Trong đoạn trích của tiểu thuyết Sống mòn, nhân vật Thứ hiện lên là một trí thức tiểu tư sản mang bi kịch tinh thần đau đớn trước Cách mạng tháng Tám. Nam Cao đã khắc họa Thứ không chỉ qua hoàn cảnh nghèo khó mà chủ yếu qua dòng độc thoại nội tâm đầy dằn vặt. Thứ vốn là người có hoài bão lớn lao, từng mơ ước trở thành vĩ nhân, nhưng thực tại cơm áo gạo tiền đã đẩy anh vào cảnh sống mòn, khiến tâm hồn trở nên nhỏ nhen, ti tiện. Hình ảnh con tàu mang Thứ về quê là biểu tượng cho sự bất lực của anh trước số phận. Dù nhận thức rõ sự nhục nhã của việc chết ngay trong lúc sống, Thứ vẫn không đủ bản lĩnh để bứt khỏi sợi dây thừng của thói quen và nỗi sợ hãi sự thay đổi. Qua nhân vật này, tác giả đã bóc trần sự tàn bạo của xã hội cũ khi làm thui chột những tâm hồn cao khiết. Tuy nhiên, ở Thứ vẫn sáng lên tia hy vọng mong manh về một tương lai tươi đẹp hơn sau cuộc chiến tranh, cho thấy khao khát được sống thực sự vẫn âm ỉ cháy. Nhân vật Thứ đã khơi gợi trong lòng người đọc sự đồng cảm sâu sắc và lời cảnh tỉnh về một lối sống thụ động, mòn mỏi.