Câu 1

Ý thức bảo vệ chủ quyền đất nước có vai trò vô cùng quan trọng đối với thế hệ trẻ ngày nay. Chủ quyền quốc gia là thiêng liêng, là kết quả của biết bao máu xương và sự hi sinh của cha ông qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước. Trong bối cảnh đất nước đang hội nhập sâu rộng với thế giới, thế hệ trẻ càng cần nhận thức rõ trách nhiệm của mình đối với Tổ quốc. Ý thức bảo vệ chủ quyền không chỉ thể hiện ở việc sẵn sàng bảo vệ biên giới, biển đảo mà còn được thể hiện qua những hành động thiết thực như học tập tốt, tìm hiểu lịch sử dân tộc, lan tỏa lòng yêu nước và đấu tranh với những thông tin sai lệch gây ảnh hưởng đến lợi ích quốc gia. Khi có ý thức đúng đắn, người trẻ sẽ biết sống có trách nhiệm hơn với cộng đồng và quê hương. Ngược lại, nếu thờ ơ với vận mệnh đất nước, thế hệ trẻ dễ đánh mất lòng tự hào dân tộc và bản lĩnh trước các tác động tiêu cực từ bên ngoài. Vì vậy, mỗi thanh niên hôm nay cần nuôi dưỡng tinh thần yêu nước, ý thức bảo vệ chủ quyền để góp phần xây dựng và phát triển đất nước ngày càng giàu mạnh.

Câu 2

Trong dòng chảy của thơ ca Việt Nam hiện đại, hình ảnh Tổ quốc và con người Việt Nam luôn là nguồn cảm hứng lớn lao đối với các nhà thơ. Nếu đoạn trích “Tổ quốc ở Trường Sa” của Nguyễn Việt Chiến khắc họa tinh thần bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của dân tộc thì bài thơ “Màu xanh Trường Sơn” của Đỗ Nam Cao lại ca ngợi vẻ đẹp của người lính trên tuyến đường Trường Sơn trong những năm kháng chiến chống Mĩ. Dù viết về những không gian khác nhau, cả hai tác phẩm đều gặp nhau ở tình yêu đất nước sâu nặng và niềm tự hào về con người Việt Nam.

Trước hết, cả hai văn bản đều thể hiện lòng yêu nước tha thiết và ý thức bảo vệ Tổ quốc. Trong “Tổ quốc ở Trường Sa”, Nguyễn Việt Chiến nhấn mạnh sự hi sinh của những con người ngày đêm bám biển để giữ gìn chủ quyền dân tộc: “Máu của họ ngân bài ca giữ nước”. Hình ảnh “máu” gợi những mất mát đau thương nhưng đồng thời cũng làm nổi bật tinh thần bất khuất, sẵn sàng hi sinh vì đất nước. Tổ quốc hiện lên thiêng liêng, được xây dựng bằng “máu” và lòng yêu nước của biết bao thế hệ.

Còn trong “Màu xanh Trường Sơn”, Đỗ Nam Cao khắc họa hình ảnh người lính vượt qua gian khổ nơi núi rừng Trường Sơn để chiến đấu vì độc lập dân tộc. Những khó khăn như “suối thành sông rộng”, “ba lô trĩu nặng”, “con đường cheo leo”, “cơn sốt hùa theo” không làm con người gục ngã mà càng làm nổi bật ý chí kiên cường. “Màu xanh” trong bài thơ không chỉ là màu của núi rừng mà còn tượng trưng cho niềm tin, sức sống và lí tưởng cách mạng.

Bên cạnh điểm tương đồng, hai tác phẩm cũng có những nét khác biệt về nội dung biểu đạt. “Tổ quốc ở Trường Sa” hướng đến vấn đề chủ quyền biển đảo trong thời đại hôm nay. Bài thơ tập trung ca ngợi những ngư dân và chiến sĩ đang ngày đêm bảo vệ biển trời quê hương. Không gian thơ rộng lớn, dữ dội với “sóng dữ phía Hoàng Sa” gợi lên những thử thách mà con người phải đối mặt. Qua đó, tác giả khơi dậy ý thức trách nhiệm của mỗi người dân đối với biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Trong khi đó, “Màu xanh Trường Sơn” lại gắn với bối cảnh kháng chiến chống Mĩ cứu nước. Nội dung bài thơ thiên về ca ngợi vẻ đẹp tinh thần của người lính Trường Sơn. “Màu xanh” xuất hiện xuyên suốt bài thơ vừa là màu sắc thực của thiên nhiên, vừa mang ý nghĩa biểu tượng cho lí tưởng cách mạng, cho sức trẻ và niềm tin chiến thắng. Nếu Nguyễn Việt Chiến thiên về cảm xúc tự hào xen lẫn đau xót trước sự hi sinh của những người giữ biển thì Đỗ Nam Cao lại mang đến âm hưởng lạc quan, trẻ trung và đầy sức sống.

