Trung Quốc là một quốc gia có diện tích rộng lớn, dẫn đến sự phân hóa rõ rệt về tự nhiên giữa miền Đông và miền Tây. Dưới đây là phân tích cụ thể: 1. Đặc điểm Khí hậu Khí hậu Trung Quốc có sự khác biệt rất lớn từ Đông sang Tây: Miền Đông: Chủ yếu là khí hậu gió mùa. Phía Nam có khí hậu cận nhiệt đới gió mùa. Phía Bắc có khí hậu ôn đới gió mùa. Đặc điểm: Mùa hè nóng ẩm, mưa nhiều; mùa đông lạnh và khô (phía Bắc lạnh hơn nhiều so với phía Nam). Miền Tây: Nằm sâu trong nội địa và có địa hình núi cao, sơn nguyên đồ sộ. Chủ yếu là khí hậu ôn đới lục địa khắc nghiệt và khí hậu núi cao. Đặc điểm: Ít mưa, biên độ nhiệt ngày và năm rất lớn, nhiều nơi hình thành hoang mạc và bán hoang mạc. 2. Đặc điểm Sông ngòi Hệ thống sông ngòi của Trung Quốc rất phát triển nhưng phân bố không đều: Mạng lưới: Dày đặc ở miền Đông và thưa thớt ở miền Tây. Các con sông lớn: Hoàng Hà, Trường Giang (Dương Tử), Tây Giang... Đa số các sông lớn đều bắt nguồn từ vùng núi phía Tây (Tây Tạng) và chảy về phía Đông rồi đổ ra biển. Chế độ nước: * Sông miền Đông có lượng nước dồi dào, thường gây lũ lụt vào mùa hạ. Sông miền Tây chủ yếu được cung cấp nước bởi băng tuyết tan, lưu lượng nhỏ. 3. Ảnh hưởng đối với phát triển kinh tế Sự khác biệt về khí hậu và sông ngòi tạo ra những tác động trái ngược giữa hai miền: Thuận lợi: Miền Đông: * Khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều kết hợp nguồn nước sông dồi dào cực kỳ thuận lợi cho nông nghiệp (trồng lúa nước ở phía Nam, lúa mì ở phía Bắc). Sông ngòi có giá trị lớn về giao thông thủy và cung cấp nước cho sinh hoạt, công nghiệp. Đây là vùng kinh tế năng động nhất, tập trung dân cư đông đúc và nhiều thành phố lớn. Miền Tây: Các con sông ở thượng lưu có độ dốc lớn, tạo ra tiềm năng thủy điện khổng lồ. Một số vùng khí hậu ôn hòa hơn phù hợp cho chăn nuôi gia súc trên các đồng cỏ. Khó khăn: Miền Đông: Thường xuyên chịu thiên tai như bão, lũ lụt gây thiệt hại lớn về người và của. Miền Tây: Khí hậu khô hạn, thiếu nước nghiêm trọng cho sản xuất và đời sống, gây khó khăn cho việc định cư và phát triển kinh tế quy mô lớn. Tóm lại: Chính sự ưu đãi về khí hậu và sông ngòi đã giúp miền Đông Trung Quốc trở thành "cỗ máy kinh tế", trong khi miền Tây vẫn đang trong quá trình khai thác tiềm năng thủy điện và chăn nuôi.