Bài thơ “Khán Thiên gia thi hữu cảm” của Hồ Chí Minh trong tập Nhật kí trong tù đã thể hiện quan niệm mới mẻ về thơ ca. Hai câu thơ đầu nói về đặc điểm của thơ xưa: thường nghiêng về miêu tả vẻ đẹp của thiên nhiên như núi, sông, khói, hoa, tuyết, trăng, gió. Những hình ảnh này gợi nên một thế giới thiên nhiên thơ mộng, thanh tao. Tuy nhiên, đến hai câu sau, tác giả đã nêu lên quan điểm về thơ ca hiện đại. Theo Bác, trong thơ thời nay cần có “chất thép”, tức là tinh thần mạnh mẽ, ý chí chiến đấu vì đất nước. Không chỉ vậy, nhà thơ cũng phải biết “xung phong”, nghĩa là dấn thân vào thực tế cuộc sống và tham gia vào sự nghiệp cách mạng. Qua đó, bài thơ khẳng định rằng thơ ca không chỉ để thưởng thức cái đẹp mà còn phải gắn với cuộc sống và phục vụ nhân dân. Với cách lập luận ngắn gọn nhưng sâu sắc, bài thơ đã thể hiện rõ tư tưởng tiến bộ và tinh thần cách mạng của Hồ Chí Minh.

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

Văn hóa truyền thống là những giá trị tốt đẹp được hình thành và lưu truyền qua nhiều thế hệ của một dân tộc. Đó có thể là phong tục tập quán, lễ hội, trang phục, ngôn ngữ, nghệ thuật hay lối sống. Trong xã hội hiện đại ngày nay, việc giữ gìn, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống có ý nghĩa vô cùng quan trọng, đặc biệt đối với thế hệ trẻ.

Trước hết, văn hóa truyền thống chính là cội nguồn tạo nên bản sắc riêng của mỗi dân tộc. Nhờ có những giá trị văn hóa ấy mà một đất nước có thể khẳng định được bản sắc và vị thế của mình trong thế giới. Ví dụ như Việt Nam có áo dài, Tết Nguyên đán, các lễ hội dân gian, nghệ thuật dân ca… Những nét đẹp này không chỉ thể hiện đời sống tinh thần phong phú của dân tộc mà còn góp phần quảng bá hình ảnh đất nước ra thế giới. Vì vậy, việc giữ gìn văn hóa truyền thống chính là giữ gìn bản sắc và lịch sử của dân tộc.

Tuy nhiên, trong thực tế hiện nay, một bộ phận giới trẻ vẫn chưa thực sự quan tâm đến việc bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống. Do ảnh hưởng của quá trình toàn cầu hóa và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ, nhiều bạn trẻ dễ bị cuốn theo những trào lưu văn hóa nước ngoài mà quên đi những nét đẹp của văn hóa dân tộc. Một số người thậm chí còn có thái độ thờ ơ hoặc xem nhẹ các phong tục truyền thống. Điều này nếu kéo dài sẽ khiến nhiều giá trị văn hóa quý báu dần bị mai một.

Chính vì vậy, giới trẻ cần nâng cao ý thức giữ gìn và phát huy văn hóa truyền thống. Trước hết, mỗi người cần hiểu rõ và trân trọng những giá trị văn hóa của dân tộc mình. Bên cạnh đó, chúng ta có thể góp phần bảo tồn văn hóa thông qua những hành động nhỏ như tìm hiểu về lịch sử, tham gia các lễ hội truyền thống, mặc trang phục truyền thống trong những dịp đặc biệt hoặc giới thiệu văn hóa Việt Nam đến bạn bè quốc tế. Ngoài ra, giới trẻ cũng cần biết kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại để văn hóa dân tộc vừa được bảo tồn vừa phát triển phù hợp với thời đại.

Tóm lại, giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống là trách nhiệm của mỗi người, đặc biệt là thế hệ trẻ. Khi mỗi người đều có ý thức trân trọng và bảo vệ văn hóa dân tộc, những giá trị tốt đẹp ấy sẽ tiếp tục được lưu giữ và phát triển trong tương lai.

Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản trên.

Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt (Đường luật).

Vì:

• Bài thơ có 4 câu.
• Mỗi câu 7 chữ.

Câu 2. Xác định luật của bài thơ.

Bài thơ theo luật bằng của thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.

