Câu 1

Trong đoạn trích Văn tế thập loại chúng sinh, Nguyễn Du đã thể hiện sâu sắc tư tưởng nhân đạo qua việc khắc họa những kiếp người bất hạnh trong xã hội cũ. Đó là những người lính chết giữa chiến trường, những kỹ nữ bị cuộc đời vùi dập, và những kẻ hành khất sống lay lắt nơi đầu đường xó chợ. Họ đều là những số phận bị lãng quên, không nơi nương tựa, chết đi mà mang theo bao tủi hờn và oan khuất. Bằng cái nhìn đầy xót thương, tác giả đã gọi tên nỗi khổ của họ như một cách trả lại phẩm giá cho những con người bé nhỏ. Về nghệ thuật, đoạn trích nổi bật với thể song thất lục bát nhịp nhàng, giàu chất tự sự và biểu cảm. Các từ láy như “lập lòe”, “văng vẳng”, “dãi dầu”, “lầm than” góp phần tạo nên bầu không khí âm u, ám ảnh nhưng thấm đẫm tình thương. Hình ảnh thơ chân thực, giọng điệu thương xót chân thành làm nổi bật tấm lòng nhân ái của Nguyễn Du. Nhờ sự kết hợp hài hòa giữa nội dung giàu tính nhân đạo và nghệ thuật giàu sức gợi, đoạn trích trở thành một tiếng khóc lớn cho những kiếp người khổ đau bị cuộc đời bỏ quên.

Câu 2

Trong xã hội hiện đại, khi mạng xã hội và công nghệ phát triển mạnh mẽ, thế hệ trẻ đặc biệt là Gen Z luôn đứng tâm điểm của sự chú ý và đánh giá. Không ít người lớn tuổi cho rằng Gen Z “ đòi hỏi, sống ảo, lười biếng và thiếu trách nhiệm”. Những lời quy chụp ấy được gắn lên người trẻ như những “mác” sẵn, khiến nhiều bạn dù nỗ lực vẫn không tránh khỏi ánh nhìn định kiến. Thế nên từ góc nhìn của người trẻ hôm nay, việc Gen Z bị đánh giá phiến diện là một vấn đề cần được nhìn nhận một cách công bằng và đúng đắn.

Trước hết, cần hiểu định kiến tiêu cực là những nhận định vội vàng, thiếu căn cứ, mang tính áp đặt với một nhóm người. Với Gen Z, nhiều người cho rằng họ sống phụ thuộc công nghệ, làm việc hời hợt, dễ bỏ cuộc, ngại va chạm. Tuy nhiên, đó chỉ là cái nhìn bề nổi, không phản ánh đúng bản chất của cả một thế hệ. Gen Z là những người sinh ra trong thời đại bùng nổ thông tin, dám nghĩ dám làm, có tư duy mở và khả năng thích nghi nhanh. Họ tiếp cận tri thức mới, dám bày tỏ quan điểm và không ngại thay đổi để hoàn thiện bản thân.

Thực tế, thế hệ Gen Z đã và đang chứng minh năng lực của mình bằng nhiều thành tựu đáng tự hào. Nhiều bạn trẻ khởi nghiệp thành công khi còn ngồi trên ghế nhà trường; nhiều người sử dụng công nghệ để tạo ra giá trị mới như sáng tạo nội dung, kinh doanh online, làm chủ các nền tảng số. Không ít bạn trẻ Việt Nam đạt giải quốc tế về khoa học, công nghệ, nghệ thuật… Bên cạnh đó, Gen Z còn là thế hệ có ý thức mạnh mẽ về trách nhiệm cộng đồng: tích cực làm thiện nguyện, lan tỏa năng lượng tích cực trên mạng xã hội, tham gia các chiến dịch bảo vệ môi trường. Những dẫn chứng ấy cho thấy Gen Z không hề “vô dụng”, “lười biếng” như một số định kiến phiến diện.

Tuy vậy, vẫn có một số bộ phận nhỏ Gen Z sống quá lệ thuộc vào mạng xã hội, thích hưởng thụ, thiếu kiên trì và dễ bỏ cuộc khi gặp khó khăn. Đây là hạn chế cần khắc phục, và việc tự nhận thức, sửa đổi là điều cần thiết. Nhưng sai lầm của một số người không thể trở thành “tấm áo buộc tội” cho cả một thế hệ gần 20 triệu người trẻ Việt Nam. Chính vì vậy, Gen Z cần được nhìn nhận với thái độ công bằng hơn. Người trẻ cũng cần chứng minh giá trị của mình bằng lý tưởng sống đẹp, tinh thần học hỏi và thái độ làm việc nghiêm túc. Mỗi cá nhân Gen Z hãy chủ động trau dồi kỹ năng, giữ bản lĩnh trước áp lực xã hội, sống có trách nhiệm và biết cống hiến. Khi nỗ lực trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình, Gen Z sẽ tự xóa đi những định kiến tồn tại bấy lâu.

Từ vấn đề trên, bản thân em nhận ra rằng là người trẻ, em cần sống có mục tiêu, rèn luyện bản lĩnh, không ngừng học hỏi và làm việc bằng tinh thần nghiêm túc. Chỉ khi trưởng thành từ trong suy nghĩ và hành động, em mới có thể góp phần chứng minh rằng Gen Z không hề chỉ là một thế hệ “sống ảo” hay “thiếu trách nhiệm”, mà là một thế hệ tài năng, giàu khát vọng và sẵn sàng tạo ra những thay đổi tích cực cho xã hội.