành với cái đầu tỉnh táo. Chỉ khi ấy, lòng tốt mới phát huy trọn vẹn giá trị của nó.

Tóm lại, lòng tốt là phẩm chất đáng quý, có khả năng chữa lành và lan tỏa yêu thương. Nhưng để lòng tốt thực sự có ý nghĩa, nó cần được soi sáng bởi trí tuệ và sự sắc sảo. Sống nhân ái nhưng tỉnh táo chính là cách để mỗi người vừa bảo vệ bản thân, vừa góp phần làm cho xã hội trở nên tốt đẹp và bền vững hơn.

Câu 1 (0,5 điểm)
Văn bản được viết theo thể thơ lục bát.

Câu 2 (0,5 điểm)
Từ Hải và Thúy Kiều gặp nhau ở lầu hồng (chốn lầu xanh – nơi Kiều đang sống).

Câu 3 (1,0 điểm)

Qua những câu thơ trên trong Truyện Kiều, Thúy Kiều hiện lên là người:

• Khiêm nhường, ý thức sâu sắc về thân phận: Nàng tự ví mình là “cỏ nội hoa hèn”, “bèo bọt” – những hình ảnh ẩn dụ gợi sự nhỏ bé, nổi trôi.
• Giàu lòng tự trọng: Dù ở hoàn cảnh éo le, nàng vẫn dè dặt, cân nhắc khi gửi gắm “can tràng”.
• Thông minh, tinh tế trong ứng xử: Lời lẽ mềm mỏng nhưng sâu sắc, vừa thể hiện sự biết ơn trước tấm lòng của Từ Hải, vừa giữ được phẩm giá của mình.

→ Kiều không chỉ đẹp về nhan sắc mà còn đẹp về tâm hồn: tự trọng, ý nhị và giàu suy nghĩ.

Câu 4 (1,0 điểm)

Qua đoạn trích, Từ Hải hiện lên là:

• Bậc anh hùng có chí khí lớn: “đội trời đạp đất”, tung hoành ngang dọc, tài năng xuất chúng.
• Con người bản lĩnh, tự tin và hào sảng.
• Tinh đời, biết trọng người tài sắc: Nhận ra giá trị của Kiều và coi nàng là tri kỷ.
• Quyết đoán trong hành động: Khi “ý hợp tâm đầu” liền dứt khoát se duyên.

→ Từ Hải là hình tượng anh hùng lý tưởng, đại diện cho khát vọng tự do và công lý của tác giả Nguyễn Du.

Câu 5 (1,0 điểm)

Đoạn trích gợi cho em nhiều cảm xúc:

• Ngưỡng mộ khí phách hiên ngang và tầm vóc anh hùng của Từ Hải.
• Xúc động, thương cảm cho thân phận nổi trôi nhưng vẫn đầy tự trọng của Thúy Kiều.
• Trân trọng mối tình tri kỷ đẹp đẽ giữa “trai anh hùng, gái thuyền quyên”.

Câu 1 (0,5 điểm)
Văn bản được viết theo thể thơ lục bát.

Câu 2 (0,5 điểm)
Từ Hải và Thúy Kiều gặp nhau ở lầu hồng (chốn lầu xanh – nơi Kiều đang sống).

Câu 3 (1,0 điểm)

Qua những câu thơ trên trong Truyện Kiều, Thúy Kiều hiện lên là người:

• Khiêm nhường, ý thức sâu sắc về thân phận: Nàng tự ví mình là “cỏ nội hoa hèn”, “bèo bọt” – những hình ảnh ẩn dụ gợi sự nhỏ bé, nổi trôi.
• Giàu lòng tự trọng: Dù ở hoàn cảnh éo le, nàng vẫn dè dặt, cân nhắc khi gửi gắm “can tràng”.
• Thông minh, tinh tế trong ứng xử: Lời lẽ mềm mỏng nhưng sâu sắc, vừa thể hiện sự biết ơn trước tấm lòng của Từ Hải, vừa giữ được phẩm giá của mình.

→ Kiều không chỉ đẹp về nhan sắc mà còn đẹp về tâm hồn: tự trọng, ý nhị và giàu suy nghĩ.

Câu 4 (1,0 điểm)

Qua đoạn trích, Từ Hải hiện lên là:

• Bậc anh hùng có chí khí lớn: “đội trời đạp đất”, tung hoành ngang dọc, tài năng xuất chúng.
• Con người bản lĩnh, tự tin và hào sảng.
• Tinh đời, biết trọng người tài sắc: Nhận ra giá trị của Kiều và coi nàng là tri kỷ.
• Quyết đoán trong hành động: Khi “ý hợp tâm đầu” liền dứt khoát se duyên.

