- Tóm tắt văn bản 5 – 6 dòng:

          Từ thế kỉ thứ X – XVIII, các dân tộc vùng núi phía Bắc chủ yếu di chuyển theo cách đi bộ. Tuy nhiên, ở một số dân tộc đã xuất hiện các cách vận tải, di chuyển dựa vào các phương tiện khác như: Người La Ha, Thái dùng thuyền, bè, mảng; người Sán Dìu dùng xe quệt trâu; Người mông, Hà Nhì, Dao dùng sức ngựa. Khác với các dân tộc vùng núi phía Bắc, các dân tộc ở Tây nguyên lại chủ yếu dùng sức voi, ngựa để vận chuyển. Ở các buôn làng ven sông, suối thì lại sử dụng các thuyền độc mộc.

- Tóm tắt văn bản 10 – 12 dòng

          Trong khoảng thế kỷ X – XVIII, các dân tộc miền núi phía Bắc di chuyển bằng cách đi bộ là chính. Một số tộc người sinh sống ven sông Đà, sông Mã hay sông Lam đã biết đóng thuyền và vận chuyển, lưu thông trên sông suối lớn.  Người Thái, người Kháng thường chế tạo và sử dụng thuyền đuôi én. Người Sán Dìu lại dùng xe quệt trâu để vận chuyển. Những tộc người ở vùng núi cao như Mông, Hà Nhì, Dao thường cưỡi người và dùng sức ngựa để vận chuyển đồ đạc, hàng hóa. Khác với một số dân tộc miền núi phía Bắc dùng trâu làm sức kéo, các dân tộc vùng Tây Nguyên thường dùng sức sức voi, sức ngựa vào việc vận chuyển, nhất là người Gia-rai, Ê đê, Mnông. Ở các buôn, làng gần sông, suối, người Tây Nguyên thường sử dụng thuyền độc mộc để vận chuyển, thuyền không khác nhiều so với thuyền của các dân tộc ở miền núi phía Bắc. Việc dùng thuyền trên sông ở Tây Nguyên chỉ phổ biến với đàn ông, phụ nữ ít tham gia vào loại hình vận chuyển, đi lại này.

5-6 dòng:

Văn bản đề cập đến sự đa dạng của các loại ghe xuồng ở Nam Bộ, tác gải chỉ ra các đặc điểm và tác dụng cụ thể của các loại ghe, xuồng Nam Bộ. Về xuồng, có các loại phổ biến như xuồng lá, xuồng tam bản, xuồng vỏ gòn, xuồng độc mộc, xuồng máy… Về ghe, thường là những chiếc ghe có kích thước lớn, sức chở nặng, đi được đường dài. Ghe xuồng ở Nam Bộ là một loại phương tiện giao thông hữu hiệu, gắn bó mật thiết với cư dân vùng sông nước, lại vừa ẩn chứa bên trong những giá trị văn hóa vô cùng độc đáo.

10-12 dòng:

Văn bản Phương tiện vận chuyển của các dân tộc thiểu số Việt Nam ngày xưa. Đề cập đến phương tiện vận chuyển của các dân tộc miền núi phía Bắc. Trong khoảng thế kỉ X – XVIII người miền núi phía Bắc di chuyển bằng cách đi bộ là chính. Một số tộc người sinh sống ở ven sông Đà, sông Mã…sử dụng thuyền vận chuyển. Thuyền của họ được đóng bằng các loại gỗ dai, nhẹ, không nứt, chịu nước (như gỗ dầu, gỗ sao). Người Sán Dìu dùng xe quệt trâu kéo để vận chuyển. Ngoài dùng thuyền, cư dân miền núi phía Bắc còn dùng bè, măng. Người Mông, Hà Nhì, Dao,… thường dùng sức ngựa để vận chuyển. Phương tiện vận chuyển của các dân tộc ở Tây Nguyên. Người Tây Nguyên dùng sức voi, sức ngựa vào việc vận chuyển nhất là những người dân tộc Gia -rai, Ê-đê, Mnông. Các buôn, làng ở ven sông suối lớn sử dụng thuyền độc mộc (thường sử dụng các loại gỗ dầu, sáo). Việc dùng thuyền vận chuyển, đi lại trên sông ở Tây Nguyên chỉ phố biến với đàn ông. Có thể thấy các phương tiện vận chuyển của các dân tộc thiểu số rất đa dạng và phong phú.

BẢN TƯỜNG TRÌNH
(Về việc chứng kiến vụ tai nạn giao thông)

Kính gửi: Trưởng Công an phường/xã [Tên phường/xã], hoặc Đội CSGT Công an huyện/thành phố [Tên địa phương].