Ngoài ra, hai tác phẩm còn có sự khác nhau trong cách thể hiện hình tượng đất nước. Trong “Tổ quốc ở Trường Sa”, Tổ quốc được hình tượng hóa thành “Mẹ Tổ quốc”, gần gũi và thiêng liêng như máu thịt của mỗi con người. Còn ở “Màu xanh Trường Sơn”, đất nước hiện lên qua màu xanh của núi rừng, của lí tưởng và của những “cháu con Bác Hồ” đang ra tiền tuyến.

Như vậy, dù khai thác những đề tài khác nhau, cả hai văn bản đều góp phần làm nổi bật vẻ đẹp của con người Việt Nam trong công cuộc bảo vệ Tổ quốc. Qua đó, người đọc thêm yêu quê hương đất nước và ý thức rõ hơn trách nhiệm của bản thân đối với dân tộc hôm nay.

Câu 1.
Đoạn trích được viết theo thể thơ tự do.
Câu 2.
Một số từ ngữ tiêu biểu thể hiện hình ảnh biển đảo và đất nước trong khổ thơ thứ hai và thứ ba:
Về biển đảo: “Biển mùa này”, “sóng dữ”, “Hoàng Sa”, “bám biển”, “giữ biển”, “sóng”.
Về đất nước: “Mẹ Tổ quốc”, “màu cờ nước Việt”, “Tổ quốc”, “bài ca giữ nước”.
Câu 3.
Tác dụng:
Nhà thơ so sánh “Mẹ Tổ quốc” với “máu ấm trong màu cờ nước Việt” để khẳng định Tổ quốc luôn thiêng liêng, gần gũi và hiện diện trong trái tim mỗi con người Việt Nam.
Hình ảnh so sánh giàu sức gợi, làm nổi bật tình yêu nước sâu nặng, đồng thời gợi sự hi sinh của bao người dân, chiến sĩ để bảo vệ chủ quyền biển đảo.
Qua đó tăng tính biểu cảm và làm cho câu thơ trở nên xúc động hơn.
Câu 4.
Đoạn trích thể hiện:
Tình yêu tha thiết và niềm tự hào về Tổ quốc.
Sự xúc động, biết ơn trước tinh thần kiên cường của ngư dân và những người bảo vệ biển đảo.
Ý thức trách nhiệm bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của dân tộc.
Niềm tin vào sức mạnh và tinh thần bất khuất của con người Việt Nam.
Câu 5.
Em ấn tượng nhất với hình ảnh: “Máu của họ ngân bài ca giữ nước”. Hình ảnh này gợi lên sự hi sinh lớn lao của những ngư dân ngày đêm bám biển để bảo vệ chủ quyền biển đảo quê hương. Từ “ngân” khiến sự hi sinh ấy không đau thương bi lụy mà trở thành khúc ca hào hùng của lòng yêu nước. Qua đó, em cảm nhận được tinh thần dũng cảm và ý chí kiên cường của con người Việt Nam trước mọi khó khăn, thử thách. Hình ảnh ấy cũng nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay phải biết trân trọng và có trách nhiệm với Tổ quốc.

• Văn bản "Quê biển": Quê hương hiện lên gắn liền với nghề nghiệp và sự khắc nghiệt của thiên nhiên. Đó là hình ảnh làng chài "vật lộn" với bão tố, nơi "mẹ bạc đầu sau những đêm đợi biển". Tác giả nhấn mạnh vào tinh thần lao động bền bỉ, nhẫn nại và sự gắn bó truyền kiếp của con người với biển cả ("hóa thân từ kiếp người ngư phủ"). Quê hương ở đây mang vẻ nồng ngái của vị cá, cua và sự kiên cường trước sóng gió.
• Văn bản "Về làng": Quê hương lại hiện lên qua lăng kính của những hoài niệm bình dị, yên ả. Đó là cảnh làng quê Bắc Bộ điển hình với con đê, cánh đồng, khói bếp lam chiều và cánh diều tuổi thơ. Tác giả tập trung vào tâm trạng ngỡ ngàng, vội vã và sự nuối tiếc trước dòng chảy thời gian ("tóc xanh đã bạc"). Nếu "Quê biển" là sự chiêm nghiệm về sức sống mãnh liệt thì "Về làng" là sự đối diện giữa cái tôi hiện tại và những giá trị xưa cũ của làng quê.