→ Từ Hải là hình tượng anh hùng lý tưởng, đại diện cho khát vọng tự do và công lý của tác giả Nguyễn Du.

Câu 5 (1,0 điểm)

Đoạn trích gợi cho em nhiều cảm xúc:

• Ngưỡng mộ khí phách hiên ngang và tầm vóc anh hùng của Từ Hải.
• Xúc động, thương cảm cho thân phận nổi trôi nhưng vẫn đầy tự trọng của Thúy Kiều.
• Trân trọng mối tình tri kỷ đẹp đẽ giữa “trai anh hùng, gái thuyền quyên”.

Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Đoạn trích trong Truyện Kiều của Nguyễn Du đã khắc họa thành công cuộc gặp gỡ giữa Từ Hải và Thúy Kiều – một cuộc gặp gỡ của tri âm, tri kỷ giữa chốn phong trần. Từ Hải hiện lên với tầm vóc phi thường: “đường đường một đấng anh hào”, “đội trời đạp đất”, thể hiện chí khí tung hoành và bản lĩnh hơn người. Không chỉ là bậc anh hùng tài năng, Từ Hải còn có con mắt tinh đời, biết trân trọng tài sắc và nhân phẩm của Kiều. Trong khi đó, Thúy Kiều lại hiện lên với tâm thế khiêm nhường, ý thức sâu sắc về thân phận “cỏ nội hoa hèn”, “bèo bọt”. Những hình ảnh ẩn dụ giàu sức gợi đã diễn tả nỗi mặc cảm và sự tự trọng của nàng. Cuộc đối thoại giữa hai nhân vật không chỉ là sự rung động của tình yêu mà còn là sự gặp gỡ của những tâm hồn đồng điệu. Qua đó, tác giả thể hiện khát vọng về tình yêu tự do, về sự trân trọng con người giữa cuộc đời đầy bất công.

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

Trong cuộc sống hiện nay, giữa nhịp sống hối hả và những giá trị vật chất được đề cao, vẫn có biết bao con người đang lặng lẽ cống hiến, hi sinh mà không cần được vinh danh. Sự hi sinh thầm lặng ấy chính là một trong những vẻ đẹp bền bỉ và cao quý nhất của đời sống con người.

Hi sinh thầm lặng là sự cho đi không ồn ào, không phô trương, thậm chí không mong nhận lại sự ghi nhận. Đó có thể là người mẹ tảo tần sớm hôm vì con cái; là người cha âm thầm gánh vác trách nhiệm gia đình; là những thầy cô miệt mài bên trang giáo án; là những y bác sĩ tận tụy trong bệnh viện; hay những chiến sĩ ngày đêm canh giữ biên cương, hải đảo. Họ không xuất hiện trên những trang tin hào nhoáng, nhưng sự hiện diện của họ lại góp phần giữ cho xã hội vận hành ổn định và nhân văn hơn.

Sự hi sinh thầm lặng trước hết xuất phát từ tình yêu thương và tinh thần trách nhiệm. Khi một người đặt lợi ích của người khác, của cộng đồng lên trên lợi ích cá nhân, họ chấp nhận thiệt thòi về thời gian, công sức, thậm chí cả ước mơ riêng. Trong đại dịch, hình ảnh đội ngũ y tế làm việc kiệt sức suốt ngày đêm là minh chứng rõ ràng cho tinh thần ấy. Họ đối diện với nguy hiểm, xa gia đình, nhưng vẫn kiên cường bám trụ vì sức khỏe của cộng đồng. Đó không chỉ là trách nhiệm nghề nghiệp mà còn là sự hi sinh cao cả.

Sự hi sinh thầm lặng còn góp phần nuôi dưỡng những giá trị tốt đẹp trong xã hội. Nó khơi dậy lòng biết ơn, sự trân trọng và tinh thần sẻ chia giữa con người với con người. Khi ta nhận ra đằng sau thành công của mình là biết bao công sức âm thầm của cha mẹ, thầy cô, đồng nghiệp, ta sẽ sống có trách nhiệm và nhân ái hơn. Một xã hội chỉ thực sự bền vững khi được nâng đỡ bởi những con người biết cho đi mà không tính toán.

