Câu 1. Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích nhân vật lão Goriot Trong kiệt tác của Balzac, lão Goriot hiện lên như một biểu tượng bi thảm của "tình phụ tử mù quáng". Lão là một người cha yêu con đến mức cực đoan, sẵn sàng rút cạn vốn liếng, sức khỏe và cả nhân phẩm để đổi lấy nụ cười và sự xa hoa cho hai cô con gái. Sự hy sinh của lão không giới hạn, nhưng bi kịch thay, nó lại trở thành "mảnh đất" nuôi dưỡng sự ích kỷ và tàn nhẫn của Delphine và Anastasie. Ở những giây phút cuối đời, hình ảnh lão nằm trên giường bệnh rách nát, khao khát một hơi ấm từ con nhưng chỉ nhận lại sự thờ ơ, đã đẩy bi kịch lên đỉnh điểm. Lão vừa là một vị thánh của tình yêu thương, vừa là một nạn nhân đáng thương của xã hội đồng tiền – nơi giá trị đạo đức bị băng hoại bởi quyền lực của vàng. Qua nhân vật này, Balzac không chỉ ngợi ca tình cha con thiêng liêng mà còn đưa ra bản án đanh thép về một xã hội mà ở đó, ngay cả tình thân cũng bị đem ra mua bán và rẻ rúng.

Câu 2

Trong kiệt tác "Lão Goriot", Honoré de Balzac đã vẽ nên một bức tranh đau đớn về sự đứt gãy tình thân trong xã hội đồng tiền. Trở lại với thế kỷ XXI, dù xã hội đã tiến bộ vượt bậc về văn minh và công nghệ, nhưng nghịch lý thay, hố sâu ngăn cách giữa cha mẹ và con cái dường như lại càng rộng thêm. Sự xa cách này không còn chỉ nằm ở địa lý, mà đáng sợ hơn, nó nằm ngay trong những cái chạm tay nhưng không chạm được vào tâm hồn dưới cùng một mái nhà. Thực trạng của sự xa cách hiện nay diễn ra rất âm thầm nhưng khốc liệt. Chúng ta dễ dàng bắt gặp những bữa cơm gia đình mà ở đó, âm thanh duy nhất phát ra là tiếng tivi hoặc tiếng lướt điện thoại. Cha mẹ mải mê với những báo cáo công việc hay những dòng trạng thái trên Facebook, trong khi con cái lại thu mình trong thế giới của trò chơi điện tử hoặc những mối quan hệ ảo. Có những gia đình, cha mẹ và con cái sống như những "người lạ chung nhà", chỉ giao tiếp qua những câu hỏi xã giao về tiền bạc hay học hành, còn những tâm tư, nguyện vọng thực sự lại bị bỏ ngỏ. Nguyên nhân dẫn đến sự rạn nứt này trước hết đến từ áp lực của nhịp sống hiện đại. Trong cuộc đua khốc liệt của kinh tế, nhiều bậc phụ huynh mải mê "xây nhà" mà quên mất việc "xây tổ ấm". Họ tin rằng chỉ cần cung cấp đầy đủ điều kiện vật chất, cho con học trường quốc tế, dùng đồ hiệu là đã hoàn thành trách nhiệm. Ngược lại, trẻ em ngày nay lớn lên trong sự bao bọc của công nghệ. Internet và mạng xã hội trở thành người bạn đồng hành, nơi chúng tìm thấy sự đồng điệu mà cha mẹ vốn quá bận rộn để lắng nghe. Bên cạnh đó, khoảng cách thế hệ (generation gap) cũng là một rào cản lớn. Cha mẹ thường mang những trải nghiệm, tư duy của thời đại trước để áp đặt lên con cái. Trong khi đó, thế hệ trẻ – những "công dân toàn cầu" – lại khao khát tự do, khẳng định cái tôi và phá vỡ những khuôn mẫu cũ. Khi sự lắng nghe bị thay thế bằng sự áp đặt, khi sự chia sẻ bị thay thế bằng những lời phán xét, sự xa cách là điều không thể tránh khỏi. Hậu quả của sự xa cách này là vô cùng nghiêm trọng. Trẻ em thiếu đi điểm tựa tinh thần từ gia đình dễ rơi vào các trạng thái tâm lý cực đoan như trầm cảm, lo âu, hoặc tìm kiếm sự an ủi từ những hội nhóm tiêu cực trên mạng. Đối với cha mẹ, sự lạnh nhạt của con cái tạo nên nỗi cô đơn khi về già – một bi kịch không khác gì lão Goriot, chết trong sự trống rỗng dù đã hy sinh cả cuộc đời. Sâu xa hơn, nó làm xói mòn những giá trị đạo đức truyền thống và khiến gia đình không còn là "pháo đài" bảo vệ con người trước sóng gió cuộc đời. Để xóa nhòa khoảng cách, giải pháp duy nhất chính là sự thấu cảm và lắng nghe chủ động. Cha mẹ cần học cách trở thành những người bạn, sẵn sàng hạ thấp cái tôi để bước vào thế giới của con. Một giờ "không điện thoại" mỗi tối để cùng trò chuyện, cùng nấu ăn sẽ có giá trị hơn rất nhiều so với những món quà đắt tiền. Về phía con cái, chúng ta cần hiểu rằng đằng sau sự nghiêm khắc hay những câu hỏi phiền toái là cả một đời lo toan của cha mẹ. Đừng chờ đến khi "khát mà không được uống" như lão Goriot mới nhận ra giá trị của tình thân. Tóm lại, gia đình không chỉ là nơi ta sinh ra mà là nơi ta được yêu thương và thấu hiểu. Trong một thế giới đầy biến động và ảo mộng, sợi dây liên kết giữa cha mẹ và con cái chính là mỏ neo duy nhất giữ cho mỗi người không bị cuốn trôi. Đừng để sự vô tâm biến ngôi nhà thành một khách sạn lạnh lẽo, mà hãy sưởi ấm nó bằng sự chân thành và những lời nói yêu thương mỗi ngày.