• Cánh buồm (nghiêng): Biểu tượng cho sự vươn xa, khát vọng và cũng là hình hài của ngôi làng gắn liền với sóng nước.
• Mắt lưới: Biểu tượng cho sự gắn kết bền chặt, đặc trưng nghề nghiệp và sự đan cài giữa số phận con người với biển cả.
• Hàng phi lao: Biểu tượng cho sự kiên cường, bền bỉ đứng vững trước bão gió để bảo vệ làng quê.

• Về cảm xúc: Thể hiện sự xót xa, thấu hiểu của người con trước những lo âu, nhọc nhằn và sự hy sinh thầm lặng của người mẹ. "Bạc đầu" không chỉ là dấu ấn thời gian mà còn là dấu ấn của những đêm thức trắng lo âu cho sự an toàn của người thân nơi khơi xa.
• Về chủ đề: Hình ảnh này tô đậm cuộc sống đầy bất trắc, gian khổ của người dân vùng biển (luôn phải đối mặt với nguy hiểm, bão tố). Đồng thời, nó tôn vinh vẻ đẹp tâm hồn của con người làng chài: sự kiên nhẫn, lòng thủy chung và tình yêu thương vô bờ bến gắn liền với nghề biển truyền thống.

• Sự gắn bó máu thịt: "Mảnh lưới" là công cụ lao động sinh tồn, khi ví "làng là mảnh lưới", tác giả khẳng định nghề biển đã thấm sâu vào máu thịt, trở thành linh hồn và hình hài của ngôi làng.
• Tính tiếp nối/truyền thống: Từ "trăm năm" gợi lên chiều dài lịch sử, sự kế thừa từ đời này sang đời khác. Cuộc sống của làng chài là một sự tiếp nối bền bỉ của cha ông, không bao giờ đứt đoạn dù bao biến động.
• Sự nhọc nhằn và bền bỉ: Mảnh lưới "phơi nhoài bên mép biển" tượng trưng cho cuộc đời lao động vất vả, chịu thương chịu khó để chắt chiu sự sống từ biển cả mặn mòi.

Câu 1. Đoạn văn phân tích hình tượng người phụ nữ trong bài thơ

Trong bài thơ “Những người đàn bà gánh nước sông” của Nguyễn Quang Thiều, hình tượng người phụ nữ hiện lên với vẻ đẹp vừa lam lũ vừa kiên cường. Những ngón chân xương xẩu, mái tóc ướt mềm, đôi bàn tay bám vào đòn gánh đã khắc họa sự vất vả, nhọc nhằn của họ trong cuộc mưu sinh. Người phụ nữ gánh nước sông không chỉ gánh nặng nhọc của đời thường mà còn gánh cả sự nối tiếp của gia đình, dòng tộc. Họ là biểu tượng của sự hy sinh, bền bỉ, âm thầm giữ gìn sự sống nơi làng quê. Qua hình ảnh ấy, ta thấy được sức mạnh nội tâm và tình yêu thương vô hạn của người mẹ, người vợ, người chị – những người đã làm nên sự bền vững của gia đình và cộng đồng. Hình tượng người phụ nữ trong bài thơ vừa gợi nỗi xót xa, vừa khơi dậy sự trân trọng, biết ơn đối với những phận đời lam lũ nhưng giàu tình yêu thương.

---

Câu 2. Bài văn nghị luận về hội chứng “burnout” (khoảng 600 chữ)

Trong xã hội hiện đại, “burnout” – hội chứng kiệt sức – đang trở thành một vấn đề đáng báo động đối với giới trẻ. Đây là trạng thái mệt mỏi cực độ cả về thể chất lẫn tinh thần, thường xuất hiện khi con người phải chịu áp lực công việc, học tập hoặc cuộc sống trong thời gian dài mà không có sự cân bằng.

Trước hết, cần nhận diện nguyên nhân dẫn đến burnout. Giới trẻ ngày nay phải đối diện với sự cạnh tranh khốc liệt trong học tập và nghề nghiệp. Áp lực từ kỳ vọng của gia đình, xã hội, cùng với sự so sánh trên mạng xã hội khiến nhiều bạn trẻ luôn cảm thấy mình chưa đủ tốt. Ngoài ra, việc thiếu kỹ năng quản lý thời gian, thiếu nghỉ ngơi và chăm sóc bản thân cũng góp phần khiến tình trạng kiệt sức ngày càng phổ biến.