Tôi tên là: [Họ và tên người tường trình]
Sinh ngày: [Ngày/tháng/năm sinh]
Căn cước công dân số: [Số CCCD] cấp ngày [Ngày cấp] tại [Nơi cấp]
Nghề nghiệp/Học sinh lớp: [Nghề nghiệp hoặc lớp học của bạn]
Nơi đăng ký thường trú: [Địa chỉ thường trú]
Chỗ ở hiện tại: [Địa chỉ hiện tại]
Số điện thoại liên hệ: [Số điện thoại]

Nay tôi làm đơn này để tường trình lại sự việc tai nạn giao thông mà tôi đã trực tiếp chứng kiến vào ngày [Ngày xảy ra tai nạn]. 

Cụ thể sự việc diễn ra như sau:
Khoảng [Giờ, phút xảy ra] ngày [Ngày/tháng/năm], khi tôi đang [Nêu vị trí đứng/hành động của bạn, ví dụ: đi bộ trên vỉa hè / đứng đợi đèn đỏ / ngồi uống nước] tại đoạn đường [Tên đường, đoạn ngã tư, hoặc cột km cụ thể] thuộc địa phận [Phường/xã, quận/huyện], tôi đã tận mắt chứng kiến một vụ tai nạn giao thông giữa xe [Nêu loại xe và biển số nếu nhớ] và xe [Nêu loại xe và biển số nếu nhớ]. 

Diễn biến vụ việc: [Mô tả chi tiết và khách quan những gì bạn thấy]

Hậu quả: [Nêu thiệt hại mà bạn chứng kiến]

Xử lý sau tai nạn: [Mô tả hành động của người xung quanh]

Tôi xin cam đoan những nội dung tôi vừa trình bày ở trên là hoàn toàn đúng sự thật. Nếu có điểm nào sai lệch, tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm trước pháp luật. 

Tôi viết bản tường trình này kính gửi cơ quan Công an để làm căn cứ phục vụ cho công tác điều tra, giải quyết vụ tai nạn giao thông nêu trên.

Kính mong cơ quan Công an xem xét. 

Tôi xin chân thành cảm ơn!

..., ngày ... tháng ... năm ...
Người viết tường trình
(Ký và ghi rõ họ tên)

BẢN TƯỜNG TRÌNH
(Về việc chứng kiến vụ việc xô xát trong lớp)

Kính gửi: Thầy/Cô giáo chủ nhiệm lớp … trường …

Em tên là: ……………………………………………………………………………………………
Là học sinh lớp: ………………………………………………………………………………………
Nay em viết bản tường trình này để trình bày lại sự việc mà em tận mắt chứng kiến vào ngày … tháng … năm …. [1]

Sự việc cụ thể như sau:
Vào khoảng … giờ … phút, ngày … tháng … năm … (trong giờ ra chơi / tiết học môn …), tại phòng học của lớp, em có chứng kiến sự việc xô xát giữa hai bạn [Tên bạn 1] và [Tên bạn 2].

• Nguyên nhân: Do hai bạn có lời qua tiếng lại về việc mượn đồ dùng học tập cá nhân.
• Diễn biến: Lời qua tiếng lại một lúc, hai bạn không kiềm chế được bản thân và bắt đầu lao vào đánh nhau. Bạn [Tên bạn 1] đã … (ghi cụ thể hành động, ví dụ: xô đẩy, tát bạn), sau đó bạn [Tên bạn 2] phản ứng lại bằng cách … Sự việc diễn ra khá nhanh và hỗn loạn.
• Cách giải quyết: Thấy vậy, em cùng một số bạn trong lớp đã ngay lập tức chạy đến can ngăn và kéo hai bạn ra. Sau đó, em báo cáo vụ việc với cán sự lớp để ổn định lại trật tự. 

Sự việc trên đã gây ảnh hưởng đến trật tự của lớp và tâm lý chung của các bạn xung quanh. Em xin cam đoan những điều em vừa trình bày ở trên là sự thật hoàn toàn và không có bất kỳ thiên vị nào. Em xin chịu trách nhiệm về lời khai của mình. 

Kính mong Thầy/Cô xem xét và có biện pháp giải quyết, giáo dục để các bạn nhận ra khuyết điểm và tập trung vào việc học.

Em xin chân thành cảm ơn Thầy/Cô!

(Địa danh), ngày … tháng … năm 20...
Người viết tường trình
(Ký và ghi rõ họ tên)