Câu 1. Ngôi kể của văn bản Ngôi kể: Ngôi thứ ba. Dấu hiệu: Người kể chuyện ẩn mình, gọi tên các nhân vật (lão Goriot, Rastignac, Eugène, các con gái) và miêu tả khách quan diễn biến câu chuyện cũng như nội tâm nhân vật. Câu 2. Đề tài của văn bản Đề tài: Tình phụ tử thiêng liêng nhưng mù quáng và bi kịch của con người trong xã hội đồng tiền. Văn bản tập trung vào những giây phút cuối đời đầy bi thương của một người cha bị chính những đứa con mình yêu quý nhất bỏ rơi. Câu 3. Cảm nhận về lời nói của lão Goriot Lời nói của lão Goriot: "Con phải yêu quý cha mẹ con... Ta luôn thấy khát nhưng không bao giờ được uống" gợi lên nhiều suy nghĩ sâu sắc: Sự xót xa: Cảm giác đau đớn trước một tình yêu đơn phương mãnh liệt. Hình ảnh "khát mà không được uống" là một ẩn dụ đau xót cho sự thiếu vắng tình thương mà lão hằng khao khát từ các con. Bài học về lòng hiếu thảo: Lời khuyên dành cho Rastignac như một lời cảnh tỉnh về giá trị của gia đình, thứ mà khi mất đi hoặc bị phản bội sẽ tạo nên những nỗi đau không gì bù đắp được. Sự thức tỉnh muộn màng: Lão nhận ra sự thật phũ phàng về mười năm sống trong ghẻ lạnh, nhưng dù đau đớn, lão vẫn không thể ngừng yêu con. Câu 4. Lý do lão Goriot khao khát gặp con sau khi nguyền rủa Lão Goriot có tâm trạng mâu thuẫn như vậy là vì: Bản năng người cha: Sự nguyền rủa là kết quả của nỗi đau đớn tột cùng và sự phẫn uất khi bị đối xử tệ bạc. Tuy nhiên, tình yêu thương con vốn dĩ đã ăn sâu vào máu thịt, trở thành bản năng sống của lão. Sự bao dung mù quáng: Với lão, các con là tất cả lẽ sống. Khi đối diện với cái chết, mọi giận hờn đều tan biến, chỉ còn lại nỗi nhớ và mong muốn được nhìn thấy chúng lần cuối để ra đi thanh thản. Khát khao sự an ủi: Lão muốn tin rằng các con vẫn còn chút nhân tính, muốn được sưởi ấm bằng tình thân trong hơi thở cuối cùng. Câu 5. Nhận xét về tình cảnh lúc cuối đời của lão Goriot Bi thảm và cô độc: Lão chết trong cảnh nghèo túng, không một xu dính túi (vì đã dâng hiến tất cả cho con) và quan trọng nhất là chết trong sự ghẻ lạnh, bỏ rơi của những người thân duy nhất. Sự bất công nghiệt ngã: Một người cha dành cả đời để hy sinh, "bòn rút" chính mình để cho con sự giàu sang, cuối cùng lại nhận về sự trống rỗng. Giá trị tố cáo: Tình cảnh của lão là bản án đanh thép tố cáo xã hội thượng lưu Pháp thời bấy giờ - nơi đồng tiền làm băng hoại đạo đức, khiến tình máu mủ trở nên rẻ rúng.