Hậu quả của burnout rất nghiêm trọng. Nó khiến người trẻ mất động lực, giảm hiệu quả học tập và làm việc, dễ rơi vào trạng

Câu 1. Đoạn văn phân tích hình tượng người phụ nữ trong bài thơ

Trong bài thơ “Những người đàn bà gánh nước sông” của Nguyễn Quang Thiều, hình tượng người phụ nữ hiện lên với vẻ đẹp vừa lam lũ vừa kiên cường. Những ngón chân xương xẩu, mái tóc ướt mềm, đôi bàn tay bám vào đòn gánh đã khắc họa sự vất vả, nhọc nhằn của họ trong cuộc mưu sinh. Người phụ nữ gánh nước sông không chỉ gánh nặng nhọc của đời thường mà còn gánh cả sự nối tiếp của gia đình, dòng tộc. Họ là biểu tượng của sự hy sinh, bền bỉ, âm thầm giữ gìn sự sống nơi làng quê. Qua hình ảnh ấy, ta thấy được sức mạnh nội tâm và tình yêu thương vô hạn của người mẹ, người vợ, người chị – những người đã làm nên sự bền vững của gia đình và cộng đồng. Hình tượng người phụ nữ trong bài thơ vừa gợi nỗi xót xa, vừa khơi dậy sự trân trọng, biết ơn đối với những phận đời lam lũ nhưng giàu tình yêu thương.

---

Câu 2. Bài văn nghị luận về hội chứng “burnout” (khoảng 600 chữ)

Trong xã hội hiện đại, “burnout” – hội chứng kiệt sức – đang trở thành một vấn đề đáng báo động đối với giới trẻ. Đây là trạng thái mệt mỏi cực độ cả về thể chất lẫn tinh thần, thường xuất hiện khi con người phải chịu áp lực công việc, học tập hoặc cuộc sống trong thời gian dài mà không có sự cân bằng.

Trước hết, cần nhận diện nguyên nhân dẫn đến burnout. Giới trẻ ngày nay phải đối diện với sự cạnh tranh khốc liệt trong học tập và nghề nghiệp. Áp lực từ kỳ vọng của gia đình, xã hội, cùng với sự so sánh trên mạng xã hội khiến nhiều bạn trẻ luôn cảm thấy mình chưa đủ tốt. Ngoài ra, việc thiếu kỹ năng quản lý thời gian, thiếu nghỉ ngơi và chăm sóc bản thân cũng góp phần khiến tình trạng kiệt sức ngày càng phổ biến.

Hậu quả của burnout rất nghiêm trọng. Nó khiến người trẻ mất động lực, giảm hiệu quả học tập và làm việc, dễ rơi vào trạng thái căng thẳng, lo âu, thậm chí trầm cảm. Burnout không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân mà còn tác động tiêu cực đến tập thể, bởi một người kiệt sức khó có thể đóng góp tích cực cho cộng đồng.

Để vượt qua burnout, giới trẻ cần học cách cân bằng giữa nỗ lực và nghỉ ngơi. Việc xây dựng thói quen sống lành mạnh, duy trì thể thao, ăn uống hợp lý, ngủ đủ giấc là nền tảng quan trọng. Bên cạnh đó, cần biết đặt mục tiêu vừa sức, tránh chạy theo sự hoàn hảo. Quan trọng hơn, mỗi người trẻ phải học cách chia sẻ, tìm kiếm sự hỗ trợ từ gia đình, bạn bè hoặc chuyên gia tâm lý khi cảm thấy quá tải. Xã hội cũng cần tạo môi trường học tập và làm việc nhân văn hơn, giảm áp lực thành tích, khuyến khích sự sáng tạo và niềm vui trong lao động.

Burnout là lời cảnh tỉnh về lối sống chạy theo tốc độ và áp lực. Giới trẻ cần nhận thức rằng thành công không chỉ đo bằng kết quả tức thời mà còn bằng sự bền vững của sức khỏe tinh thần và thể chất. Khi biết yêu thương và chăm sóc chính mình, họ mới có thể sống hạnh phúc, cống hiến lâu dài cho gia đình và xã hội.

---

Bạn có muốn mình gợi ý thêm một số dẫn chứng thực tế về burnout trong đời sống giới trẻ Việt Nam hiện nay để bài viết thêm thuyết phục không?

Câu 1. Thể thơ

Bài thơ được viết theo thể thơ tự do, không gò bó về số câu, số chữ, nhịp điệu, vần luật.

---

Câu 2. Phương thức biểu đạt

Bài thơ sử dụng kết hợp nhiều phương thức:

• Biểu cảm: thể hiện cảm xúc, suy tư về cuộc đời, về những phận người.

• Miêu tả: khắc họa hình ảnh người đàn bà gánh nước sông, người đàn ông mang cần câu.

• Tự sự: kể lại những sự việc, cảnh đời diễn ra qua nhiều năm tháng.

• Nghị luận (ẩn trong thơ): gợi suy ngẫm về vòng đời, số phận, sự nối tiếp của các thế hệ.

---

Câu 3. Tác dụng của việc lặp lại câu thơ

Việc lặp lại dòng thơ “Đã năm năm, mười lăm năm, ba mươi lăm và nửa đời tôi thấy” có tác dụng:

• Nhấn mạnh sự trôi chảy của thời gian và tính lặp lại, luân hồi của cuộc sống.

