Câu 1:

- Thể thơ: tự do

- Dấu hiệu nhận biết:

+ Các dòng thơ không tuân theo số câu, số chữ, vần luật cố định

+ Độ dài các câu thơ linh hoạt, ngắn dài không đều, tạo nên nhịp điệu cảm xúc tự nhiên.

+ Cách ngắt nhịp linh hoạt, tự do theo mạch cảm xúc của người viết chứ không theo quy tắc niêm luật.

Câu 2:

- Từ ngữ, hình ảnh miêu tả kí ức tuổi học trò: “sân trường”, “cây phượng”, “tiếng ve”, “tà áo mỏng bay qua cổng trường”, “gió heo may”, “sách giáo khoa”, “thầy cô”, “mái tóc chớm màu mưa", “mái trường như bóng mẹ”, “tấm bảng xanh bát ngát”

Câu 3 :

- Biện pháp nghệ thuật:

+ Điệp ngữ: " Thôi đừng trách"

-> Tác dụng: / tạo nên giọng điệu tha thiết, lắng đọng, giúp tổ chức cảm xúc thơ thành một dòng hồi

tưởng liền mạch.

/ Gợi lên sự thay đổi của cảnh vật khi thời gian trôi qua, đồng thời nhấn mạnh sự trôi xa

của tuổi học trò và ký ức đẹp.

/ Thái độ của tác giả: Thể hiện sự trân trọng, lưu luyến và biết ơn đối với quãng đời học

trò tươi đẹp.

+ Ẩn dụ: " Sân trường hẹp lại, biển lùi xa"

-> Tác dụng: / giúp gợi hình, gợi cảm, thể hiện những biến chuyển tinh tế của thời gian và cảm xúc

trong tâm hồn con người.

/ Thể hiện nỗi tiếc nuối, bâng khuâng của con người khi nhìn lại những năm tháng đã

qua.

/ Thái độ của tác giả: bộc lộ một niềm xót xa nhẹ nhàng trước sự đổi thay không thể níu giữ của thời gian.

Câu 4:

- Nhận xét tình cảm của nhân vật trữ tình:

Trong bài thơ “Thôi đừng trách mùa thu…”, tình cảm của nhân vật trữ tình được thể hiện qua những hình ảnh gợi nhớ giàu cảm xúc và giọng điệu tha thiết, lắng sâu. Những hình ảnh như “cây phượng gù quên nắng mưa dầu dãi”, “tà áo mỏng bay qua cổng trường”, hay “gió heo may xao xác” đều mang đậm dấu ấn của ký ức tuổi học trò, gợi lên những hoài niệm trong trẻo, đẹp đẽ của một thời đã qua. Giọng thơ trầm lắng, man mác buồn, được thể hiện qua điệp ngữ “thôi đừng” như một lời tự nhủ, thể hiện tâm trạng day dứt, tiếc nuối của người đã đi qua tuổi trẻ và đang ngoái nhìn lại những kỷ niệm xưa. Bên cạnh đó, các biện pháp tu từ như ẩn dụ “biển lùi xa”, “mái trường như bóng mẹ” góp phần khắc họa sâu sắc sự gắn bó thiêng liêng với mái trường và thầy cô. Từ những yếu tố đó, có thể nhận thấy nhân vật trữ tình mang trong mình một tình cảm yêu thương, lưu luyến, biết ơn sâu sắc với quãng đời học trò – nơi đã chắp cánh cho ước mơ và hình thành nhân cách của mỗi con người.

Câu 5:

- Bài học: hãy biết yêu thương và trân trọng mái trường, thầy cô – những người đã âm thầm nuôi dưỡng ước mơ và tâm hồn ta từ thuở ban đầu.

- Giair thích: Quá khứ không chỉ là những kys ức đã qua, mà còn là nền tảng tinh thần giúp ta hình thành nhân cách và định hướng tương lai. Khi biết gìn giữ tình cảm với thầy cô, mái trường, tuổi học trò…, con người sẽ sống sâu sắc hơn, biết ơn hơn và không dễ dàfng đánh mất những điều tốt đẹp. Trong xã hội hiện đại đầy biến động, việc sống có tình, có nghĩa với quá khứ cũng là một cách để giữ gìn bản sắc và nhân cách. Đó không chỉ là sự hoài niệnm mà còn là biểu hiện của lòng nhân ái, của sự trưởng thành và trách nhiệm với chính cuộc đời mình.