1. a) Bài học cơ bản của các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc từ năm 1945 đến nay Những bài học cơ bản rút ra từ các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc bao gồm: Tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc: Đây là bài học kinh nghiệm quan trọng và yếu tố then chốt giúp Việt Nam giành được thắng lợi trong các cuộc kháng chiến. Phát huy sức mạnh của nhân dân: Sức mạnh của toàn dân là nguyên tắc quan trọng trong cả kháng chiến và công cuộc xây dựng, phát triển đất nước. Kết hợp sức mạnh quân sự với ngoại giao: Sự kết hợp này giúp tạo ra thế mạnh trong các cuộc đấu tranh bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ. Khẳng định ý chí độc lập, tự chủ: Thắng lợi qua các thời kỳ đã khẳng định mạnh mẽ tinh thần đấu tranh vì độc lập, tự chủ của dân tộc Việt Nam. Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc: Việc ghi nhớ công lao các anh hùng dân tộc và giữ gìn văn hóa là yếu tố duy trì sức mạnh nội sinh.

b) Là một học sinh, em cần làm gì để góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc hiện nay? Học sinh có thể góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo thông qua các hành động cụ thể như: Học tập, tìm hiểu kiến thức về biển đảo: Nắm vững lịch sử, pháp luật và chủ quyền của Việt Nam đối với các vùng biển đảo. Tuyên truyền, lan tỏa thông tin tích cực: Giúp mọi người xung quanh, bạn bè và gia đình hiểu rõ về chủ quyền biển đảo và ý nghĩa của việc bảo vệ nó. Tham gia các phong trào, hoạt động: Tích cực hưởng ứng các cuộc thi, hoạt động ngoại khóa về chủ đề biển đảo, hoặc các hoạt động bảo vệ môi trường biển. Lên án các hành vi vi phạm: Có thái độ phản đối các hành vi xâm phạm chủ quyền hoặc gây ô nhiễm môi trường biển.

2. Thành tựu kinh tế trong công cuộc Đổi mới (từ 1986 đến nay) Công cuộc Đổi mới bắt đầu từ năm 1986 đã mang lại những thành tựu kinh tế cơ bản, có ý nghĩa lịch sử: Chuyển đổi nền kinh tế: Việt Nam đã chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đa dạng hóa các hình thức sở hữu. Tăng trưởng kinh tế ấn tượng: Đất nước đạt được tốc độ tăng trưởng GDP cao trong nhiều thập kỷ, đưa Việt Nam từ một nước nghèo trở thành nước đang phát triển với thu nhập trung bình. Ổn định kinh tế vĩ mô: Kiềm chế lạm phát, ổn định giá cả, và cân đối các nguồn lực kinh tế hiệu quả hơn. Hội nhập quốc tế sâu rộng: Chủ động và tích cực hội nhập kinh tế quốc tế, nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế. Cải thiện đời sống nhân dân: Thu nhập bình quân đầu người tăng lên đáng kể, tỉ lệ đói nghèo giảm mạnh, và các chỉ số xã hội khác như tuổi thọ trung bình cũng được cải thiện.

Câu 1. Những phương thức biểu đạt được sử dụng trong đoạn trích: Biểu cảm (chủ yếu): bộc lộ niềm xót thương, cảm thông sâu sắc trước những kiếp người đau khổ. Tự sự: kể về các số phận, hoàn cảnh sống và cái chết của những con người bất hạnh. Miêu tả: khắc họa cảnh chiến tranh, đói nghèo, oan khuất, tạo hình ảnh ám ảnh, đau xót. Câu 2. Những kiếp người xuất hiện trong đoạn trích: Người lính chết nơi chiến trận. Người dân nghèo bị quan quyền áp bức, đói khổ. Người phụ nữ lỡ làng, chịu nhiều đau đớn, bất hạnh. Người hành khất, kẻ lang thang, sống chết không nơi nương tựa. Câu 3. Hiệu quả của việc sử dụng từ láy trong hai dòng thơ: “Lập lòe ngọn lửa ma trơi, Tiếng oan văng vẳng tối trời càng thương!” Các từ láy “lập lòe”, “văng vẳng” gợi hình, gợi âm thanh mờ ảo, rờn rợn. Tạo không khí u tối, linh thiêng, thấm đẫm nỗi oan khuất. Làm nổi bật tiếng khóc thầm lặng của những linh hồn bất hạnh, tăng sức ám ảnh và giá trị biểu cảm của đoạn thơ. Câu 4. Chủ đề và cảm hứng chủ đạo của đoạn trích: Chủ đề: Nỗi đau khổ, oan nghiệt của những kiếp người bất hạnh trong xã hội phong kiến. Cảm hứng chủ đạo: Cảm hứng nhân đạo sâu sắc, lòng thương xót, cảm thông và trân trọng con người của Nguyễn Du. Câu 5. Từ cảm hứng nhân đạo của đoạn trích, có thể thấy truyền thống nhân đạo là một giá trị bền vững của dân tộc Việt Nam. Đó là lòng yêu thương con người, sự cảm thông với những số phận bất hạnh trong xã hội. Dù sống trong hoàn cảnh nào, dân tộc ta vẫn luôn đề cao tình người, sự sẻ chia và tinh thần “thương người như thể thương thân”. Truyền thống ấy không chỉ được thể hiện trong văn học mà còn trở thành nền tảng đạo lí của đời sống Việt Nam qua bao thế hệ.

