đời sống xã hội và văn hoá thời đinh-Tiền Lê

- Về xã hội: gồm hai bộ phận, có địa vị chính trị và kinh tế khác nhau

+ Bộ phận thống trị gồm: vua, quan và một bộ phận nhà sư, đạo sĩ

+ Bộ phận bị trị gồm: nông dân, thợ thủ công, thương nhân, nô tì

+ Nông dân là lực lượng sản xuất chính trong xã hội, nô tì là tầng lớp thấp kém nhất trong xã hội

- Về văn hóa:

+ Nho giáo chưa phát triển, Phật giáo được truyền bá rộng rãi

+ Chùa được xây dựng ở nhiều nơi như chùa Bà Ngô, chùa Nhất Trụ…

+ Nhiều loại hình văn hóa dân gian phát triển, đặc biệt là hát chèo, đánh đu, đấu vật…

a)

- Phương thức khai thác tài nguyên đất: Bắc Mỹ có nhiều đồng bằng lớn, đất đai màu mỡ, đã được khai thác từ lâu để trồng trọt, chăn nuôi. Do thời gian sử dụng lâu dài nên đất đã bị thoái hoá. Hiện nay Bắc Mỹ đẩy mạnh sản xuất “nông nghiệp xanh”, ứng dụng khoa học kĩ thuật công nghệ để đem lại năng suất cao và bảo vệ đất.

- Phương thức khai thác tài nguyên nước: vùng có nguồn nước ngọt phong phú, nhiều sông hồ. Trước đây nguồn nước bị ô nhiễm do công nghiệp và sinh hoạt. Hiện nay tình trạng này đã được cải thiện nhờ nhiều biện pháp cải tạo và khai thác tổng hợp.

- Phương thức khai thác tài nguyên rừng: Với tài nguyên rừng giàu có, đa dạng, mặc dù trong thời gian dài rừng bị khai thác để lấy gỗ, làm giấy, lấy đất canh tác nhưng hiện nay đã được phục hồi nhờ các biện pháp như thành lập vườn quốc gia, khai thác chọn lọc, quy định trồng mới sau khai thác…

- Phương thức khai thác tài nguyên khoáng sản: Bắc Mỹ có nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú. Việc khai thác có quy mô lớn và sử dụng không hợp lí đã gây ô nhiễm môi trường, một số loại khoáng sản bị cạn kiệt. Các quốc gia đã có nhiều giải pháp sử dụng tiết kiệm và hiệu quả tài nguyên khoáng sản, sử dụng vật liệu và năng lượng thay thế

b)

- Vấn đề đô thị hóa ở Trung và Nam Mỹ: Tốc độ đô thị hóa cao, tỉ lệ dân thành thị chiếm hơn 80% dân số. Đô thị hóa mang tính tự phát, dân nghèo từ nông thôn ra thành thị tìm việc làm, đời sống khó khăn, chất lượng cuộc sống không đảm bảo, gây nhiều sức ép về kinh tế - xã hội và môi trường.

a)

- Thời Đinh, chính quyền được kiện toàn dần

+ Hoàng đế đứng đầu triều đình trung ương

+ Giúp vua trị nước có các cao tăng và hai ban văn, võ

+ Đinh Tiên Hoàng cử các tướng lĩnh thân cận giữ các chức vụ chủ chốt

+ Chính quyền địa phương gồm các cấp: đạo (châu), giáp, xã.

- Thời Tiền Lê

+ Vua đứng đầu chính quyền trung ương

+ Phong vương cho các con và cử đi trấn giữ những nơi quan trọng

+ Giúp vua lo việc nước có Thái sư, đại sư và các quan văn, võ

+ Ở địa phương, năm 1002, vua đổi đạo thành lộ, phủ, châu rồi đến giáp

+ Đơn vị cơ sở là xã

+ Quân đội gồm 2 bộ phận là: cấm quân (bảo vệ kinh thành) và quân địa phương

+ Thực hiện chính sách “ngụ binh ư nông”

b)

Giả sử em là Đinh Tiên Hoàng, em sẽ chọn đặt kinh đô ở Hoa Lư vì đây là nơi núi non trùng điệp, địa hình hiểm trở.

- Thuận lợi cho việc xây dựng căn cứ chiến đấu: sau lưng là rừng, trước là đồng bằng, xa nữa là biển...

- Tạo thế phòng thủ tự nhiên.

a)

- Sự phân hóa tự nhiên của khu vực Trung và Nam Mỹ theo chiều bắc – nam

+ Đới khí hậu xích đạo và cận xích đạo: nóng quanh năm, lượng mưa tăng dần từ tây sang đông. Cảnh quan là rừng nhiệt đới ẩm và xavan.

+ Đới khí hậu nhiệt đới: nóng quanh năm, lượng mưa tăng dần từ tây sang đông. Cảnh quan thay đổi từ hoang mạc, cây bụi đến xavan và rừng nhiệt đới ẩm.

+ Đới khí hậu cận nhiệt: mùa hạ nóng, mùa đông ấm, ven biển phái đông có mưa nhiều. cảnh quan rừng cận nhiệt, thảo nguyên. Ven biển phía tây mưa rất ít, cảnh quan hoang mạc và bán hoang mạc.

+ Đới khí hậu ôn đới: mùa hạ mát, màu đông không quá lạnh. Nơi mưa nhiều ó rừng hỗn hợp, nơi mưa ít có cảnh quan hoang mạc và bán hoang mạc

b)

- Sự phân hóa tự nhiên theo chiều cao cảu dãy núi An-đét:

+ Ở dưới thấp: vùng bắc và trung An-đet có khí hậu nóng ẩm, cảnh quan rừng xích đạo. vùng nam An-đet có khí hậu ôn hòa, rừng cận nhiệt và ôn đới.

+ Càng lên cao: nhiệt độ và độ ẩm tháy đổi, các cảnh quan tự nhiên cũng thay đổi.

a) Bắc Mỹ đang áp dụng các phương thức khai thác tài nguyên đất bền vững trong sản xuất nông nghiệp, bao gồm: đa canh và luân canh, bảo vệ tài nguyên đất, kết hợp chăn nuôi với trồng trọt và sản xuất.

b)

- Một số biện pháp bảo vệ rừng A-ma-dôn:

+ Tăng cường giám sát hoạt động khai thác rừng

+ Trồng rừng phục hồi

+ Tuyên truyền và đẩy mạnh vai trò dân bản địa trong việc bảo vệ rừng.

a) chặt phá rừng, đốt nương, rẫy

b)- rác thải : như túi Nilon, chai nhựa, giấy,...

- nông nghiệp : thuốc trừ sâu , ......