Câu 1

Dựa trên những suy ngẫm đầy xót xa từ văn bản, ta thấy hiện lên một bức tranh ám ảnh về sự băng hoại nhân tính trong thời đại số. Tác giả đã bóc tách sự vô cảm không phải như một thái độ thụ động, mà là một hành vi "đi săn" tàn nhẫn: người y sĩ thay vì cứu chữa lại biến nỗi đau của bệnh nhân thành "mồi câu" tương tác trên mạng xã hội. Những bức tường vô hình của định kiến, sự hiếu kỳ độc hại và lòng tham danh ảo đã biến con người thành những "thợ săn" tin nóng, sẵn sàng đạp đổ chén cơm của người lương thiện hay dửng dưng trước lằn ranh sinh tử. Sự đắn đo giữa việc "cứu người" hay "chụp ảnh" chính là lời cảnh báo đanh thép về việc đạo đức đang bị xói mòn bởi những thuật toán. Cuối cùng, văn bản để lại một nỗi đau đau đáu: khi con người chỉ nhìn thấy "tin tức", "lượt thích" hay "bầy đàn" mà không nhìn thấy đồng loại, chúng ta đang tự giam mình trong một lời nguyền hiện đại – nơi sự gần lại về khoảng cách địa lý chỉ càng làm sâu sắc thêm sự xa cách về tâm hồn.

Câu 2

Trong guồng quay hối hả của thế kỷ XXI, khi ánh sáng từ màn hình điện thoại dần thay thế cho hơi ấm của những ánh nhìn trực diện, xã hội loài người đang đối mặt với một “căn bệnh nan y” về tinh thần: sự thờ ơ và vô cảm. Đây không phải là virus tấn công cơ thể, mà là sự xói mòn âm thầm vào nền tảng đạo đức, biến những trái tim nóng hổi trở nên băng giá trước nỗi đau của đồng loại.

Sự vô cảm trong xã hội hiện đại không luôn mang gương mặt của cái ác dữ dội; đôi khi, nó chỉ là sự im lặng đáng sợ. Đó là khi một đám đông vây quanh vụ tai nạn giao thông, thay vì gọi cấp cứu hay sơ cứu nạn nhân, người ta thản nhiên giơ điện thoại lên quay phim, chụp ảnh để “câu view” trên mạng xã hội. Đó là khi thấy một cụ già loay hoay sang đường giữa dòng xe cộ, hay một đứa trẻ bị bắt nạt, nhiều người chọn cách quay đi vì sợ “chuốc họa vào thân” hoặc đơn giản nghĩ “không phải việc của mình”. Trong môi trường đô thị, sự vô cảm hiện hữu qua lối sống “đèn nhà ai nhà nấy rạng”. Những căn hộ chung cư sát vách nhưng hàng năm trời không biết tên nhau, những bước chân vội vã lướt qua người vô gia cư co ro trong cái lạnh mà không một chút rung động. Chúng ta đang sống trong thế giới “kết nối” vạn vật bằng công nghệ, nhưng lại bị “ngắt kết nối” về mặt tâm hồn.

Nguyên nhân của sự vô cảm xuất phát từ nhiều phía. Áp lực cuộc sống và cạnh tranh khốc liệt khiến con người quá tập trung vào lợi ích cá nhân, biến cuộc sống thành một cuộc đua mà dừng lại giúp đỡ người khác bị coi là chậm chân. Sự lệ thuộc vào công nghệ tạo ra màng lọc cảm xúc: khi nhìn mọi thứ qua màn hình, nỗi đau của người khác chỉ còn là “nội dung” để tiêu thụ thay vì thực tế cần sẻ chia. Bên cạnh đó, nỗi sợ hãi cũng góp phần không nhỏ. Những vụ dàn cảnh lừa đảo núp bóng lòng tốt đã khiến niềm tin trong xã hội bị rạn nứt. Nhiều người muốn giúp đỡ nhưng lại lo ngại bị làm phiền, bị hiểu lầm hoặc bị lợi dụng.