Câu 1:  Đoạn trích thuộc thể thơ tự do, vì không bị ràng buộc bởi số lượng câu hay âm điệu nhất định.

Câu 2. Nhân vật trữ tình bày tỏ lòng biết ơn đối với:

+ " những cánh sẻ nâu"

+ "mẹ"

+ "trò chơi tuổi nhỏ"

+ "những dấu chân trên đường đời "

Câu 3. Dấu ngoặc kép trong dòng thơ "Chuyền chuyền một..." có tác dụng:

+ nhấn mạnh và tạo sự sống động cho hình ảnh trò chơi

+ đồng thời thể hiện sự gần gũi, thân thuộc với ngôn ngữ trẻ thơ.

Câu 4. phép lặp cú pháp " Biết ơn..." được lặp lại mỗi đầu khổ thơ

+tạo nhịp điệu cho câu thơ

+sự nhấn mạnh cho các ý tưởng và cảm xúc

+đồng thời làm nổi bật sự liên kết giữa các đối tượng mà nhân vật trữ tình biết ơn.

--> thái độ của tác giả: thể hiện sự trân trọng, biết ơn đối với quê hương.

Câu 5. Thông điệp có ý nghĩa nhất trong đoạn trích là lòng biết ơn đối với những điều giản dị trong cuộc sống, từ thiên nhiên đến gia đình và những kỷ niệm tuổi thơ

lý giải: Lòng biết ơn đối với những điều giản dị giúp con người sống chậm lại, trân trọng hơn những giá trị tưởng như nhỏ bé nhưng vô cùng ý nghĩa. Biết ơn còn là sự gắn bó với gia đình, nơi cho ta tình yêu thương vô điều kiện và là điểm tựa vững chắc trong cuộc đời. Những kỷ niệm tuổi thơ, dù đơn sơ, cũng nuôi dưỡng tâm hồn, giúp ta nhớ về nguồn cội và giữ gìn bản sắc riêng. Khi sống với lòng biết ơn, con người trở nên nhân hậu, hạnh phúc và ý thức hơn trong việc giữ gìn những điều quý giá quanh mình.

Câu 1: thể thơ tự do. vì không bị ràng buộc bởi số lượng câu hay âm điệu nhất định.

Câu 2. Hai hình ảnh cho thấy sự khắc nghiệt của thiên nhiên miền Trung

+“Trên nắng và dưới cát”

+“Chỉ gió bão là tốt tươi như cỏ”

Câu 3.

Miền Trung
Eo đất này thắt đáy lưng ong
Cho tình người đọng mật

-> thể hiện con người miền Trung giàu tình cảm, thuỷ chung, son sắt. Dù sống ở vùng đất “eo đất thắt đáy lưng ong” , gợi sự nhỏ hẹp, khắc nghiệt ,nhưng nơi đây vẫn “đọng mật tình người”, nghĩa là đậm đà tình nghĩa, gắn bó, yêu thương.

Câu 4. thành ngữ “mồng tơi không kịp rớt” có tác dụng:
Nhấn mạnh sự nghèo khó, thiếu thốn đến mức rau mồng tơi, loại rau thường rơi rụng dễ dàng, cũng không đủ rụng –> làm nổi bật sự khắc nghiệt và lam lũ của mảnh đất miền Trung.

Câu 5. Tình cảm của tác giả đối với miền Trung:
Trong đoạn trích, tình cảm của tác giả đối với miền Trung được thể hiện rất sâu sắc và chân thành. Đó là sự cảm thông trước thiên nhiên khắc nghiệt, cuộc sống lam lũ, nghèo khó của con người nơi đây. Dù “trên nắng và dưới cát”, dù “chỉ gió bão là tốt tươi như cỏ”, nhưng miền Trung vẫn là nơi “đọng mật tình người” – một vùng đất giàu nghĩa tình, thủy chung và bền bỉ. Lời nhắn nhủ “Em gắng về" "Đừng để mẹ già mong...” cuối đoạn thơ đầy tha thiết, như một tiếng gọi trở về quê hương, nơi có mẹ, có cội nguồn yêu dấu. Tất cả cho thấy tình yêu quê hương da diết, gắn bó máu thịt của tác giả với mảnh đất miền Trung đầy gian khó nhưng đậm nghĩa tình.