Câu 1. Thể loại: Văn bản thuộc thể loại Tản văn (hoặc tùy bút).

Câu 2. Đề tài: Văn bản viết về đề tài sự vô cảm và đạo đức của con người trong xã hội hiện đại, đặc biệt là sự chi phối của mạng xã hội làm rạn nứt các mối quan hệ và suy giảm tình người.

Câu 3. Tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê:

- Các hình ảnh liệt kê: Tin nồi nước luộc có pin đèn, tin nước dùng chuột cống, tin chè bưởi có thuốc rầy...

- Tác dụng: * Về nội dung: Nhấn mạnh sự tràn lan của những tin đồn ác ý, tin giả (fake news) trên mạng xã hội và báo chí lá cải. Nó cho thấy sức công phá khủng khiếp của những thông tin sai lệch này có thể trực tiếp hủy hoại sinh kế, danh dự và công sức của những người lao động nghèo.

+ Về nghệ thuật: Tạo nhịp điệu dồn dập, tăng sức thuyết phục và tính chân thực cho lập luận, giúp người đọc hình dung rõ nét sự bất an trong một xã hội mà niềm tin giữa người với người trở nên xa xỉ.

Câu 4. Suy nghĩ về thực trạng đạo đức con người qua hai câu văn: Hai câu văn gợi lên một thực trạng đau xót về sự lên ngôi của lòng tham và sự vô cảm:

- Con người quá chú trọng vào vật chất trước mắt (giấy bạc bay, bia lăn lóc) mà quên đi nỗi đau, sự mất mát của đồng loại (không thấy nạn nhân).

- Đạo đức đang bị băng hoại khi cái tôi cá nhân và sự tư lợi lấn át lòng trắc ẩn. "Thấy vật mà không thấy người" là biểu hiện cao nhất của sự lạnh lùng, khi con người đối xử với nhau như những vật thể vô tri thay vì những tâm hồn cần được sẻ chia và bảo vệ.

Câu 5. Bài học rút ra từ văn bản: Từ văn bản, chúng ta có thể rút ra những bài học sâu sắc:

- Sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm: Phải biết tỉnh táo trước thông tin, không tiếp tay cho những tin đồn ác ý và không biến nỗi đau của người khác thành phương tiện "câu view".

-Giữ gìn sự thấu cảm: Trong bất kỳ hoàn cảnh nào, cần đặt "tình người" lên trên hết. Đừng để các thiết bị thông minh hay những lợi ích nhỏ nhen che mờ đi lòng trắc ẩn.

- Trân trọng những giá trị thực: Đừng để những "bức tường vô hình" của định kiến, bầy đàn hay công nghệ ngăn cách sự kết nối chân thành giữa người với người.

Câu 1:

Văn bản “Giữa người với người” đã phản ánh một thực trạng đáng lo ngại trong xã hội hiện đại: sự thờ ơ, vô cảm của con người trước nỗi đau của đồng loại, đặc biệt dưới tác động của mạng xã hội. Tác giả đưa ra nhiều tình huống tiêu biểu như người bác sĩ thay vì cứu người lại chụp ảnh, hay những tin đồn thất thiệt khiến người vô tội bị tổn hại danh dự, để làm nổi bật sự lệch lạc trong nhận thức và hành vi. Hình ảnh “mồi câu” được sử dụng như một ẩn dụ sâu sắc, chỉ những thông tin giật gân, câu view khiến con người bị cuốn theo và đánh mất lòng trắc ẩn. Đặc biệt, biện pháp liệt kê hàng loạt những hoàn cảnh đau đớn như tai nạn, bạo hành, bệnh tật… đã nhấn mạnh sự đa dạng và phổ biến của nỗi khổ trong cuộc sống, từ đó làm nổi bật thái độ vô cảm đáng phê phán của con người. Qua đó, văn bản không chỉ lên án lối sống lạnh lùng, ích kỷ mà còn gửi gắm thông điệp mỗi người cần sống nhân ái, có trách nhiệm hơn, biết quan tâm và giúp đỡ người khác để xã hội trở nên tốt đẹp hơn.

