Câu 1 :

Bài Làm

Đoạn trích trong tác phẩm "Vượt biển" (trích sử thi Đẻ đất đẻ nước của dân tộc Mường) là một bức tranh tráng lệ và đầy xúc động về cuộc hành trình chinh phục thiên nhiên của con người cổ đại. Trước hết, hình ảnh ”chèo đi rán thứ sáu “ gợi lên sự kiên trì và sức mạnh phi thường. Con số "thứ sáu" không chỉ đơn thuần là số đếm, mà là biểu tượng cho những thử thách chồng chất, những tầng sóng dữ mà con người phải vượt qua. Động từ "chèo" kết hợp với từ "rán" (gắng sức) tạo nên một nhịp điệu khẩn trương, mạnh mẽ, khắc họa tư thế chủ động của con người giữa muôn trùng sóng nước. Tuy nhiên, vẻ đẹp của đoạn trích không chỉ nằm ở sức mạnh cơ bắp mà còn ở sự thức nhận về giới hạn của cá nhân trước vũ trụ bao la. Lời khẩn cầu: "Đừng cho tôi bỏ thân chốn này, biển hỡi!" là một tiếng kêu nhân bản sâu sắc. Nó không phải sự yếu đuối, mà là khát vọng sống mãnh liệt và sự tôn trọng đối với quyền năng của biển cả. Việc nhân hóa biển qua tiếng gọi "hỡi" cho thấy mối quan hệ tương hỗ giữa người và thiên nhiên: biển vừa là đối tượng chinh phục, vừa là người mẹ thiên nhiên nắm giữ định mệnh. Tóm lại, bằng ngôn ngữ sử thi mộc mạc nhưng giàu sức gợi, đoạn trích đã ngợi ca vẻ đẹp của ý chí và tâm hồn con người – những thực thể nhỏ bé nhưng mang trong mình khát vọng vượt qua mọi giới hạn để tồn tại và phát triển.

Câu 2 :

Bài Làm

Trong dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, con người thường mải mê chạy theo những mục tiêu vật chất, danh vọng hay thành công cá nhân mà đôi khi quên mất một giá trị bền vững, thiêng liêng luôn hiện hữu bên mình: tình thân. Tình thân – tình cảm gia đình ruột thịt – không chỉ là điểm tựa tinh thần vững chắc mà còn là nền tảng hình thành nhân cách, giúp con người vượt qua khó khăn và sống nhân ái hơn trong cuộc đời.

Trước hết, tình thân là nơi khởi nguồn của yêu thương và sự bao dung. Mỗi con người khi sinh ra đều được chào đón trong vòng tay gia đình, được nuôi dưỡng bằng sự chăm sóc, hy sinh thầm lặng của ông bà, cha mẹ. Tình thân không đòi hỏi điều kiện, không tính toán thiệt hơn, mà xuất phát từ sự gắn bó máu mủ và trách nhiệm tự nhiên. Chính sự yêu thương vô điều kiện ấy giúp con người cảm thấy an toàn, được che chở, từ đó có niềm tin để bước ra thế giới rộng lớn. Khi vấp ngã hay thất bại, gia đình luôn là nơi sẵn sàng dang tay đón ta trở về, an ủi và tiếp thêm sức mạnh để ta đứng dậy.

Không chỉ vậy, tình thân còn góp phần quan trọng trong việc hình thành nhân cách và lối sống của mỗi người. Gia đình là “trường học” đầu tiên dạy ta biết yêu thương, sẻ chia, kính trên nhường dưới và sống có trách nhiệm. Những lời dạy của cha mẹ, tấm gương sống của người thân âm thầm ảnh hưởng đến suy nghĩ và hành động của ta suốt cuộc đời. Một người lớn lên trong môi trường gia đình ấm áp, chan chứa yêu thương thường có xu hướng sống nhân hậu, biết quan tâm đến người khác. Ngược lại, sự thiếu vắng hoặc rạn nứt tình thân dễ khiến con người cảm thấy cô đơn, lạc lõng và khó cân bằng cảm xúc.

Trong những biến động của cuộc sống, giá trị của tình thân càng được khẳng định rõ nét. Khi đối diện với bệnh tật, mất mát hay khủng hoảng, không phải tiền bạc hay danh vọng mà chính là sự ở bên, động viên của người thân giúp con người có thêm nghị lực để vượt qua. Tình thân tạo nên sức mạnh tinh thần to lớn, giúp ta không gục ngã trước nghịch cảnh. Đồng thời, đó cũng là nguồn hạnh phúc giản dị nhưng bền lâu: bữa cơm gia đình ấm cúng, lời hỏi han chân thành, hay chỉ là sự hiện diện lặng lẽ bên nhau cũng đủ làm dịu đi những mệt mỏi của cuộc sống.

Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, không ít người xem nhẹ tình thân, để khoảng cách vô hình hình thành giữa các thành viên gia đình do áp lực công việc, công nghệ hay lối sống ích kỷ. Điều này đòi hỏi mỗi chúng ta phải biết trân trọng và gìn giữ tình cảm gia đình bằng những hành động cụ thể: dành thời gian quan tâm, lắng nghe, thấu hiểu và chia sẻ với người thân, bởi tình thân nếu không được nuôi dưỡng sẽ dần phai nhạt.

Tóm lại, tình thân là giá trị tinh thần vô giá, là cội nguồn của yêu thương, sức mạnh và hạnh phúc trong cuộc sống con người. Dù xã hội có đổi thay ra sao, tình thân vẫn luôn là điểm tựa vững chắc, nhắc nhở mỗi chúng ta sống nhân ái, biết yêu thương và trân trọng những người thân yêu khi còn có thể.

câu 1 :

- Sa dạ sa dồng

câu 2 :

- Hình ảnh “biển” hiện ra trong văn bản có đặc điểm : dữ dội ,hung hiểm ,đầy sóng gió ,là nơi các sa dạ sa dồng phải chèo thuyền phục vụ các quan slay ở cõi âm

câu 3 :

- Chủ đề của văn bản : phản ánh cuộc sống bất công đầy , tăm tối và oan trái , đặc biệt là số phận cực khổ của người dân tộc thiểu số nghèo . Qua đó lên án những hủ tục, sự tàn bạo và thể hiện khát vọng giải thoát cho người lao động bị áp bức và mong ước công lý. 

câu 4 :

- Trong văn bản "Vượt Biển", các rán nước (từ rán thứ sáu đến rán thứ mười hai) tượng trưng cho những thử thách, gian truân, hiểm nguy liên tiếp và dữ dội mà con người phải đối mặt trong cuộc đời, thể hiện sự đấu tranh sinh tồn và khát vọng vượt lên số phận của nhân vật.

câu 5 :

+ "Nước sôi gầm réo": Tiếng sóng biển vỗ, gầm rít, ầm ầm, dữ dội như quái vật khổng lồ.

+ "Biển ơi, xin đừng giết tôi / Nước hỡi, đừng lôi lấy thuyền": Tiếng kêu thảng thốt, cầu xin của con người.

- Cảm nhận sự nhỏ bé, mong manh của con người và nỗi đau khổ của họ

- Lời kêu cứu yếu ớt, tuyệt vọng trước sức mạnh áp đảo của thiên nhiên.

=> Đoạn thơ khắc họa thành công âm thanh của sự đối đầu giữa con người và thiên nhiên, thể hiện sự bi tráng và nỗi kinh hoàng khi đối mặt với tai ương.