Câu 1 (Khoảng 200 chữ)

Ước mơ và lao động có mối quan hệ gắn bó chặt chẽ với nhau. Ước mơ là mục tiêu, là động lực giúp con người cố gắng vươn lên trong cuộc sống. Tuy nhiên, chỉ có ước mơ thôi thì chưa đủ, con người cần phải lao động và nỗ lực không ngừng để biến ước mơ thành hiện thực. Lao động giúp chúng ta rèn luyện kiến thức, kĩ năng và ý chí vượt qua khó khăn. Ngược lại, ước mơ tạo niềm tin và động lực để con người kiên trì lao động. Trong thực tế, nhiều người thành công đều bắt đầu từ những ước mơ đẹp và sự cố gắng bền bỉ. Nếu chỉ mơ ước mà không hành động, ước mơ sẽ mãi xa vời. Còn nếu chăm chỉ lao động nhưng không có mục tiêu, con người dễ mất phương hướng. Vì vậy, mỗi người trẻ cần biết nuôi dưỡng ước mơ và chăm chỉ học tập, lao động để thực hiện hoài bão của mình. Có như thế, chúng ta mới tạo dựng được tương lai tốt đẹp và sống một cuộc đời ý nghĩa.

Câu 2 (Khoảng 600 chữ)

Trong nền thơ ca kháng chiến Việt Nam, bài thơ “Nhớ” của Nguyễn Đình Thi để lại nhiều cảm xúc sâu sắc về tình yêu đôi lứa hòa quyện với tình yêu đất nước. Qua bài thơ, tác giả đã khắc họa thành công tâm trạng của nhân vật trữ tình – một người chiến sĩ đang sống trong nỗi nhớ tha thiết nhưng cũng đầy lí tưởng và niềm tin cách mạng.

Mở đầu bài thơ là nỗi nhớ da diết của người chiến sĩ giữa không gian núi rừng kháng chiến:

“Ngôi sao nhớ ai mà sao lấp lánh
Soi sáng đường chiến sĩ giữa đèo mây”

Hình ảnh ngôi sao trên bầu trời vừa mang vẻ đẹp lãng mạn vừa gợi cảm giác cô đơn, thao thức. Ngôi sao như mang tâm trạng của con người, cũng biết “nhớ ai”. Qua nghệ thuật nhân hóa, nỗi nhớ của người lính hiện lên thật tinh tế và sâu lắng. Trong đêm hành quân nơi núi rừng gian khổ, ánh sao trở thành người bạn đồng hành soi sáng con đường chiến đấu.

Tiếp đó là hình ảnh ngọn lửa:

“Ngọn lửa nhớ ai mà hồng đêm lạnh
Sưởi ấm lòng chiến sĩ dưới ngàn cây”

Nếu ánh sao tượng trưng cho vẻ đẹp cao xa thì ngọn lửa lại đem đến hơi ấm gần gũi. Ngọn lửa không chỉ xua tan giá lạnh của núi rừng mà còn sưởi ấm tâm hồn người chiến sĩ. Qua đó, ta cảm nhận được nỗi nhớ người yêu, nhớ quê hương luôn cháy bỏng trong lòng nhân vật trữ tình. Nỗi nhớ ấy trở thành nguồn động viên tinh thần giúp người lính vượt qua khó khăn gian khổ.

Đặc biệt, đoạn thơ sau thể hiện sự hòa quyện giữa tình yêu đôi lứa và tình yêu Tổ quốc:

“Anh yêu em như anh yêu đất nước
Vất vả đau thương tươi thắm vô ngần”

Tình yêu đôi lứa được đặt song song với tình yêu đất nước, tạo nên cảm xúc vừa riêng tư vừa lớn lao. Đất nước hiện lên với nhiều gian khổ, đau thương nhưng vẫn “tươi thắm vô ngần”. Đó là vẻ đẹp của lòng yêu nước, của niềm tin vào tương lai chiến thắng. Người chiến sĩ yêu người con gái cũng tha thiết như yêu quê hương, Tổ quốc mình.