Tuy nhiên, trong thực tế, vẫn có những người thờ ơ, chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân, ngại hi sinh, ngại dấn thân. Lối sống ích kỉ ấy khiến các mối quan hệ trở nên lạnh nhạt, cộng đồng trở nên rời rạc. Vì thế, mỗi người cần tự nhìn lại bản thân: liệu ta đã biết quan tâm, sẻ chia và sẵn sàng hi sinh vì người khác hay chưa?

Sự hi sinh thầm lặng không nhất thiết phải là những điều lớn lao. Đôi khi, đó chỉ là việc nhường ghế cho người già, giúp đỡ bạn bè trong lúc khó khăn, hay đơn giản là lắng nghe và thấu hiểu người thân. Những hành động nhỏ bé nhưng chân thành ấy góp phần làm cho cuộc sống trở nên ấm áp hơn.

Tóm lại, sự hi sinh thầm lặng là biểu hiện cao đẹp của lòng nhân ái và tinh thần trách nhiệm. Trong xã hội hiện đại, khi con người dễ bị cuốn vào vòng xoáy của danh lợi, thì những hi sinh âm thầm càng đáng được trân trọng. Mỗi chúng ta hãy biết sống vì người khác nhiều hơn, bởi chính sự cho đi sẽ làm nên ý nghĩa đích thực của cuộc đời.

Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Đoạn trích trong Truyện Kiều của Nguyễn Du đã khắc họa thành công cuộc gặp gỡ giữa Từ Hải và Thúy Kiều – một cuộc gặp gỡ của tri âm, tri kỷ giữa chốn phong trần. Từ Hải hiện lên với tầm vóc phi thường: “đường đường một đấng anh hào”, “đội trời đạp đất”, thể hiện chí khí tung hoành và bản lĩnh hơn người. Không chỉ là bậc anh hùng tài năng, Từ Hải còn có con mắt tinh đời, biết trân trọng tài sắc và nhân phẩm của Kiều. Trong khi đó, Thúy Kiều lại hiện lên với tâm thế khiêm nhường, ý thức sâu sắc về thân phận “cỏ nội hoa hèn”, “bèo bọt”. Những hình ảnh ẩn dụ giàu sức gợi đã diễn tả nỗi mặc cảm và sự tự trọng của nàng. Cuộc đối thoại giữa hai nhân vật không chỉ là sự rung động của tình yêu mà còn là sự gặp gỡ của những tâm hồn đồng điệu. Qua đó, tác giả thể hiện khát vọng về tình yêu tự do, về sự trân trọng con người giữa cuộc đời đầy bất công.

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

Trong cuộc sống hiện nay, giữa nhịp sống hối hả và những giá trị vật chất được đề cao, vẫn có biết bao con người đang lặng lẽ cống hiến, hi sinh mà không cần được vinh danh. Sự hi sinh thầm lặng ấy chính là một trong những vẻ đẹp bền bỉ và cao quý nhất của đời sống con người.

Hi sinh thầm lặng là sự cho đi không ồn ào, không phô trương, thậm chí không mong nhận lại sự ghi nhận. Đó có thể là người mẹ tảo tần sớm hôm vì con cái; là người cha âm thầm gánh vác trách nhiệm gia đình; là những thầy cô miệt mài bên trang giáo án; là những y bác sĩ tận tụy trong bệnh viện; hay những chiến sĩ ngày đêm canh giữ biên cương, hải đảo. Họ không xuất hiện trên những trang tin hào nhoáng, nhưng sự hiện diện của họ lại góp phần giữ cho xã hội vận hành ổn định và nhân văn hơn.

Sự hi sinh thầm lặng trước hết xuất phát từ tình yêu thương và tinh thần trách nhiệm. Khi một người đặt lợi ích của người khác, của cộng đồng lên trên lợi ích cá nhân, họ chấp nhận thiệt thòi về thời gian, công sức, thậm chí cả ước mơ riêng. Trong đại dịch, hình ảnh đội ngũ y tế làm việc kiệt sức suốt ngày đêm là minh chứng rõ ràng cho tinh thần ấy. Họ đối diện với nguy hiểm, xa gia đình, nhưng vẫn kiên cường bám trụ vì sức khỏe của cộng đồng. Đó không chỉ là trách nhiệm nghề nghiệp mà còn là sự hi sinh cao cả.