Hệ lụy của sự vô cảm thật đáng báo động. Nó giống như axit ăn mòn sợi dây liên kết cộng đồng. Khi lòng trắc ẩn mất đi, con người chỉ còn là những thực thể tồn tại độc lập, vô hồn. Một xã hội giàu có về vật chất nhưng nghèo nàn về tình thương là xã hội đang chết dần từ bên trong. Như Martin Luther King từng nói: “Trong thế giới này, chúng ta không chỉ xót xa vì lời nói và hành động của những kẻ xấu, mà còn vì sự im lặng đáng sợ của những người tốt.” Sự thờ ơ chính là “giấy phép” cho cái ác hoành hành. Nếu hôm nay chúng ta quay lưng trước nỗi đau của người khác, thì ngày mai, khi chính chúng ta rơi vào nghịch cảnh, ai sẽ là người chìa tay ra?

Để đẩy lùi bóng tối vô cảm, không cần những hành động vĩ đại. Nó bắt đầu từ những việc nhỏ: cất điện thoại vào túi khi đi bộ trên phố, mỉm cười với người hàng xóm, hay dành vài phút hỗ trợ một người lạ đang gặp khó khăn. Giáo dục đóng vai trò then chốt. Nhà trường và gia đình cần dạy trẻ em rằng thành công không chỉ đo bằng điểm số hay tiền bạc, mà còn bằng giá trị của sự tử tế và khả năng thấu cảm.

Sự vô cảm có thể mang lại sự an toàn giả tạo trong ngắn hạn, nhưng nó sẽ để lại khoảng trống mênh mông trong tâm hồn về lâu dài. Hãy nhớ rằng, chúng ta sống để yêu thương và được yêu thương. Đừng để cuộc đời mình trôi qua như một cỗ máy vô tri. Hãy giữ cho ngọn lửa lòng trắc ẩn luôn cháy sáng, bởi đó chính là thứ duy nhất phân biệt con người với những thuật toán vô hồn.

Câu 1 (0,5 điểm).

Thể loại: Truyện ngắn.

Câu 2 (0,5 điểm).

Đề tài: Mối quan hệ giữa người với người trong cuộc sống hiện đại.

Câu 3 (1,0 điểm).

• Biện pháp tu từ liệt kê được thể hiện qua việc tác giả đưa ra những trường hợp con người đã từng rơi hoặc sợ bị rơi vào cảnh làm "mồi người" – một công cụ câu tương tác trên mạng xã hội bởi các trang báo lá cải đưa tin không chính thống.

• Tác dụng: Thể hiện rõ nét sự khốn đốn của những người dân nghèo khi bị vạ lây bởi những chiêu trò câu tương tác, những âm mưu đầy vị kỉ của những cá nhân, tổ chức trên mạng xã hội.

Câu 4 (1,0 điểm).

• Tình trạng người dân hôi của khi một ai đó gặp nạn trên đường là một tình trạng đã xuất hiện khá lâu và cho đến thời điểm hiện nay nó vẫn chưa chấm dứt hoàn toàn. Đây là một hành vi rất xấu, gây ảnh hưởng đến hình ảnh người Việt Nam trên trường quốc tế nói chung và ảnh hưởng đến đạo đức, nhân cách con người Việt Nam nói riêng.

• Tình trạng này cho thấy con người Việt Nam đang dần trở nên xa cách, thiếu sự đồng cảm, yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau. Điều này đòi hỏi chúng ta phải nhìn nhận lại và thay đổi.

Câu 5 (1,0 điểm).

• Một số bài học có thể được rút ra từ văn bản:

• Cần học cách đồng cảm, yêu thương, sẻ chia với mọi người xung quanh.

• Không nên để mạng xã hội, thiết bị điện tử chi phối chúng ta trong cuộc sống.