Nỗi nhớ còn theo người lính trong từng nhịp sống:

“Anh nhớ em mỗi bước đường anh bước
Mỗi tối anh nằm mỗi miếng anh ăn”

Điệp từ “mỗi” kết hợp với cách diễn đạt giản dị cho thấy nỗi nhớ hiện diện thường trực trong tâm hồn người chiến sĩ. Dù hành quân hay nghỉ ngơi, tình yêu vẫn luôn đồng hành cùng anh. Chính tình yêu ấy tiếp thêm sức mạnh để người lính chiến đấu.

Khổ thơ cuối mang âm hưởng hào hùng, khẳng định lí tưởng sống cao đẹp:

“Ngôi sao trong đêm không bao giờ tắt
Chúng ta yêu nhau chiến đấu suốt đời”

Hình ảnh “ngôi sao” trở thành biểu tượng cho niềm tin và lí tưởng cách mạng bất diệt. Tình yêu trong bài thơ không chỉ là tình cảm cá nhân mà còn gắn liền với trách nhiệm đối với đất nước. Người chiến sĩ chiến đấu vì độc lập dân tộc, vì hạnh phúc của nhân dân và cũng vì tình yêu đẹp đẽ của mình.

Bằng giọng thơ thiết tha, giàu cảm xúc cùng những hình ảnh giàu ý nghĩa biểu tượng, Nguyễn Đình Thi đã diễn tả thành công tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ “Nhớ”. Đó là nỗi nhớ da diết, là tình yêu đôi lứa thủy chung hòa quyện với tình yêu quê hương đất nước và lí tưởng chiến đấu cao đẹp. Bài thơ giúp người đọc thêm trân trọng vẻ đẹp tâm hồn của người chiến sĩ Việt Nam trong những năm tháng kháng chiến gian lao mà anh dũng.

Câu 1

Phương thức biểu đạt chính của văn bản là: nghị luận.

Câu 2

Văn bản bàn về: ý nghĩa của lao động đối với cuộc sống con người.

Câu 3

Để làm rõ ý kiến “Mọi động vật đều lao động, trước hết là để duy trì sự sống”, tác giả đã sử dụng các bằng chứng như:

• Các loài động vật phải kiếm ăn, xây tổ, săn mồi để tồn tại.
• Con người lao động để tạo ra của cải vật chất và giá trị tinh thần.

Nhận xét:

• Các bằng chứng cụ thể, gần gũi, chân thực.
• Có tính thuyết phục cao, giúp làm nổi bật vai trò và ý nghĩa của lao động.

Câu 4

Câu nói trên giúp em hiểu rằng:

• Lao động không chỉ giúp con người tạo ra của cải mà còn đem lại niềm vui, ý nghĩa sống.
• Nếu biết yêu thích công việc, con người sẽ cảm thấy hạnh phúc, sống có ích và có động lực vươn lên.
• Vì vậy, mỗi người cần có thái độ tích cực, trân trọng lao động.

Câu 5

Biểu hiện cho thấy hiện nay vẫn có người nhận thức chưa đúng về ý nghĩa của lao động:

• Một số bạn trẻ lười học, lười làm, chỉ muốn hưởng thụ mà không chịu cố gắng.
• Có người xem lao động là gánh nặng, làm việc đối phó, thiếu trách nhiệm.

Câu 1.

Trong văn bản “Không một tiếng vang”, bi kịch của gia đình ông lão mù là bi kịch của sự nghèo đói và sự tha hóa tình thân dưới sức ép của “cơm áo gạo tiền”. Ông lão tuổi già, mù lòa, đáng lẽ phải được con cháu yêu thương, chăm sóc nhưng lại trở thành gánh nặng trong mắt một số người thân. Những mâu thuẫn, lạnh nhạt và cách cư xử vô cảm của các con đã khiến không khí gia đình trở nên đau đớn, ngột ngạt. Đặc biệt, nhân vật anh cả Thuận hiện lên với lối sống thực dụng, coi trọng đồng tiền hơn tình nghĩa, qua đó phản ánh sự xuống cấp đạo đức trong xã hội. Trái lại, chị cả Thuận vẫn giữ được lòng nhân hậu, hết lòng chăm sóc cha già, làm nổi bật giá trị của tình người giữa hoàn cảnh khắc nghiệt. Qua bi kịch ấy, tác giả lên án xã hội khiến con người bị tha hóa bởi nghèo đói và đồng tiền, đồng thời khẳng định ý nghĩa thiêng liêng của tình thân, lòng nhân ái trong cuộc sống.