• Tạo nhịp điệu, sự ám ảnh, khắc sâu hình ảnh những phận người gắn bó với sông nước.

• Gợi cảm giác dài dằng dặc, bền bỉ của những công việc nặng nhọc, lam lũ.

---

Câu 4. Đề tài và chủ đề

• Đề tài: Cuộc sống lao động thường nhật của những người dân quê bên dòng sông.

• Chủ đề: Bài thơ phản ánh sự luân chuyển, nối tiếp của đời sống qua các thế hệ; đồng thời gợi lên nỗi vất vả, nhọc nhằn của người phụ nữ và sự lặng lẽ, buồn bã của người đàn ông trong vòng đời mưu sinh.

---

Câu 5. Suy nghĩ gợi ra từ bài thơ

Bài thơ khiến ta suy ngẫm về:

• Sự khắc nghiệt của đời sống lao động nơi thôn quê, gắn với sông nước.

• Vai trò, sự hy sinh của người phụ nữ trong gia đình và xã hội, gánh vác nặng nhọc để duy trì cuộc sống.

• Vòng đời nối tiếp: thế hệ sau lại tiếp tục con đường của thế hệ trước, gợi cảm giác vừa quen thuộc vừa ám ảnh.

• Từ đó, ta thấy cần trân trọng những giá trị lao động, cảm thông với những phận người lam lũ, và suy nghĩ về cách làm cho cuộc sống công bằng, nhân văn hơn.

Câu 1. Xác định thể thơ của bài thơ trên.

Bài thơ được viết theo thể thơ tự do (thuộc phong trào Thơ Mới).

Lý do:

•  Số lượng âm tiết mỗi dòng không cố định (có dòng 7, 8, 9, 10 âm tiết).

•  Không gò bó vào niêm luật, vần điệu chặt chẽ như thơ Đường luật hay lục bát.

•  Tác giả tự do sắp xếp nhịp điệu và hình ảnh theo cảm xúc.

Câu 2. Nhận xét về nhịp thơ của bài thơ.

Nhịp thơ của bài thơ mang tính da diết, trầm buồn, ám ảnh.

•  Nhịp thơ chậm rãi, dồn nén cảm xúc, phù hợp với nỗi đau day dứt của tình yêu không trọn vẹn.

•  Có sự lặp lại hai câu thơ quan trọng:
“Yêu, là chết ở trong lòng một ít” (lặp 3 lần)
“Vì mấy khi yêu mà chắc được yêu!” (lặp 2 lần)
→ Tạo nhịp điệu như một lời than van, khắc khoải, nhấn mạnh ý chính.

•  Nhịp lúc dồn dập khi liệt kê nỗi đau (“Cho rất nhiều, song nhận chẳng bao nhiêu”), lúc chậm lại, kéo dài ở những câu mang tính triết lí (“cảnh đời là sa mạc cô liêu”, “tình ái là sợi dây vấn vít”).

Nhịp thơ giúp tăng sức biểu cảm, khắc sâu nỗi cô đơn và tuyệt vọng trong tình yêu.

Câu 3. Phát biểu đề tài, chủ đề của bài thơ.

•  Đề tài: Tình yêu (đặc biệt là nỗi đau của tình yêu đơn phương, tình yêu không được đáp lại).

•  Chủ đề: Tình yêu là sự hy sinh thầm lặng và đầy tổn thương. Yêu đương nghĩa là phải chấp nhận “chết ở trong lòng một ít” – tức là chấp nhận mất mát một phần linh hồn, vì tình yêu hiếm khi được đáp lại trọn vẹn, thường chỉ mang lại đau khổ và cô đơn.

Câu 4. Phân tích ý nghĩa của một hình ảnh tượng trưng mà em thấy ấn tượng trong văn bản.

Hình ảnh ấn tượng nhất: “cảnh đời là sa mạc cô liêu”

Phân tích:

•  “Sa mạc” là không gian rộng lớn, khô cằn, nóng bỏng, lạnh lẽo, không một bóng người, không sự sống.

•  Tác giả dùng hình ảnh này để tượng trưng cho cuộc đời của những con người đang yêu.

•  Khi yêu mà không được đáp lại, con người cảm thấy lạc lõng, cô đơn giữa một không gian mênh mông nhưng trống rỗng, không có điểm tựa, không có sự chia sẻ.

•  Hình ảnh “sa mạc cô liêu” kết hợp với “u sầu mù mịt” và “người si theo dõi dấu chân yêu” càng làm nổi bật nỗi tuyệt vọng, lạc lối của người đang si tình.

→ Đây là hình ảnh giàu sức gợi, thể hiện tài năng sử dụng biểu tượng của Xuân Diệu.