Câu 2:

Trong xã hội hiện đại, khi công nghệ ngày càng phát triển và con người có nhiều cơ hội kết nối với nhau hơn, thì một nghịch lý lại xuất hiện: con người dường như ngày càng trở nên thờ ơ và vô cảm. Đây không chỉ là một hiện tượng cá biệt mà đã trở thành vấn đề đáng lo ngại, ảnh hưởng trực tiếp đến đạo đức và giá trị sống của xã hội.

Thờ ơ, vô cảm là trạng thái con người dửng dưng trước nỗi đau, khó khăn hay bất hạnh của người khác. Họ có thể nhìn thấy những hoàn cảnh đáng thương, những tai nạn hay bất công xảy ra xung quanh nhưng lại không có hành động giúp đỡ, thậm chí coi đó là chuyện không liên quan đến mình. Trong thời đại mạng xã hội, sự vô cảm còn biểu hiện rõ rệt hơn khi nhiều người sẵn sàng quay video, chụp ảnh những tình huống đau lòng để đăng tải lên mạng nhằm thu hút sự chú ý, thay vì ra tay giúp đỡ nạn nhân. Những hành động ấy không chỉ thiếu tình người mà còn góp phần làm tổn thương sâu sắc đến những người đang gặp nạn.

Nguyên nhân của sự thờ ơ và vô cảm xuất phát từ nhiều phía. Trước hết, nhịp sống nhanh và áp lực cuộc sống khiến con người chỉ quan tâm đến bản thân, ít để ý đến những gì diễn ra xung quanh. Bên cạnh đó, sự phát triển của công nghệ và mạng xã hội khiến con người quen với việc “xem” hơn là “hành động”, lâu dần hình thành thói quen đứng ngoài cuộc. Ngoài ra, lối sống cá nhân, ích kỷ, đặt lợi ích riêng lên trên tất cả cũng góp phần làm suy giảm lòng nhân ái trong mỗi người.

Hậu quả của sự vô cảm là vô cùng nghiêm trọng. Nó làm cho các mối quan hệ giữa con người với con người trở nên lạnh lẽo, xa cách. Một xã hội mà ai cũng thờ ơ sẽ không còn sự sẻ chia, giúp đỡ, khiến những người yếu thế càng trở nên cô đơn và tuyệt vọng. Nguy hiểm hơn, sự vô cảm còn làm suy thoái đạo đức, khiến con người đánh mất những giá trị tốt đẹp vốn có như lòng trắc ẩn, sự yêu thương và tinh thần trách nhiệm.

Tuy nhiên, trong xã hội vẫn còn rất nhiều tấm gương sống đẹp, sẵn sàng giúp đỡ người khác mà không cần báo đáp. Chính những con người ấy đã góp phần lan tỏa tình yêu thương, làm cho cuộc sống trở nên ấm áp hơn. Điều đó cho thấy, sự vô cảm không phải là điều tất yếu, mà hoàn toàn có thể thay đổi nếu mỗi người biết quan tâm và sống có trách nhiệm hơn.

Để hạn chế sự thờ ơ, vô cảm, mỗi chúng ta cần rèn luyện lòng nhân ái, biết đặt mình vào hoàn cảnh của người khác để thấu hiểu và sẻ chia. Đồng thời, cần sử dụng mạng xã hội một cách văn minh, không chạy theo những giá trị ảo mà quên đi ý nghĩa thực sự của cuộc sống. Khi mỗi người biết quan tâm, giúp đỡ nhau dù chỉ là những hành động nhỏ, xã hội sẽ trở nên tốt đẹp hơn.

Tóm lại, sự thờ ơ và vô cảm là một căn bệnh đáng lo ngại trong xã hội hiện đại. Mỗi người cần ý thức được vai trò của mình trong việc xây dựng một cộng đồng nhân ái, nơi con người sống với nhau bằng sự yêu thương và trách nhiệm. Chỉ khi đó, cuộc sống mới thực sự có ý nghĩa và đáng sống hơn.