Câu 2

Trong xã hội, luôn có những con người yếu thế như người già neo đơn, trẻ em mồ côi, người khuyết tật hay những hoàn cảnh bất hạnh cần được quan tâm và giúp đỡ. Bi kịch của gia đình ông lão mù trong văn bản “Không một tiếng vang” đã gợi lên sâu sắc vấn đề chăm sóc và hỗ trợ những người yếu thế, đồng thời nhắc nhở mỗi người về tinh thần nhân ái và trách nhiệm cộng đồng.

Nhân ái là tình yêu thương, sự đồng cảm và sẵn sàng chia sẻ với người khác. Trách nhiệm cộng đồng là ý thức sống vì tập thể, biết quan tâm đến những người xung quanh thay vì chỉ nghĩ cho bản thân. Đây là những phẩm chất vô cùng cần thiết trong cuộc sống. Người yếu thế thường gặp nhiều khó khăn cả về vật chất lẫn tinh thần. Nếu không nhận được sự hỗ trợ, họ dễ rơi vào tuyệt vọng, cô đơn và bị bỏ lại phía sau. Một lời hỏi han, một hành động giúp đỡ tuy nhỏ nhưng có thể trở thành nguồn động viên lớn lao giúp họ vượt qua nghịch cảnh.

Tinh thần nhân ái giúp xã hội trở nên tốt đẹp và giàu tình người hơn. Khi con người biết yêu thương nhau, khoảng cách giữa người với người sẽ được thu hẹp. Trong đại dịch Covid-19, rất nhiều cá nhân và tổ chức đã quyên góp lương thực, thuốc men để giúp đỡ người nghèo và người gặp khó khăn. Những “ATM gạo”, “siêu thị 0 đồng” hay các nhóm thiện nguyện đã lan tỏa tình yêu thương mạnh mẽ trong cộng đồng. Điều đó cho thấy khi con người biết đoàn kết và sẻ chia, xã hội sẽ có thêm niềm tin và sức mạnh để vượt qua thử thách.

Bên cạnh đó, trách nhiệm cộng đồng còn thể hiện ở việc không thờ ơ trước nỗi đau của người khác. Thực tế hiện nay vẫn có những người sống ích kỉ, vô cảm, chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân. Có người sẵn sàng quay lưng trước những hoàn cảnh bất hạnh hoặc lợi dụng người yếu thế để trục lợi. Những hành động ấy đáng bị phê phán vì làm mất đi giá trị đạo đức và tình người trong xã hội.

Để xây dựng một cộng đồng nhân ái, mỗi người cần bắt đầu từ những việc làm nhỏ nhất: giúp đỡ người già, chia sẻ với bạn bè khó khăn, tham gia hoạt động thiện nguyện, tôn trọng và bảo vệ những người yếu thế. Nhà trường và gia đình cũng cần giáo dục thế hệ trẻ về lòng yêu thương và trách nhiệm với cộng đồng.

Tóm lại, tinh thần nhân ái và trách nhiệm cộng đồng có vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc sống. Quan tâm và hỗ trợ những người yếu thế không chỉ giúp họ có thêm nghị lực mà còn góp phần xây dựng một xã hội văn minh, đoàn kết và giàu tình người.

Câu 1.
Nhân vật Thông Xa có quan hệ là con trai của ông lão mù.

Câu 2.
Xung đột cơ bản của văn bản “Không một tiếng vang” là xung đột giữa tình người, đạo đức gia đình với sức ép của nghèo đói và đồng tiền trong xã hội.

Câu 3.
Anh cả Thuận coi đồng tiền là quan trọng nhất, có suy nghĩ thực dụng, lạnh lùng, sẵn sàng đặt lợi ích vật chất lên trên tình thân. Quan điểm đó phản ánh sự tha hóa đạo đức, lối sống chạy theo đồng tiền trong xã hội lúc bấy giờ.