Câu 5. Văn bản gợi cho em những cảm nhận và suy nghĩ gì?

Bài thơ “Yêu” gợi cho em những cảm nhận và suy nghĩ sâu sắc sau:

Cảm nhận:

Em cảm nhận được nỗi đau thầm lặng nhưng rất đỗi da diết của tình yêu. Tình yêu không chỉ có hạnh phúc mà còn chứa đựng rất nhiều mất mát, hy sinh và cô đơn. Câu thơ “Yêu, là chết ở trong lòng một ít” như một định nghĩa ngắn gọn, thấm thía và ám ảnh về bản chất của tình yêu.

Suy nghĩ:

•  Tình yêu chân thành thường đòi hỏi sự cho đi rất nhiều, nhưng không phải lúc nào cũng được đáp lại. Con người ta dễ bị phụ bạc hoặc thờ ơ.

•  Để yêu thật lòng, con người phải dám chấp nhận tổn thương, phải dám “chết đi một ít” trong lòng mình.

•  Bài thơ khiến em nhận ra tình yêu là một khát vọng lớn lao nhưng cũng rất mong manh và đầy bi kịch của kiếp người.

•  Dù biết tình yêu có thể mang lại đau khổ, con người vẫn không ngừng tìm kiếm nó, vì yêu là bản năng sâu thẳm của cuộc sống.

Tóm lại, bài thơ giúp em hiểu hơn về bản chất phức tạp của tình yêu và trân trọng những cảm xúc chân thực trong thơ Xuân Diệu.

Câu 1. Xác định thể thơ của bài thơ trên.

Bài thơ được viết theo thể thơ tự do (thơ mới).

Đặc điểm nhận biết:

•  Không có số lượng âm tiết cố định ở mỗi dòng (các dòng có độ dài khác nhau: 7, 8, 9, 10 âm tiết).

•  Không gò bó vào niêm luật, vần điệu cố định như thơ Đường luật hay lục bát.

•  Tác giả tự do sắp xếp nhịp điệu, hình ảnh và cảm xúc.

Câu 2. Nhận xét về nhịp thơ của bài thơ.

Nhịp thơ của bài thơ có những đặc điểm nổi bật sau:

•  Nhịp thơ chậm, da diết, trầm buồn, phù hợp với tâm trạng u sầu, day dứt của người đang yêu.

•  Có sự lặp lại câu thơ quan trọng: “Yêu, là chết ở trong lòng một ít” và “Vì mấy khi yêu mà chắc được yêu!” → tạo nhịp điệu ám ảnh, như một lời than van, day dứt liên tục.

•  Nhịp thơ lúc dồn dập (khi liệt kê nỗi đau: cho rất nhiều – nhận chẳng bao nhiêu – người ta phụ – thờ ơ), lúc lại chậm lại, kéo dài ở những hình ảnh mang tính triết lí (“cảnh đời là sa mạc cô liêu”, “tình ái là sợi dây vấn vít”).
→ Nhịp thơ giúp khắc sâu nỗi cô đơn, tuyệt vọng trong tình yêu.

Câu 3. Phát biểu đề tài, chủ đề của bài thơ.

•  Đề tài: Tình yêu (nỗi đau, sự day dứt của tình yêu đơn phương hoặc tình yêu không trọn vẹn).

•  Chủ đề: Tình yêu là một sự hy sinh thầm lặng, đầy đau khổ và mất mát. Yêu là phải chấp nhận “chết ở trong lòng một ít” – tức là chấp nhận sự tổn thương, mất mát một phần linh hồn, vì tình yêu hiếm khi được đáp lại trọn vẹn.

Câu 4. Phân tích ý nghĩa của một hình ảnh tượng trưng mà em thấy ấn tượng trong văn bản.

Hình ảnh ấn tượng nhất: “cảnh đời là sa mạc cô liêu”

•  Ý nghĩa:
Sa mạc là không gian rộng lớn, khô cằn, nóng bỏng ban ngày và lạnh lẽo ban đêm, không có sự sống, không có điểm tựa. Tác giả dùng hình ảnh này để tượng trưng cho cuộc đời con người khi rơi vào tình yêu không được đáp lại.
Người đang yêu cảm thấy mình lạc lõng, cô đơn giữa một không gian mênh mông nhưng trống rỗng, không có tiếng người, không có sự chia sẻ.
Hình ảnh này khắc họa sâu sắc nỗi cô đơn tột độ của những “người si” – những kẻ si tình lạc lối giữa “u sầu mù mịt”.

→ Đây là một trong những hình ảnh tượng trưng xuất sắc của Xuân Diệu, thể hiện tài năng hội họa và triết lí sâu sắc của ông về tình yêu.

Câu 5. Văn bản gợi cho em những cảm nhận và suy nghĩ gì?

