Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Bài thơ Khán “Thiên gia thi” hữu cảm thể hiện rõ quan niệm mới mẻ của tác giả về chức năng của thơ ca. Hai câu thơ đầu nhắc đến đặc điểm của thơ xưa khi thường nghiêng về vẻ đẹp của thiên nhiên với những hình ảnh quen thuộc như “núi, sông, khói, hoa, tuyết, trăng, gió”. Cách liệt kê những hình ảnh này đã gợi lên một bức tranh thiên nhiên phong phú, giàu chất thơ, đồng thời cho thấy thơ cổ chủ yếu hướng tới việc miêu tả cảnh sắc và bộc lộ cảm xúc trước thiên nhiên. Tuy nhiên, đến hai câu sau, tác giả đã bộc lộ quan niệm tiến bộ về thơ ca hiện đại. Theo đó, thơ không chỉ dừng lại ở việc ngợi ca vẻ đẹp thiên nhiên mà còn phải mang “thép”, nghĩa là có tinh thần chiến đấu, có sức mạnh cổ vũ con người hành động. Nhà thơ cũng không thể đứng ngoài cuộc sống mà cần “biết xung phong”, hòa mình vào cuộc đấu tranh của dân tộc. Với cấu tứ chặt chẽ, lập luận rõ ràng và giọng điệu mạnh mẽ, bài thơ đã khẳng định vai trò của thơ ca trong thời đại mới, đồng thời thể hiện tinh thần cách mạng và trách nhiệm của người nghệ sĩ đối với đất nước.

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

Văn hóa truyền thống là kết tinh của lịch sử, tâm hồn và bản sắc của mỗi dân tộc. Đối với dân tộc Việt Nam, những giá trị văn hóa truyền thống như tiếng Việt, phong tục tập quán, lễ hội, trang phục, nghệ thuật dân gian hay tinh thần đoàn kết, yêu nước đã được bồi đắp qua hàng nghìn năm lịch sử. Trong bối cảnh hội nhập và phát triển mạnh mẽ của xã hội hiện đại, ý thức giữ gìn, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống trở thành một vấn đề quan trọng, đặc biệt đối với thế hệ trẻ.

Giữ gìn và bảo tồn văn hóa truyền thống trước hết là trân trọng và duy trì những giá trị tốt đẹp mà cha ông để lại. Đó có thể là việc giữ gìn tiếng Việt trong sáng, tìm hiểu lịch sử dân tộc, tôn trọng các phong tục tập quán tốt đẹp, hay tham gia các hoạt động văn hóa truyền thống như lễ hội, nghệ thuật dân gian, trang phục truyền thống. Khi những giá trị ấy được lưu giữ và tiếp nối, bản sắc văn hóa dân tộc sẽ không bị mai một theo thời gian.

Bên cạnh việc bảo tồn, thế hệ trẻ cũng cần biết phát huy các giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống hiện đại. Phát huy ở đây không chỉ là giữ nguyên mà còn là sáng tạo, làm cho các giá trị truyền thống trở nên gần gũi và phù hợp với cuộc sống ngày nay. Chẳng hạn, nhiều bạn trẻ đã quảng bá văn hóa Việt thông qua mạng xã hội, đưa âm nhạc dân gian vào các sản phẩm nghệ thuật hiện đại, hay giới thiệu trang phục truyền thống như áo dài đến bạn bè quốc tế. Những việc làm đó không chỉ góp phần gìn giữ bản sắc dân tộc mà còn giúp văn hóa Việt Nam lan tỏa rộng rãi hơn trên thế giới.

Tuy nhiên, trong thực tế vẫn còn một bộ phận giới trẻ chưa thật sự quan tâm đến văn hóa truyền thống. Một số người chạy theo lối sống hiện đại, sính ngoại, thờ ơ với lịch sử và phong tục của dân tộc. Điều này có thể dẫn đến nguy cơ mai một những giá trị văn hóa quý báu. Vì vậy, việc nâng cao nhận thức của giới trẻ về vai trò của văn hóa truyền thống là rất cần thiết. Gia đình, nhà trường và xã hội cần tăng cường giáo dục, tạo điều kiện để thanh niên hiểu rõ và tự hào hơn về bản sắc văn hóa dân tộc.

Mỗi người trẻ hôm nay cần ý thức rằng văn hóa truyền thống chính là cội nguồn tạo nên bản sắc và sức mạnh của dân tộc. Khi biết trân trọng, gìn giữ và phát huy những giá trị ấy, chúng ta không chỉ bảo vệ di sản của cha ông mà còn góp phần xây dựng một nền văn hóa Việt Nam giàu bản sắc trong thời đại hội nhập.