Câu 4.
Nhân vật chị cả Thuận được khắc họa với nhiều phẩm chất đáng quý:

• Giàu tình thương và lòng nhân hậu.
• Hiếu thảo, biết quan tâm chăm sóc cha.
• Nhẫn nhịn, giàu đức hi sinh.

Chi tiết thể hiện: “tay run lẩy bẩy”, “hết sức dìu bố”, “dẫn lại chỗ chõng tre”, “để cho ông lão ngồi được yên rồi la xuống cạnh đấy bật tình nhân sự”… Những hành động ấy cho thấy chị rất thương cha và đau đớn trước bi kịch gia đình.

Câu 5.
Bi kịch của gia đình ông lão mù cho thấy sức ép của “cơm áo gạo tiền” có thể làm con người thay đổi, khiến tình thân bị rạn nứt và nhân phẩm bị tổn thương. Nghèo đói không chỉ gây đau khổ về vật chất mà còn đẩy con người vào sự ích kỉ, vô cảm. Tuy nhiên, tác phẩm cũng nhắc nhở rằng trong hoàn cảnh khó khăn, con người càng cần giữ gìn lòng nhân ái và đạo đức. Đồng tiền rất quan trọng nhưng không thể thay thế tình người. Mỗi người cần biết yêu thương, sẻ chia để xã hội trở nên tốt đẹp hơn.

Câu 1 (khoảng 200 chữ):

Trong đoạn trích “Kim tiền” của Nguyễn Công Hoan, nhân vật Trần Thiết Chung hiện lên như một điển hình cho kiểu người bị đồng tiền chi phối đến mức tha hóa. Chung coi tiền là thước đo tối thượng của giá trị, từ đó đánh mất những chuẩn mực đạo đức căn bản. Ở ông, lòng tham không chỉ dừng ở khát vọng làm giàu chính đáng mà đã biến thành sự toan tính lạnh lùng, sẵn sàng chà đạp lên tình nghĩa và danh dự để đạt mục đích. Cách ứng xử của Trần Thiết Chung cho thấy một tâm lí thực dụng: mọi mối quan hệ đều có thể quy đổi thành lợi ích vật chất. Qua nhân vật này, tác giả phê phán gay gắt xã hội đồng tiền, nơi con người bị cuốn vào vòng xoáy kim tiền mà đánh mất bản chất lương thiện. Đồng thời, hình tượng Trần Thiết Chung cũng là lời cảnh tỉnh: khi tiền bạc trở thành mục tiêu duy nhất, con người dễ rơi vào bi kịch tự đánh mất chính mình.

Câu 2 (khoảng 600 chữ):

Trong đời sống hiện đại, vật chất và tinh thần là hai trụ cột không thể tách rời, nhưng việc giữ được sự cân bằng giữa chúng lại không hề dễ dàng. Từ nội dung “Kim tiền”, ta nhận ra một chân lí: nếu tuyệt đối hóa giá trị vật chất, con người sẽ đánh mất những giá trị tinh thần cốt lõi, từ đó dẫn đến sự lệch lạc trong nhân cách và lối sống.

Giá trị vật chất bao gồm những điều kiện thiết yếu như tiền bạc, tài sản, điều kiện sống… Đây là nền tảng để con người tồn tại và phát triển. Không ai có thể phủ nhận vai trò của vật chất: nó giúp ta đảm bảo cuộc sống, thực hiện ước mơ và đóng góp cho xã hội. Tuy nhiên, khi vật chất trở thành mục tiêu duy nhất, nó dễ biến thành “ông chủ” điều khiển con người. Khi đó, những chuẩn mực như đạo đức, tình cảm, lòng tự trọng có thể bị xem nhẹ hoặc đánh đổi.

Ngược lại, giá trị tinh thần bao gồm đạo đức, nhân cách, tri thức, tình yêu thương và những khát vọng cao đẹp. Đây mới là yếu tố làm nên ý nghĩa đích thực của cuộc sống. Một người giàu có nhưng cô độc, vô cảm hay bất chấp thủ đoạn khó có thể được coi là hạnh phúc. Tinh thần giúp con người biết sống tử tế, biết yêu thương và hướng đến những điều tốt đẹp, từ đó tạo ra sự bền vững cho cá nhân và cộng đồng.