Bài thơ gợi cho em nhiều cảm nhận sâu sắc:

•  Cảm nhận:
Em cảm nhận được nỗi đau thầm lặng, day dứt và đầy bi kịch của tình yêu. Tình yêu không phải lúc nào cũng ngọt ngào, mà thường đi kèm với sự mất mát, hy sinh và cô đơn. Câu thơ “Yêu, là chết ở trong lòng một ít” như một định nghĩa ngắn gọn nhưng cực kỳ thấm thía về bản chất của tình yêu.

•  Suy nghĩ:

•  Tình yêu chân thành thường không đòi hỏi sự đáp lại cân xứng, nhưng con người vẫn khó tránh khỏi nỗi đau khi bị phụ bạc hoặc thờ ơ.

•  Để yêu thật sự, con người phải dám chấp nhận tổn thương, phải dám “chết đi một ít” trong lòng mình.

•  Bài thơ khiến em suy nghĩ về sự mong manh và phức tạp của tình cảm con người: vừa khao khát được yêu, vừa sợ hãi bị tổn thương.

•  Đồng thời, em cũng nhận ra rằng: dù tình yêu có đau khổ đến đâu, con người vẫn không ngừng đi tìm nó, vì đó là bản năng và khát vọng sâu thẳm của kiếp người.

Câu 1.

Trong bối cảnh hiện nay, việc bảo tồn di tích lịch sử của dân tộc đang trở thành vấn đề cấp thiết. Những di tích như Vạn Lý Trường Thành, Đại Nội Huế, chùa Một Cột… không chỉ là chứng nhân của lịch sử mà còn là hồn cốt văn hóa, là niềm tự hào của dân tộc. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều di tích đang xuống cấp nghiêm trọng do tác động của thiên nhiên, ô nhiễm môi trường và cả sự vô ý thức của con người. Việc bảo tồn không chỉ là trách nhiệm của Nhà nước mà cần sự chung tay của toàn xã hội. Mỗi chúng ta phải nâng cao ý thức, tham gia các hoạt động bảo vệ, du lịch có trách nhiệm và lên án những hành vi phá hoại di tích. Bảo tồn di tích lịch sử chính là bảo tồn bản sắc dân tộc, là giữ gìn ký ức để thế hệ mai sau vẫn biết mình là ai và từ đâu mà đến. Nếu không hành động kịp thời, chúng ta sẽ đánh mất những giá trị quý giá mà ông cha đã dày công xây dựng.

(Khoảng 195 chữ)

Câu 2.

Phân tích nội dung và nghệ thuật của bài thơ “Đồng dao cho người lớn” của Nguyễn Trọng Tạo

“Đồng dao cho người lớn” là một bài thơ đặc sắc của Nguyễn Trọng Tạo, được viết theo thể thơ tự do, với giọng điệu vừa gần gũi như đồng dao vừa sâu lắng, day dứt như lời chiêm nghiệm về cuộc đời.

Về nội dung, bài thơ khắc họa một thế giới đầy mâu thuẫn, đảo lộn và bất thường của cuộc sống con người hiện đại. Nhà thơ liên tiếp sử dụng những hình ảnh đối lập: “có cánh rừng chết vẫn xanh trong tôi / có con người sống mà như qua đời”, “có câu trả lời biến thành câu hỏi / có kẻ ngoại tình ngỡ là tiệc cưới”. Những nghịch lý này cho thấy sự lệch lạc về đạo đức, sự giả tạo trong quan hệ xã hội và sự đánh mất giá trị chân thực. Đặc biệt, hình ảnh “có cả đất trời mà không nhà cửa” gợi lên nỗi cô đơn, vô định của con người giữa một không gian rộng lớn. Dù cuộc sống vẫn diễn ra (“mà thuyền vẫn sông mà xanh vẫn cỏ / mà đời vẫn say mà hồn vẫn gió”), nhưng đằng sau đó là nỗi buồn mênh mông xen lẫn niềm vui nho nhỏ. Kết thúc bài thơ bằng hình ảnh “có cái chớp mắt đã nghìn năm trôi” thể hiện sự vô thường, chóng vánh của kiếp người.

Về nghệ thuật, Nguyễn Trọng Tạo sử dụng thành công thể thơ tự do với nhịp điệu lúc dồn dập, lúc trầm lắng, tạo cảm giác như lời ru đồng dao nhưng mang triết lý sâu sắc. Điểm nổi bật nhất là biện pháp điệp cấu trúc “có…” được lặp lại xuyên suốt bài thơ, tạo nhịp điệu đều đặn, nhấn mạnh những nghịch lý cuộc sống. Ngôn ngữ thơ giản dị, gần với lời ăn tiếng nói hàng ngày nhưng giàu sức gợi và sức biểu cảm. Các hình ảnh thơ vừa cụ thể (rừng, sông, cỏ, trăng, mâm xôi) vừa mang tính triết lí, khái quát cao, giúp người đọc dễ dàng liên hệ với thực tế cuộc sống.