Câu 1

Đoạn trích trong Văn tế thập loại chúng sinh thể hiện sâu sắc tư tưởng nhân đạo và tấm lòng từ bi bao la của Nguyễn Du đối với những kiếp người bất hạnh trong xã hội phong kiến. Tác giả không chỉ hướng đến những con người cụ thể mà còn bao quát “thập loại chúng sinh” – những linh hồn chết oan, chết uổng, không nơi nương tựa. Qua đó, Nguyễn Du bày tỏ niềm xót thương sâu sắc trước số phận đau khổ của con người, đồng thời lên án chiến tranh, bất công xã hội đã đẩy họ vào cảnh bi thương. Nỗi đau trong tác phẩm không chỉ là nỗi đau cá nhân mà trở thành tiếng khóc chung cho nhân sinh. Về nghệ thuật, đoạn trích được viết bằng thể song thất lục bát giàu nhạc điệu, âm hưởng trầm buồn, tha thiết, rất phù hợp với nội dung tế lễ. Ngôn ngữ giàu hình ảnh, giọng điệu thống thiết, cảm xúc chân thành đã tạo nên sức lay động mạnh mẽ. Nghệ thuật liệt kê kết hợp với cảm hứng trữ tình giúp tác phẩm vừa mang tính khái quát cao, vừa thấm đẫm tình người. Qua đó, Nguyễn Du khẳng định giá trị nhân văn bền vững của tác phẩm cũng như vị trí của ông như một nhà nhân đạo chủ nghĩa lớn trong văn học dân tộc.

Câu 2

Bài làm

Hiện nay, thế hệ Gen Z đang bị gắn mác bởi nhiều định kiến tiêu cực về lối sống và cách làm việc như lười biếng, thiếu kiên trì, sống ảo hay “nhảy việc”. Những đánh giá ấy xuất phát từ một góc nhìn phiến diện, chưa thực sự thấu hiểu bối cảnh xã hội cũng như đặc điểm của thế hệ trẻ trong thời đại số. Trước hết, cần nhìn nhận rằng Gen Z là thế hệ lớn lên cùng công nghệ, internet và mạng xã hội. Điều này khiến cách tiếp cận công việc và cuộc sống của họ khác với các thế hệ trước. Gen Z đề cao sự cân bằng giữa công việc và đời sống cá nhân, không xem việc làm thêm giờ hay hi sinh sức khỏe là thước đo duy nhất của sự cống hiến. Chính vì vậy, họ dễ bị cho là thiếu trách nhiệm hoặc không chịu áp lực. Tuy nhiên, thực chất, đây là biểu hiện của tư duy tiến bộ, biết trân trọng giá trị bản thân và sức khỏe tinh thần. Bên cạnh đó, việc Gen Z thường xuyên thay đổi công việc cũng bị xem là thiếu kiên định. Nhưng trong bối cảnh thị trường lao động biến động nhanh, nhiều cơ hội mới xuất hiện, việc trải nghiệm để tìm ra môi trường phù hợp là lựa chọn hợp lí. Gen Z sẵn sàng rời bỏ những nơi không tôn trọng giá trị cá nhân, không tạo cơ hội phát triển, điều mà các thế hệ trước đôi khi buộc phải chấp nhận vì hoàn cảnh. Tuy vậy, cũng cần thẳng thắn nhìn nhận rằng một bộ phận Gen Z còn thiếu kỉ luật, dễ nản chí, phụ thuộc quá nhiều vào mạng xã hội, từ đó vô tình củng cố thêm các định kiến tiêu cực. Điều này đòi hỏi người trẻ phải tự hoàn thiện mình: rèn luyện bản lĩnh, thái độ làm việc nghiêm túc và tinh thần trách nhiệm để chứng minh năng lực bằng hành động cụ thể. Từ góc nhìn của người trẻ, thay vì áp đặt định kiến, xã hội cần có sự đối thoại và thấu hiểu giữa các thế hệ. Gen Z không phải là “thế hệ tệ hơn”, mà là một thế hệ khác – mang trong mình cả thách thức lẫn tiềm năng. Khi được định hướng đúng đắn và trao cơ hội, Gen Z hoàn toàn có thể trở thành lực lượng sáng tạo, linh hoạt và đóng góp tích cực cho sự phát triển của xã hội