c1

Trong kỉ nguyên đất nước vươn mình, thời đại công nghệ số phát triển toàn cầu, con người cần nhiều hơn một bài học để có thể trưởng thành. Một trong số những bài học quan trọng nhất chính là ý nghĩa của việc gìn giữ bản sắc quê hương đối với thế hệ trẻ. Bản sắc quê hương được hiểu là những giá trị văn hóa, phong tục, tiếng nói và cốt cách riêng biệt của một vùng đất, dân tộc. Việc gìn giữ bản sắc không chỉ là bảo tồn quá khứ mà còn là "chìa khóa" giúp người trẻ mở cánh cửa dẫn đến tương lai một cách vững chãi. Khi mang trong mình bản sắc quê hương, thế hệ trẻ sẽ có được một điểm tựa tinh thần mạnh mẽ, giúp họ "hòa nhập mà không hòa tan" giữa dòng chảy văn hóa thế giới. Nó giúp mỗi cá nhân hiểu được giá trị của mình, trở nên cứng cáp hơn trước những biến động của xã hội. Đồng thời, khi mỗi người trẻ đều có ý thức bảo tồn gốc rễ, đời sống của mọi người sẽ được khoác lên mình tấm áo mới của ý nghĩa và niềm tự hào dân tộc. Một xã hội trân trọng bản sắc sẽ trở nên tốt đẹp hơn, giàu tính nhân văn và gắn kết với nhau bền chặt hơn. Ngược lại, những người trẻ lãng quên cội nguồn thường dễ rơi vào lối sống vô hồn, mất phương hướng. Là một người trẻ sinh ra và sống trong thời kỳ hội nhập, chúng ta hãy luôn giữ gìn bản sắc quê hương như giữ gìn "ngọn lửa" trong tim mình. Bởi lẽ, bản sắc chính là món quà quý giá như giọt mật ong được chắt chiu từ công sức lao động của bao thế hệ đi trước để đem lại cho đời.

c2

Nhà thơ Chế Lan Viên đã từng tâm sự: "Nhà thơ như con ong biến trăm hoa thành mật ngọt". Có lẽ chính vì thế, hai tác phẩm "Quê biển" của Nguyễn Doãn Việt và "Về làng" đã ra đời với tất cả những thương quý của các nhà thơ, để lại những ấn tượng sâu sắc trong lòng độc giả về tình yêu quê hương đất nước – một đề tài muôn thuở nhưng chưa bao giờ vơi cạn cảm xúc. Cả hai bài thơ đều là những tiếng lòng da diết của những người con hướng về nguồn cội, nhưng mỗi tác phẩm lại mang một phong vị và giá trị nội dung riêng biệt.

Trước hết, ở bài thơ "Quê biển", giá trị nội dung tập trung khắc họa vẻ đẹp của một miền quê ven biển đầy nắng gió và sức sống mãnh liệt của con người nơi đây. Hình ảnh làng biển hiện lên vừa thơ mộng với "cánh buồm nghiêng", vừa lam lũ với "những ngôi nhà rám nắng mọc chênh vênh". Đặc biệt, bài thơ nhấn mạnh vào sự gắn bó máu thịt giữa con người và nghề biển qua hình ảnh "Làng là mảnh lưới trăm năm". Tác giả bộc lộ niềm trân trọng, biết ơn sâu sắc trước sự nhẫn nại, kiên cường của cha ông và người mẹ "bạc đầu sau những đêm đợi biển". Qua đó, "Quê biển" không chỉ là nỗi nhớ mà còn là sự khẳng định về sự tiếp nối truyền thống và khát vọng chinh phục đại dương của người dân làng chài.

Ngược lại, bài thơ "Về làng" lại khai thác giá trị nội dung ở một khía cạnh khác: nỗi niềm của người con xa quê lâu ngày trở lại miền quê đồng bằng Bắc Bộ. Bài thơ mở đầu bằng sự vội vã, náo nức nhưng càng về sau âm hưởng càng trầm lắng, ưu tư. Những hình ảnh như "con đê đầu làng", "heo may", "khói bếp lam chiều", "cánh diều tuổi thơ" hiện lên đầy hoài niệm, gợi nhắc về một không gian văn hóa cổ truyền. Tuy nhiên, vấn đề nghị luận cốt lõi ở đây chính là sự đổi thay của thời gian và nỗi xót xa của nhân vật trữ tình khi nhận ra "Người xưa giờ có còn sang hát chèo". Câu kết "Tóc xanh đã bạc mà chưa tới làng" là một sự đúc kết đầy triết lý về khoảng cách giữa hiện thực và ký ức, thể hiện tình yêu quê hương đi liền với nỗi đau đáu về những giá trị xưa cũ đang dần phai nhạt.