Sự cân bằng giữa vật chất và tinh thần vì thế là điều tất yếu. Con người cần vật chất để sống, nhưng cũng cần tinh thần để “sống đúng”. Cân bằng không có nghĩa là chia đều tuyệt đối, mà là biết đặt đúng vị trí của từng giá trị. Vật chất nên là phương tiện, còn tinh thần phải là mục đích định hướng. Khi ta kiếm tiền bằng lao động chân chính, sử dụng nó để nâng cao chất lượng cuộc sống và giúp đỡ người khác, thì vật chất và tinh thần đã hòa hợp.

Trong thực tế, không ít người trẻ hiện nay chạy theo lối sống thực dụng, coi thành công chỉ gắn với thu nhập và địa vị. Điều này dễ dẫn đến áp lực, cạnh tranh tiêu cực và sự rạn nứt trong các mối quan hệ. Ngược lại, cũng có người chỉ chú trọng đời sống tinh thần mà xem nhẹ điều kiện vật chất, dẫn đến khó khăn trong cuộc sống. Cả hai thái cực này đều không bền vững.

Để đạt được sự cân bằng, mỗi người cần xây dựng cho mình một hệ giá trị đúng đắn: biết lao động, phấn đấu để có cuộc sống ổn định, đồng thời không ngừng bồi dưỡng tâm hồn, đạo đức và tri thức. Gia đình và nhà trường cũng đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng nhận thức, giúp thế hệ trẻ hiểu rằng giá trị con người không chỉ nằm ở những gì họ sở hữu, mà còn ở cách họ sống và cống hiến.

Tóm lại, vật chất và tinh thần giống như hai cánh của một con chim: thiếu một trong hai, con người khó có thể “bay cao”. Biết cân bằng giữa chúng chính là chìa khóa để xây dựng một cuộc sống vừa đủ đầy, vừa có ý nghĩa.

Câu 1.
Văn bản “Kim tiền” thuộc thể loại kịch (trích vở kịch).

Câu 2.
Theo ông Cự Lợi, Trần Thiết Chung thất bại vì quá tham vọng, chạy theo đồng tiền và danh lợi, không biết lượng sức mình, dẫn đến những dự định viển vông, không thực tế nên không thành công.

Câu 3.
Hình ảnh so sánh “phân, bẩn, rác” với “tiền” nhằm hạ thấp giá trị của đồng tiền khi con người quá coi trọng nó. Qua đó, Cự Lợi muốn thuyết phục Trần Thiết Chung rằng: đừng tôn thờ tiền bạc một cách mù quáng, vì tiền không phải là tất cả, chạy theo nó có thể làm con người trở nên tầm thường, xấu xa.

Câu 4.
Kết thúc cuộc trò chuyện, Trần Thiết Chung vẫn không thay đổi quan điểm, còn Cự Lợi giữ lối sống giản dị, không màng danh lợi.
→ Kết thúc này làm nổi bật xung đột tư tưởng: một bên chạy theo tiền bạc, một bên coi thường vật chất; qua đó nhấn mạnh ý nghĩa phê phán lối sống thực dụng, đề cao giá trị sống thanh cao.

Câu 5.
Em đồng ý với quan điểm trên. Bởi vì khi con người càng tham lam, mong muốn nhiều thì áp lực và hệ lụy càng lớn. Lòng tham khiến ta dễ đánh mất sự thanh thản, thậm chí làm những việc sai trái. Ngược lại, biết đủ sẽ giúp cuộc sống nhẹ nhàng và hạnh phúc hơn. Tuy nhiên, con người vẫn cần có mục tiêu phấn đấu, nhưng phải biết điểm dừng và giữ gìn giá trị đạo đức.

Dưới đây là gợi ý trả lời Bài 1 (Câu 1 → Câu 5) ngắn gọn, đúng trọng tâm:

---

Câu 1.

Thể loại của văn bản:

→ Kịch (trích từ vở kịch Chén thuốc độc của Vũ Đình Long).

---

Câu 2.

Hình thức ngôn ngữ chủ yếu:

→ Độc thoại nội tâm (lời thoại của nhân vật Thông Thu tự nói với mình).