Sự hi sinh thầm lặng còn góp phần nuôi dưỡng những giá trị tốt đẹp trong xã hội. Nó khơi dậy lòng biết ơn, sự trân trọng và tinh thần sẻ chia giữa con người với con người. Khi ta nhận ra đằng sau thành công của mình là biết bao công sức âm thầm của cha mẹ, thầy cô, đồng nghiệp, ta sẽ sống có trách nhiệm và nhân ái hơn. Một xã hội chỉ thực sự bền vững khi được nâng đỡ bởi những con người biết cho đi mà không tính toán.

Tuy nhiên, trong thực tế, vẫn có những người thờ ơ, chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân, ngại hi sinh, ngại dấn thân. Lối sống ích kỉ ấy khiến các mối quan hệ trở nên lạnh nhạt, cộng đồng trở nên rời rạc. Vì thế, mỗi người cần tự nhìn lại bản thân: liệu ta đã biết quan tâm, sẻ chia và sẵn sàng hi sinh vì người khác hay chưa?

Sự hi sinh thầm lặng không nhất thiết phải là những điều lớn lao. Đôi khi, đó chỉ là việc nhường ghế cho người già, giúp đỡ bạn bè trong lúc khó khăn, hay đơn giản là lắng nghe và thấu hiểu người thân. Những hành động nhỏ bé nhưng chân thành ấy góp phần làm cho cuộc sống trở nên ấm áp hơn.

Tóm lại, sự hi sinh thầm lặng là biểu hiện cao đẹp của lòng nhân ái và tinh thần trách nhiệm. Trong xã hội hiện đại, khi con người dễ bị cuốn vào vòng xoáy của danh lợi, thì những hi sinh âm thầm càng đáng được trân trọng. Mỗi chúng ta hãy biết sống vì người khác nhiều hơn, bởi chính sự cho đi sẽ làm nên ý nghĩa đích thực của cuộc đời.

Câu 1 (2,0 điểm)

Viết đoạn văn khoảng 200 chữ phân tích nhân vật Đan Thiềm

Đan Thiềm là một nhân vật tiêu biểu trong đoạn trích Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài của Nguyễn Huy Tưởng. Bà hiện lên là người phụ nữ có tâm hồn tinh tế, giàu lòng trân trọng cái đẹp và có sự đồng cảm sâu sắc với người nghệ sĩ. Đan Thiềm hiểu rõ tài năng của Vũ Như Tô và xem ông như tri âm, tri kỉ trong lý tưởng nghệ thuật. Chính vì thế, bà ra sức khuyên nhủ Vũ Như Tô xây dựng Cửu Trùng Đài với niềm tin rằng đó sẽ là công trình vĩ đại lưu danh cho đất nước. Tuy nhiên, Đan Thiềm không phải người mù quáng. Bà sớm nhận ra mâu thuẫn giữa lý tưởng nghệ thuật và đời sống nhân dân, đồng thời lo lắng cho số phận của Vũ Như Tô. Trong giờ phút nguy nan, bà vẫn cố gắng cứu ông, thể hiện tấm lòng nhân hậu và sự trung thành với cái đẹp đến tận cùng. Qua nhân vật Đan Thiềm, tác giả bày tỏ niềm xót thương đối với những con người sống vì nghệ thuật nhưng rơi vào bi kịch giữa hiện thực nghiệt ngã.

Câu 2 (4,0 điểm)

Viết bài văn nghị luận khoảng 600 chữ bàn về mối quan hệ giữa hiền tài và sự nghiệp quốc gia, từ câu chuyện của Vũ Như Tô

Trong lịch sử và đời sống, hiền tài luôn được xem là nguyên khí của quốc gia. Tuy nhiên, mối quan hệ giữa hiền tài và sự nghiệp quốc gia không phải lúc nào cũng hài hòa, đặc biệt khi lý tưởng cá nhân tách rời lợi ích của nhân dân. Bi kịch của Vũ Như Tô trong Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài là một minh chứng sâu sắc cho vấn đề ấy.

Vũ Như Tô là một người nghệ sĩ tài năng, mang trong mình khát vọng sáng tạo những công trình nghệ thuật vĩ đại cho đất nước. Lý tưởng của ông không hề thấp hèn hay vụ lợi cá nhân, mà xuất phát từ mong muốn lưu danh, làm rạng rỡ non sông. Tuy nhiên, bi kịch xảy ra khi tài năng ấy bị đặt nhầm chỗ và phục vụ cho một triều đình mục nát, khiến công trình nghệ thuật trở thành gánh nặng đè lên cuộc sống nhân dân. Điều đó cho thấy, hiền tài nếu không gắn bó với lợi ích của nhân dân và vận mệnh đất nước thì rất dễ rơi vào bi kịch, thậm chí gây hậu quả nghiêm trọng.