Khi đặt hai văn bản lên bàn cân so sánh, ta thấy điểm tương đồng lớn nhất là cả hai nhà thơ đều thể hiện tấm lòng thủy chung, son sắt với nơi chôn nhau cắt rốn. Quê hương chính là bệ phóng tâm hồn, là nơi lưu giữ những hình bóng thân thương nhất của người thân. Tuy nhiên, sự khác biệt nằm ở trải nghiệm và cách nhìn. Nếu "Quê biển" nhìn quê hương từ góc độ của một người đang trực tiếp sống, lao động và "vật lộn" cùng biển giã để thấy được sự kiên cường, thì "Về làng" lại nhìn quê hương từ góc độ một lữ khách trở về, mang nặng nỗi u hoài về sự xa cách và biến đổi.

Làm nên thành công của hai bài thơ không chỉ nhờ nội dung sâu sắc mà còn nhờ nghệ thuật độc đáo. "Quê biển" sử dụng thể thơ tự do với những ẩn dụ táo bạo, trong khi "Về làng" dùng thể thơ lục bát truyền thống với ngôn từ giản dị khiến bài thơ dễ chạm đến trái tim người đọc. Chính những nét nghệ thuật này đã góp phần làm nên sức sống bền lâu cho cả hai tác phẩm.

Khép lại những trang thơ ấy, trong lòng bạn đọc vẫn bồi hồi bao cảm xúc dạt dào về tình yêu quê hương đất nước. Đọc xong, tôi thấy bản thân như được nhắc nhở sâu sắc về bài học luôn trân trọng cội nguồn, bởi lẽ văn chương chân chính luôn hướng con người tới những giá trị sống vững bền nhất. Cả hai bài thơ thực sự là những "viên kim cương" lấp lánh, soi sáng tình yêu quê hương trong mỗi chúng ta.

Câu 1. Thể thơ của văn bản là: tự do

Câu 2. Một hình ảnh thơ mang tính biểu tượng cho cuộc sống làng biển được sử dụng trong bài thơ là: Cánh Buồm Nghiêng

Câu 3. Phân tích ý nghĩa hình ảnh "mẹ tôi bạc đầu sau những đêm đợi biển":

Hình ảnh gợi lên sự xót xa, thấu hiểu của người con trước những hy sinh thầm lặng của người mẹ. "Bạc đầu" không chỉ là dấu ấn của thời gian mà còn là kết quả của những đêm dài thao thức, lo âu, mong ngóng người thân trở về an toàn từ biển cả.

Hình ảnh này góp phần làm nổi bật cuộc sống đầy gian khổ, bấp bênh và sự nhẫn nại của con người làng biển. Nó khắc họa vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ hậu phương – một mảnh ghép không thể thiếu trong bức tranh văn hóa và sức sống mãnh liệt của quê hương xứ biển.

Câu 4. Cách hiểu về cuộc sống và truyền thống qua hình ảnh "Làng là mảnh lưới trăm năm":

Cho thấy sự gắn bó máu thịt, không thể tách rời giữa con người và nghề biển. Cuộc đời họ đan xen vào nhau như những mắt lưới, định mệnh của làng gắn liền với đại dương bao la

Chữ "trăm năm" khẳng định sự tiếp nối bền bỉ qua nhiều thế hệ. Nghề chài lưới không chỉ là sinh kế mà đã trở thành di sản, thành cốt cách và hồn cốt của cha ông được trao truyền lại cho con cháu mai sau.