---

Câu 3.

Một số lời chỉ dẫn sân khấu:

“(Bóp trán nghĩ ngợi)”

“(Một lát)”

“(Một mình, thở dài)”

“(Đứng dậy lấy chai dấm thanh…)”

“(Lấy dao mở hộp thuốc phiện…)”

“(Cầm cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống)”

Vai trò:

→ Giúp thể hiện rõ hành động, tâm trạng, diễn biến tâm lí của nhân vật; làm cho cảnh kịch sinh động, chân thực và có tính biểu cảm cao.

---

Câu 4.

Diễn biến, thay đổi tâm lí của Thông Thu:

Ở hồi II:

Nhận ra sự sa sút, phá sản của gia đình.

Tự trách, hối hận vì lối sống ăn chơi, hoang phí.

Ý thức được lỗi lầm nhưng chưa có hành động cụ thể.

Ở hồi III:

Rơi vào tuyệt vọng: mất tiền, mất danh dự, có nguy cơ vào tù.

Có ý định tự tử để giải thoát.

Tâm trạng giằng xé: muốn chết nhưng vẫn nghĩ đến mẹ, vợ, em → còn tình cảm, trách nhiệm.

Cuối cùng tạm hoãn cái chết để lo cho gia đình (viết thư cho em).

→ Kết luận: Tâm lí chuyển từ hối hận → tuyệt vọng → giằng xé → còn chút tỉnh táo và trách nhiệm.

---

Câu 5.

Gợi ý đoạn trả lời (5–7 dòng):

Em không hoàn toàn đồng tình với quyết định tìm đến cái chết của Thông Thu. Dù rơi vào hoàn cảnh bế tắc, nợ nần và mất danh dự, nhưng cái chết không phải là cách giải quyết đúng đắn. Nó chỉ là sự trốn tránh trách nhiệm, để lại gánh nặng cho người thân. Tuy nhiên, em vẫn có thể cảm thông với nhân vật vì anh đã nhận ra lỗi lầm và chịu dằn vặt sâu sắc. Điều đáng quý là trong giây phút cuối, Thông Thu vẫn nghĩ đến gia đình và chưa hoàn toàn buông xuôi. Qua đó, tác phẩm nhắc nhở con người phải biết sống có trách nhiệm và tránh lối sống buông thả.

---

Dưới đây là bài làm Bài 2 – Câu 1 và Câu 2 đầy đủ, bạn có thể chép hoặc tham khảo:

---

Câu 1 (Khoảng 200 chữ)

Đoạn trích “Chén thuốc độc” của Vũ Đình Long đã khắc họa sâu sắc bi kịch của nhân vật Thông Thu – một con người sa ngã và thức tỉnh trong đau đớn. Ở hồi II, Thông Thu nhận ra sự suy sụp của gia đình, từ một gia đình giàu có trở nên khánh kiệt vì lối sống ăn chơi, hoang phí của bản thân. Những lời độc thoại thể hiện sự hối hận muộn màng, tự trách mình đã phá hoại gia sản và sống vô trách nhiệm. Sang hồi III, bi kịch được đẩy lên cao khi Thông Thu rơi vào tuyệt vọng: tiền tài hết, danh dự mất, đứng trước nguy cơ tù tội. Trong cơn bế tắc, anh nghĩ đến cái chết như một sự giải thoát. Tuy nhiên, tâm lí nhân vật không đơn giản mà đầy giằng xé: giữa ý muốn chết và trách nhiệm với mẹ, vợ, em. Chính sự day dứt ấy cho thấy Thông Thu vẫn còn lương tri và tình cảm. Đoạn trích không chỉ phản ánh bi kịch cá nhân mà còn là lời cảnh tỉnh về lối sống buông thả, thiếu trách nhiệm của con người trong xã hội.

---

Câu 2 (Khoảng 600 chữ)

Trong xã hội hiện đại, bên cạnh sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế và đời sống, một bộ phận giới trẻ lại đang rơi vào tình trạng tiêu xài thiếu kiểm soát. Thực trạng này gợi liên tưởng đến hình ảnh Thông Thu trong “Chén thuốc độc” – người từng “ném tiền qua cửa sổ”, để rồi phải trả giá bằng sự khánh kiệt và bi kịch cuộc đời.