Tóm lại, giữ gìn, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống là trách nhiệm chung của toàn xã hội, trong đó giới trẻ giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Khi thế hệ trẻ hiểu, yêu và tự hào về văn hóa dân tộc, những giá trị tốt đẹp của Việt Nam sẽ tiếp tục được gìn giữ và phát triển bền vững trong tương lai.

Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.

Câu 2.

Bài thơ theo luật bằng (vần bằng), gieo vần ở các câu 1, 2, 4: mỹ – phong – phong.

Câu 3.

Biện pháp tu từ liệt kê: “Sơn thủy yên hoa tuyết nguyệt phong” (núi, sông, khói, hoa, tuyết, trăng, gió).

→ Tác dụng:

• Gợi ra bức tranh thiên nhiên phong phú, đẹp đẽ.
• Thể hiện đặc điểm của thơ xưa thường thiên về miêu tả cảnh sắc thiên nhiên.
• Làm nổi bật sự đối lập với quan niệm thơ ca hiện đại ở hai câu sau.

Câu 4.

Tác giả cho rằng thơ hiện đại phải có “thép”, nhà thơ phải biết “xung phong” vì:

• Thời đại lúc bấy giờ đất nước đang bị áp bức, nhân dân cần đấu tranh giành độc lập.
• Thơ ca không chỉ để ngắm cảnh thiên nhiên mà còn phải phục vụ cuộc đấu tranh của dân tộc.
• Nhà thơ phải có tinh thần chiến đấu, dùng thơ để cổ vũ, động viên cách mạng.

Câu 5.

Cấu tứ bài thơ chặt chẽ theo lối đối lập giữa thơ xưa và thơ nay:

• Hai câu đầu: nói về đặc điểm thơ cổ – thiên về vẻ đẹp thiên nhiên.
• Hai câu sau: nêu quan niệm thơ hiện đại – thơ phải có tinh thần chiến đấu, phục vụ cách mạng.
  → Qua đó thể hiện rõ tư tưởng mới mẻ của tác giả về chức năng và trách nhiệm của thơ ca trong thời đại mới.

a) Những bài học cơ bản của các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc từ năm 1945 đến nay

Từ các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc sau năm 1945, lịch sử Việt Nam rút ra những bài học cơ bản sau:

1. Giữ vững sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.
2. Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại.
3. Xây dựng nền quốc phòng toàn dân, kết hợp chặt chẽ giữa quốc phòng – an ninh với kinh tế, đối ngoại.
4. Kết hợp đấu tranh quân sự với đấu tranh chính trị, ngoại giao, chủ động, linh hoạt trong mọi tình huống.
5. Nêu cao tinh thần tự lực, tự cường, đồng thời tranh thủ sự ủng hộ của bạn bè quốc tế.
6. Luôn cảnh giác, chủ động bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, không để bị động, bất ngờ.

b) Trách nhiệm của học sinh trong bảo vệ chủ quyền biển đảo hiện nay

Là một học sinh, em cần:

1. Không ngừng học tập, rèn luyện đạo đức, nâng cao trình độ hiểu biết về lịch sử, pháp luật và chủ quyền biển đảo Việt Nam.
2. Tích cực tuyên truyền, đấu tranh phản bác các thông tin sai lệch về chủ quyền biển đảo trên mạng xã hội.
3. Chấp hành tốt pháp luật của Nhà nước, tham gia các hoạt động hướng về biển đảo.
4. Rèn luyện sức khỏe, ý thức kỷ luật, sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc khi cần.
5. Nuôi dưỡng lòng yêu nước, tự hào dân tộc, góp phần xây dựng đất nước giàu mạnh.

Câu 2

Thành tựu cơ bản về kinh tế của công cuộc Đổi mới ở Việt Nam từ năm 1986 đến nay

Từ khi thực hiện công cuộc Đổi mới (1986), nền kinh tế Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng:

1. Nền kinh tế chuyển từ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
2. Tốc độ tăng trưởng kinh tế khá cao và ổn định, đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt.
3. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, giảm tỷ trọng nông nghiệp, tăng công nghiệp và dịch vụ.
4. Sản xuất nông nghiệp phát triển, Việt Nam trở thành một trong những nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới.
5. Mở rộng quan hệ kinh tế đối ngoại, thu hút vốn đầu tư nước ngoài, tham gia sâu vào nền kinh tế thế giới.
6. Cơ sở hạ tầng kinh tế – xã hội được cải thiện, góp phần thúc đẩy phát triển bền vững.