Qua câu chuyện của Vũ Như Tô, ta nhận ra rằng hiền tài chỉ thực sự có giá trị khi được sử dụng đúng lúc, đúng chỗ và vì mục tiêu chung của quốc gia. Một đất nước muốn phát triển không thể thiếu người tài, nhưng cũng cần một môi trường xã hội lành mạnh để hiền tài có thể cống hiến đúng hướng. Nếu quyền lực bị thao túng bởi kẻ xấu, hiền tài có thể trở thành công cụ phục vụ cho những mục đích sai lầm, đi ngược lại lợi ích dân tộc.

Bên cạnh đó, hiền tài cũng cần có trách nhiệm xã hội và ý thức gắn bó với nhân dân. Tài năng không thể đứng ngoài nỗi khổ của con người. Khi lý tưởng nghệ thuật hay khoa học tách rời thực tiễn đời sống, nó sẽ mất đi ý nghĩa nhân văn vốn có. Bài học từ Vũ Như Tô nhắc nhở người tài phải biết lắng nghe, biết đặt lợi ích cộng đồng lên trên khát vọng cá nhân, dù khát vọng ấy có cao đẹp đến đâu.

Trong bối cảnh hiện nay, mối quan hệ giữa hiền tài và sự nghiệp quốc gia càng trở nên quan trọng. Đất nước muốn phát triển bền vững cần biết trọng dụng người tài, đồng thời tạo điều kiện để họ cống hiến vì lợi ích chung. Ngược lại, người tài cần ý thức rõ trách nhiệm của mình đối với xã hội và dân tộc.

Tóm lại, từ bi kịch của Vũ Như Tô, có thể khẳng định rằng hiền tài là nền tảng của quốc gia, nhưng chỉ khi tài năng gắn liền với lợi ích nhân dân và vận mệnh đất nước thì mới thực sự góp phần làm nên sự nghiệp quốc gia bền vững.

Câu 1. Sự việc trong văn bản là gì?

Sự việc chính trong văn bản là cuộc đối thoại giữa Vũ Như Tô và Đan Thiềm xoay quanh việc xây dựng hay phá bỏ Cửu Trùng Đài, qua đó thể hiện mâu thuẫn gay gắt giữa lý tưởng nghệ thuật và đời sống nhân dân.

Câu 2. Chỉ ra chỉ dẫn sân khấu trong văn bản và nêu tác dụng

Chỉ dẫn sân khấu (tiêu biểu):

• Hành động, cử chỉ, giọng nói của nhân vật
• Cách nhân vật xuất hiện, nói năng, thái độ

Tác dụng:

• Giúp người đọc hình dung rõ cảnh diễn
• Khắc họa tâm trạng, tính cách nhân vật
• Tăng tính sinh động và kịch tính cho vở kịch

Câu 3. Ý nghĩa từ “đồng bệnh” trong việc khắc họa nhân vật Đan Thiềm

Từ “đồng bệnh” cho thấy:

• Đan Thiềm đồng cảm sâu sắc với Vũ Như Tô
• Bà cũng say mê, trân trọng cái đẹp và nghệ thuật
• Thể hiện Đan Thiềm là người tri âm, tri kỉ, sẵn sàng bảo vệ lý tưởng nghệ thuật

→ Qua đó khắc họa Đan Thiềm là nhân vật tinh tế, có chiều sâu tâm hồn.

Câu 4. Xung đột trong văn bản và ý nghĩa

Xung đột giữa:

• Vũ Như Tô (nghệ thuật, lý tưởng cao cả)
• Nhân dân – hiện thực đời sống khổ cực

Ý nghĩa:

• Làm nổi bật bi kịch của người nghệ sĩ
• Thể hiện mâu thuẫn giữa nghệ thuật vị nghệ thuật và quyền lợi nhân dân
• Gửi gắm tư tưởng nhân đạo của tác giả

Câu 5. Quyết định của Vũ Như Tô và lí do thay đổi

• Ban đầu: Vũ Như Tô kiên quyết không xây Cửu Trùng Đài
• Sau khi được Đan Thiềm khuyên nhủ: Ông đồng ý xây vì:
  
• • Tin rằng đó là công trình nghệ thuật vĩ đại
  • Muốn lưu danh cho đất nước
  • Bị cuốn theo lý tưởng nghệ thuật cao cả

→ Thể hiện bi kịch nhận thức của Vũ Như Tô.