Trước hết, tiêu xài thiếu kiểm soát là việc chi tiêu vượt quá khả năng tài chính của bản thân, không có kế hoạch cụ thể và không ý thức được giá trị của đồng tiền. Nhiều bạn trẻ ngày nay sẵn sàng chi mạnh tay cho những nhu cầu không thực sự cần thiết như hàng hiệu, công nghệ đắt tiền, ăn uống xa xỉ hay chạy theo các trào lưu trên mạng xã hội. Thậm chí, có người còn sử dụng thẻ tín dụng hoặc vay nợ để thỏa mãn nhu cầu tiêu dùng trước mắt.

Nguyên nhân của tình trạng này đến từ nhiều phía. Trước hết là do tâm lí thích thể hiện bản thân, muốn khẳng định giá trị qua vật chất. Bên cạnh đó, sự tác động của mạng xã hội và quảng cáo khiến giới trẻ dễ bị cuốn vào lối sống hưởng thụ. Ngoài ra, việc thiếu kĩ năng quản lí tài chính cá nhân cũng là một nguyên nhân quan trọng. Nhiều người chưa từng được giáo dục đầy đủ về cách chi tiêu hợp lí nên dễ rơi vào tình trạng “kiếm bao nhiêu tiêu bấy nhiêu”.

Hậu quả của việc tiêu xài thiếu kiểm soát là rất nghiêm trọng. Về cá nhân, nó khiến người trẻ rơi vào cảnh nợ nần, áp lực tài chính, thậm chí đánh mất cơ hội phát triển trong tương lai. Về gia đình, việc chi tiêu hoang phí có thể làm gia tăng gánh nặng kinh tế, gây mâu thuẫn và mất ổn định. Về xã hội, lối sống này góp phần hình thành một thế hệ thiếu trách nhiệm, chạy theo vật chất mà xem nhẹ giá trị tinh thần và đạo đức. Bi kịch của Thông Thu chính là minh chứng rõ ràng: từ giàu có trở thành trắng tay, từ một người có học trở thành kẻ tuyệt vọng muốn tìm đến cái chết.

Để khắc phục tình trạng này, mỗi người trẻ cần nâng cao ý thức về giá trị của đồng tiền và học cách quản lí tài chính cá nhân. Cần biết phân biệt giữa nhu cầu và mong muốn, từ đó chi tiêu hợp lí, có kế hoạch tiết kiệm. Bên cạnh đó, gia đình và nhà trường cũng cần giáo dục cho giới trẻ lối sống lành mạnh, tránh chạy theo hình thức. Xã hội cũng nên định hướng những giá trị tích cực, đề cao sự giản dị và trách nhiệm thay vì lối sống xa hoa, phô trương.

Tóm lại, tiêu xài thiếu kiểm soát là một thói quen nguy hiểm có thể dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng. Qua hình ảnh Thông Thu, ta càng nhận thức rõ hơn giá trị của việc sống có trách nhiệm, biết tiết chế và làm chủ bản thân. Đây không chỉ là bài học của quá khứ mà còn là lời cảnh tỉnh sâu sắc đối với giới trẻ ngày nay.

Dưới đây là bài làm Bài 2 – Câu 1 và Câu 2 đầy đủ, bạn có thể chép hoặc tham khảo:

---

Câu 1 (Khoảng 200 chữ)

Đoạn trích “Chén thuốc độc” của Vũ Đình Long đã khắc họa sâu sắc bi kịch của nhân vật Thông Thu – một con người sa ngã và thức tỉnh trong đau đớn. Ở hồi II, Thông Thu nhận ra sự suy sụp của gia đình, từ một gia đình giàu có trở nên khánh kiệt vì lối sống ăn chơi, hoang phí của bản thân. Những lời độc thoại thể hiện sự hối hận muộn màng, tự trách mình đã phá hoại gia sản và sống vô trách nhiệm. Sang hồi III, bi kịch được đẩy lên cao khi Thông Thu rơi vào tuyệt vọng: tiền tài hết, danh dự mất, đứng trước nguy cơ tù tội. Trong cơn bế tắc, anh nghĩ đến cái chết như một sự giải thoát. Tuy nhiên, tâm lí nhân vật không đơn giản mà đầy giằng xé: giữa ý muốn chết và trách nhiệm với mẹ, vợ, em. Chính sự day dứt ấy cho thấy Thông Thu vẫn còn lương tri và tình cảm. Đoạn trích không chỉ phản ánh bi kịch cá nhân mà còn là lời cảnh tỉnh về lối sống buông thả, thiếu trách nhiệm của con người trong xã hội.