Câu 5: Hình ảnh những ngư phủ lặn lội với quê hương trong bài thơ đã gợi lên bài học sâu sắc về giá trị của sự lao động bền bỉ. Trong cuộc sống hôm nay, sự nhẫn nại chính là "chiếc chìa khóa" giúp con người vượt qua những "trận bão" và thử thách khắc nghiệt. Lao động kiên trì không chỉ tạo ra của cải vật chất mà còn đúc rút nên những kinh nghiệm sống quý báu, làm nên bản lĩnh và uy tín của mỗi cá nhân. Như những con thuyền "ăm ắp cá tôm" sau bao ngày lênh đênh, thành quả ngọt ngào nhất chỉ dành cho những ai dám kiên tâm theo đuổi mục tiêu của mình. Trước một thời đại công nghệ số đầy biến động, chúng ta cần tôi luyện tinh thần bền bỉ để kiến tạo những giá trị sống vững chãi cho bản thân và cộng đồng. Mỗi cá nhân nỗ lực sẽ góp phần tạo nên một xã hội tiến bộ, giàu mạnh và giàu tình yêu thương như cách người dân làng biển giong hồn làng ra khơi.

C1

Bài thơ “Khán Thiên gia thi hữu cảm” của Nguyễn Ái Quốc thể hiện quan niệm sâu sắc về thơ ca và vai trò của người nghệ sĩ. Hai câu thơ đầu nói về đặc điểm của thơ cổ: thường nghiêng về miêu tả vẻ đẹp thiên nhiên. Hàng loạt hình ảnh được liệt kê như “sơn, thủy, yên, hoa, tuyết, nguyệt, phong” đã gợi lên bức tranh thiên nhiên rộng lớn, thơ mộng, cho thấy thơ xưa chủ yếu hướng đến cái đẹp và cảm hứng lãng mạn. Tuy nhiên, đến hai câu sau, tác giả đã nêu lên quan niệm mới mẻ về thơ ca hiện đại. Theo Người, thơ thời đại mới cần có “thép”, tức là phải mang tinh thần chiến đấu, ý chí mạnh mẽ và gắn bó với cuộc sống của nhân dân. Không chỉ vậy, nhà thơ cũng phải biết “xung phong”, nghĩa là phải dấn thân, hòa mình vào cuộc đấu tranh của dân tộc. Bài thơ có cấu tứ chặt chẽ: hai câu đầu nói về thơ xưa, hai câu sau nêu quan niệm về thơ hiện đại. Qua đó, tác giả khẳng định thơ ca không chỉ để thưởng thức cái đẹp mà còn phải phục vụ cuộc sống và góp phần vào sự nghiệp cách mạng. Dù ngắn gọn, bài thơ vẫn thể hiện tư tưởng sâu sắc và tinh thần thời đại.

C2

Trong dòng chảy của lịch sử dân tộc, văn hóa truyền thống luôn giữ vai trò quan trọng trong việc hình thành bản sắc và tâm hồn của mỗi con người Việt Nam. Những giá trị văn hóa ấy được vun đắp qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, trở thành di sản quý báu của dân tộc. Vì vậy, ý thức giữ gìn, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, đặc biệt ở giới trẻ hiện nay, là một vấn đề vô cùng quan trọng.

Văn hóa truyền thống là những giá trị vật chất và tinh thần được hình thành, tích lũy và truyền lại từ thế hệ này sang thế hệ khác. Đó có thể là phong tục, tập quán, lễ hội, trang phục, ẩm thực hay các loại hình nghệ thuật dân gian như hát chèo, tuồng, ca trù… Những giá trị ấy không chỉ phản ánh đời sống tinh thần phong phú của người Việt mà còn thể hiện bản sắc riêng của dân tộc trong bức tranh văn hóa của thế giới. Vì vậy, việc giữ gìn và phát huy văn hóa truyền thống chính là cách để bảo vệ cội nguồn và khẳng định bản sắc dân tộc. Trong xã hội hiện đại, nhiều bạn trẻ đã có ý thức tích cực trong việc bảo tồn và lan tỏa văn hóa truyền thống. Nhiều người chủ động tìm hiểu về lịch sử, phong tục của dân tộc, mặc áo dài trong những dịp quan trọng, tham gia các lễ hội truyền thống hoặc quảng bá văn hóa Việt Nam thông qua mạng xã hội. Không ít bạn trẻ còn sáng tạo khi kết hợp các yếu tố văn hóa truyền thống với đời sống hiện đại, góp phần đưa những giá trị xưa trở nên gần gũi hơn với thế hệ hôm nay. Những hành động ấy cho thấy sự tự hào và trách nhiệm của giới trẻ đối với di sản văn hóa của dân tộc. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn một bộ phận giới trẻ chưa thực sự quan tâm đến việc giữ gìn văn hóa truyền thống. Một số người chạy theo lối sống hiện đại mà quên đi những giá trị cội nguồn, thậm chí có thái độ thờ ơ với các phong tục, lễ hội hay nghệ thuật dân gian. Sự ảnh hưởng mạnh mẽ của văn hóa ngoại lai cũng khiến nhiều giá trị truyền thống đứng trước nguy cơ bị mai một. Điều này cho thấy việc nâng cao nhận thức và trách nhiệm của giới trẻ trong việc bảo tồn văn hóa dân tộc là vô cùng cần thiết. Để giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống, trước hết mỗi người trẻ cần hiểu và trân trọng lịch sử, văn hóa của dân tộc mình. Nhà trường và gia đình cũng cần tăng cường giáo dục về văn hóa truyền thống, giúp thế hệ trẻ có cơ hội tiếp cận và trải nghiệm các giá trị văn hóa dân tộc. Bên cạnh đó, giới trẻ có thể tận dụng các phương tiện truyền thông hiện đại để quảng bá và lan tỏa văn hóa Việt Nam đến với nhiều người hơn.

Giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống không chỉ là trách nhiệm của riêng ai mà là nhiệm vụ chung của toàn xã hội. Đối với thế hệ trẻ, đó còn là cách thể hiện lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc. Khi mỗi người trẻ biết trân trọng, gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp của cha ông, bản sắc văn hóa Việt Nam sẽ tiếp tục được bảo tồn và tỏa sáng trong thời đại mới.

C1

Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt (Đường luật).

Mỗi câu có 7 chữ.

Bài thơ gồm 4 câu.

C2

Bài thơ được viết theo luật bằng trong thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.

Đặc điểm:Bài thơ tuân theo quy tắc niêm – luật – đối – vần của thơ Đường

Các câu 1, 2, 4 hiệp vần với nhau (vần “ong”: phong – xung phong).

C3

Biện pháp tu từ nổi bật là liệt kê trong câu:

“Sơn thủy yên hoa tuyết nguyệt phong”.

Tác dụng:

Liệt kê hàng loạt hình ảnh thiên nhiên: núi, sông, khói, hoa, tuyết, trăng, gió.

Gợi ra bức tranh thiên nhiên rộng lớn, đẹp và thơ mộng trong thơ cổ.

Qua đó cho thấy thơ xưa thường thiên về miêu tả cảnh đẹp thiên nhiên, ít phản ánh thực tế xã hội.

C4

Tác giả cho rằng thơ hiện đại cần có “thép” vì:

Xã hội lúc bấy giờ đang trong thời kì đấu tranh, đất nước bị áp bức, nhân dân cần đứng lên giành độc lập.

Thơ ca không chỉ để ngắm cảnh đẹp mà phải gắn với cuộc sống, với lý tưởng cách mạng.

Nhà thơ phải có tinh thần chiến đấu, dấn thân, dùng thơ để cổ vũ tinh thần đấu tranh của nhân dân.

→ “Thép” ở đây tượng trưng cho ý chí, tinh thần chiến đấu và sức mạnh cách mạng.

C5

Cấu tứ của bài thơ rõ ràng, chặt chẽ theo lối đối lập – chuyển ý:

Hai câu đầu: Nói về đặc điểm thơ xưa – thiên về thiên nhiên, cảnh đẹp.

Hai câu sau: Nêu quan niệm về thơ hiện đại – phải có tinh thần chiến đấu và trách nhiệm xã hội.

→ Bài thơ có cấu tứ so sánh giữa thơ cổ và thơ hiện đại, từ đó thể hiện quan niệm tiến bộ của tác giả về chức năng của thơ ca: thơ phải gắn với cuộc đời và sự nghiệp cách mạng.

C1

a) phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Sự lãnh đạo sáng suốt của đảng và nhà nước

Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại

b) học tập tìm hiểu về lịch sử và chủ quyền biển đảo việt nam

Tích cực tham gia các hoạt động tuyên truyền ủng hộ chiến sĩ hải quân và ngư dân

Phản đối các thông tin đại lệch về chủ quyền quốc gia trên không gian mạng

Câu2

Thoát khỏi tình trạng khủng hoảng kinh tế -xã hội kéo dài

Chuyển đổi thành công sáng nền KT thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

Đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt tỷ lệ nghèo đói giảm mạnh

Tốc độ tăng trưởng kinh tế khá cao cơ cấu KT chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa hiện đại hóa