Qua bài thơ, Nguyễn Trọng Tạo không chỉ phản ánh những mặt trái của xã hội mà còn khơi dậy ở người đọc sự tỉnh thức, trân trọng những giá trị chân thực và ý nghĩa của cuộc sống. “Đồng dao cho người lớn” vì thế vừa gần gũi vừa sâu sắc, xứng đáng là một tác phẩm thơ hay của văn học Việt Nam đương đại.

Câu 1. Văn bản trên thuộc kiểu văn bản thông tin (văn bản thông tin khoa học - phổ thông).

Văn bản cung cấp các sự kiện, số liệu, thông tin cụ thể về Vạn Lý Trường Thành một cách khách quan, có dẫn nguồn (Travel China Guide, UNESCO, Daily mail, Kinh Thi…), nhằm giúp người đọc hiểu rõ hơn về nguồn gốc, đặc điểm, lịch sử và tình trạng hiện tại của công trình này.

Câu 2. Đối tượng thông tin được đề cập đến trong văn bản là Vạn Lý Trường Thành (hay còn gọi là Trường Thành Trung Quốc).

Toàn bộ văn bản xoay quanh việc giới thiệu, làm rõ những sự thật ít người biết về “bức tường” kỳ vĩ này: từ quá trình xây dựng, tuổi đời, cấu trúc, đến những mối đe dọa và giá trị của nó.

Câu 3. Những dữ liệu mà tác giả đưa ra trong văn bản chủ yếu là dữ liệu thứ cấp.

Lý do: Tác giả không trực tiếp quan sát, đo đạc hay khảo sát thực tế mà tổng hợp, trích dẫn từ các nguồn khác nhau (Travel China Guide, UNESCO, Daily mail, các ghi chép lịch sử…).

Ví dụ: “Theo Travel China Guide, Vạn Lý Trường Thành đang ‘biến mất dần theo năm tháng’. Thống kê của UNESCO cho thấy gần một phần ba công trình này đã biến mất.” hoặc “tổng chiều dài của Vạn Lý Trường Thành… là 21.196,18 km” (theo Daily mail). Đây đều là thông tin được lấy từ nguồn tài liệu, nghiên cứu của người khác.

Câu 4. Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản là ảnh minh họa (Ảnh: Vạn Lý Trường Thành).

Tác dụng:

•  Giúp người đọc hình dung trực quan về vẻ đẹp hùng vĩ, quy mô và hiện trạng thực tế của Vạn Lý Trường Thành, làm cho nội dung văn bản sinh động và dễ hiểu hơn.

•  Tăng tính thuyết phục và hấp dẫn, khơi gợi sự tò mò, muốn tìm hiểu sâu hơn về công trình.

•  Bổ trợ cho ngôn ngữ, giúp truyền tải thông tin nhanh chóng và ấn tượng mà lời văn khó diễn tả hết (như chiều dài, độ cao, địa hình…).

Câu 5. Văn bản gợi cho em nhiều suy nghĩ về Vạn Lý Trường Thành – một kỳ quan vĩ đại nhưng cũng rất mong manh của nhân loại.

Em thấy rằng: dù được xây dựng bằng sức người qua hơn 2300 năm, trải qua bao triều đại, bao trận chiến khốc liệt, Vạn Lý Trường Thành vẫn đứng vững và trở thành biểu tượng của ý chí, sức sáng tạo và khát vọng bảo vệ lãnh thổ của dân tộc Trung Hoa. Tuy nhiên, việc gần 1/3 công trình đã biến mất vì tác động của thời tiết, thiên nhiên và cả con người khiến em nhận ra rằng: những di sản vĩ đại nhất cũng có thể bị mai một nếu không được bảo vệ tốt.

Điều này nhắc nhở chúng ta phải có trách nhiệm hơn trong việc gìn giữ các di sản văn hóa thế giới, vì đó không chỉ là tài sản của một quốc gia mà là của toàn nhân loại. Đồng thời, em cũng cảm thấy trân trọng hơn những giá trị lịch sử, những công sức khổng lồ của bao thế hệ đã tạo nên kỳ quan này. Vạn Lý Trường Thành không chỉ là một bức tường đá, mà còn là minh chứng sống động cho sức mạnh của ý chí con người và bài học về sự mong manh của di sản trước dòng chảy thời gian.

Em nghĩ rằng, việc du lịch có trách nhiệm và ý thức bảo tồn là điều rất cần thiết để những thế hệ sau vẫn có thể chiêm ngưỡng và tự hào về công trình kỳ vĩ này.