Câu 3. Phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ mà em ấn tượng trong bài thơ.

Biện pháp tu từ tiêu biểu là liệt kê:

“Sơn thủy yên hoa tuyết nguyệt phong”.

Tác dụng:

• Liệt kê các hình ảnh thiên nhiên đẹp như núi, sông, khói, hoa, tuyết, trăng, gió.
• Làm nổi bật đặc điểm của thơ ca xưa thường chỉ nói về cảnh đẹp thiên nhiên.
• Qua đó tác giả đặt nền để so sánh với thơ hiện đại, thể hiện quan điểm thơ phải gắn với cuộc sống và cách mạng.

**Câu 4. Vì sao tác giả cho rằng:

“Hiện đại thi trung ưng hữu thiết,

Thi gia dã yếu hội xung phong”?**

Vì:

• Thời đại lúc bấy giờ đất nước đang đấu tranh cách mạng, cần tinh thần chiến đấu.
• Vì vậy thơ ca không chỉ tả cảnh mà phải có “chất thép”, thể hiện ý chí đấu tranh.
• Nhà thơ cũng phải biết xung phong, dấn thân vào cuộc sống và sự nghiệp cách mạng.

→ Thể hiện quan điểm sáng tác tiến bộ của Hồ Chí Minh: thơ gắn với cuộc đời và nhiệm vụ cách mạng.

Câu 5. Nhận xét về cấu tứ của bài thơ.

Cấu tứ bài thơ chặt chẽ, rõ ràng theo kiểu đối lập:

• Hai câu đầu: Nói về thơ ca xưa – chủ yếu miêu tả thiên nhiên.
• Hai câu sau: Nói về thơ ca hiện đại – phải có tinh thần chiến đấu, phục vụ cách mạng.

→ Cách cấu tứ so sánh – đối lập giữa thơ xưa và thơ nay, làm nổi bật quan điểm mới về thơ.

Câu 1

a) Những bài học cơ bản của các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc từ năm 1945 đến nay

Từ các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc từ năm 1945 đến nay, Việt Nam đã rút ra một số bài học cơ bản sau:

• Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại.
• Giữ vững vai trò lãnh đạo của Đảng, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.
• Kết hợp chặt chẽ giữa đấu tranh quân sự, chính trị, ngoại giao, bảo vệ Tổ quốc bằng cả sức mạnh tổng hợp.
• Chủ động phòng ngừa, sẵn sàng chiến đấu, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.
• Xây dựng nền quốc phòng toàn dân, gắn quốc phòng với phát triển kinh tế – xã hội.

b) Trách nhiệm của học sinh trong việc bảo vệ chủ quyền biển đảo hiện nay

Là một học sinh, em cần:

• Học tập tốt, nâng cao kiến thức, đặc biệt là lịch sử, địa lý, pháp luật về chủ quyền biển đảo.
• Tuyên truyền, lan tỏa nhận thức đúng đắn về biển đảo Việt Nam; không chia sẻ thông tin sai lệch.
• Rèn luyện đạo đức, ý thức kỷ luật, sống có trách nhiệm với bản thân và xã hội.
• Tham gia các hoạt động hướng về biển đảo, ủng hộ chiến sĩ và nhân dân nơi biên giới, hải đảo.
• Chuẩn bị hành trang tri thức và sức khỏe, sẵn sàng cống hiến cho Tổ quốc trong tương lai.

Câu 2

Thành tựu cơ bản về kinh tế trong công cuộc Đổi mới ở Việt Nam từ năm 1986 đến nay

Từ năm 1986 đến nay, công cuộc Đổi mới ở Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng về kinh tế:

• Nền kinh tế chuyển sang cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, hoạt động ngày càng hiệu quả.
• Tốc độ tăng trưởng kinh tế khá cao và ổn định, đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt.
• Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực, công nghiệp và dịch vụ ngày càng chiếm tỷ trọng lớn.
• Nông nghiệp phát triển, Việt Nam trở thành một trong những nước xuất khẩu hàng đầu về lúa gạo, cà phê, thủy sản.
• Mở rộng quan hệ kinh tế đối ngoại, thu hút đầu tư nước ngoài, hội nhập sâu rộng vào kinh tế thế giới.

→ Những thành tựu đó đã tạo nền tảng quan trọng để Việt Nam tiếp tục phát triển bền vững.