---

Câu 2 (Khoảng 600 chữ)

Trong xã hội hiện đại, bên cạnh sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế và đời sống, một bộ phận giới trẻ lại đang rơi vào tình trạng tiêu xài thiếu kiểm soát. Thực trạng này gợi liên tưởng đến hình ảnh Thông Thu trong “Chén thuốc độc” – người từng “ném tiền qua cửa sổ”, để rồi phải trả giá bằng sự khánh kiệt và bi kịch cuộc đời.

Trước hết, tiêu xài thiếu kiểm soát là việc chi tiêu vượt quá khả năng tài chính của bản thân, không có kế hoạch cụ thể và không ý thức được giá trị của đồng tiền. Nhiều bạn trẻ ngày nay sẵn sàng chi mạnh tay cho những nhu cầu không thực sự cần thiết như hàng hiệu, công nghệ đắt tiền, ăn uống xa xỉ hay chạy theo các trào lưu trên mạng xã hội. Thậm chí, có người còn sử dụng thẻ tín dụng hoặc vay nợ để thỏa mãn nhu cầu tiêu dùng trước mắt.

Nguyên nhân của tình trạng này đến từ nhiều phía. Trước hết là do tâm lí thích thể hiện bản thân, muốn khẳng định giá trị qua vật chất. Bên cạnh đó, sự tác động của mạng xã hội và quảng cáo khiến giới trẻ dễ bị cuốn vào lối sống hưởng thụ. Ngoài ra, việc thiếu kĩ năng quản lí tài chính cá nhân cũng là một nguyên nhân quan trọng. Nhiều người chưa từng được giáo dục đầy đủ về cách chi tiêu hợp lí nên dễ rơi vào tình trạng “kiếm bao nhiêu tiêu bấy nhiêu”.

Hậu quả của việc tiêu xài thiếu kiểm soát là rất nghiêm trọng. Về cá nhân, nó khiến người trẻ rơi vào cảnh nợ nần, áp lực tài chính, thậm chí đánh mất cơ hội phát triển trong tương lai. Về gia đình, việc chi tiêu hoang phí có thể làm gia tăng gánh nặng kinh tế, gây mâu thuẫn và mất ổn định. Về xã hội, lối sống này góp phần hình thành một thế hệ thiếu trách nhiệm, chạy theo vật chất mà xem nhẹ giá trị tinh thần và đạo đức. Bi kịch của Thông Thu chính là minh chứng rõ ràng: từ giàu có trở thành trắng tay, từ một người có học trở thành kẻ tuyệt vọng muốn tìm đến cái chết.

Để khắc phục tình trạng này, mỗi người trẻ cần nâng cao ý thức về giá trị của đồng tiền và học cách quản lí tài chính cá nhân. Cần biết phân biệt giữa nhu cầu và mong muốn, từ đó chi tiêu hợp lí, có kế hoạch tiết kiệm. Bên cạnh đó, gia đình và nhà trường cũng cần giáo dục cho giới trẻ lối sống lành mạnh, tránh chạy theo hình thức. Xã hội cũng nên định hướng những giá trị tích cực, đề cao sự giản dị và trách nhiệm thay vì lối sống xa hoa, phô trương.

Tóm lại, tiêu xài thiếu kiểm soát là một thói quen nguy hiểm có thể dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng. Qua hình ảnh Thông Thu, ta càng nhận thức rõ hơn giá trị của việc sống có trách nhiệm, biết tiết chế và làm chủ bản thân. Đây không chỉ là bài học của quá khứ mà còn là lời cảnh tỉnh sâu sắc đối với giới trẻ ngày nay.

gg

Mệt